Tương quan bệnh học lâm sàng về dinh dưỡng

2022-10-25 12:20 PM

Có vô số sự thiếu hụt vitamin và nguyên tố vi lượng, và việc mô tả chúng nằm ngoài phạm vi, tuy nhiên, có một số điều đáng xem xét.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Vitamin A, một loại vitamin tan trong chất béo, là một thành phần không thể thiếu của rhodopsin và iodopsin, các protein nhạy cảm với ánh sáng trong các tế bào hình que và tế bào hình nón của võng mạc. Sự thiếu hụt vitamin A có liên quan đến chứng tăng sừng nang lông và bệnh quáng gà.

Vitamin C, hay axit ascorbic, là một chất chống oxy hóa sinh học và chất loại bỏ gốc tự do. Quá trình sinh tổng hợp axit mật, collagen và norepinephrine, cũng như hoạt động bình thường của hệ thống oxygenase ở gan, phụ thuộc vào các đặc tính chống oxy hóa này. Thiếu vitamin C hiếm khi được tìm thấy ở Hoa Kỳ. Tình trạng thiếu hụt kinh điển được gọi là bệnh còi. Nó được đặc trưng bởi trầm cảm, mệt mỏi và các bất thường lan rộng trong mô liên kết. Thường thấy các tổn thương ở miệng (bao gồm cả nướu bị viêm), chấm xuất huyết, xuất huyết, khó lành vết thương, tăng sừng và chảy máu vào các khoang cơ thể.

Folate cần thiết cho quá trình tổng hợp nucleotide và chuyển hóa một số axit amin. Sự ức chế chuyển hóa folate ở vi khuẩn và sự phát triển của tế bào ung thư là cơ chế hoạt động của thuốc kháng sinh sulfonamide và các chất hóa trị liệu như methotrexate và 5-fluorouracil. Thiếu folate gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và bệnh nhân nghiện rượu. Nó biểu hiện với tình trạng thiếu máu nguyên bào khổng lồ phản ánh quá trình tổng hợp DNA không hiệu quả. Ngứa lưỡi và tiêu chảy là những dấu hiệu phổ biến.

Niacin, một vitamin phức hợp B, được yêu cầu như một coenzyme để tạo thành nicotinamide adenine dinucleotide hoặc nicotinamide adenine dinucleotide phosphate. Có hơn 200 loại enzyme yêu cầu các dạng coenzyme hoạt động của niacin làm chất nhận điện tử hoặc chất cho hydro. Sự thiếu hụt niacin cổ điển là pellagra. Nó được nhìn thấy trong các quần thể ở Trung Quốc, Châu Phi và Ấn Độ, nơi lúa gạo là nguồn cung cấp năng lượng chính. Các triệu chứng phổ biến nhất là tiêu chảy, sa sút trí tuệ và viêm da sắc tố ở những vùng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Viêm bao quy đầu, viêm miệng, chóng mặt và dị cảm bỏng rát cũng rất phổ biến.

Kẽm là một nguyên tố vi lượng cần thiết cho một loạt các quá trình trao đổi chất. Nó là một thành phần của hơn 100 enzym, bao gồm DNA polymerase, RNA polymerase và chuyển RNA synthetase. Thiếu kẽm có liên quan đến tình trạng chậm lớn và thiểu năng sinh dục ở trẻ em. Ở người lớn, vô sinh, vết thương kém lành, tiêu chảy và viêm da là những triệu chứng thường gặp.

Bài viết cùng chuyên mục

Đánh giá chức năng nhận thức: lú lẫn mê sảng và mất trí

Cần chắc chắn rằng sự suy giảm nhận thức rõ ràng không do các vấn đề giao tiếp hoặc một rối loạn riêng biệt về hiểu, khó tìm từ diễn đạt (mất ngôn ngữ diễn đạt), trí nhớ (hội chứng quên), hành vi và khí sắc.

Nguy cơ té ngã: cách thực hiện đánh giá dáng đi

Sự an toàn và vững chắc chung; bất thường dáng đi một bên (đột quỵ, tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh khớp, đau); bước đi ngắn, lê chân (bệnh Parkinson, bệnh lý mạch máu não lan tỏa); dáng đi bước cao.

Táo bón: phân tích triệu chứng

Những thay đổi về kết cấu của phân, chức năng nhu động hoặc đường kính trong của đại tràng, hoặc chức năng tống xuất của trực tràng và sàn chậu có thể dẫn đến táo bón.

