- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Các chỉ số xét nghiệm và ý nghĩa
- Xét nghiệm ức chế Dexamethasone qua đêm
Xét nghiệm ức chế Dexamethasone qua đêm
Thông thường, khi tuyến yên tạo ra ít hormone tuyến thượng thận (ACTH), tuyến thượng thận tạo ra ít cortisol hơn. Dexamethasone, giống như cortisol, làm giảm lượng ACTH do tuyến yên tiết ra.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Xét nghiệmức chế dexamethasone qua đêm kiểm tra xem dùng thuốc steroid (dexamethasone) làm thay đổi nồng độ hormone cortisol trong máu như thế nào. Xét nghiệm này kiểm tra tình trạng trong đó một lượng lớn cortisol được sản xuất bởi tuyến thượng thận (hội chứng Cushing).
Thông thường, khi tuyến yên tạo ra ít hormone tuyến thượng thận (ACTH), tuyến thượng thận tạo ra ít cortisol hơn. Dexamethasone, giống như cortisol, làm giảm lượng ACTH do tuyến yên tiết ra. Điều này lần lượt làm giảm lượng cortisol được giải phóng bởi tuyến thượng thận.
Sau một liều dexamethasone, nồng độ cortisol thường ở mức rất cao ở những người mắc hội chứng Cushing. Đôi khi các vấn đề khác có thể giữ mức cortisol cao trong xét nghiệm này. Ví dụ như trầm cảm nặng, sử dụng rượu, căng thẳng, béo phì, suy thận, mang thai và tiểu đường không kiểm soát được.
Đêm trước khi thử máu, uống một viên thuốc dexamethasone. Sáng hôm sau, nồng độ cortisol trong máu sẽ được đo. Nếu mức độ cortisol vẫn cao, có thể nguyên nhân là hội chứng Cushing.
Xét nghiệm ACTH đôi khi được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm cortisol.
Mục đích
Xét nghiệm này được thực hiện để kiểm tra hội chứng Cushing. Đó là một vấn đề trong đó một lượng lớn cortisol được sản xuất bởi tuyến thượng thận.
Chuẩn bị
Không ăn hoặc uống bất cứ thứ gì trong vòng 10 đến 12 giờ trước khi thử máu buổi sáng.
Hãy chắc chắn nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc bạn dùng, ngay cả những loại thuốc không kê đơn. Nhiều loại thuốc có thể thay đổi kết quả của xét nghiệm này. Có thể được yêu cầu ngừng dùng một số loại thuốc trong vòng 24 đến 48 giờ trước khi lấy máu. Những loại thuốc này bao gồm thuốc tránh thai, aspirin, morphin, methadone, lithium, thuốc ức chế monoamin oxydase (MAOIs) và thuốc lợi tiểu.
Nói chuyện với bác sĩ nếu có bất kỳ mối quan tâm về sự cần thiết của xét nghiệm, rủi ro của nó, nó sẽ được thực hiện thế nào, hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.
Thực hiện
Đêm trước ngày xét nghiệm (thường là lúc 11:00 giờ tối), uống một viên 1 miligam (mg) dexamethasone. Sáng hôm sau (thường là lúc 8:00 sáng), sẽ lấy mẫu máu. Uống thuốc với sữa hoặc thuốc kháng axit. Điều này có thể giúp ngăn ngừa đau dạ dày hoặc ợ nóng.
Đôi khi xét nghiệm ức chế dexamethasone hoàn chỉnh hơn có thể được thực hiện. Đối với xét nghiệm này, sẽ uống tới 8 viên thuốc trong 2 ngày. Sau đó, nồng độ cortisol trong máu và nước tiểu sẽ được đo.
Bầm tím có thể có nhiều khả năng ở những người có nồng độ ACTH và cortisol cao.
