- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Sàng lọc ung thư phổi: CT scan liều thấp
Sàng lọc ung thư phổi: CT scan liều thấp
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Chụp cắt lớp vi tính liều thấp (CT) tìm kiếm các dấu hiệu ung thư phổi, cũng như các bệnh phổi khác. Phát hiện sớm bằng cách sử dụng CT scan liều thấp đã được chứng minh giúp giảm 20% tử vong do ung thư phổi.
Xét nghiệm sàng lọc giúp bác sĩ tìm kiếm một vấn đề trước khi có triệu chứng. Sàng lọc ung thư phổi là một cách để phát hiện sớm một số bệnh ung thư phổi, khi phương pháp chữa trị có nhiều khả năng và khi ung thư có thể điều trị được nhiều hơn.
Chỉ định sàng lọc ung thư phổi
Hầu hết mọi người không cần sàng lọc ung thư phổi thường xuyên. Nó chỉ được khuyến nghị cho những người từ 55 đến 74 tuổi, hoặc là những người nghiện thuốc lá nặng có tiền sử hút thuốc ít nhất 30 năm.
Để tìm ra bao nhiêu năm đã hút.
Ví dụ (mỗi gói 20 điếu):
Nếu hút 1 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 15 năm (1 x 15 = 15).
Nếu hút 1½ gói mỗi ngày trong 20 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (1,5 x 20 = 30).
Nếu hút 2 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (2 x 15 = 30).
Bác sĩ có thể đề nghị được kiểm tra mỗi năm nếu:
Bạn từ 55 đến 74 tuổi.
Và có một lịch sử hút thuốc ít nhất 30 năm.
Và vẫn hút thuốc, hoặc bỏ thuốc trong vòng 15 năm qua.
Chuẩn bị sàng lọc ung thư phổi
Trước khi chụp CT liều thấp để sàng lọc ung thư phổi, hãy cho bác sĩ biết nếu bị bệnh tim, chẳng hạn như suy tim.
Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.
Thực hiện sàng lọc ung thư phổi
Chụp CT thường được thực hiện bởi một kỹ thuật viên X quang. Những bức ảnh thường được đọc bởi một bác sĩ X quang. Các bác sĩ khác cũng có thể xem xét lại CT scan.
Có thể cần phải cởi bỏ bất kỳ đồ trang sức, và một số quần áo, chẳng hạn như áo ngực. Sẽ được cung cấp một chiếc áo choàng để sử dụng trong quá trình thủ thuật.
Trong quá trình thủ thuật, sẽ nằm trên một chiếc bàn được gắn vào máy quét CT.
Bảng trượt vào lỗ mở tròn của máy quét và máy quét di chuyển xung quanh cơ thể. Bảng sẽ di chuyển trong khi máy quét chụp ảnh. Có thể nghe thấy tiếng click hoặc buzz khi bảng và máy quét di chuyển.
Điều rất quan trọng là nằm yên trong quá trình thủ thuật.
Trong quá trình thủ thuật, có thể ở một mình trong phòng quét. Nhưng kỹ thuật viên sẽ theo dõi qua một cửa sổ. Sẽ có thể nói chuyện với kỹ thuật viên thông qua một hệ thống liên lạc hai chiều. Thủ thuật sẽ mất khoảng 30 phút. Trong hầu hết thời gian này, sẽ sẵn sàng để quét. Quá trình quét thực tế chỉ mất vài giây.
Cảm thấy khi sàng lọc ung thư phổi
Thủ thuật sẽ không gây đau.
Chiếc bàn nằm có thể cảm thấy cứng và căn phòng có thể mát.
Có thể khó nằm yên trong quá trình thủ thuật. Một số người cảm thấy lo lắng bên trong máy quét CT. Nói với kỹ thuật viên hoặc bác sĩ cảm thấy như thế nào.
Rủi ro của sàng lọc ung thư phổi
Chụp CT không phải là kiểm tra hoàn hảo. Nó có thể không cho thấy ung thư phổi ở đó. Điều này được gọi là kết quả âm tính giả.
Quá trình quét có thể cho thấy các đốm trên phổi không phải là ung thư. Điều này được gọi là kết quả dương tính giả. Dẫn đến nhiều xét nghiệm hơn để đảm bảo không bị ung thư.
Một số sàng lọc phát hiện ung thư phổi sẽ không cần điều trị nếu không được phát hiện. Điều này được gọi là quá mức. Nhưng bởi vì các bác sĩ không thể biết ung thư nào sẽ trở nên vô hại, hầu hết sẽ được điều trị. Điều này có nghĩa là có thể được điều trị, bao gồm cả phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị liệu không cần.
