Sàng lọc ung thư phổi: CT scan liều thấp

2019-08-15 03:15 PM
Không cần sàng lọc ung thư phổi thường xuyên, chỉ được khuyến nghị cho những người từ 55 đến 74 tuổi, hoặc có tiền sử hút thuốc ít nhất 30 năm

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Chụp cắt lớp vi tính liều thấp (CT) tìm kiếm các dấu hiệu ung thư phổi, cũng như các bệnh phổi khác. Phát hiện sớm bằng cách sử dụng CT scan liều thấp đã được chứng minh giúp giảm 20% tử vong do ung thư phổi.

Xét nghiệm sàng lọc giúp bác sĩ tìm kiếm một vấn đề trước khi có triệu chứng. Sàng lọc ung thư phổi là một cách để phát hiện sớm một số bệnh ung thư phổi, khi phương pháp chữa trị có nhiều khả năng và khi ung thư có thể điều trị được nhiều hơn.

Chỉ định sàng lọc ung thư phổi

Hầu hết mọi người không cần sàng lọc ung thư phổi thường xuyên. Nó chỉ được khuyến nghị cho những người từ 55 đến 74 tuổi, hoặc là những người nghiện thuốc lá nặng có tiền sử hút thuốc ít nhất 30 năm.

Để tìm ra bao nhiêu năm đã hút.

Ví dụ (mỗi gói 20 điếu):

Nếu hút 1 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 15 năm (1 x 15 = 15).

Nếu hút 1½ gói mỗi ngày trong 20 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (1,5 x 20 = 30).

Nếu hút 2 gói một ngày trong 15 năm. Vì vậy, có tiền sử hút thuốc trong 30 năm (2 x 15 = 30).

Bác sĩ có thể đề nghị được kiểm tra mỗi năm nếu:

Bạn từ 55 đến 74 tuổi.

Và có một lịch sử hút thuốc ít nhất 30 năm.

Và vẫn hút thuốc, hoặc bỏ thuốc trong vòng 15 năm qua.

Chuẩn bị sàng lọc ung thư phổi

Trước khi chụp CT liều thấp để sàng lọc ung thư phổi, hãy cho bác sĩ biết nếu bị bệnh tim, chẳng hạn như suy tim.

Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.

Thực hiện sàng lọc ung thư phổi

Chụp CT thường được thực hiện bởi một kỹ thuật viên X quang. Những bức ảnh thường được đọc bởi một bác sĩ X quang. Các bác sĩ khác cũng có thể xem xét lại CT scan.

Có thể cần phải cởi bỏ bất kỳ đồ trang sức, và một số quần áo, chẳng hạn như áo ngực. Sẽ được cung cấp một chiếc áo choàng để sử dụng trong quá trình thủ thuật.

Trong quá trình thủ thuật, sẽ nằm trên một chiếc bàn được gắn vào máy quét CT.

Bảng trượt vào lỗ mở tròn của máy quét và máy quét di chuyển xung quanh cơ thể. Bảng sẽ di chuyển trong khi máy quét chụp ảnh. Có thể nghe thấy tiếng click hoặc buzz khi bảng và máy quét di chuyển.

Điều rất quan trọng là nằm yên trong quá trình thủ thuật.

Trong quá trình thủ thuật, có thể ở một mình trong phòng quét. Nhưng kỹ thuật viên sẽ theo dõi qua một cửa sổ. Sẽ có thể nói chuyện với kỹ thuật viên thông qua một hệ thống liên lạc hai chiều. Thủ thuật sẽ mất khoảng 30 phút. Trong hầu hết thời gian này, sẽ sẵn sàng để quét. Quá trình quét thực tế chỉ mất vài giây.

Cảm thấy khi sàng lọc ung thư phổi

Thủ thuật sẽ không gây đau.

Chiếc bàn nằm có thể cảm thấy cứng và căn phòng có thể mát.

Có thể khó nằm yên trong quá trình thủ thuật. Một số người cảm thấy lo lắng bên trong máy quét CT. Nói với kỹ thuật viên hoặc bác sĩ cảm thấy như thế nào.

Rủi ro của sàng lọc ung thư phổi

Chụp CT không phải là kiểm tra hoàn hảo. Nó có thể không cho thấy ung thư phổi ở đó. Điều này được gọi là kết quả âm tính giả.

Quá trình quét có thể cho thấy các đốm trên phổi không phải là ung thư. Điều này được gọi là kết quả dương tính giả. Dẫn đến nhiều xét nghiệm hơn để đảm bảo không bị ung thư.

