- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Các chỉ số xét nghiệm và ý nghĩa
- Phốt phát trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Phốt phát trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Xét nghiệm phốt phát nước tiểu đo lượng phốt phát trong mẫu nước tiểu thu được trong 24 giờ (xét nghiệm nước tiểu 24 giờ). Phốt phát là một hạt tích điện (ion) có chứa photpho khoáng. Cơ thể cần phốt pho để xây dựng và sửa chữa xương và răng, giúp các dây thần kinh hoạt động và làm cho cơ bắp co lại. Hầu hết (khoảng 85%) phốt pho có trong phốt phát được tìm thấy trong xương. Phần còn lại của nó được lưu trữ trong các mô trên khắp cơ thể.
Thận giúp kiểm soát lượng phosphate trong cơ thể. Phosphate bổ sung được lọc qua thận và đi ra khỏi cơ thể qua nước tiểu. Nếu không có đủ phốt phát, ít được tìm thấy trong nước tiểu. Các vấn đề về thận có thể gây ra mức độ phosphate cao hoặc thấp trong nước tiểu. Nồng độ phosphate cao trong nước tiểu cũng có thể là do ăn một bữa ăn có nhiều phốt pho, có lượng vitamin D cao trong cơ thể hoặc có tuyến cận giáp hoạt động quá mức. Một số loại khối u cũng có thể gây ra nồng độ phosphate cao trong nước tiểu.
Các xét nghiệm về mức độ canxi và creatinine có thể được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm phốt phát nước tiểu.
Chỉ định xét nghiệm phốt phát trong nước tiểu
Xét nghiệm để đo phosphate trong nước tiểu có thể được thực hiện để:
Giúp chẩn đoán các vấn đề về thận ảnh hưởng đến mức độ phosphate.
Giúp tìm ra nguyên nhân gây sỏi thận.
Chuẩn bị xét nghiệm phốt phát trong nước tiểu
Nhiều loại thuốc có thể thay đổi kết quả của xét nghiệm này. Hãy chắc chắn nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc không kê đơn và thuốc theo đơn dùng.
Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả có thể có ý nghĩa gì.
Thực hiện xét nghiệm phốt phát trong nước tiểu
Phosphate nước tiểu thường được đo trong một mẫu lấy từ tất cả nước tiểu được sản xuất trong khoảng thời gian 24 giờ.
Để thu thập nước tiểu trong 24 giờ:
Bắt đầu vào buổi sáng. Khi mới ngủ dậy, làm trống bàng quang. Viết thời gian đi tiểu để đánh dấu sự bắt đầu của thời gian thu thập 24 giờ.
Trong 24 giờ tới, thu thập tất cả nước tiểu. Phòng xét nghiệm thường sẽ cung cấp một thùng chứa lớn chứa khoảng 4 L (1 gal). Các thùng chứa có một lượng nhỏ chất bảo quản trong đó. Đi tiểu vào một hộp nhỏ, sạch và sau đó đổ nước tiểu vào thùng chứa lớn. Không chạm ngón tay vào bên trong thùng.
Giữ hộp lớn trong tủ lạnh trong 24 giờ.
Làm trống bàng quang lần cuối cùng vào lúc, hoặc ngay trước khi kết thúc thời gian 24 giờ. Thêm nước tiểu này vào thùng chứa lớn và ghi lại thời gian.
Không để giấy vệ sinh, lông mu, phân, máu kinh nguyệt hoặc các chất lạ khác trong mẫu nước tiểu.
Cảm thấy khi xét nghiệm phốt phát trong nước tiểu
Không đau trong khi lấy mẫu nước tiểu 24 giờ.
Rủi ro của xét nghiệm phốt phát trong nước tiểu
Không có nguy cơ cho các vấn đề trong khi thu thập mẫu nước tiểu 24 giờ.
Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm phốt phát nước tiểu đo lượng phốt phát trong mẫu nước tiểu thu được trong 24 giờ (xét nghiệm nước tiểu 24 giờ). Phốt phát là một hạt tích điện (ion) có chứa photpho khoáng.