Đổ mồ hôi đêm: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Đổ mồ hôi ban đêm có thể là một phản ứng tự chủ, đại diện cho một triệu chứng khá không đặc hiệu khiến bác sĩ lâm sàng phải tìm kiếm nguyên nhân cụ thể.

Sa sút trí tuệ: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Sa sút trí tuệ là một hội chứng hơn là một căn bệnh, nguyên nhân và sinh lý bệnh có thể khác nhau rất nhiều, hầu hết các loại sa sút trí tuệ phổ biến hơn đều tiến triển.

Đau ngực cấp: đặc điểm đau ngực do tim và các nguyên nhân khác

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi. Phân tích ECG, xquang ngực và marker sinh học như troponin, D-dimer đóng vai trò quan trọng.

Sốt phát ban: phân tích triệu chứng

Tiếp cận chẩn đoán phân biệt là phân biệt giữa các thực thể khác nhau gây sốt và bệnh tật bằng các loại phát ban mà chúng thường gây ra.

Khám bệnh: những triệu chứng không thể tìm ra tổn thương thực thể

Những bệnh nhân với bệnh lý mạn tính thì có nhiều khả năng biểu hiện những khía cạnh về tâm lý trong tình trạng của họ (đặc biệt là trầm cảm), và nó có thể ảnh hưởng lên hình thái lâm sàng.

Phết tế bào cổ tử cung bất thường: phân tích triệu chứng

Hầu hết bệnh nhân mắc chứng loạn sản cổ tử cung đều không có triệu chứng. Cũng có thể xuất hiện bằng chứng khi xem bên ngoài bao cao su, tiết dịch âm đạo hoặc thậm chí chảy máu âm đạo.

Đau thắt ngực từng cơn: đánh giá triệu chứng đau ngực

Nhiều bệnh nhân không thể chẩn đoán chắc chắn. Đánh giá lại những bệnh nhân mà xét nghiệm không đi đến kết luận đau thắt ngực hoặc nguy cơ cao bệnh mạch vành nếu triệu chứng dai dẳng.

Biểu hiện toàn thân và đau trong thận tiết niệu

Đau là biểu hiện của căng tạng rỗng (niệu quản, ứ nước tiểu) hoặc căng bao cơ quan (viêm tuyến tiền liệt, viêm thận bể thận).

Mê sảng: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Cơ chế sinh học thần kinh của mê sảng chưa được hiểu rõ, nhưng một giả thuyết bao gồm mối quan hệ với hoạt động giảm acetycholine.

Định hướng chẩn đoán nôn ra máu

Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục là dấu hiệu của máu đang tiếp tục chảy và là một cấp cứu nội khoa, nếu máu màu đen, có hình hạt café là gợi ý của chảy máu đã cầm hoặc chảy máu tương đối nhẹ.

Đau thượng vị: phân tích triệu chứng

Các triệu chứng phổ biến là đầy hơi và nhanh no, tuy nhiên, các triệu chứng chồng chéo khiến chẩn đoán trở nên khó khăn và nguyên nhân xác định không được thiết lập.

Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo

Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.

Nhìn đôi: phân tích triệu chứng

Nhìn đôi xảy ra khi cảnh trước mắt dưới dạng hai hình ảnh khác nhau, quá trình lập bản đồ bình thường không thể xảy ra và bộ não cảm nhận được hai hình ảnh chồng lên nhau.

Đau bụng cấp: bệnh nhân rất nặng với chỉ số hình ảnh và xét nghiệm

Nếu xquang ngực không chứng minh có khí tự do hoặc tương đương nhưng nghi ngờ trên lâm sàng cao như đau bụng dữ dội khởi phát đột ngột với tăng cảm giác đau, đề kháng vùng thượng vị, cho chụp CT nhưng trước tiên cho làm amylase và ECG.

Mệt mỏi: đánh giá các nguyên nhân tinh thần và thể chất

Bệnh sử khai thác cẩn thận có thể cho thấy rằng vấn đề thực tế không chỉ là mệt mỏi, chẳng hạn hụt hơi, nên được tiếp tục kiểm tra. Nếu có các đặc điểm khu trú hoặc đặc hiệu hơn, chẳng hạn ho ra máu, sốt, vàng da lộ rõ, nên được tập trung đánh giá đầu tiên.