Xét nghiệm Coombs (gián tiếp và trực tiếp): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

2019-06-16 04:15 PM
Xét nghiệm Coombs trực tiếp tìm thấy các kháng thể gắn vào các tế bào hồng cầu, các kháng thể có thể là cơ thể tạo ra do bệnh hoặc những người truyền máu

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Xét nghiệm Coombs được thực hiện để tìm ra một số kháng thể tấn công các tế bào hồng cầu. Kháng thể là protein được tạo ra bởi hệ thống miễn dịch. Thông thường, các kháng thể liên kết với các chất lạ, chẳng hạn như vi khuẩn và virus, và khiến chúng bị phá hủy.

Các vấn đề sau đây gây ra kháng thể được thực hiện.

Phản ứng truyền máu

Máu người được gõ bởi các dấu hiệu nhất định (được gọi là kháng nguyên) trên bề mặt tế bào hồng cầu. Nếu được truyền máu, máu được truyền phải phù hợp với loại. Điều đó có nghĩa là máu được truyền phải có cùng kháng nguyên với các tế bào hồng cầu. Nếu được truyền máu với các kháng nguyên khác với máu (máu không tương thích), hệ thống miễn dịch sẽ phá hủy các tế bào máu được truyền. Đây được gọi là phản ứng truyền máu và có thể gây bệnh nghiêm trọng hoặc thậm chí tử vong. Đây là lý do tại sao phù hợp với nhóm máu là rất quan trọng.

Nhạy cảm Rh

Rh là một kháng nguyên. Tên đầy đủ của kháng nguyên này là yếu tố Rhesus.

Nếu một phụ nữ mang thai có máu Rh âm đang mang thai em bé (thai nhi) có máu Rh dương, có thể xảy ra hiện tượng nhạy cảm với Rh. Em bé có thể có máu Rh dương nếu người cha có máu Rh dương. Nhạy cảm Rh xảy ra khi máu của em bé trộn với máu của mẹ khi mang thai hoặc sinh nở. Điều này khiến hệ thống miễn dịch của người mẹ tạo ra các kháng thể chống lại các tế bào hồng cầu của em bé trong các lần mang thai sau này. Phản ứng kháng thể này được gọi là nhạy cảm Rh và tùy thuộc vào thời điểm xảy ra, có thể phá hủy các tế bào hồng cầu của em bé trước hoặc sau khi nó được sinh ra. Nếu nhạy cảm xảy ra, thai nhi hoặc trẻ sơ sinh có thể phát triển các vấn đề từ nhẹ đến nghiêm trọng (được gọi là bệnh Rh hoặc bệnh hồng cầu bào thai). Trong một số ít trường hợp, nếu bệnh Rh không được điều trị, thai nhi hoặc trẻ sơ sinh có thể chết.

Một người phụ nữ có máu Rh âm tính có thể được tiêm một loại immunoglobulin Rh (chẳng hạn như WinRho) mà hầu như luôn luôn ngừng nhạy cảm xảy ra. Các vấn đề từ sự nhạy cảm với Rh đã trở nên rất hiếm kể từ khi immunoglobulin Rh được phát triển.

Thiếu máu tán huyết tự miễn

Một loại thiếu máu tán huyết gọi là thiếu máu tán huyết tự miễn là một bệnh hiếm gặp khiến kháng thể được tạo ra chống lại các tế bào hồng cầu của chính bản thân.

Hai xét nghiệm máu có thể kiểm tra các kháng thể tấn công các tế bào hồng cầu: xét nghiệm Coombs trực tiếp và xét nghiệm Coombs gián tiếp. Xét nghiệm Coombs trực tiếp được thực hiện trên một mẫu tế bào hồng cầu từ cơ thể. Nó phát hiện các kháng thể đã được gắn vào các tế bào hồng cầu. Xét nghiệm Coombs gián tiếp được thực hiện trên một mẫu của phần chất lỏng của máu (huyết thanh). Nó phát hiện các kháng thể có trong máu và có thể liên kết với một số tế bào hồng cầu nhất định, dẫn đến các vấn đề nếu trộn máu xảy ra.

Chỉ định xét nghiệm Coombs

Xét nghiệm Coombs trực tiếp

Xét nghiệm Coombs trực tiếp tìm thấy các kháng thể gắn vào các tế bào hồng cầu. Các kháng thể có thể là cơ thể tạo ra do bệnh hoặc những người truyền máu.

Xét nghiệm Coombs trực tiếp cũng có thể được thực hiện trên một em bé sơ sinh có máu Rh dương có mẹ có máu Rh âm. Xét nghiệm cho thấy người mẹ có tạo ra kháng thể hay không và liệu kháng thể đã di chuyển qua nhau thai cho con.

Xét nghiệm Coombs gián tiếp

Xét nghiệm Coombs gián tiếp tìm thấy một số kháng thể nhất định có trong phần chất lỏng của máu (huyết thanh). Những kháng thể này có thể tấn công các tế bào hồng cầu nhưng không được gắn vào các tế bào hồng cầu. Xét nghiệm Coombs gián tiếp thường được thực hiện để tìm kháng thể trong máu của người nhận hoặc người hiến trước khi truyền máu.