Bình thường
Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có phạm vi khác nhau cho những gì bình thường. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi sử dụng phòng xét nghiệm. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.
Kết quả thường có sẵn trong 1 đến 2 ngày.
Người lớn: 0,4 - 1,3 gram (g) mỗi mẫu nước tiểu 24 giờ; 13 - 42 millimoles (mmol) mỗi ngày.
Chế độ ăn hạn chế canxi và phốt phát: Ít hơn 1,0 g mỗi mẫu nước tiểu 24 giờ; Ít hơn 32 mmol mỗi ngày.
Nhiều vấn đề có thể thay đổi mức độ phosphate. Bác sĩ sẽ nói chuyện với về bất kỳ kết quả bất thường nào có thể liên quan đến các triệu chứng và sức khỏe trong quá khứ.
Giá trị cao
Nồng độ phosphate trong nước tiểu cao có thể được gây ra bởi:
Bệnh thận.
Tuyến cận giáp hoạt động quá mức (cường tuyến cận giáp).
Quá nhiều vitamin D trong cơ thể.
Giá trị thấp
Nồng độ phosphate trong nước tiểu thấp có thể được gây ra bởi:
Tuyến cận giáp hoạt động kém (suy tuyến cận giáp).
Bệnh thận hoặc gan.
Suy dinh dưỡng nặng.
Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm phốt phát trong nước tiểu
Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:
Dùng một số loại thuốc, chẳng hạn như diltiazem (như Cardizem), aspirin, corticosteroid, thuốc lợi tiểu hoặc hormone tuyến cận giáp.
Dùng nhiều thuốc kháng axit.
Không thu thập tất cả nước tiểu trong thời gian thu thập 24 giờ.
Điều cần biết thêm
Phosphate cũng có thể được đo trong máu.
Kết quả xét nghiệm đo phốt phát trong nước tiểu hiếm khi hữu ích. Chúng phải luôn được giải thích cùng với kết quả của các xét nghiệm khác.
Việc mất quá nhiều phosphate qua nước tiểu có thể gây ra các tình trạng làm tổn thương xương, chẳng hạn như còi xương hoặc nhuyễn xương.
Bài viết cùng chuyên mục
ACTH: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ ACTH máu có các biến đổi theo nhịp ngày đêm, với nồng độ đỉnh xảy ra trong thời gian từ 6 đến 8 giờ sáng và nồng độ đáy
Cortisol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ creatinin trong mẫu nước tiểu 24h cũng thường được định lượng cùng với nồng độ cortisol niệu để khẳng định rằng thể tích nước tiểu là thỏa đáng
Homocystein: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Cho đến hiện tại, vẫn chưa có các nghiên cứu điều trị có nhóm chứng chứng minh việc bổ sung axit folic giúp làm giảm nguy cơ vữa xơ động mạch
Số lượng tế bào CD4 +: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các giá trị bình thường được liệt kê, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn, các phạm vi khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác
Estrogen: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Estrogen có mặt trong cơ thể dưới vài dạng, bao gồm estradiol, estriol và estron. Estrogen được sản xuất từ 3 nguồn là vỏ thượng thận, buồng trứng và tinh hoàn
Cortisol trong máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Thông thường, nồng độ cortisol tăng trong những giờ sáng sớm và cao nhất khoảng 7 giờ sáng, nó giảm rất thấp vào buổi tối và trong giai đoạn đầu của giấc ngủ
Cấy máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Đối với nuôi cấy máu, một mẫu máu được thêm vào một chất thúc đẩy sự phát triển của vi trùng, loại vi trùng có thể được xác định bằng kính hiển vi hoặc xét nghiệm hóa học
Kali (K) nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm nước tiểu, để kiểm tra nồng độ kali, được thực hiện để tìm nguyên nhân, dẫn đến kết quả xét nghiệm kali máu thấp, hoặc cao
Testosterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Testosterone, ảnh hưởng đến tính năng và phát triển tình dục, ở nam, nó được tạo ra bởi tinh hoàn, ở cả nam và nữ, được tạo ra lượng nhỏ bởi tuyến thượng thận.
