- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Sàng lọc ung thư phổi: CT scan liều thấp
Sàng lọc ung thư phổi: CT scan liều thấp
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Chụp cắt lớp vi tính liều thấp (CT) tìm kiếm các dấu hiệu ung thư phổi, cũng như các bệnh phổi khác. Phát hiện sớm bằng cách sử dụng CT scan liều thấp đã được chứng minh giúp giảm 20% tử vong do ung thư phổi.
Xét nghiệm sàng lọc giúp bác sĩ tìm kiếm một vấn đề trước khi có triệu chứng. Sàng lọc ung thư phổi là một cách để phát hiện sớm một số bệnh ung thư phổi, khi phương pháp chữa trị có nhiều khả năng và khi ung thư có thể điều trị được nhiều hơn.
Chỉ định sàng lọc ung thư phổi
Hầu hết mọi người không cần sàng lọc ung thư phổi thường xuyên. Nó chỉ được khuyến nghị cho những người từ 55 đến 74 tuổi, hoặc là những người nghiện thuốc lá nặng có tiền sử hút thuốc ít nhất 30 năm.
Để tìm ra bao nhiêu năm đã hút.
Ví dụ (mỗi gói 20 điếu):
Nếu hút 1 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 15 năm (1 x 15 = 15).
Nếu hút 1½ gói mỗi ngày trong 20 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (1,5 x 20 = 30).
Nếu hút 2 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (2 x 15 = 30).
Bác sĩ có thể đề nghị được kiểm tra mỗi năm nếu:
Bạn từ 55 đến 74 tuổi.
Và có một lịch sử hút thuốc ít nhất 30 năm.
Và vẫn hút thuốc, hoặc bỏ thuốc trong vòng 15 năm qua.
Chuẩn bị sàng lọc ung thư phổi
Trước khi chụp CT liều thấp để sàng lọc ung thư phổi, hãy cho bác sĩ biết nếu bị bệnh tim, chẳng hạn như suy tim.
Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.
Thực hiện sàng lọc ung thư phổi
Chụp CT thường được thực hiện bởi một kỹ thuật viên X quang. Những bức ảnh thường được đọc bởi một bác sĩ X quang. Các bác sĩ khác cũng có thể xem xét lại CT scan.
Có thể cần phải cởi bỏ bất kỳ đồ trang sức, và một số quần áo, chẳng hạn như áo ngực. Sẽ được cung cấp một chiếc áo choàng để sử dụng trong quá trình thủ thuật.
Trong quá trình thủ thuật, sẽ nằm trên một chiếc bàn được gắn vào máy quét CT.
Bảng trượt vào lỗ mở tròn của máy quét và máy quét di chuyển xung quanh cơ thể. Bảng sẽ di chuyển trong khi máy quét chụp ảnh. Có thể nghe thấy tiếng click hoặc buzz khi bảng và máy quét di chuyển.
Điều rất quan trọng là nằm yên trong quá trình thủ thuật.
Trong quá trình thủ thuật, có thể ở một mình trong phòng quét. Nhưng kỹ thuật viên sẽ theo dõi qua một cửa sổ. Sẽ có thể nói chuyện với kỹ thuật viên thông qua một hệ thống liên lạc hai chiều. Thủ thuật sẽ mất khoảng 30 phút. Trong hầu hết thời gian này, sẽ sẵn sàng để quét. Quá trình quét thực tế chỉ mất vài giây.
Cảm thấy khi sàng lọc ung thư phổi
Thủ thuật sẽ không gây đau.
Chiếc bàn nằm có thể cảm thấy cứng và căn phòng có thể mát.
Có thể khó nằm yên trong quá trình thủ thuật. Một số người cảm thấy lo lắng bên trong máy quét CT. Nói với kỹ thuật viên hoặc bác sĩ cảm thấy như thế nào.
Rủi ro của sàng lọc ung thư phổi
Chụp CT không phải là kiểm tra hoàn hảo. Nó có thể không cho thấy ung thư phổi ở đó. Điều này được gọi là kết quả âm tính giả.
Quá trình quét có thể cho thấy các đốm trên phổi không phải là ung thư. Điều này được gọi là kết quả dương tính giả. Dẫn đến nhiều xét nghiệm hơn để đảm bảo không bị ung thư.