Kết quả
Xét nghiệm ức chế dexamethasone qua đêm liên quan đến việc dùng một liều thuốc corticosteroid là dexamethasone để xem nó ảnh hưởng đến mức hormone cortisol trong máu. Xét nghiệm này kiểm tra hội chứng Cushing. Trong tình trạng này, một lượng lớn cortisol được sản xuất bởi tuyến thượng thận. Kết quả kiểm tra thường sẵn sàng trong một vài ngày.
Kết quả xét nghiệm bất thường có thể có nghĩa là cần nhiều lần xét nghiệm hơn. Kết quả xét nghiệm bình thường có nghĩa là không mắc hội chứng Cushing. Hội chứng này có thể khó chẩn đoán.
Những con số này chỉ là một hướng dẫn. Phạm vi kết quả "bình thường" thay đổi từ phòng xét nghiệm này đến phòng xét nghiệm khác. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Vì vậy, thông số nằm ngoài phạm vi bình thường ở đây vẫn có thể là bình thường.
Kết quả bình thường
Mức Cortisol nhỏ hơn 5 microgam / deciliter ( mcg / dL ) hoặc dưới 138 nanomole mỗi lít ( nmol / L ).
Giá trị cao
Mức cortisol cao có thể được gây ra bởi:
Hội chứng Cushing.
Các vấn đề sức khỏe khác. Ví dụ như đau tim hoặc suy tim, sốt, chế độ ăn uống kém, cường giáp, trầm cảm, chán ăn tâm thần, tiểu đường không kiểm soát và sử dụng rượu.
Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm
Có thể không thể làm xét nghiệm hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:
Có thai.
Đã giảm cân nghiêm trọng, mất nước hoặc cai rượu cấp.
Có chấn thương nghiêm trọng.
Dùng một số loại thuốc. Những loại thuốc này bao gồm barbiturat, phenytoin (Dilantin), thuốc tránh thai, aspirin, morphin, methadone, lithium, thuốc ức chế monoamin oxydase (MAOIs), spironolactone (Aldactone) hoặc thuốc lợi tiểu.
Một số người có thể nhanh chóng xử lý (chuyển hóa) liều dexamethasone. Ở những người này, nồng độ cortisol sẽ không giảm trừ khi dùng liều cao hơn.
Điều cần biết thêm
Xét nghiệm nước tiểu 24 giờ được sử dụng thường xuyên hơn xét nghiệm cortisol máu để chẩn đoán hội chứng Cushing.
Xét nghiệm hormone vỏ thượng thận (ACTH) có thể được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm cortisol.
Bài viết cùng chuyên mục
Ý nghĩa xét nghiệm chẩn đoán bệnh khớp
Phương pháp ngưng kết latex cho phép phân biệt viêm đa khớp mạn tiến triển với bệnh thấp khớp (articulation rhematism) hoặc với sốt thấp (rheumatic fever), 2 bệnh này RF không có mặt trong huyết thanh
Số lượng tế bào CD4 +: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các giá trị bình thường được liệt kê, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn, các phạm vi khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác
Kali (K) nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm nước tiểu, để kiểm tra nồng độ kali, được thực hiện để tìm nguyên nhân, dẫn đến kết quả xét nghiệm kali máu thấp, hoặc cao
Hormone kích thích nang trứng (FSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Mức hormone kích thích nang trứng có thể giúp xác định xem cơ quan sinh dục nam hay nữ, tinh hoàn hoặc buồng trứng có hoạt động tốt hay không
Androstenedion máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Androstenedion được tế bào gan và mô mỡ chuyển thành estron, Estron là một dạng của estrogen với hoạt lực tương đối thấp so với estradiol
ACTH: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ ACTH máu có các biến đổi theo nhịp ngày đêm, với nồng độ đỉnh xảy ra trong thời gian từ 6 đến 8 giờ sáng và nồng độ đáy
Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm y học
Bình thường glucose huyết tương khi đói < 6,1 mmol/L, nếu mức độ glucose huyết tương khi đói ≥ 7,0 mmol/L trong ít nhất 2 lần xét nghiệm liên tiếp ở các ngày khác nhau thì bị đái tháo đường (diabetes mellitus).
Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường, xảy ra khi mang thai
Gastrin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm định lượng nồng độ gastrin cung cấp các thông tin hữu ích để chẩn đoán các bệnh lý gây bài tiết gastrin bất thường
Canxi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Khẩu phần canxi trong thức ăn vào khoảng 1g mỗi ngày và được cung cấp chủ yếu bởi sữa, các chế phẩm của sữa và lòng trắng trứng
Điện di protein huyết thanh (SPEP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Điện di protein huyết thanh, thường được thực hiện, để giúp chẩn đoán, và theo dõi nhiều tình trạng khác nhau
Bilirubin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hem sẽ được chuyển thành biliverdin nhờ enzym oxygenase của microsom, sau đó thành Bilirubin dưới tác dụng của enzym biliverdin reductase
Hormon chống bài niệu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Kết quả xét nghiệm có thể thay đổi khi bệnh nhân bị stress thực thể và tâm thần, đang được thông khí nhân tạo áp lực dương, sử dụng ống thủy tinh để lấy bệnh phẩm
Thời gian prothrombin (PT) và INR: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Một phương pháp tiêu chuẩn hóa, kết quả thời gian prothrombin, được gọi là hệ thống tỷ lệ chuẩn hóa quốc tế, INR
Aspartate Aminotransferase (AST): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm men gan
Lượng AST trong máu liên quan trực tiếp đến mức độ tổn thương mô, sau khi thiệt hại nghiêm trọng, nồng độ AST tăng trong 6 đến 10 giờ và duy trì ở mức cao trong khoảng 4 ngày
Xét nghiệm Alanine Aminotransferase (ALT): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các giá trị bình thường được liệt kê, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn, các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác
Bilirubin máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Khi nồng độ bilirubin cao, da và lòng trắng mắt có thể xuất hiện màu vàng, vàng da có thể do bệnh gan, rối loạn máu hoặc tắc nghẽn ống mật, ống cho phép mật đi từ gan đến ruột non
Cytokin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Cùng một loại cytokin song nó có thể có các tác động khác biệt nhau trong các tình huống khác nhau, trong khi nhiều loại cytokin khác nhau lại có thể có cùng một tác động
Ý nghĩa xét nghiệm dấu ấn ung thư và bệnh xã hội
Giá trị chính của AFP là theo dõi tiến trình bệnh và hiệu quả điều trị K tế bào gan nguyên phát, K tinh hoàn sau điều trị phẫu thuật, xạ trị hoặc hoá trị liệu
Cortisol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ creatinin trong mẫu nước tiểu 24h cũng thường được định lượng cùng với nồng độ cortisol niệu để khẳng định rằng thể tích nước tiểu là thỏa đáng
Áp lực thẩm thấu huyết thanh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Khi độ thẩm thấu huyết thanh giảm, cơ thể ngừng giải phóng ADH, làm tăng lượng nước trong nước tiểu
Xét nghiệm Herpes: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Bệnh nhiễm trùng herpes không thể được chữa khỏi, sau khi bị nhiễm HSV, virus tồn tại trong cơ thể suốt đời, nó ẩn náu trong một loại tế bào thần kinh nhất định
Độ thẩm thấu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm hữu ích để đánh giá tình trạng cô đặc của nước tiểu: bình thường thận thải trừ nước tiểu được cô đặc hơn gấp 3 lần so với huyết tương
Aldosterone nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Tìm nguyên nhân gây ra huyết áp cao hoặc nồng độ kali thấp, điều này được thực hiện khi nghi ngờ tuyến thượng thận hoạt động quá mức hoặc tăng trưởng tuyến thượng thận bất thường
Ý nghĩa xét nghiệm viêm gan
HBsAb (hay Anti HBs) là kháng thể chống kháng nguyên bề mặt viêm gan B, thể hiện sự có miễn dịch với viêm gan B, sử dụng trong theo dõi trong tiêm phòng vacxin
