Tương quan bệnh học lâm sàng về dinh dưỡng

2022-10-25 12:20 PM

Có vô số sự thiếu hụt vitamin và nguyên tố vi lượng, và việc mô tả chúng nằm ngoài phạm vi, tuy nhiên, có một số điều đáng xem xét.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Vitamin A, một loại vitamin tan trong chất béo, là một thành phần không thể thiếu của rhodopsin và iodopsin, các protein nhạy cảm với ánh sáng trong các tế bào hình que và tế bào hình nón của võng mạc. Sự thiếu hụt vitamin A có liên quan đến chứng tăng sừng nang lông và bệnh quáng gà.

Vitamin C, hay axit ascorbic, là một chất chống oxy hóa sinh học và chất loại bỏ gốc tự do. Quá trình sinh tổng hợp axit mật, collagen và norepinephrine, cũng như hoạt động bình thường của hệ thống oxygenase ở gan, phụ thuộc vào các đặc tính chống oxy hóa này. Thiếu vitamin C hiếm khi được tìm thấy ở Hoa Kỳ. Tình trạng thiếu hụt kinh điển được gọi là bệnh còi. Nó được đặc trưng bởi trầm cảm, mệt mỏi và các bất thường lan rộng trong mô liên kết. Thường thấy các tổn thương ở miệng (bao gồm cả nướu bị viêm), chấm xuất huyết, xuất huyết, khó lành vết thương, tăng sừng và chảy máu vào các khoang cơ thể.

Folate cần thiết cho quá trình tổng hợp nucleotide và chuyển hóa một số axit amin. Sự ức chế chuyển hóa folate ở vi khuẩn và sự phát triển của tế bào ung thư là cơ chế hoạt động của thuốc kháng sinh sulfonamide và các chất hóa trị liệu như methotrexate và 5-fluorouracil. Thiếu folate gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và bệnh nhân nghiện rượu. Nó biểu hiện với tình trạng thiếu máu nguyên bào khổng lồ phản ánh quá trình tổng hợp DNA không hiệu quả. Ngứa lưỡi và tiêu chảy là những dấu hiệu phổ biến.

Niacin, một vitamin phức hợp B, được yêu cầu như một coenzyme để tạo thành nicotinamide adenine dinucleotide hoặc nicotinamide adenine dinucleotide phosphate. Có hơn 200 loại enzyme yêu cầu các dạng coenzyme hoạt động của niacin làm chất nhận điện tử hoặc chất cho hydro. Sự thiếu hụt niacin cổ điển là pellagra. Nó được nhìn thấy trong các quần thể ở Trung Quốc, Châu Phi và Ấn Độ, nơi lúa gạo là nguồn cung cấp năng lượng chính. Các triệu chứng phổ biến nhất là tiêu chảy, sa sút trí tuệ và viêm da sắc tố ở những vùng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Viêm bao quy đầu, viêm miệng, chóng mặt và dị cảm bỏng rát cũng rất phổ biến.

Kẽm là một nguyên tố vi lượng cần thiết cho một loạt các quá trình trao đổi chất. Nó là một thành phần của hơn 100 enzym, bao gồm DNA polymerase, RNA polymerase và chuyển RNA synthetase. Thiếu kẽm có liên quan đến tình trạng chậm lớn và thiểu năng sinh dục ở trẻ em. Ở người lớn, vô sinh, vết thương kém lành, tiêu chảy và viêm da là những triệu chứng thường gặp.

Bài viết cùng chuyên mục

Ngất: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Ngất có thể được phân loại bằng cách sử dụng các hệ thống khác nhau từ các tình trạng ác tính và lành tính đến các tình trạng do tim và không do tim.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Ho ra máu: phân tích triệu chứng

Bất kể tỷ lệ là bao nhiêu, bước đầu tiên trong đánh giá là phân biệt xem bệnh nhân có ho ra máu thực sự hay chảy máu từ nguồn khác, ví dụ: nôn ra máu hoặc ho giả ra máu.