Một số sàng lọc phát hiện ung thư phổi sẽ không cần điều trị nếu không được phát hiện. Điều này được gọi là quá mức. Nhưng bởi vì các bác sĩ không thể biết ung thư nào sẽ trở nên vô hại, hầu hết sẽ được điều trị. Điều này có nghĩa là có thể được điều trị, bao gồm cả phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị liệu không cần.
Mặc dù liều phóng xạ cho loại CT scan này thấp, nhưng thủ thuật này mỗi năm làm tăng phơi nhiễm phóng xạ. Có một nguy cơ nhỏ bị ung thư từ việc tiếp xúc.
Quá trình thủ thuật có thể cho thấy các vấn đề ở ngực cần xét nghiệm nhiều hơn để xác nhận rằng chúng không gây hại. Điều này được gọi là một phát hiện ngẫu nhiên.
Ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Bác sĩ có thể sẽ lấy kết quả hoàn thành sau 1 đến 2 ngày.
Bình thường
Không có sự tăng trưởng (nốt) được tìm thấy trong phổi.
Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong 2 năm.
Bất thường
Nốt sần đã được tìm thấy, nhưng vì kích thước nhỏ của chúng, không cần bất cứ thứ gì khác ngay bây giờ.
Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong khoảng 3 tháng.
Nốt sần đã được tìm thấy, và ít nhất một trong số chúng đủ lớn để bác sĩ nói chuyện về việc có nhiều xét nghiệm thêm.
Bước tiếp theo: Bác sĩ có thể đề nghị bất kỳ thủ thuật nào trong số này:
Nhiều lần quét hơn, chẳng hạn như chụp CT hoặc quét PET.
Nội soi phế quản, đây là một thủ thuật cho phép bác sĩ nhìn vào đường thở.
Sinh thiết, đó là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư. Trong sinh thiết, bác sĩ lấy một mẫu mô từ bên trong phổi để có thể nhìn dưới kính hiển vi.
Yếu tố ảnh hưởng đến sàng lọc ung thư phổi
Có thể không thể chụp CT hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:
Không thể nằm yên trong quá trình kiểm tra.
Điều cần biết thêm
Sinh thiết là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư phổi. Quét sàng lọc cho thấy các đốm, nhưng cách duy nhất bác sĩ có thể biết liệu sự phát triển có phải là ung thư hay không là lấy một mẫu nhỏ và nhìn vào nó dưới kính hiển vi tìm các tế bào ung thư.
Nếu hút thuốc, dừng lại là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc và tử vong do ung thư phổi. Không hút thuốc hữu ích nhiều hơn sàng lọc ung thư phổi. Bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc để giúp bỏ thuốc lá.
Bài viết cùng chuyên mục
Kiểm tra huyết áp
Có thể kiểm tra huyết áp thường xuyên nếu đã được chẩn đoán với tiền tăng huyết áp, huyết áp cao hoặc huyết áp thấp
Nội soi tiêu hóa
Nội soi được sử dụng để chẩn đoán và đôi khi điều trị có ảnh hưởng đến phần trên của hệ thống tiêu hóa, bao gồm cả thực quản, dạ dày và phần đầu của ruột non
Phân tích tinh dịch: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Kết quả phân tích tinh dịch, thường có sẵn trong vòng một ngày, giá trị bình thường có thể thay đổi, từ phòng xét nghiệm đến, phòng xét nghiệm khác
Xét nghiệm niệu động học: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm niệu động học, cho tiểu không tự chủ, là các phép đo được thực hiện, để đánh giá chức năng, và hiệu quả bàng quang
Nuôi cấy phân: ý nghĩa lâm sàng kết quả nuôi cấy
Loại vi trùng có thể được xác định, bằng kính hiển vi, hoặc xét nghiệm hóa học, xét nghiệm khác để tìm ra loại thuốc phù hợp, để điều trị
Hóa trị ung thư vú
Loại thuốc hóa trị khác nhau có sẵn để điều trị ung thư vú. Thuốc hóa trị liệu ung thư vú có thể được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp để tăng hiệu quả điều trị.
HIDA scan
HIDA scan, viết tắt của hepatobiliary iminodiacetic acid scan, tạo ra hình ảnh của gan, túi mật, ống dẫn mật và ruột non. Cholescintigraphy, scintigraphy gan mật và quét gan mật là những cái tên thay thế cho HIDA quét.
