- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Các thủ thuật sinh thiết sử dụng để chẩn đoán ung thư
Các thủ thuật sinh thiết sử dụng để chẩn đoán ung thư
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Sinh thiết là một thủ thuật để loại bỏ một mảnh mô hoặc một mẫu tế bào từ cơ thể để có thể được phân tích trong phòng xét nghiệm. Nếu đang trải qua một số dấu hiệu và triệu chứng hoặc nếu bác sĩ đã xác định một khu vực quan tâm, có thể trải qua sinh thiết để xác định xem bị ung thư hoặc một số vấn đề khác.
Trong khi kiểm tra hình ảnh, chẳng hạn như X-quang, hữu ích trong việc phát hiện khối u hoặc các khu vực bất thường, nhưng không thể phân biệt các tế bào ung thư và các tế bào không ung thư. Đối với phần lớn các bệnh ung thư, cách duy nhất để thực hiện chẩn đoán xác định là sử dụng sinh thiết thu thập các tế bào để kiểm tra.
Dưới đây là các loại sinh thiết, các thủ thuật được sử dụng để chẩn đoán ung thư.
Sinh thiết tủy xương
Bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết tủy xương nếu một bất thường được phát hiện trong máu hoặc nếu nghi ngờ ung thư có di căn đến tủy xương. Tủy xương là vật liệu xốp bên trong một số xương lớn, nơi các tế bào máu được sản xuất. Phân tích một mẫu tủy xương có thể tiết lộ những gì gây ra vấn đề máu.
Trong sinh thiết tủy xương, bác sĩ rút một mẫu tủy xương ra khỏi mặt sau của xương chậu bằng cách sử dụng một ống kim dài. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể sinh thiết tủy xương khác trong cơ thể. Sinh thiết tủy xương thường được sử dụng để chẩn đoán một loạt các vấn đề máu - cả hai đều không phải ung thư và ung thư, bao gồm cả các bệnh ung thư máu, chẳng hạn như lymphoma, bệnh bạch cầu và đa u tủy. Được gây tê cục bộ trước khi sinh thiết tủy xương để giảm thiểu sự khó chịu trong suốt quá trình.
Sinh thiết nội soi
Trong sinh thiết nội soi, bác sĩ sử dụng một ống với ánh sáng để xem cấu trúc bên trong. Công cụ đặc biệt được chuyển qua ống để lấy một mẫu mô nhỏ được phân tích.
Loại nội soi sinh thiết, phụ thuộc vào khu vực bị nghi ngờ. Ống được sử dụng trong nội soi sinh thiết có thể được đưa vào thông qua miệng, trực tràng, đường tiết niệu hoặc một vết rạch nhỏ trên da.
Tùy thuộc vào loại nội soi sinh thiết, có thể sử dụng trước thuốc an thần hoặc gây mê.
Sinh thiết kim
Trong sinh thiết, bác sĩ sử dụng một kim đặc biệt để trích xuất các tế bào từ một khu vực nghi ngờ. Sinh thiết kim thường được sử dụng trên các khối u mà bác sĩ có thể cảm thấy, chẳng hạn như các khối u vú đáng ngờ và các hạch bạch huyết. Khi kết hợp với một thủ thuật hình ảnh, chẳng hạn như X-ray, kim sinh thiết có thể được sử dụng để thu thập các tế bào từ một khu vực nghi ngờ mà không thể cảm nhận qua da.
Sinh thiết kim, các thủ thuật bao gồm:
Chọc hút bằng kim. Trong sinh thiết, một kim nhỏ được đưa vào khu vực nghi ngờ. Ống tiêm được sử dụng để hút dịch và các tế bào để phân tích.
Sinh thiết lõi. Một cây kim lớn hơn với lõi kim được sử dụng để thu thập mô của một khu vực đáng ngờ.
Máy hút hỗ trợ. Chân không hỗ trợ sinh thiết, một thiết bị hút làm tăng số lượng của chất dịch và các tế bào được tách ra qua kim. Điều này có thể giảm số lần kim phải được đưa vào để thu thập đủ mẫu.
Hướng dẫn hình ảnh sinh thiết. Sinh thiết kết hợp một thủ thuật hình ảnh, chẳng hạn như X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) hoặc siêu âm. Cho phép bác sĩ để truy cập vào khu vực nghi ngờ không thể cảm nhận qua da, chẳng hạn như bất thường về phổi, gan hay tuyến tiền liệt. Sử dụng hình ảnh thời gian thực, bác sĩ có thể chắc chắn rằng kim đến vị trí chính xác.
Sẽ được gây tê cục bộ để làm tê khu vực được sinh thiết để giảm thiểu sự đau đớn.
Sinh thiết cắt bỏ
Sinh thiết cắt bỏ các tế bào từ bề mặt của cơ thể. Sinh thiết da được sử dụng thường xuyên nhất để chẩn đoán tình trạng da, bao gồm ung thư, chẳng hạn như khối u ác tính. Loại sinh thiết da sẽ phụ thuộc vào loại ung thư bị nghi ngờ và mức độ của các tế bào đáng ngờ. Sinh thiết da bao gồm:
Cạo sinh thiết. Trong sinh thiết cạo, bác sĩ sử dụng một công cụ tương tự như dao cạo để cạo bề mặt của da.