Một số sàng lọc phát hiện ung thư phổi sẽ không cần điều trị nếu không được phát hiện. Điều này được gọi là quá mức. Nhưng bởi vì các bác sĩ không thể biết ung thư nào sẽ trở nên vô hại, hầu hết sẽ được điều trị. Điều này có nghĩa là có thể được điều trị, bao gồm cả phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị liệu không cần.

Mặc dù liều phóng xạ cho loại CT scan này thấp, nhưng thủ thuật này mỗi năm làm tăng phơi nhiễm phóng xạ. Có một nguy cơ nhỏ bị ung thư từ việc tiếp xúc.

Quá trình thủ thuật có thể cho thấy các vấn đề ở ngực cần xét nghiệm nhiều hơn để xác nhận rằng chúng không gây hại. Điều này được gọi là một phát hiện ngẫu nhiên.

Ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Bác sĩ có thể sẽ lấy kết quả hoàn thành sau 1 đến 2 ngày.

Bình thường

Không có sự tăng trưởng (nốt) được tìm thấy trong phổi.

Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong 2 năm.

Bất thường

Nốt sần đã được tìm thấy, nhưng vì kích thước nhỏ của chúng, không cần bất cứ thứ gì khác ngay bây giờ.

Bước tiếp theo: CT scan liều thấp khác để sàng lọc ung thư phổi trong khoảng 3 tháng.

Nốt sần đã được tìm thấy, và ít nhất một trong số chúng đủ lớn để bác sĩ nói chuyện về việc có nhiều xét nghiệm thêm.

Bước tiếp theo: Bác sĩ có thể đề nghị bất kỳ thủ thuật nào trong số này:

Nhiều lần quét hơn, chẳng hạn như chụp CT hoặc quét PET.

Nội soi phế quản, đây là một thủ thuật cho phép bác sĩ nhìn vào đường thở.

Sinh thiết, đó là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư. Trong sinh thiết, bác sĩ lấy một mẫu mô từ bên trong phổi để có thể nhìn dưới kính hiển vi.

Yếu tố ảnh hưởng đến sàng lọc ung thư phổi

Có thể không thể chụp CT hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:

Không thể nằm yên trong quá trình kiểm tra.

Điều cần biết thêm

Sinh thiết là cách duy nhất để chẩn đoán ung thư phổi. Quét sàng lọc cho thấy các đốm, nhưng cách duy nhất bác sĩ có thể biết liệu sự phát triển có phải là ung thư hay không là lấy một mẫu nhỏ và nhìn vào nó dưới kính hiển vi tìm các tế bào ung thư.

Nếu hút thuốc, dừng lại là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc và tử vong do ung thư phổi. Không hút thuốc hữu ích nhiều hơn sàng lọc ung thư phổi. Bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc để giúp bỏ thuốc lá.

Bài viết cùng chuyên mục

Siêu âm thai nhi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Siêu âm thai nhi có thể được thực hiện theo hai cách, thiết bị đầu dò được di chuyển qua bụng, trong siêu âm qua âm đạo, đầu dò được đưa vào âm đạo

Các thủ thuật sinh thiết sử dụng để chẩn đoán ung thư

Sinh thiết là một thủ thuật, để loại bỏ một mảnh mô hoặc một mẫu tế bào từ cơ thể, để có thể được phân tích trong phòng xét nghiệm

Chụp cộng hưởng từ (MRI) vai: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Chụp cộng hưởng từ vai, là thủ thuật được thực hiện với một máy sử dụng từ trường, và các xung năng lượng sóng vô tuyến, để tạo ra hình ảnh của vai

Siêu âm tim (Echocardiograms)

Bác sĩ có thể đề nghị siêu âm tim nếu họ nghi ngờ vấn đề với các van hoặc các buồng tim hoặc khả năng tim bơm. Siêu âm tim cũng có thể được sử dụng để phát hiện các khuyết tật tim bẩm sinh ở thai nhi.

Sinh thiết gan: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Sinh thiết gan, có thể được thực hiện khi xét nghiệm máu thấy gan bất thường, nó có thể được thực hiện khi chụp X quang, siêu âm hoặc CT cho thấy có vấn đề với gan

Nội soi tiêu hóa

Nội soi được sử dụng để chẩn đoán và đôi khi điều trị có ảnh hưởng đến phần trên của hệ thống tiêu hóa, bao gồm cả thực quản, dạ dày và phần đầu của ruột non

Nội soi bàng quang

Soi bàng quang, cũng được gọi là cystourethroscopy, có thể được thực hiện như một thủ tục ngoại trú bằng cách sử dụng gây tê tại chỗ để làm tê niệu đạo.

Xét nghiệm gen Hemochromatosis (HFE Test): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm gen Hemochromatosis được sử dụng để tìm hiểu xem một người có tăng nguy cơ mắc bệnh hemochromatosis hay không

Kiểm tra áp lực bàng quang và Bonney cho chứng tiểu không tự chủ ở phụ nữ

Nếu sự giải phóng nước tiểu không được phát hiện trong kiểm tra áp lực bàng quang hoặc Bonney, nó có thể được lặp lại trong khi đang đứng

Nuôi cấy phân: ý nghĩa lâm sàng kết quả nuôi cấy

Loại vi trùng có thể được xác định, bằng kính hiển vi, hoặc xét nghiệm hóa học, xét nghiệm khác để tìm ra loại thuốc phù hợp, để điều trị

Điện tâm đồ gắng sức: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Điện tâm đồ nghỉ ngơi luôn được thực hiện trước khi kiểm tra điện tâm đồ gắng sức, và kết quả của điện tâm đồ nghỉ ngơi được so sánh

Xét nghiệm karyotype hay lập bộ nhiễm sắc thể: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Xét nghiệm karyotype có thể được thực hiện để tìm hiểu xem các vấn đề về nhiễm sắc thể có thể khiến thai nhi chết lưu hay không

Chụp x quang bàng quang và niệu đạo: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Một chất tương phản được đưa vào bàng quang thông qua ống thông, sau đó tia X được chụp bằng vật liệu tương phản trong bàng quang

Xạ hình tim: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Thủ thuật này có các tên khác, nghiên cứu lưu lượng tim, quét hạt nhân tim, quét lần đầu và quét MUGA, thủ thuật này có thể được thực hiện theo những cách hơi khác nhau

Kỹ thuật số kiểm tra trực tràng (DRE): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Ký thuật số kiểm tra trực tràng được thực hiện cho nam giới như là một phần của kiểm tra thể chất hoàn chỉnh để kiểm tra tuyến tiền liệt

Kiểm tra huyết áp

Có thể kiểm tra huyết áp thường xuyên nếu đã được chẩn đoán với tiền tăng huyết áp, huyết áp cao hoặc huyết áp thấp

Lấy mẫu lông nhung màng đệm (CVS): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Các tế bào lông nhung màng đệm có cùng chất liệu di truyền với tế bào của em bé, trong lấy mẫu lông nhung màng đệm, một mẫu tế bào lông nhung màng đệm được lấy

Tự kiểm tra âm đạo: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra

Thời gian tốt nhất, để tự kiểm tra âm đạo, là giữa kỳ kinh nguyệt, tự kiểm tra âm đạo, không nên thay thế kiểm tra vùng chậu thông thường

Siêu âm

Hầu hết các kiểm tra siêu âm được thực hiện bằng cách sử dụng một thiết bị sonar bên ngoài của cơ thể, mặc dù một số kiểm tra siêu âm liên quan đến việc đặt một thiết bị bên trong cơ thể.

Sinh thiết tuyến tiền liệt

Sau sinh thiết tuyến tiền liệt, các mẫu mô sinh thiết tuyến tiền liệt được kiểm tra dưới kính hiển vi cho các bất thường tế bào là một dấu hiệu của ung thư tuyến tiền liệt.

Sinh thiết thận

Hầu hết các mẫu sinh thiết thận được thực hiện bằng cách chèn một kim nhỏ qua da, trong thủ thuật này, thiết bị hình ảnh giúp hướng dẫn kim vào thận.

Chỉ định xét nghiệm đông máu cầm máu trong lâm sàng

Xét nghiệm đông cầm máu được thực hiện nhằm mục đích đánh giá tình trạng hệ thống đông cầm máu bình thường hay bất thường, nếu bất thường thì thuộc loại nào, mức độ bất thường

Tự kiểm tra mảng bám răng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Mảng bám tạo ra từ vi khuẩn trên răng, vi khuẩn phản ứng với đường và tinh bột tạo axit làm hỏng răng, nướu và xương

Chụp cộng hưởng từ (MRI) đầu: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Thủ thuật chụp cộng hưởng từ đầu, được thực hiện bởi kỹ thuật viên, hình ảnh được đọc bởi một bác sĩ X quang, bác sĩ khác cũng có thể đọc được kết quả

Soi cổ tử cung

Nhiều phụ nữ cảm thấy lo âu trước khi kỳ thi soi cổ tử cung của họ. Biết những gì mong đợi trong quá trình soi cổ tử cung có thể giúp cảm thấy thoải mái hơn.