- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Sàng lọc ung thư phổi: CT scan liều thấp
Sàng lọc ung thư phổi: CT scan liều thấp
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Chụp cắt lớp vi tính liều thấp (CT) tìm kiếm các dấu hiệu ung thư phổi, cũng như các bệnh phổi khác. Phát hiện sớm bằng cách sử dụng CT scan liều thấp đã được chứng minh giúp giảm 20% tử vong do ung thư phổi.
Xét nghiệm sàng lọc giúp bác sĩ tìm kiếm một vấn đề trước khi có triệu chứng. Sàng lọc ung thư phổi là một cách để phát hiện sớm một số bệnh ung thư phổi, khi phương pháp chữa trị có nhiều khả năng và khi ung thư có thể điều trị được nhiều hơn.
Chỉ định sàng lọc ung thư phổi
Hầu hết mọi người không cần sàng lọc ung thư phổi thường xuyên. Nó chỉ được khuyến nghị cho những người từ 55 đến 74 tuổi, hoặc là những người nghiện thuốc lá nặng có tiền sử hút thuốc ít nhất 30 năm.
Để tìm ra bao nhiêu năm đã hút.
Ví dụ (mỗi gói 20 điếu):
Nếu hút 1 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 15 năm (1 x 15 = 15).
Nếu hút 1½ gói mỗi ngày trong 20 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (1,5 x 20 = 30).
Nếu hút 2 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (2 x 15 = 30).
Bác sĩ có thể đề nghị được kiểm tra mỗi năm nếu:
Bạn từ 55 đến 74 tuổi.
Và có một lịch sử hút thuốc ít nhất 30 năm.
Và vẫn hút thuốc, hoặc bỏ thuốc trong vòng 15 năm qua.
Chuẩn bị sàng lọc ung thư phổi
Trước khi chụp CT liều thấp để sàng lọc ung thư phổi, hãy cho bác sĩ biết nếu bị bệnh tim, chẳng hạn như suy tim.
Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.
Thực hiện sàng lọc ung thư phổi
Chụp CT thường được thực hiện bởi một kỹ thuật viên X quang. Những bức ảnh thường được đọc bởi một bác sĩ X quang. Các bác sĩ khác cũng có thể xem xét lại CT scan.
Có thể cần phải cởi bỏ bất kỳ đồ trang sức, và một số quần áo, chẳng hạn như áo ngực. Sẽ được cung cấp một chiếc áo choàng để sử dụng trong quá trình thủ thuật.
Trong quá trình thủ thuật, sẽ nằm trên một chiếc bàn được gắn vào máy quét CT.
Bảng trượt vào lỗ mở tròn của máy quét và máy quét di chuyển xung quanh cơ thể. Bảng sẽ di chuyển trong khi máy quét chụp ảnh. Có thể nghe thấy tiếng click hoặc buzz khi bảng và máy quét di chuyển.
Điều rất quan trọng là nằm yên trong quá trình thủ thuật.
Trong quá trình thủ thuật, có thể ở một mình trong phòng quét. Nhưng kỹ thuật viên sẽ theo dõi qua một cửa sổ. Sẽ có thể nói chuyện với kỹ thuật viên thông qua một hệ thống liên lạc hai chiều. Thủ thuật sẽ mất khoảng 30 phút. Trong hầu hết thời gian này, sẽ sẵn sàng để quét. Quá trình quét thực tế chỉ mất vài giây.
Cảm thấy khi sàng lọc ung thư phổi
Thủ thuật sẽ không gây đau.
Chiếc bàn nằm có thể cảm thấy cứng và căn phòng có thể mát.
Có thể khó nằm yên trong quá trình thủ thuật. Một số người cảm thấy lo lắng bên trong máy quét CT. Nói với kỹ thuật viên hoặc bác sĩ cảm thấy như thế nào.
Rủi ro của sàng lọc ung thư phổi
Chụp CT không phải là kiểm tra hoàn hảo. Nó có thể không cho thấy ung thư phổi ở đó. Điều này được gọi là kết quả âm tính giả.
Quá trình quét có thể cho thấy các đốm trên phổi không phải là ung thư. Điều này được gọi là kết quả dương tính giả. Dẫn đến nhiều xét nghiệm hơn để đảm bảo không bị ung thư.
