Xuyên bối tỳ bà cao! Bài thuốc đông y trị ho lịch sử

2012-06-15 09:18 AM

Ô mai được nhân dân dùng làm thuốc trị ho, và được phối hợp trong nhiều bài thuốc đông y trị ho, nhất là các chứng ho dai dẳng lâu ngày, ho lâu năm khiến cổ họng ngứa rát, khản tiếng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tụng truyền rằng, vào triều đại nhà Thanh (Trung Quốc), có một vị quan huyện tên là Yang Xiaolian nức tiếng khắp nơi về lòng hiếu thảo, nhân từ, đức độ. Một lần phụ mẫu ông mắc chứng bệnh lạ. Bà ho mãi không dứt, ròng rã ngày này qua tháng khác, khiến tâm phiền, lực kiệt. Thương mẹ, quan huyện tìm kiếm khắp nơi những vị danh y nổi tiếng, phương thuốc hay, bài thuốc quý về chữa trị. Nhưng bệnh tình không hề thuyên giảm. Trong lúc tuyệt vọng, may thay, có một thần y, cảm kích trước tấm lòng của quan huyện, đã xin được chữa trị cho mẹ ngài. Vị thần y đã lấy Mật ong kết hợp với một số loại thảo mộc trong bài thuốc cổ Xuyên bối tỳ bà cao (Xuyên bối mẫu, Tỳ bà diệp, Sa sâm, Ngũ vị tử…) để chế thành thuốc. Theo chỉ dẫn của thần y, bà lão kiên trì uống thuốc. Quả nhiên hiệu nghiệm. Một thời gian không lâu, bệnh tình của bà thuyên giảm hẳn. Ho dứt, tinh thần bà phấn trấn trở lại. Sức khoẻ bình phục, da dẻ hồng hào, tươi nhuận. Cảm kích, bà lão bày tỏ tâm nguyện với con trai, mong được nhân rộng phương thuốc quý này trong dân gian để nhiều người được cứu chữa như bà. Hiểu được lòng mẹ, đồng thời mong muốn vị thuốc quý không bị thất truyền, ông đã dốc sức mở nhiều cơ sở sản xuất thuốc ho, bán cho nhân dân trong vùng và tặng cho người nghèo mắc bệnh. Loại thuốc ho kết hợp Mật ong với bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao đã được sử dụng trong suốt thời gian lịch sử hơn 300 năm.

Sau này,  bài thuốc đã được nghiên cứu một cách chính thống. Tác dụng giảm ho, bổ phế, tiêu đờm của bài thuốc không chỉ được giải thích dựa trên những lý luận của y dược cổ truyền, mà còn được chứng minh theo những phương pháp nghiên cứu của khoa học hiện đại. Người ta đã thấy được sự tinh tế trong cách chữa bệnh thời xưa: đem Mật ong, vị thuốc quý trong tự nhiên với nhiều công dụng: trừ ho, sát khuẩn, dịu hầu họng, mau lành vết thương, bồi bổ, kết hợp với các thảo mộc có tác dụng bổ phế, tiêu đờm, giảm ho để trở thành một phương thuốc chữa ho hiệu nghiệm. Bài thuốc được đưa vào Dược điển, nhằm công bố rộng rãi. Trên cơ sở đó, nhiều công ty dược phẩm của Trung Quốc, HongKong, Đài Loan…đã phát triển bài thuốc dưới nhiều dạng bào chế khác nhau: thuốc nước, thuốc viên…Cùng với sự giao lưu văn hóa, đặc biệt là lĩnh vực y học cổ truyền, bài thuốc được du nhập vào Việt Nam. Công ty DP Hoa Linh đã phát triển bài thuốc, bằng cách gia thêm hai vị thuốc dân gian quen thuộc của Việt Nam là Ô mai, mật ong, vừa làm tăng thêm công hiệu của bài thuốc, vừa phù hợp với đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng, sinh học con người, kinh nghiệm chữa bệnh ở Việt Nam. Về ô mai, Danh y Việt Nam Hải Thượng Lãn Ông đã đánh giá cao tác dụng trị ho của món ăn, vị thuốc này. Ông viết “Tỳ là gốc sinh đờm. Phế là đồ chứa đờm. Phế là chỗ then chốt, cửa ngõ của toàn thân, không chỗ nào quan trọng hơn chỗ đó. Nó như cái tán, cái lọng che chở cho các tạng khác. Nên bệnh phế khí nghịch, nhiều đờm, không thể không tìm cách trị gấp. Ô mai vị chua, tính liễm, có thể thăng, có thể giáng, thuận khí chỉ khái hóa đàm”. Ô mai được nhân dân dùng làm thuốc trị ho, và được phối hợp trong nhiều bài thuốc đông y trị ho, nhất là các chứng ho dai dẳng lâu ngày, ho lâu năm khiến cổ họng ngứa rát, khản tiếng…Còn mật ong, cũng được dân gian sử dụng rộng rãi làm thuốc trừ ho theo cách kết hợp với nhiều loại cây, hoa, củ, quả sẵn có tại nhà như mật ong hấp lá hẹ, quất xanh, cánh hoa hồng bạch, lá húng chanh…Mật ong cũng được biết đến với nhiều lợi ích khác như làm dịu họng, giảm ngứa rát, kháng khuẩn tự nhiên, tái tạo tế bào làm lành tổn thương niêm mạc, tác dụng bổ dưỡng, tăng cường sinh lực và sức đề kháng, phòng chống bệnh tật…Sự kết hợp ô mai, mật ong và bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao, cùng với công nghệ bào chế hiện đại, đã tạo ra sản phẩm thuốc ho Bảo Thanh (Công ty DP Hoa Linh). Sản phẩm dùng chữa trị hiệu quả các chứng ho thường gặp (ho do dị ứng thời tiết, ho gió, ho khan, ho có đờm, ho do cảm lạnh, nhiễm lạnh, đặc biệt ho mãn tính, ho dai dẳng lâu ngày do phế âm hư, cổ họng ngứa, nóng rát, khản tiếng…). Dạng viên ngậm Bảo Thanh được bào chế giống kẹo ngậm, chứa được hàm lượng cao dược liệu tối ưu, không chỉ phát huy tác dụng bổ phế, trừ ho, tiêu đờm mà còn phát huy đồng thời tác dụng tại chỗ, nhanh chóng làm dịu họng, giảm ngứa rát họng. Bảo Thanh hiện là nhãn hàng được tin dùng nhất trong dòng sản phẩm thuốc ho đông dược tại thị trường Việt Nam.

