Xuyên bối tỳ bà cao! Bài thuốc đông y trị ho lịch sử

2012-06-15 09:18 AM

Ô mai được nhân dân dùng làm thuốc trị ho, và được phối hợp trong nhiều bài thuốc đông y trị ho, nhất là các chứng ho dai dẳng lâu ngày, ho lâu năm khiến cổ họng ngứa rát, khản tiếng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tụng truyền rằng, vào triều đại nhà Thanh (Trung Quốc), có một vị quan huyện tên là Yang Xiaolian nức tiếng khắp nơi về lòng hiếu thảo, nhân từ, đức độ. Một lần phụ mẫu ông mắc chứng bệnh lạ. Bà ho mãi không dứt, ròng rã ngày này qua tháng khác, khiến tâm phiền, lực kiệt. Thương mẹ, quan huyện tìm kiếm khắp nơi những vị danh y nổi tiếng, phương thuốc hay, bài thuốc quý về chữa trị. Nhưng bệnh tình không hề thuyên giảm. Trong lúc tuyệt vọng, may thay, có một thần y, cảm kích trước tấm lòng của quan huyện, đã xin được chữa trị cho mẹ ngài. Vị thần y đã lấy Mật ong kết hợp với một số loại thảo mộc trong bài thuốc cổ Xuyên bối tỳ bà cao (Xuyên bối mẫu, Tỳ bà diệp, Sa sâm, Ngũ vị tử…) để chế thành thuốc. Theo chỉ dẫn của thần y, bà lão kiên trì uống thuốc. Quả nhiên hiệu nghiệm. Một thời gian không lâu, bệnh tình của bà thuyên giảm hẳn. Ho dứt, tinh thần bà phấn trấn trở lại. Sức khoẻ bình phục, da dẻ hồng hào, tươi nhuận. Cảm kích, bà lão bày tỏ tâm nguyện với con trai, mong được nhân rộng phương thuốc quý này trong dân gian để nhiều người được cứu chữa như bà. Hiểu được lòng mẹ, đồng thời mong muốn vị thuốc quý không bị thất truyền, ông đã dốc sức mở nhiều cơ sở sản xuất thuốc ho, bán cho nhân dân trong vùng và tặng cho người nghèo mắc bệnh. Loại thuốc ho kết hợp Mật ong với bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao đã được sử dụng trong suốt thời gian lịch sử hơn 300 năm.

Sau này,  bài thuốc đã được nghiên cứu một cách chính thống. Tác dụng giảm ho, bổ phế, tiêu đờm của bài thuốc không chỉ được giải thích dựa trên những lý luận của y dược cổ truyền, mà còn được chứng minh theo những phương pháp nghiên cứu của khoa học hiện đại. Người ta đã thấy được sự tinh tế trong cách chữa bệnh thời xưa: đem Mật ong, vị thuốc quý trong tự nhiên với nhiều công dụng: trừ ho, sát khuẩn, dịu hầu họng, mau lành vết thương, bồi bổ, kết hợp với các thảo mộc có tác dụng bổ phế, tiêu đờm, giảm ho để trở thành một phương thuốc chữa ho hiệu nghiệm. Bài thuốc được đưa vào Dược điển, nhằm công bố rộng rãi. Trên cơ sở đó, nhiều công ty dược phẩm của Trung Quốc, HongKong, Đài Loan…đã phát triển bài thuốc dưới nhiều dạng bào chế khác nhau: thuốc nước, thuốc viên…Cùng với sự giao lưu văn hóa, đặc biệt là lĩnh vực y học cổ truyền, bài thuốc được du nhập vào Việt Nam. Công ty DP Hoa Linh đã phát triển bài thuốc, bằng cách gia thêm hai vị thuốc dân gian quen thuộc của Việt Nam là Ô mai, mật ong, vừa làm tăng thêm công hiệu của bài thuốc, vừa phù hợp với đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng, sinh học con người, kinh nghiệm chữa bệnh ở Việt Nam. Về ô mai, Danh y Việt Nam Hải Thượng Lãn Ông đã đánh giá cao tác dụng trị ho của món ăn, vị thuốc này. Ông viết “Tỳ là gốc sinh đờm. Phế là đồ chứa đờm. Phế là chỗ then chốt, cửa ngõ của toàn thân, không chỗ nào quan trọng hơn chỗ đó. Nó như cái tán, cái lọng che chở cho các tạng khác. Nên bệnh phế khí nghịch, nhiều đờm, không thể không tìm cách trị gấp. Ô mai vị chua, tính liễm, có thể thăng, có thể giáng, thuận khí chỉ khái hóa đàm”. Ô mai được nhân dân dùng làm thuốc trị ho, và được phối hợp trong nhiều bài thuốc đông y trị ho, nhất là các chứng ho dai dẳng lâu ngày, ho lâu năm khiến cổ họng ngứa rát, khản tiếng…Còn mật ong, cũng được dân gian sử dụng rộng rãi làm thuốc trừ ho theo cách kết hợp với nhiều loại cây, hoa, củ, quả sẵn có tại nhà như mật ong hấp lá hẹ, quất xanh, cánh hoa hồng bạch, lá húng chanh…Mật ong cũng được biết đến với nhiều lợi ích khác như làm dịu họng, giảm ngứa rát, kháng khuẩn tự nhiên, tái tạo tế bào làm lành tổn thương niêm mạc, tác dụng bổ dưỡng, tăng cường sinh lực và sức đề kháng, phòng chống bệnh tật…Sự kết hợp ô mai, mật ong và bài thuốc Xuyên bối tỳ bà cao, cùng với công nghệ bào chế hiện đại, đã tạo ra sản phẩm thuốc ho Bảo Thanh (Công ty DP Hoa Linh). Sản phẩm dùng chữa trị hiệu quả các chứng ho thường gặp (ho do dị ứng thời tiết, ho gió, ho khan, ho có đờm, ho do cảm lạnh, nhiễm lạnh, đặc biệt ho mãn tính, ho dai dẳng lâu ngày do phế âm hư, cổ họng ngứa, nóng rát, khản tiếng…). Dạng viên ngậm Bảo Thanh được bào chế giống kẹo ngậm, chứa được hàm lượng cao dược liệu tối ưu, không chỉ phát huy tác dụng bổ phế, trừ ho, tiêu đờm mà còn phát huy đồng thời tác dụng tại chỗ, nhanh chóng làm dịu họng, giảm ngứa rát họng. Bảo Thanh hiện là nhãn hàng được tin dùng nhất trong dòng sản phẩm thuốc ho đông dược tại thị trường Việt Nam.