Đau mắt đỏ: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân chính của đau mắt đỏ là do nhiễm trùng hoặc chấn thương đối với các cấu trúc giải phẫu khác nhau của mắt, bệnh mô liên kết hoặc bệnh mắt nguyên phát cũng có thể biểu hiện bằng mắt đỏ.

Mụn nước và bọng nước: phân tích triệu chứng

Có nhiều nguyên nhân chúng bao gồm nhiễm herpes simplex, chàm tổ đỉa và viêm da tiếp xúc, các nguyên nhân tự miễn dịch như pemphigoid bọng nước và bệnh ly biểu bì bóng nước.

Đau ngực, chẩn đoán và điều trị

Thiếu máu cơ tim thường được mô tả là tức nặng, đau cảm giác áp lực, thắt chặt, ép, chứ không phải là nhói sắc nét hoặc co thắt

Mờ mắt: phân tích triệu chứng

Các nguyên nhân gây mờ mắt từ nhẹ đến có khả năng gây ra thảm họa, hầu hết các nguyên nhân liên quan đến hốc mắt, mặc dù một số nguyên nhân ngoài nhãn cầu phải được xem xét.

Khối u vú: đặc điểm ác tính và lành tính

Siêu âm là phương thức chấn đoán hình ảnh được lựa chọn cho phụ nữ dưới 35 tuổi do mô u có mật độ cao. Đánh giá bệnh học được thực hiện bằng chấn đoán tế bào học bằng chọc hút kim nhỏ hoặc sinh thiết lõi hoặc đôi khi là xẻ sinh thiết.

Dấu hiệu bệnh lý: các bước thăm khám và chỉ định xử trí

Nếu như có dấu hiệu suy hô hấp và tràn khí màng phổi áp lực, tiến hành chọc kim hút khí cấp cứu ngay. Nếu như ran rít khắp cả lan tỏa, kiểm tra dấu hiệu của shock phản vệ. Nếu có, xử trí theo mô tả; ngược lại tiến hành thở khí dung giãn phế quản.

Đánh giá bệnh nhân: hướng dẫn thực hành

Những bệnh nhân bị bệnh cấp tính đòi hỏi cần được lượng giá một cách nhanh chóng theo các bước ABCDE với những trường hợp đe dọa tính mạng hoặc có sự xáo trộn lớn về sinh lý.

Sốt: các nguyên nhân thường gặp gây sốt

Sốt thường xảy ra như một phần của đáp ứng pha cấp do nhiễm trùng. Nhiễm trùng gây ra một đáp ứng viêm hệ thống có tỉ lệ tử vong đáng kể và cần phải được nhận diện và điều trị kịp thời. Nguyên nhân khác có thể gây ra sốt là bệnh ác tính, bệnh lý mô liên kết.

Phát ban dát sẩn: phân tích triệu chứng

Khi phát ban dát sẩn có liên quan đến sốt, nên nghi ngờ nguyên nhân nhiễm trùng. Nếu không có sốt, phản ứng dị ứng thường là nguyên nhân.

Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.

Nôn ra máu: đánh giá tình trạng lâm sàng

Mọi bệnh nhân nôn ra máu có các dấu hiệu của shock hoặc có bằng chứng bệnh nhân vẫn đang chảy máu, nên tiến hành nội soi cấp cứu sau khi đã hồi sức đầy đủ cho bệnh nhân.

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Bệnh tiểu đường: phân tích triệu chứng

Phân loại lâm sàng của bệnh tiểu đường là týp 1, týp 2, thai kỳ và các týp cụ thể khác thứ phát do nhiều nguyên nhân.

Khối u vú: đặc điểm khi thăm khám lâm sàng

Đối với bất kỳ bệnh nhân sau mãn kinh có tổn thương dạng nốt khu trú cần chuyển bệnh nhân làm bộ 3 đánh giá ngay. Đối với bệnh nhân tiền mãn kinh, thăm khám lại sau kỳ kinh tiếp theo và chuyển làm 3 đánh giá nếu vẫn còn những tổn thương dạng nốt khu trú đó.