Thu trang

Bài viết cùng chuyên mục

Ô mai! Món quà phương đông

Có thể nói, một trong những đóng góp thiết thực của văn hóa phương đông là biến một thứ quả rất chua, tưởng chừng không thể ăn được (quả mơ) thành một món ăn, vị thuốc quý ( ô mai).

Theo dõi bệnh nhân thở máy

Theo dõi bệnh nhân là quan trọng nhất vì tất cả mọi cố gắng của bác sỹ kể cả cho bệnh nhân thở máy cũng chỉ nhằm tới mục tiêu là ổn định và dần dần cải thiện tình trạng bệnh nhân.

Tiến sỹ Bác sỹ Trần Văn Phú: Từ khởi đầu đến vai trò tác giả y học

Từ những ca bệnh cấp tính, ông tích luỹ không chỉ kinh nghiệm xử trí kỹ thuật mà còn nhận ra nhu cầu hệ thống hoá kiến thức để truyền lại một cách dễ áp dụng cho đồng nghiệp và học trò.

Co giật và động kinh

Co giật cũng được phân loại là cục bộ hoặc toàn thân dựa trên mức độ ảnh hưởng lên giải phẫu thần kinh hoặc được phân loại là đơn giản hay phức tạp dựa trên ảnh hưởng của co giật lên tình trạng ý thức.

Soi phế quản ống mềm

Dùng ống soi đưa vào đường hô hấp, hệ thống khí phế quản giúp quan sát tổn thương và can thiệp điều trị.

Quy trình kỹ thuật khí dung thuốc

Khí dung trị liệu có thể được cụng cấp bằng bình phun thể tích nhỏ (SVN Small-Volume-Nebulizer) hoặc ống hít có phân liều (MDI Metered-Dose-Inhaler).

Thông khí nhân tạo với thể tích lưu thông tăng dần

Mục đích của phương thức thông khí nhân tạo Vt tăng dần nhằm hạn chế tình trạng xẹp phế nang do hiện tượng giảm thông khí phế năng gây ra.

Chăm sóc bệnh nhân hôn mê

Hôn mê là tình trạng mất ý thức, và mất sự thức tỉnh, không hồi phục lại hoàn toàn khi được kích thích.

Thông khí nhân tạo điều khiển ngắt quãng đồng thì (SIMV)

Trước đây là một phương thức thở được sử dụng nhiều, kể cả trong cai thở máy. Tuy nhiên kết quả của các nghiên cứu gần đây không ủng hộ việc sử dụng phương thức này trong cai thở máy.