Thu trang

Bài viết cùng chuyên mục

Biên soạn câu hỏi y học dựa trên chuẩn năng lực

Cuốn sách là một cẩm nang thực hành - rõ ràng, dễ áp dụng và giàu ví dụ - dành cho giảng viên, biên soạn viên, chuyên viên khảo thí và những ai tham gia thiết kế chương trình, xây dựng ngân hàng đề và chuẩn hoá quy trình thi.

Hướng dẫn xử trí một số tình huống trong thực hành tiêm chủng

Trong thực hành tiêm chủng, nhân viên y tế có thể gặp phải nhiều tình huống như người tiêm chủng sai lịch hẹn, nguy cơ thiếu hụt vắc-xin, khả năng thay đổi vắc xin

Cấp cứu nội khoa - Sách ôn thi chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh

Cấp cứu ban đầu - Nội khoa là một cẩm nang thực hành, súc tích và giàu kinh nghiệm dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ nội trú và bác sĩ lâm sàng cần một tài liệu nhanh - chính xác - dễ ứng dụng trong những phút quyết định đầu tiên khi tiếp cận bệnh nhân cấp cứu.

Chăm sóc bệnh nhân sốc

Sốc là tình trạng suy tuần hoàn cấp gây thiếu oxy tế bào, biểu hiện trên lâm sàng bằng tụt huyết áp phối hợp các dấu hiệu giảm tưới máu ngoại biên.

Hồi sức cấp cứu - Sách dành cho bác sĩ và sinh viên y khoa

Hồi sức cấp cứu là một cẩm nang thực tiễn, súc tích và được biên soạn có chủ ý nhằm thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức bệnh học nền tảng và năng lực xử trí chuyên sâu trong những tình huống nguy kịch.

Chăm sóc bệnh nhân phù phổi cấp

Phù phổi là tình trạng suy hô hấp nặng do thanh dịch từ các mao mạch phổi tràn vào các phế nang gây cản trở sự trao đổi khí.

Nguyên nhân của bệnh gan

Mặc dù gan có khả năng xúc tiến tái sinh, thường xuyên tiếp xúc với các chất độc hại có thể gây ra nghiêm trọng - và đôi khi không thể đảo ngược tác hại.

Các bệnh da tăng sắc tố (hyperpigmentation)

Các bệnh có biểu hiện tăng sắc tố ở da bao gồm một số bệnh có căn nguyên di truyền hay bẩm sinh, do rối loạn chuyển hoá, nguyên nhân do nội tiết, do hoá chất hoặc thuốc, do dinh dưỡng.

Rối loạn kinh nguyệt

Là triệu chứng nhưng đôi khi cần phải điều trị mặc dù chưa rõ nguyên nhân bệnh nhưng gây băng kinh, băng huyết, rong kinh kéo dài...

MERS

Lần đầu tiên xuất hiện MERS ở bán đảo Ả Rập năm 2012. Bắt đầu từ giữa tháng ba năm 2014, có sự gia tăng đáng kể về số lượng các trường hợp MERS báo cáo trên toàn thế giới

Theo dõi và chăm sóc bệnh nhân thở máy

Theo dõi bệnh nhân thở máy cần được theo dõi toàn diện, kết hợp giữa theo dõi các dấu hiệu lâm sàng, cận lâm sàng, cũng như theo dõi sát các thông số trên máy thở, trên monitor theo dõi.

Phương thuốc cổ truyền trừ ho

Theo ý đó, phương thuốc cổ truyền cũng bao gồm nhiều vị tá, tạo ra tính phong phú về tác dụng cho phương thuốc, góp phần nâng cao hiệu quả trị bệnh chung.

GIẢM NGỨA HỌNG VÀ HO DO THỜI TIẾT

Vùng họng là nơi nhạy cảm, dễ bị kích thích bên ngoài tác động. Hiện tượng kích ứng vùng họng hay gặp nhất là ngứa họng, ho, khản tiếng...Ngứa họng là cảm giác khó chịu đầu tiên tại vùng họng khi có kích thích.

Sử dụng hiệu quả insulin điều trị đái tháo đường

Tất cả các bệnh nhân đái tháo đường có thể trở nên cần điều trị bằng insulin một cách tạm thời hoặc vĩnh viễn khi tụy không tiết đủ lượng insulin cần thiết.

Dung dịch vệ sinh phụ nữ tốt nhất

Thêm một nghiên cứu kiểm chứng về tác dụng, tính an toàn của dung dịch vệ sinh phụ nữ Dạ Hương tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

Sốc do tim

Chênh lệch oxy giữa máu mao mạch và máu tĩnh mạch cao do rối loạn trong sốc tim là do tổn thương chức năng tim, không phải do rối loạn ở ngoại vi.

Đại cương về suy thận mạn tính

Nguyên nhân suy thận mạn tính có nhiều loại khác nhau,thường do một trong số các nguyên nhân bao gồm bệnh cầu thận, bệnh ống kẽ thận, bệnh mạch máu thận, bệnh bẩm sinh và di truyền.

Thấp tim

Thấp tim là một bệnh viêm dị ứng xảy ra sau nhiễm liên cầu khuẩn tan huyết β nhóm A gây nên, bệnh tổn thương ở hệ thống tổ chức liên kết theo cơ chế miễn dịch dị ứng

Thông khí nhân tạo điều khiển ngắt quãng đồng thì (SIMV)

Trước đây là một phương thức thở được sử dụng nhiều, kể cả trong cai thở máy. Tuy nhiên kết quả của các nghiên cứu gần đây không ủng hộ việc sử dụng phương thức này trong cai thở máy.

Vị thế và uy tín chuyên môn của Tiến sỹ Bác sỹ Trần Văn Phú

Ông được đào tạo chuyên sâu về phương pháp giảng dạy ngành khoa học sức khỏe và phương pháp giảng dạy, đánh giá kỹ năng lâm sàng tại Đại học Michigan (Hoa Kỳ) - một trong những trung tâm hàng đầu thế giới về y học và giáo dục y khoa.

Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân thở máy

Theo dõi tình trạng lâm sàng và SpO2 trong khi hút: nếu Bn xuất hiện tím hoặc SpO2 tụt thấp <85-90% phải tạm dừng hút: lắp lại máy thở với FiO2 100% hoặc bóp bóng oxy 100%.

Giá trị các ấn phẩm y học của Tiến sỹ Bác sỹ Trần Văn Phú

Đặc biệt, cuốn Biên soạn câu hỏi y học dựa trên chuẩn năng lực được xem là một dấu ấn quan trọng, góp phần khẳng định vị thế của TS.BS. Trần Văn Phú trong lĩnh vực giáo dục y khoa.

Làm gì khi bị sốt cao, cảm cúm?

Khi nhiễm virus đặc biệt là virus cúm bệnh nhân cần nghỉ ngơi, có thể dùng thuốc hạ sốt giảm đau… đặc biệt phải bù nước và điện giải nhằm dự phòng và giảm đáng kể thời gian các triệu chứng.

Theo dõi bệnh nhân thở máy

Theo dõi bệnh nhân là quan trọng nhất vì tất cả mọi cố gắng của bác sỹ kể cả cho bệnh nhân thở máy cũng chỉ nhằm tới mục tiêu là ổn định và dần dần cải thiện tình trạng bệnh nhân.

Chức năng của gan

Trước khi cuộc hành trình của mình trên khắp cơ thể người, máu từ dạ dày và ruột được lọc bởi gan. Để ngăn chặn các chất gây ô nhiễm lưu thông trong máu, gan loại bỏ rất nhiều chất thải độc hại lưu hành.