Xét nghiệm để xác định xem một phụ nữ có máu Rh dương hay Rh âm (hiệu giá kháng thể Rh) được thực hiện sớm trong thai kỳ. Nếu mẹ là Rh âm tính, có thể thực hiện các bước để bảo vệ em bé.

Chuẩn bị xét nghiệm Coombs

Không cần phải làm bất cứ điều gì trước khi có xét nghiệm này.

Thực hiện xét nghiệm Coombs

Các chuyên gia sức khỏe rút máu sẽ:

Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.

Làm sạch vị trí kim bằng cồn.

Đặt kim vào tĩnh mạch. Nếu kim không được đặt chính xác hoặc nếu tĩnh mạch bị xẹp, có thể cần nhiều hơn một kim.

Móc một ống vào kim để làm đầy máu.

Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.

Đặt một miếng gạc hoặc bông gòn lên vị trí kim khi kim được lấy ra.

Tạo áp lực lên nơi lấy máu và sau đó băng lại.

Cảm thấy khi xét nghiệm Coombs

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Rủi ro của xét nghiệm Coombs

Có rất ít khả năng xảy ra vấn đề khi lấy mẫu máu lấy từ tĩnh mạch.

Có thể có một vết bầm nhỏ tại nơi lấy máu. Có thể hạ thấp nguy cơ bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị sưng sau khi lấy mẫu máu. Vấn đề này được gọi là viêm tĩnh mạch. Nén ấm có thể được sử dụng nhiều lần trong ngày để điều trị.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm kháng thể (xét nghiệm Coombs) được thực hiện để tìm kháng thể tấn công các tế bào hồng cầu.

Bình thường

Không có kháng thể được tìm thấy. Đây được gọi là kết quả xét nghiệm âm tính.

Kiểm tra Coombs trực tiếp. Kết quả xét nghiệm âm tính có nghĩa là máu không có kháng thể gắn vào các tế bào hồng cầu.

Xét nghiệm Coombs gián tiếp. Kết quả xét nghiệm âm tính có nghĩa là máu tương thích với máu nhận được bằng cách truyền máu. Xét nghiệm Coombs gián tiếp âm tính cho yếu tố Rh (hiệu giá kháng thể Rh) ở phụ nữ mang thai có nghĩa là người mẹ chưa phát triển kháng thể chống lại máu Rh dương của em bé. Điều này có nghĩa là sự nhạy cảm Rh đã không xảy ra.

Bất thường

Kiểm tra Coombs trực tiếp. Một kết quả dương tính có nghĩa là máu có kháng thể chống lại các tế bào hồng cầu. Điều này có thể được gây ra bởi truyền máu không tương thích hoặc có thể liên quan đến các tình trạng như thiếu máu tán huyết hoặc bệnh tan máu của trẻ sơ sinh (HDN).

Xét nghiệm Coombs gián tiếp. Kết quả xét nghiệm dương tính có nghĩa là máu không tương thích với máu của người hiến và không thể nhận được máu từ người đó. Nếu xét nghiệm hiệu giá kháng thể Rh dương tính ở một phụ nữ đang mang thai hoặc đang có kế hoạch mang thai, điều đó có nghĩa là phụ nữ đó có kháng thể chống lại máu Rh dương tính (Rh nhạy cảm). Người mẹ được xét nghiệm sớm trong thai kỳ để kiểm tra nhóm máu của em bé. Nếu em bé có máu Rh dương, người mẹ sẽ được theo dõi chặt chẽ trong suốt thai kỳ để ngăn ngừa các vấn đề đối với các tế bào hồng cầu của em bé. Nếu sự nhạy cảm không xảy ra, nó có thể được ngăn chặn bằng một mũi tiêm immunoglobulin Rh.

Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm Coombs

Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Có truyền máu trong quá khứ.

Có thai trong vòng 3 tháng qua.

Dùng một số loại thuốc, chẳng hạn như cephalosporin, thuốc sulfa, thuốc trị lao, insulin và tetracycline.

Điều cần biết thêm

Một em bé sơ sinh (có mẹ có máu âm tính Rh) có thể được xét nghiệm Coombs trực tiếp để kiểm tra các kháng thể chống lại các tế bào hồng cầu của em bé. Nếu xét nghiệm dương tính, em bé có thể cần truyền máu với máu tương thích để ngăn ngừa thiếu máu.

Bài viết cùng chuyên mục

Glucagon máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mẫu bệnh phẩm bị vỡ hồng cầu và dùng các chất đồng vị phóng xạ để chụp xạ hình trong vòng 48h trước đó có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm y học

Bình thường glucose huyết tương khi đói < 6,1 mmol/L, nếu mức độ glucose huyết tương khi đói ≥ 7,0 mmol/L trong ít nhất 2 lần xét nghiệm liên tiếp ở các ngày khác nhau thì bị đái tháo đường (diabetes mellitus).

Hormone Inhibin A: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm Hormone Inhibin A, được thực hiện cùng với các xét nghiệm khác, để xem liệu có khả năng xảy ra vấn đề về nhiễm sắc thể hay không

Ammoniac máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Ammoniac là một sản phẩm phế thải được hình thành như hậu quả của sự thoái giáng nitrogen trong quá trình chuyển hóa protein tại ruột

Haptoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong điểu kiện bình thường có rất ít hemoglobin trong dòng tuần hoàn, tuy nhiên khi các hổng cầu bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra hemoglobin

Hồng cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hồng cầu là các tế bào không nhân có dạng giống như một đĩa hai mặt lõm, được sinh ra trong tủy xương và bị phá hủy trong lách

Ý nghĩa xét nghiệm các emzym chống ô xy hóa

Đánh giá khả năng chống oxy hoá của cơ thể trong nhiều bệnh lý và hội chứng toàn thể: tuổi già, ung thư, nhiễm bột, ngộ độc thuốc, uống rượu nhiều, quá tải sắt, bệnh miễn dịch

Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường, xảy ra khi mang thai

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm huyết học (máu)

Trong thiếu máu do bất sản, thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ, hoá trị ung thư, bạch cầu cấp, lupus ban đỏ, chứng tăng năng lách, giảm sản tủy xương.

Bạch cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các bạch cầu lưu hành bao gồm các bạch cầu đoạn trung tính, bạch cầu lympho, bạch cầu mono, bạch cầu đoạn ưa axit và bạch cầu đoạn ưa bazơ

Kháng thể bệnh Celiac: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nếu xét nghiệm đang được sử dụng để giúp chẩn đoán các triệu chứng, thì nó phải được thực hiện trong khi vẫn đang ăn thực phẩm có chứa gluten

Urê nitơ máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm nitơ urê máu có thể được thực hiện với xét nghiệm creatinine máu, mức creatinine trong máu cũng cho biết thận hoạt động như thế nào

ACTH: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ ACTH máu có các biến đổi theo nhịp ngày đêm, với nồng độ đỉnh xảy ra trong thời gian từ 6 đến 8 giờ sáng và nồng độ đáy

Hormon cận giáp (PTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Không nên đánh giá đơn độc nồng độ PTH, do PTH có tác động tới cả nồng độ canxi và phospho, vì vậy cũng thường cần được đánh giá nồng độ của cả hai ion này

Xét nghiệm dị ứng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Các xét nghiệm da thường được thực hiện vì chúng nhanh chóng, đáng tin cậy và thường rẻ hơn so với xét nghiệm máu, nhưng một trong hai loại xét nghiệm có thể được sử dụng

Kháng nguyên carcinoembryonic (CEA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm ung thư

Xét nghiệm CEA được sử dụng để theo dõi một người trước và trong khi điều trị, cùng với các xét nghiệm khác, xét nghiệm này có thể được sử dụng để xem điều trị có hiệu quả

Cortisol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ creatinin trong mẫu nước tiểu 24h cũng thường được định lượng cùng với nồng độ cortisol niệu để khẳng định rằng thể tích nước tiểu là thỏa đáng

Globulin miễn dịch: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm Globulin miễn dịch, được thực hiện để đo mức độ của globulin miễn dịch, còn được gọi là kháng thể, trong máu

Điện di protein huyết thanh (SPEP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Điện di protein huyết thanh, thường được thực hiện, để giúp chẩn đoán, và theo dõi nhiều tình trạng khác nhau

Chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

MRA có thể thấy cả lưu lượng máu, và tình trạng của thành mạch máu, thường được sử dụng để xem xét các mạch máu đến não, thận và chân

Cholesterol máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm mỡ máu

Phát hiện và đánh giá các bệnh nhân có nguy cơ bị vữa xơ động mạch, giúp quyết định các lựa chọn điều trị và để theo dõi hiệu quả của điều trị

Ý nghĩa nhuộm hóa học tế bào

Các marker bạch cầu: CD4, CD8, Biết được giảm miễn dịch trong HIV (AIDS), CD4 giảm nặng, tỷ lệ CD4/CD8 giảm nặng

Cholinesterase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các thuốc có thể giảm giảm hoạt độ cholinesterase huyết thanh là atropin, caffein, chloroquin hydrochlorid, codein, cyclophosphamid, estrogen, axỉt folic.

Bạch cầu đơn nhân: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm monospot, trên một mẫu máu nhỏ lấy từ đầu ngón tay, hoặc tĩnh mạch, xét nghiệm kháng thể EBV trên mẫu máu lấy từ tĩnh mạch

Globulin tủa lạnh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khi bệnh nhân mang globulin tủa lạnh trong máu tiếp xúc với lạnh, có thể thấy xuất hiện các biến cố mạch máu tại các phẩn xa của chi