Sinh thiết sâu. Trong sinh thiết này, bác sĩ sử dụng một công cụ tròn để loại bỏ một phần nhỏ của lớp da sâu hơn.
Sinh thiết rạch. Trong sinh thiết, bác sĩ sử dụng dao mổ để loại bỏ một khu vực nhỏ của da. Có thể khâu để đóng nơi sinh thiết, phụ thuộc vào số lượng da loại bỏ.
Sinh thiết cắt bỏ. Trong sinh thiết cắt bỏ, bác sĩ cắt bỏ một lần toàn bộ hoặc một khu vực da bất thường. Có thể khâu để đóng nơi sinh thiết.
Gây tê cục bộ làm tê liệt nơi sinh thiết trước khi thủ thuật.
Phẫu thuật sinh thiết
Trong phẫu thuật sinh thiết, bác sĩ phẫu thuật rạch một đường trên da để truy cập vào khu vực nghi ngờ. Ví dụ của phẫu thuật sinh thiết bao gồm phẫu thuật để loại bỏ một khối u vú để chẩn đoán ung thư vú, có thể phẫu thuật để loại bỏ một nút bạch huyết cho chẩn đoán bệnh u lympho.
Các thủ thuật sinh thiết có thể được sử dụng để loại bỏ một phần của một vùng bất thường của các tế bào (sinh thiết rạch). Hoặc phẫu thuật sinh thiết có thể được sử dụng để loại bỏ toàn bộ diện tích của các tế bào bất thường (sinh thiết cắt bỏ).
Có thể sử dụng thuốc tê tại chỗ để làm tê khu vực sinh thiết. Một số phẫu thuật sinh thiết yêu cầu thuốc mê để làm cho bất tỉnh trong suốt quá trình. Cũng có thể được yêu cầu ở lại bệnh viện để thoe dõi sau khi làm thủ thuật.
Phân tích và kết quả sinh thiết
Sau khi bác sĩ có được một mẫu mô, nó được gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích. Mẫu có thể được xử lý hóa học hoặc đông lạnh và cắt thành phần rất mỏng. Các phần được đặt trên slide kính nhuộm màu để tăng cường tương phản, và nghiên cứu dưới kính hiển vi.
Các kết quả này giúp bác sĩ xác định liệu có các tế bào ung thư. Nếu có các tế bào ung thư, kết quả sinh thiết có thể báo cho bác sĩ.
Sinh thiết cũng giúp bác sĩ xác định ung thư hoạt động như thế nào. Cấp độ được thể hiện như trên thang điểm từ 1-4, và được xác định bởi cách thức các tế bào ung thư nhìn dưới kính hiển vi.
Lớp 1, hay cấp thấp, ung thư nói chung là ít, cấp 4, hoặc cao cấp, ung thư nói chung là phát triển nhất. Thông tin này có thể giúp lựa chọn hướng điều trị. Các xét nghiệm khác đặc biệt trên các tế bào ung thư cũng có thể giúp hướng lựa chọn điều trị.
Trong một số trường hợp, chẳng hạn như trong phẫu thuật, bác sĩ giải phẫu bệnh kiểm tra mẫu các tế bào ngay lập tức và có kết quả trong vòng vài phút. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, kết quả sinh thiết có sẵn trong một hoặc hai ngày. Một số mẫu có thể cần thêm thời gian để được phân tích.
Bài viết cùng chuyên mục
Siêu âm vú: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Siêu âm vú có thể thêm thông tin quan trọng vào kết quả của các thủ thuật khác, chẳng hạn như chụp quang tuyến vú hoặc chụp cộng hưởng từ
Xét nghiệm dung nạp glucose (đường máu)
Sau khi uống dung dịch glucose, có thể cần phải ở lại phòng của bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm trong khi chờ đợi kiểm tra mức độ đường trong máu
Nội soi thanh quản: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Tất cả các loại nội soi thanh quản, có một nguy cơ nhỏ gây sưng phù đường thở, nếu bị tắc nghẽn do khối u, polyp hoặc viêm mô, có thể có nguy cơ gặp vấn đề cao hơn
Sinh thiết thận
Hầu hết các mẫu sinh thiết thận được thực hiện bằng cách chèn một kim nhỏ qua da, trong thủ thuật này, thiết bị hình ảnh giúp hướng dẫn kim vào thận.
Soi cổ tử cung và sinh thiết cổ tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong quá trình kiểm tra, bác sĩ sử dụng một thiết bị phóng đại có ánh sáng trông giống như một cặp ống nhòm, thiết bị này được gọi là máy soi cổ tử cung
Hiến tế bào gốc máu và tủy xương
Trong quá khứ, phẫu thuật để rút tủy từ xương là cách duy nhất để thu thập các tế bào gốc máu. Ngày nay, tuy nhiên, phổ biến hơn để thu thập các tế bào gốc máu trực tiếp từ máu.
Xét nghiệm phân: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm bằng soi, xét nghiệm hóa học, và xét nghiệm vi sinh, kiểm tra màu sắc, tính nhất quán, số lượng, hình dạng, mùi và chất nhầy
Đo hấp thu iốt phóng xạ (RAIU): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Đo hấp thu iốt phóng xạ, thường được thực hiện cùng với quét tuyến giáp, cho thấy chất đánh dấu, được trải đều trong tuyến
Tự kiểm tra âm đạo: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra
Thời gian tốt nhất, để tự kiểm tra âm đạo, là giữa kỳ kinh nguyệt, tự kiểm tra âm đạo, không nên thay thế kiểm tra vùng chậu thông thường
Chụp cộng hưởng từ (MRI) đầu: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thủ thuật chụp cộng hưởng từ đầu, được thực hiện bởi kỹ thuật viên, hình ảnh được đọc bởi một bác sĩ X quang, bác sĩ khác cũng có thể đọc được kết quả
Mũ cổ tử cung tránh thai
Ước tính 32 trong 100 phụ nữ đã sinh sẽ trở nên mang thai trong năm đầu tiên sử dụng. Sự khác biệt này là do thực tế âm đạo và cổ tử cung được kéo dài âm đạo sau sinh đẻ thường
Xét nghiệm DNA trong phân chẩn đoán ung thư đại tràng
Bởi vì thay đổi DNA có thể có sự khác biệt giữa bệnh ung thư ruột kết, xét nghiệm DNA trong phân thường nhắm mục tiêu đánh dấu nhiều để đạt được tỷ lệ phát hiện cao
Sinh thiết vú
Sinh thiết vú được coi là cách tốt nhất để đánh giá một khu vực đáng ngờ trong vú để xác định xem co nó là ung thư vú, có một số loại thủ thuật sinh thiết vú
Siêu âm
Hầu hết các kiểm tra siêu âm được thực hiện bằng cách sử dụng một thiết bị sonar bên ngoài của cơ thể, mặc dù một số kiểm tra siêu âm liên quan đến việc đặt một thiết bị bên trong cơ thể.
Lấy mẫu máu thai nhi (FBS) kiểm tra nhậy cảm Rh: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Lấy mẫu máu thai nhi thường được sử dụng khi siêu âm Doppler và hoặc một loạt các xét nghiệm chọc ối lần đầu cho thấy thiếu máu từ trung bình đến nặng
Xét nghiệm Cytochrome P450 (CYP450)
Kiểm tra cytochrome P450 thường được sử dụng khi điều trị thuốc chống trầm cảm ban đầu không thành công. Tuy nhiên, khi chúng trở nên thành lập
Xạ hình thận: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Các loại xạ hình thận bao gồm xem cách máu chảy và qua thận, hình dạng và kích thước của thận, nước tiểu được tạo ra và chảy ra khỏi thận
Nội soi và phẫu thuật nội soi ổ bụng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nội soi ổ bụng, được sử dụng để tìm các vấn đề như u nang, bám dính, u xơ và nhiễm trùng, các mẫu mô có thể được lấy để sinh thiết qua ống nội soi
Tiêm Cortisone
Cortisone tiêm phổ biến nhất ở các khớp, chẳng hạn như mắt cá chân, khuỷu tay, hông, đầu gối, cột sống, vai và cổ tay. Ngay cả các khớp nhỏ ở bàn tay và bàn chân có thể hưởng lợi từ cortisone.
Xét nghiệm Ferritin chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt
Nếu mẫu máu đang được thử nghiệm chỉ dành cho ferritin, có thể ăn uống bình thường trước khi thử nghiệm. Nếu mẫu máu sẽ được sử dụng cho các xét nghiệm bổ sung
Xét nghiệm loại mô (HLA): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Hai nhóm kháng nguyên được sử dụng cho xét nghiệm loại mô, lớp I có ba loại kháng nguyên, lớp II có một loại kháng nguyên
Chụp quét hạt nhân xương
Quét xương nhạy cảm với sự thay đổi trong quá trình trao đổi chất xương và khả năng của nó để quét toàn bộ bộ xương làm cho rất hữu ích trong việc chẩn đoán một loạt các rối loạn xương.
Tính ngày kinh nguyệt kế hoạch hóa gia đình
Phương pháp nhịp điệu có thể được sử dụng như một cách để thúc đẩy khả năng sinh sản hoặc như là một phương pháp ngừa thai, bằng cách giúp đánh giá những ngày tốt nhất để có
Sinh thiết tủy xương và hút tủy
Sinh thiết tủy xương và hút tủy cung cấp khác nhau, nhưng bổ sung, thông tin về tế bào tủy xương. Hai thủ tục này thường cùng nhau, trong một số trường hợp, có thể chỉ cần hút tủy.
Chụp X quang ngực
Chụp X-quang cũng có thể cho thấy chất lỏng trong phổi hoặc trong không gian xung quanh phổi, mở rộng tim, viêm phổi, ung thư, bệnh khí thũng và các điều kiện khác.