Điện động nhãn đồ (ENG): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong thời gian điện động nhãn đồ, các điện cực được gắn vào mặt gần mắt để ghi lại chuyển động của mắt, các chuyển động được ghi lại trên giấy biểu đồ
Tự kiểm tra mảng bám răng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Mảng bám tạo ra từ vi khuẩn trên răng, vi khuẩn phản ứng với đường và tinh bột tạo axit làm hỏng răng, nướu và xương
Kiểm tra áp lực bàng quang và Bonney cho chứng tiểu không tự chủ ở phụ nữ
Nếu sự giải phóng nước tiểu không được phát hiện trong kiểm tra áp lực bàng quang hoặc Bonney, nó có thể được lặp lại trong khi đang đứng
Phản ứng mantoux: xét nghiệm phản ứng da tuberculin
Xét nghiệm da tuberculin, không thể cho biết đã bị nhiễm lao bao lâu, nó cũng không thể biết liệu nhiễm trùng có tiềm ẩn
Xạ hình gan và lá lách: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chất đánh dấu phóng xạ được sử dụng trong thủ thuật này có thể vào sữa mẹ, không cho con bú trong 2 ngày sau khi xạ hình gan và lá lách
Xạ hình tưới máu tim: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong quá trình xạ hình tưới máu tim, ảnh chụp ảnh tim sau khi thuốc đánh dấu phóng xạ được truyền qua tĩnh mạch, chất đánh dấu đi qua máu và vào cơ tim
Siêu âm sọ: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Siêu âm sọ được thực hiện trên trẻ sơ sinh trước khi xương sọ hợp nhất cùng nhau, hoặc nó có thể được thực hiện trên người lớn sau khi hộp sọ đã được mở bằng phẫu thuật
Chụp CT scan mạch vành
Thường sử dụng quét tim trên người không có bất kỳ triệu chứng của bệnh tim không được khuyến cáo bởi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ hoặc các trường Đại học Tim mạch Mỹ.
Tính ngày kinh nguyệt kế hoạch hóa gia đình
Phương pháp nhịp điệu có thể được sử dụng như một cách để thúc đẩy khả năng sinh sản hoặc như là một phương pháp ngừa thai, bằng cách giúp đánh giá những ngày tốt nhất để có
Xét nghiệm ANA (kháng thể kháng nhân)
Trong hầu hết trường hợp, ANA thử nghiệm chỉ ra rằng hệ thống miễn dịch đã đưa ra một cuộc tấn công nhầm địa chỉ trên mô của riêng bản thân - nói cách khác, một phản ứng tự miễn dịch.
Xạ hình tuyến giáp: ý nghĩa lâm sàng kết quả thủ thuật
Xạ hình tuyến giáp, tìm các vấn đề với tuyến giáp, xem ung thư tuyến giáp đã lan ra ngoài, xạ hình toàn bộ cơ thể, thường sẽ được thực hiện
Khám lâm sàng vú: ý nghĩa kết quả thăm khám
Khám lâm sàng vú được sử dụng cùng với chụp quang tuyến vú để kiểm tra phụ nữ bị ung thư vú, cũng được sử dụng để kiểm tra các vấn đề khác về vú
Nội soi kiểm tra xoang: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thủ thuật thường được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng, nó có thể được thực hiện tại phòng của bác sĩ và mất 5 đến 10 phút
Thông tim cho tim bẩm sinh: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông qua ống thông, bác sĩ có thể đo áp lực, lấy mẫu máu và tiêm thuốc nhuộm đặc biệt chất cản quang vào buồng tim hoặc mạch máu
Xạ hình thông khí tưới máu phổi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Xạ hình thông khí tưới máu phổi thường được sử dụng để tìm thuyên tắc phổi, đây là cục máu đông chặn lưu lượng máu bình thường trong phổi
Xạ hình thận: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Các loại xạ hình thận bao gồm xem cách máu chảy và qua thận, hình dạng và kích thước của thận, nước tiểu được tạo ra và chảy ra khỏi thận
Chọc ối: chỉ định và ý nghĩa lâm sàng
Xét nghiệm này có thể được thực hiện trong khoảng từ tuần 15 đến 20 để xem xét gen của em bé, nó cũng có thể được sử dụng sau này trong thai kỳ để xem em bé đang như thế nào.
Đọc kết quả khí máu
Khí máu là một xét nghiệm có giá trị, cung cấp nhiều thông tin cho các bác sỹ, đặc biệt là các bác sỹ làm việc tại các khoa Điều trị Tích cực về tình trạng toan kiềm.