Một số sàng lọc phát hiện ung thư phổi sẽ không cần điều trị nếu không được phát hiện. Điều này được gọi là quá mức. Nhưng bởi vì các bác sĩ không thể biết ung thư nào sẽ trở nên vô hại, hầu hết sẽ được điều trị. Điều này có nghĩa là có thể được điều trị, bao gồm cả phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị liệu không cần.
Mặc dù liều phóng xạ cho loại CT scan này thấp, nhưng thủ thuật này mỗi năm làm tăng phơi nhiễm phóng xạ. Có một nguy cơ nhỏ bị ung thư từ việc tiếp xúc.
Quá trình thủ thuật có thể cho thấy các vấn đề ở ngực cần xét nghiệm nhiều hơn để xác nhận rằng chúng không gây hại. Điều này được gọi là một phát hiện ngẫu nhiên.
Ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Bác sĩ có thể sẽ lấy kết quả hoàn thành sau 1 đến 2 ngày.
Bình thường
Không có sự tăng trưởng (nốt) được tìm thấy trong phổi.
Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong 2 năm.
Bất thường
Nốt sần đã được tìm thấy, nhưng vì kích thước nhỏ của chúng, không cần bất cứ thứ gì khác ngay bây giờ.
Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong khoảng 3 tháng.
Nốt sần đã được tìm thấy, và ít nhất một trong số chúng đủ lớn để bác sĩ nói chuyện về việc có nhiều xét nghiệm thêm.
Bước tiếp theo: Bác sĩ có thể đề nghị bất kỳ thủ thuật nào trong số này:
Nhiều lần quét hơn, chẳng hạn như chụp CT hoặc quét PET.
Nội soi phế quản, đây là một thủ thuật cho phép bác sĩ nhìn vào đường thở.
Sinh thiết, đó là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư. Trong sinh thiết, bác sĩ lấy một mẫu mô từ bên trong phổi để có thể nhìn dưới kính hiển vi.
Yếu tố ảnh hưởng đến sàng lọc ung thư phổi
Có thể không thể chụp CT hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:
Không thể nằm yên trong quá trình kiểm tra.
Điều cần biết thêm
Sinh thiết là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư phổi. Quét sàng lọc cho thấy các đốm, nhưng cách duy nhất bác sĩ có thể biết liệu sự phát triển có phải là ung thư hay không là lấy một mẫu nhỏ và nhìn vào nó dưới kính hiển vi tìm các tế bào ung thư.
Nếu hút thuốc, dừng lại là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc và tử vong do ung thư phổi. Không hút thuốc hữu ích nhiều hơn sàng lọc ung thư phổi. Bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc để giúp bỏ thuốc lá.
Bài viết cùng chuyên mục
Chụp cộng hưởng từ (MRI) bụng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
MRI bụng có thể tìm thấy những thay đổi trong cấu trúc của các cơ quan, hoặc các mô khác, nó cũng có thể tìm thấy tổn thương mô hoặc bệnh
Chụp x quang tủy sống: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong quá trình thủ thuật, thuốc nhuộm được đưa vào khoang dưới nhện bằng kim nhỏ, di chuyển trong không gian đến rễ thần kinh, và tủy sống
Chụp cộng hưởng từ (MRI) vú: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Mặc dù MRI, là một thủ thuật an toàn, và có giá trị để xem xét vú, nhưng nó tốn kém hơn nhiều so với các phương pháp khác, và nó có thể không có sẵn
Xét nghiệm giang mai: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nếu xét nghiệm sàng lọc đầu tiên, cho thấy dấu hiệu của bệnh giang mai, một xét nghiệm khác được thực hiện, để xác nhận nhiễm trùng giang mai
Chọc dò tủy sống: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chọc dò dịch não tủy được thực hiện để tìm một nguyên nhân cho các triệu chứng có thể do nhiễm trùng, viêm, ung thư hoặc chảy máu
Nội soi bàng quang
Soi bàng quang, cũng được gọi là cystourethroscopy, có thể được thực hiện như một thủ tục ngoại trú bằng cách sử dụng gây tê tại chỗ để làm tê niệu đạo.
Điện động nhãn đồ (ENG): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong thời gian điện động nhãn đồ, các điện cực được gắn vào mặt gần mắt để ghi lại chuyển động của mắt, các chuyển động được ghi lại trên giấy biểu đồ
X quang ngực: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông thường hai bức ảnh được chụp, từ phía sau ngực và phía bên, trong trường hợp khẩn cấp khi chỉ chụp một bức ảnh X quang, chế độ xem trước thường được thực hiện
Tế bào học đờm: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Tế bào học đờm, có thể được thực hiện để giúp phát hiện một số tình trạng phổi không phải ung thư, cũng có thể được thực hiện khi nghi ngờ ung thư phổi
Chụp cắt lớp vi tính (CT scan)
CT scan là đặc biệt thích hợp để nhanh chóng kiểm tra những người có thể bị tổn thương nội bộ từ tai nạn xe hơi hoặc các loại khác của chấn thương.
Xạ hình xương: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Xạ hình xương để tìm ung thư xương hoặc xác định liệu ung thư từ một khu vực khác, chẳng hạn như vú, phổi, thận, tuyến giáp hoặc tuyến tiền liệt, đã di căn đến xương
Xét nghiệm niệu động học: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm niệu động học, cho tiểu không tự chủ, là các phép đo được thực hiện, để đánh giá chức năng, và hiệu quả bàng quang
Thông tim: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết qủa
Chụp động mạch vành được sử dụng để tìm hiểu động mạch vành có bị xơ vữa động mạch hay không, nếu có tình trạng này, thủ thuật có thể tìm thấy mảng bám
Nội soi buồng tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nội soi buồng tử cung có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân chảy máu bất thường, hoặc chảy máu xảy ra sau khi một phụ nữ đã qua thời kỳ mãn kinh
Nội soi đại tràng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trước khi thủ thuật này, sẽ cần phải làm sạch ruột, chuẩn bị đại tràng, chuẩn bị đại tràng mất 1 đến 2 ngày, tùy thuộc vào loại chuẩn bị mà bác sĩ khuyến nghị
Thử fibronectin khi mang thai
Kiểm tra fibronectin của bào thai được sử dụng để loại trừ sinh non. Nó thường không hữu ích cho phụ nữ có nguy cơ sinh non thấp, nhưng nó có thể cung cấp thông tin có giá trị
Nội soi khớp: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Trong quá trình nội soi khớp, máy soi khớp được đưa vào khớp thông qua một vết mổ trên da, ống soi có một nguồn ánh sáng và một máy quay video được gắn vào nó
Thụt Bari chụp x quang đại tràng
Ngoài ra, thụt bari tương phản cũng có thể phát hiện ung thư. Nếu bất kỳ tăng trưởng, polyp được phát hiện trong một dung dịch thụt bari, nội soi tiếp theo có thể là cần thiết.
Quét canxi mạch vành: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông thường, các động mạch vành không chứa canxi, canxi trong động mạch vành có thể là dấu hiệu của bệnh động mạch vành
Chọc hút tủy xương và sinh thiết tủy: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chọc hút tủy xương và sinh thiết tủy loại bỏ xương với tủy bên trong để xem dưới kính hiển vi, chọc hút dịch thường được thực hiện trước, và sau đó là sinh thiết
Chụp x quang khớp có cản quang: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Chụp x quang khớp có cản quang có thể hữu ích hơn so với X quang thông thường vì nó cho thấy bề mặt của các mô mềm lót khớp cũng như xương khớp
Sinh thiết da
Sinh thiết da được sử dụng để chẩn đoán hoặc loại trừ các điều kiện và các bệnh da. Nó cũng có thể được sử dụng để loại bỏ các tổn thương da.
C - Peptide: ý nghĩa lâm sàng xét nghiệm cho bệnh tiểu đường
Xét nghiệm C peptide có thể được thực hiện khi không rõ liệu bệnh tiểu đường loại 1 hay tiểu đường loại 2 có mặt
Tỉ lệ lắng đọng hồng cầu (sed)
Kiểm tra tốc độ Sed được sử dụng thường xuyên hơn trong quá khứ hơn là ngày hôm nay vì bây giờ đã có nhiều biện pháp cụ thể của hoạt động viêm.
Hóa trị ung thư vú
Loại thuốc hóa trị khác nhau có sẵn để điều trị ung thư vú. Thuốc hóa trị liệu ung thư vú có thể được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp để tăng hiệu quả điều trị.