Mặc dù liều phóng xạ cho loại CT scan này thấp, nhưng thủ thuật này mỗi năm làm tăng phơi nhiễm phóng xạ. Có một nguy cơ nhỏ bị ung thư từ việc tiếp xúc.
Quá trình thủ thuật có thể cho thấy các vấn đề ở ngực cần xét nghiệm nhiều hơn để xác nhận rằng chúng không gây hại. Điều này được gọi là một phát hiện ngẫu nhiên.
Ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Bác sĩ có thể sẽ lấy kết quả hoàn thành sau 1 đến 2 ngày.
Bình thường
Không có sự tăng trưởng (nốt) được tìm thấy trong phổi.
Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong 2 năm.
Bất thường
Nốt sần đã được tìm thấy, nhưng vì kích thước nhỏ của chúng, không cần bất cứ thứ gì khác ngay bây giờ.
Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong khoảng 3 tháng.
Nốt sần đã được tìm thấy, và ít nhất một trong số chúng đủ lớn để bác sĩ nói chuyện về việc có nhiều xét nghiệm thêm.
Bước tiếp theo: Bác sĩ có thể đề nghị bất kỳ thủ thuật nào trong số này:
Nhiều lần quét hơn, chẳng hạn như chụp CT hoặc quét PET.
Nội soi phế quản, đây là một thủ thuật cho phép bác sĩ nhìn vào đường thở.
Sinh thiết, đó là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư. Trong sinh thiết, bác sĩ lấy một mẫu mô từ bên trong phổi để có thể nhìn dưới kính hiển vi.
Yếu tố ảnh hưởng đến sàng lọc ung thư phổi
Có thể không thể chụp CT hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:
Không thể nằm yên trong quá trình kiểm tra.
Điều cần biết thêm
Sinh thiết là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư phổi. Quét sàng lọc cho thấy các đốm, nhưng cách duy nhất bác sĩ có thể biết liệu sự phát triển có phải là ung thư hay không là lấy một mẫu nhỏ và nhìn vào nó dưới kính hiển vi tìm các tế bào ung thư.
Nếu hút thuốc, dừng lại là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc và tử vong do ung thư phổi. Không hút thuốc hữu ích nhiều hơn sàng lọc ung thư phổi. Bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc để giúp bỏ thuốc lá.
Bài viết cùng chuyên mục
X quang chi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trước khi kiểm tra X quang, hãy cho bác sĩ biết nếu đang hoặc có thể mang thai, mang thai và nguy cơ tiếp xúc với bức xạ đối với thai nhi phải được xem xét
Khám nghiệm tử thi: ý nghĩa kết quả khám nghiệm
Các thành viên trong gia đình có thể yêu cầu khám nghiệm tử thi sau khi người thân qua đời, điều này được gọi là khám nghiệm tử thi được yêu cầu, đôi khi khám nghiệm tử thi được yêu cầu bởi pháp luật
Chụp cộng hưởng từ (MRI): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
MRI có thể được sử dụng, để kiểm tra các bộ phận khác nhau của cơ thể, chẳng hạn như đầu, bụng, vú, cột sống, vai và đầu gối
Chụp quang tuyến vú: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Quyết định chụp X quang tuyến vú, hoặc sử dụng bất kỳ phương pháp sàng lọc nào khác, có thể là một quyết định khó khăn, đối với một số phụ nữ
Truyền máu
Việc truyền máu làm tăng nồng độ trong máu thấp, hoặc vì cơ thể không làm đủ hoặc vì máu đã bị mất trong quá trình phẫu thuật, chấn thương hoặc bệnh.
Siêu âm
Hầu hết các kiểm tra siêu âm được thực hiện bằng cách sử dụng một thiết bị sonar bên ngoài của cơ thể, mặc dù một số kiểm tra siêu âm liên quan đến việc đặt một thiết bị bên trong cơ thể.
Chụp x quang khớp có cản quang: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Chụp x quang khớp có cản quang có thể hữu ích hơn so với X quang thông thường vì nó cho thấy bề mặt của các mô mềm lót khớp cũng như xương khớp
Sinh thiết mụn cóc sinh dục (Human Papillomavirus): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Kiểm tra bằng kính hiển vi trên mô sinh thiết có thể giúp bác sĩ tìm hiểu xem có phải là mụn cóc sinh dục ở người hay không
Tự kiểm tra âm đạo: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra
Thời gian tốt nhất, để tự kiểm tra âm đạo, là giữa kỳ kinh nguyệt, tự kiểm tra âm đạo, không nên thay thế kiểm tra vùng chậu thông thường
Xét nghiệm Helicobacter Pylori (HP): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Helicobacter Pylori có thể gây loét dạ dày, nhưng hầu hết những người bị Helicobacter Pylori trong hệ thống tiêu hóa của họ không bị loét
Xét nghiệm liên cầu nhóm B
Nếu có liên cầu nhóm B, điều trị bằng thuốc kháng sinh trong quá trình sinh sẽ được khuyến khích để tiêu diệt vi khuẩn trong ống sinh và giảm nguy cơ em bé bị nhiễm trùng
Cordocentesis
Cordocentesis có thể cung cấp thông tin quan trọng về sức khỏe của một bé. Cordocentesis không được sử dụng thường xuyên, tuy nhiên.
Sinh thiết thận
Hầu hết các mẫu sinh thiết thận được thực hiện bằng cách chèn một kim nhỏ qua da, trong thủ thuật này, thiết bị hình ảnh giúp hướng dẫn kim vào thận.
Nghiên cứu điện sinh lý: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong thủ thuật này, bác sĩ sẽ chèn một hoặc nhiều ống thông vào tĩnh mạch, điển hình là ở háng hoặc cổ, sau đó, luồn những ống thông này vào tim
Hóa trị liệu
Tác dụng phụ của loại thuốc hóa trị liệu có thể là đáng kể. Mỗi loại thuốc có tác dụng phụ khác nhau. Hãy hỏi bác sĩ về tác dụng phụ của các loại thuốc đặc biệt mà sẽ nhận được.
Nội soi phế quản: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nội soi phế quản có thể được thực hiện để chẩn đoán các vấn đề với đường thở, phổi hoặc với các hạch bạch huyết trong ngực hoặc để điều trị các vấn đề như vật thể
Tế bào học nước tiểu
Tế bào học nước tiểu thường được dùng để chẩn đoán ung thư bàng quang, mặc dù các thử nghiệm cũng có thể phát hiện ung thư thận, ung thư tuyến tiền liệt.
Lấy mẫu lông nhung màng đệm (CVS): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Các tế bào lông nhung màng đệm có cùng chất liệu di truyền với tế bào của em bé, trong lấy mẫu lông nhung màng đệm, một mẫu tế bào lông nhung màng đệm được lấy
Đánh giá sinh lý phát triển thai nhi (BPP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số phát triển
Đánh giá sinh lý phát triển thai nhi thường được thực hiện trong ba tháng cuối của thai kỳ. Nếu có khả năng thai kỳ có nguy cơ cao, thì có thể thực hiện từ 32 đến 34 tuần hoặc sớm hơn
Xét nghiệm dung nạp glucose (đường máu)
Sau khi uống dung dịch glucose, có thể cần phải ở lại phòng của bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm trong khi chờ đợi kiểm tra mức độ đường trong máu
Tiêm Cortisone
Cortisone tiêm phổ biến nhất ở các khớp, chẳng hạn như mắt cá chân, khuỷu tay, hông, đầu gối, cột sống, vai và cổ tay. Ngay cả các khớp nhỏ ở bàn tay và bàn chân có thể hưởng lợi từ cortisone.
Sinh thiết gan: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Sinh thiết gan, có thể được thực hiện khi xét nghiệm máu thấy gan bất thường, nó có thể được thực hiện khi chụp X quang, siêu âm hoặc CT cho thấy có vấn đề với gan
Xạ hình thông khí tưới máu phổi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Xạ hình thông khí tưới máu phổi thường được sử dụng để tìm thuyên tắc phổi, đây là cục máu đông chặn lưu lượng máu bình thường trong phổi
Sinh thiết da
Sinh thiết da được sử dụng để chẩn đoán hoặc loại trừ các điều kiện và các bệnh da. Nó cũng có thể được sử dụng để loại bỏ các tổn thương da.
Sàng lọc hội chứng Down, Edwards 3 tháng (tam cá nguyệt) đầu thai kỳ
Sàng lọc tam cá nguyệt đầu tiên được thực hiện để đánh giá nguy cơ của mang thai em bé có hội chứng Down. Kiểm tra cũng cung cấp thông tin về nguy cơ của hội chứng Edwards.