Ngừng tuần hoàn

Mục đích của hồi sinh tim - phổi là cung cấp tạm thời tuần hoàn và hô hấp nhân tạo, qua đó tạo điều kiện phục hồi tuần hoàn và hô hấp tự nhiên có hiệu qủa.

Thông khí nhân tạo trong tổn thương phổi cấp và hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển

Đặc điểm chủ yếu của tình trạng bệnh lý này là tiến triển cấp tính, tổn thương thâm nhiễm cả 2 bên phổi, áp lực mao mạch phổi bít nhỏ hơn 18 mmHg.

Phương pháp hướng dẫn và đánh giá kỹ năng lâm sàng

Phương pháp hướng dẫn và đánh giá kỹ năng lâm sàng là một cẩm nang chuyên sâu, thiết thực và giàu cảm hứng dành cho giảng viên lâm sàng, bác sĩ thực hành và sinh viên y khoa.

Nồng độ NT proBNP và hội chứng mạch vành cấp

Thiếu máu cơ tim và giảm oxy tế bào kích thích phóng thích NT-proBNP, Những yếu tố khác trong bệnh thiếu máu cơ tim gồm tăng tần số tim, những cytokin tiền viêm

Các bệnh da tăng sắc tố (hyperpigmentation)

Các bệnh có biểu hiện tăng sắc tố ở da bao gồm một số bệnh có căn nguyên di truyền hay bẩm sinh, do rối loạn chuyển hoá, nguyên nhân do nội tiết, do hoá chất hoặc thuốc, do dinh dưỡng.

Bệnh Ebola

Không thể nhiễm Ebola từ không khí, nước hoặc thực phẩm. Một người mang virus Ebola nhưng không có triệu chứng không thể lây lan căn bệnh này.

Rối loạn kinh nguyệt

Là triệu chứng nhưng đôi khi cần phải điều trị mặc dù chưa rõ nguyên nhân bệnh nhưng gây băng kinh, băng huyết, rong kinh kéo dài...

Rau bong non

Tại cơ sở và địa phương: Tuyên truyền, giáo dục để mọi người, đặc biệt là chị em biết cách tự phát hiện thấy những dấu hiệu bất thường để tự giác đi khám lý thai tại các và quản cơ sở y tế.

Mất đồng bộ cơ tim ở bệnh nhân tăng huyết áp

Trong hoạt động điện học, do sự bất thường của xung động, và sự dẫn truyền, trình tự hoạt động điện học của cơ tim mất sinh lý, và mất đồng bộ

Đại cương về suy thận mạn tính

Nguyên nhân suy thận mạn tính có nhiều loại khác nhau,thường do một trong số các nguyên nhân bao gồm bệnh cầu thận, bệnh ống kẽ thận, bệnh mạch máu thận, bệnh bẩm sinh và di truyền.

Giá trị các ấn phẩm y học của Tiến sỹ Bác sỹ Trần Văn Phú

Đặc biệt, cuốn Biên soạn câu hỏi y học dựa trên chuẩn năng lực được xem là một dấu ấn quan trọng, góp phần khẳng định vị thế của TS.BS. Trần Văn Phú trong lĩnh vực giáo dục y khoa.

Phòng bệnh phụ khoa: Dung dịch vệ sinh phụ nữ tốt nhất

Đây là kết quả được thông báo tại lễ công bố Sản phẩm đạt chứng nhận Tin và Dùng 2010 vừa diễn ra tại Khách sạn Melia-Hà Nội

Vệ sinh phụ nữ - Phòng bệnh phụ khoa

Ngày 19/06/2010, Lễ Trao Giải thưởng và cúp Vàng “ Nhãn Hiệu Nổi Tiếng Quốc Gia “ đã được long trọng tổ chức tại Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia, Số 57 Phạm Hùng, Hà Nội.

Liệu pháp insulin trong điều trị đái tháo đường týp 2

Do tỷ lệ người cao tuổi mắc đái tháo đường týp 2 là phổ biến, thời gian mắc bệnh kéo dài, nhiều bệnh đi kèm, nguy cơ hạ đường huyết cao khi áp dụng khuyến cáo

Sinh lý bệnh và hậu quả của bệnh động mạch vành

Xơ vữa động mạch vành tiến triển và tắc hoàn toàn có thể vẫn không biểu hiện lâm sàng. Chỉ có một mối tương quan giữa triệu chứng lâm sàng và mức độ lan rộng về mặt giải phẫu của bệnh.

Dung dịch vệ sinh phụ nữ tốt nhất

Thêm một nghiên cứu kiểm chứng về tác dụng, tính an toàn của dung dịch vệ sinh phụ nữ Dạ Hương tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương