Xét nghiệm ức chế Dexamethasone qua đêm

2020-07-31 01:53 PM

Thông thường, khi tuyến yên tạo ra ít hormone tuyến thượng thận (ACTH), tuyến thượng thận tạo ra ít cortisol hơn. Dexamethasone, giống như cortisol, làm giảm lượng ACTH do tuyến yên tiết ra.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Xét nghiệmức chế dexamethasone qua đêm kiểm tra xem dùng thuốc steroid (dexamethasone) làm thay đổi nồng độ hormone cortisol trong máu như thế nào. Xét nghiệm này kiểm tra tình trạng trong đó một lượng lớn cortisol được sản xuất bởi tuyến thượng thận (hội chứng Cushing).

Thông thường, khi tuyến yên tạo ra ít hormone tuyến thượng thận (ACTH), tuyến thượng thận tạo ra ít cortisol hơn. Dexamethasone, giống như cortisol, làm giảm lượng ACTH do tuyến yên tiết ra. Điều này lần lượt làm giảm lượng cortisol được giải phóng bởi tuyến thượng thận.

Sau một liều dexamethasone, nồng độ cortisol thường ở mức rất cao ở những người mắc hội chứng Cushing. Đôi khi các vấn đề khác có thể giữ mức cortisol cao trong xét nghiệm này. Ví dụ như trầm cảm nặng, sử dụng rượu, căng thẳng, béo phì, suy thận, mang thai và tiểu đường không kiểm soát được.

Đêm trước khi thử máu, uống một viên thuốc dexamethasone. Sáng hôm sau, nồng độ cortisol trong máu sẽ được đo. Nếu mức độ cortisol vẫn cao, có thể nguyên nhân là hội chứng Cushing.

Xét nghiệm ACTH đôi khi được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm cortisol.

Mục đích

Xét nghiệm này được thực hiện để kiểm tra hội chứng Cushing. Đó là một vấn đề trong đó một lượng lớn cortisol được sản xuất bởi tuyến thượng thận.

Chuẩn bị

Không ăn hoặc uống bất cứ thứ gì trong vòng 10 đến 12 giờ trước khi thử máu buổi sáng.

Hãy chắc chắn nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc bạn dùng, ngay cả những loại thuốc không kê đơn. Nhiều loại thuốc có thể thay đổi kết quả của xét nghiệm này. Có thể được yêu cầu ngừng dùng một số loại thuốc trong vòng 24 đến 48 giờ trước khi lấy máu. Những loại thuốc này bao gồm thuốc tránh thai, aspirin, morphin, methadone, lithium, thuốc ức chế monoamin oxydase (MAOIs) và thuốc lợi tiểu.

Nói chuyện với bác sĩ nếu có bất kỳ mối quan tâm về sự cần thiết của xét nghiệm, rủi ro của nó, nó sẽ được thực hiện thế nào, hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.

Thực hiện

Đêm trước ngày xét nghiệm (thường là lúc 11:00 giờ tối), uống một viên 1 miligam (mg) dexamethasone. Sáng hôm sau (thường là lúc 8:00 sáng), sẽ lấy mẫu máu. Uống thuốc với sữa hoặc thuốc kháng axit. Điều này có thể giúp ngăn ngừa đau dạ dày hoặc ợ nóng.

Đôi khi xét nghiệm ức chế dexamethasone hoàn chỉnh hơn có thể được thực hiện. Đối với xét nghiệm này, sẽ uống tới 8 viên thuốc trong 2 ngày. Sau đó, nồng độ cortisol trong máu và nước tiểu sẽ được đo.

Bầm tím có thể có nhiều khả năng ở những người có nồng độ ACTH và cortisol cao.

Kết quả

Xét nghiệm ức chế dexamethasone qua đêm liên quan đến việc dùng một liều thuốc corticosteroid là dexamethasone để xem nó ảnh hưởng đến mức hormone cortisol trong máu. Xét nghiệm này kiểm tra hội chứng Cushing. Trong tình trạng này, một lượng lớn cortisol được sản xuất bởi tuyến thượng thận. Kết quả kiểm tra thường sẵn sàng trong một vài ngày.

Kết quả xét nghiệm bất thường có thể có nghĩa là cần nhiều lần xét nghiệm hơn. Kết quả xét nghiệm bình thường có nghĩa là không mắc hội chứng Cushing. Hội chứng này có thể khó chẩn đoán.

Những con số này chỉ là một hướng dẫn. Phạm vi kết quả "bình thường" thay đổi từ phòng xét nghiệm này đến phòng xét nghiệm khác. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Vì vậy, thông số nằm ngoài phạm vi bình thường ở đây vẫn có thể là bình thường.

Kết quả bình thường

Mức Cortisol nhỏ hơn 5 microgam / deciliter ( mcg / dL ) hoặc dưới 138 nanomole mỗi lít ( nmol / L ).

Giá trị cao

Mức cortisol cao có thể được gây ra bởi:

Hội chứng Cushing.

Các vấn đề sức khỏe khác. Ví dụ như đau tim hoặc suy tim, sốt, chế độ ăn uống kém, cường giáp, trầm cảm, chán ăn tâm thần, tiểu đường không kiểm soát và sử dụng rượu.

Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm

Có thể không thể làm xét nghiệm hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:

Có thai.

Đã giảm cân nghiêm trọng, mất nước hoặc cai rượu cấp.

Có chấn thương nghiêm trọng.

Dùng một số loại thuốc. Những loại thuốc này bao gồm barbiturat, phenytoin (Dilantin), thuốc tránh thai, aspirin, morphin, methadone, lithium, thuốc ức chế monoamin oxydase (MAOIs), spironolactone (Aldactone) hoặc thuốc lợi tiểu.

Một số người có thể nhanh chóng xử lý (chuyển hóa) liều dexamethasone. Ở những người này, nồng độ cortisol sẽ không giảm trừ khi dùng liều cao hơn.

Điều cần biết thêm

Xét nghiệm nước tiểu 24 giờ được sử dụng thường xuyên hơn xét nghiệm cortisol máu để chẩn đoán hội chứng Cushing.

Xét nghiệm hormone vỏ thượng thận (ACTH) có thể được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm cortisol.

Bài viết cùng chuyên mục

Xét nghiệm Prealbumin máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm prealbumin, cho thấy những thay đổi trong thời gian một vài ngày, bác sĩ sớm có thể nhìn thấy những thay đổi, về mức độ protein

Chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

MRA có thể thấy cả lưu lượng máu, và tình trạng của thành mạch máu, thường được sử dụng để xem xét các mạch máu đến não, thận và chân

Hemoglobin (Hb): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hematocrit và nồng độ hemoglobin có thể được làm theo serie để đánh giá tình trạng mất máu cũng như để đánh giá đáp ứng đối với điều trị tình trạng thiếu máu

Catecholamine nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Catecholamine làm giảm lượng máu đi đến da và ruột, làm tăng máu đi đến các cơ quan chính, chẳng hạn như não, tim và thận, điều này giúp cơ thể chuẩn bị cho các phản ứng

Creatinin máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong một số bệnh lý cơ, lượng creatin trong các sợi cơ bị giảm với tăng song song creatin máu và creatin niệu và giảm phối hợp creatinin máu và creatinin niệu

Kháng nguyên ung thư 125 (CA 125): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thông thường, xét nghiệm CA 125 được sử dụng để kiểm tra mức độ hiệu quả điều trị ung thư buồng trứng hoặc để xem liệu ung thư buồng trứng đã quay trở lại

Xét nghiệm Hormone vỏ thượng thận (ACTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

ACTH được tạo ra trong tuyến yên để đáp ứng với việc giải phóng một loại hormone khác, được gọi là hormone giải phóng corticotropin, bởi vùng dưới đồi

Xét nghiệm gen ung thư vú (BRCA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nguy cơ ung thư vú và buồng trứng của phụ nữ cao hơn nếu có thay đổi gen BRCA1 hoặc BRCA2, đàn ông có những thay đổi gen này có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn

Xét nghiệm vitamin D: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Cơ thể sử dụng ánh nắng mặt trời, để tự tạo ra vitamin D, Vitamin D có trong thực phẩm, như lòng đỏ trứng, gan và cá nước mặn

Ý nghĩa xét nghiệm chẩn đoán bệnh khớp

Phương pháp ngưng kết latex cho phép phân biệt viêm đa khớp mạn tiến triển với bệnh thấp khớp (articulation rhematism) hoặc với sốt thấp (rheumatic fever), 2 bệnh này RF không có mặt trong huyết thanh

Tế bào hình liềm: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cách tốt nhất để kiểm tra gen tế bào hình liềm, hoặc bệnh hồng cầu hình liềm, là xem xét máu, bằng phương pháp gọi là sắc ký lỏng hiệu năng cao

Xét nghiệm chức năng gan: đánh giá bệnh gan hoặc tình trạng sản xuất protein

Kết quả xét nghiệm chức năng gan bất thường không phải lúc nào cũng chỉ ra bệnh gan, bác sĩ sẽ giải thích kết quả và ý nghĩa của chúng

Xét nghiệm di truyền: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thừa hưởng một nửa thông tin di truyền từ mẹ và nửa còn lại từ cha, gen xác định nhóm máu, màu tóc và màu mắt, cũng như nguy cơ mắc một số bệnh

Xét nghiệm Phosphatase kiềm (ALP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Số lượng các loại Phosphatase kiềm khác nhau trong máu có thể được đo và sử dụng để xác định xem mức độ cao là từ gan hay xương. Đây được gọi là xét nghiệm isoenzyme kiềm kiềm

Urê nitơ máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm nitơ urê máu có thể được thực hiện với xét nghiệm creatinine máu, mức creatinine trong máu cũng cho biết thận hoạt động như thế nào

Kali (K) nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm nước tiểu, để kiểm tra nồng độ kali, được thực hiện để tìm nguyên nhân, dẫn đến kết quả xét nghiệm kali máu thấp, hoặc cao

Brain Natriuretic Peptide (BNP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nếu tim phải làm việc vất vả hơn bình thường trong một khoảng thời gian dài, chẳng hạn như do suy tim, tim sẽ giải phóng nhiều BNP hơn, làm tăng nồng độ BNP trong máu

Xét nghiệm bệnh Phenylketon niệu (PKU): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm bệnh phenylketon niệu, được thực hiện để kiểm tra xem em bé sơ sinh, có enzyme cần thiết, để sử dụng phenylalanine, trong cơ thể hay không

Hormon kích thích tuyến giáp (TSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mặc dù có các dao động theo nhịp ngày đêm với một đỉnh bài tiết của TSH xảy ra ngay trước khi ngủ, song các giá trị của TSH thu được vẫn trong giới hạn bình thường

Fibrinogen: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Lấy đủ bệnh phẩm máu vào ống nghiệm để đảm bảo tương quan thể tích máu và chất chống đông

Clorua (Cl): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hầu hết clorua trong cơ thể đến từ muối ăn natri clorua, clorua được hấp thụ bởi ruột khi tiêu hóa thức ăn, clorua dư rời khỏi cơ thể trong nước tiểu

Hormon kích thích tạo nang trứng (FSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong giai đoạn tạo hoàng thể, FSH kích thích sự sản xuất progesteron và hormon này cùng với estradiol, tạo thụận lợi cho đáp ứng của buồng trứng với LH

Cortisol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ creatinin trong mẫu nước tiểu 24h cũng thường được định lượng cùng với nồng độ cortisol niệu để khẳng định rằng thể tích nước tiểu là thỏa đáng

Giardia: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm kháng nguyên với bệnh

Những xét nghiệm này đặc hiệu cho Giardia lamblia và không kiểm tra các bệnh nhiễm trùng đường ruột khác gây ra các triệu chứng tương tự

Virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Vi rút suy giảm miễn dịch ở người kiểm tra phát hiện kháng thể HIV, hoặc kháng nguyên hoặc DNA hoặc RNA của HIV trong máu hoặc một loại mẫu