Alpha Fetoprotein (AFP) máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Không có AFP hoặc chỉ ở mức rất thấp thường được tìm thấy trong máu của những người đàn ông khỏe mạnh hoặc phụ nữ khỏe mạnh, không mang thai
Xét nghiệm gen ung thư vú (BRCA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nguy cơ ung thư vú và buồng trứng của phụ nữ cao hơn nếu có thay đổi gen BRCA1 hoặc BRCA2, đàn ông có những thay đổi gen này có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn
Haptoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Trong điểu kiện bình thường có rất ít hemoglobin trong dòng tuần hoàn, tuy nhiên khi các hổng cầu bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra hemoglobin
Áp lực thẩm thấu huyết thanh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Khi độ thẩm thấu huyết thanh giảm, cơ thể ngừng giải phóng ADH, làm tăng lượng nước trong nước tiểu
Protein phản ứng C nhạy cảm cao (hs-CRP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm Protein phản ứng C nhạy cảm cao khác với xét nghiệm CRP tiêu chuẩn, xét nghiệm tiêu chuẩn đo mức protein cao để tìm ra các bệnh khác nhau gây viêm
Glucose máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Định lượng nồng độ glucose máu sê cho các kết quả khác biệt khi xét nghiệm được thực hiện trên máu toàn phần hay trên huyết tương do các hồng cầu chứa rất ít glucose
Hormon kích thích tạo nang trứng (FSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Trong giai đoạn tạo hoàng thể, FSH kích thích sự sản xuất progesteron và hormon này cùng với estradiol, tạo thụận lợi cho đáp ứng của buồng trứng với LH
Thời gian prothrombin (PT) và INR: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Một phương pháp tiêu chuẩn hóa, kết quả thời gian prothrombin, được gọi là hệ thống tỷ lệ chuẩn hóa quốc tế, INR
Xét nghiệm Hormone vỏ thượng thận (ACTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
ACTH được tạo ra trong tuyến yên để đáp ứng với việc giải phóng một loại hormone khác, được gọi là hormone giải phóng corticotropin, bởi vùng dưới đồi
Xét nghiệm Virus: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm Virus, tìm nhiễm virus gây ra các triệu chứng, kiểm tra sau khi tiếp xúc với virus, ví dụ, bác sĩ vô tình bị mắc kim tiêm chứa máu nhiễm
Kháng thể kháng tuyến giáp (antithyroid): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Những xét nghiệm này không phải là xét nghiệm hormone tuyến giáp, nồng độ hormone tuyến giáp cao hay thấp cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề về tuyến giáp
Kali (K) máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nhiều loại thực phẩm rất giàu kali, bao gồm chuối, nước cam, rau bina và khoai tây, chế độ ăn uống cân bằng, có đủ kali cho nhu cầu của cơ thể
Xét nghiệm mồ hôi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm mồ hôi, nên được thực hiện tại các phòng xét nghiệm thực hiện một số lượng lớn các xét nghiệm mồ hôi, và có kỹ năng kiểm tra, và diễn giải kết quả
Hormon kích thích tuyến giáp (TSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Mặc dù có các dao động theo nhịp ngày đêm với một đỉnh bài tiết của TSH xảy ra ngay trước khi ngủ, song các giá trị của TSH thu được vẫn trong giới hạn bình thường
Ý nghĩa xét nghiệm dấu ấn ung thư và bệnh xã hội
Giá trị chính của AFP là theo dõi tiến trình bệnh và hiệu quả điều trị K tế bào gan nguyên phát, K tinh hoàn sau điều trị phẫu thuật, xạ trị hoặc hoá trị liệu
D-dimer: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Sự bình thường trở lại các giá trị của D dimer trong thời gian theo dõi chứng tỏ quá trình hình thành fibrin được cân bằng trở lại nhờ áp dụng điều trị
