Đột quỵ: Thời gian không phải là yếu tố duy nhất trong chăm sóc cấp cứu

2018-08-18 12:06 PM
Có hai loại đột quỵ chính: thiếu máu cục bộ và xuất huyết, đột quỵ thiếu máu cục bộ, do hậu quả của cục máu đông hoặc do mạch máu là phổ biến nhất

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhà thần kinh học - Tiến sĩ Camilo R. Gomez phát biểu trong một bài xã luận được công bố trên tạp chí Stroke & Cerebrovascular Diseases năm 1993 rằng "Thời gian là yếu tố cứu bộ não!" "Không nghi ngờ gì nữa," ông viết, "liệu pháp bị trì hoãn dài hơn, càng ít cơ hội thành công."

Tuy nhiên, với sự giúp đỡ của các công cụ mới - các nhà nghiên cứu đã xem xét kỹ hơn những gì xảy ra trong não trong và sau một cơn đột quỵ, đặc biệt là ở các mô hình tuần hoàn máu.

Đột quỵ xảy ra khi nguồn cung cấp máu đến một phần của não dừng lại và các tế bào bắt đầu chết do thiếu oxy và chất dinh dưỡng.

Có hai loại đột quỵ chính: thiếu máu cục bộ và xuất huyết. Đột quỵ thiếu máu cục bộ, do hậu quả của cục máu đông hoặc do mạch máu là phổ biến nhất. Đột quỵ xuất huyết xảy ra khi mạch vỡ.

Năng lực tuần hoàn bàng hệ

Bây giờ, trong bài báo mới được công bố trên tạp chí, Tiến sĩ Gomez - chuyên gia đột quỵ từ Trung tâm Y tế Đại học Loyola ở Maywood, IL - cho rằng thời gian không phải là yếu tố duy nhất quyết định đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Ảnh hưởng của thời gian có thể khác nhau trong các trường hợp khác nhau, tùy thuộc vào cái được gọi là "tuần hoàn bàng hệ" của người đó.

Khi xảy ra đột quỵ thiếu máu cục bộ, các tế bào trong "lõi mô não" bắt đầu chết. Tuy nhiên, các tế bào bao quanh lõi - được gọi là penumbra - vẫn có thể nhận được oxy và chất dinh dưỡng và sống sót nếu có lưu thông bàng hệ tốt. Sự lưu thông bàng hệ càng mạnh, các tế bào sống càng lâu.

Trong bài báo của mình, Tiến sĩ Gomez giải thích cách sử dụng một mô hình tính toán đã giúp xác định bốn loại đột quỵ thiếu máu cục bộ khác nhau theo mô hình lưu thông máu bàng hệ.

Ông lưu ý rằng mô hình hóa các loại cho phép "dự báo số phận của quá trình thiếu máu cục bộ theo thời gian."

Thời gian không phải là yếu tố duy nhất

Một mẫu tối ưu "được dự đoán có liên quan" với tỷ lệ chấn thương chậm hơn ở khu vực bị ảnh hưởng và thời gian dài hơn cho cơ hội điều trị.

"Nó không còn hợp lý để tin rằng ảnh hưởng của thời gian trên quá trình thiếu máu cục bộ đại diện cho một mô hình tuyệt đối", Tiến sĩ Gomez cho biết.

Ông lưu ý rằng có bằng chứng ngày càng tăng về "sự thay đổi đáng kể" trong khối lượng mô bị thương trong một thời gian nhất định sau khi bắt đầu đột quỵ. Ông cũng giải thích rằng đây là "phần lớn là do tác động có lợi của việc lưu thông bàng hệ".

"Rõ ràng là ảnh hưởng của thời gian đến quá trình thiếu máu cục bộ là tương đối."

Ông kết luận rằng, bởi vì bây giờ chúng ta có thể "dễ dàng xác định" các mô hình tuần hoàn bàng hệ khác nhau cho những người khác nhau, có thể dự đoán hậu quả của đột quỵ có thể ảnh hưởng đến não như thế nào.

Điều này cải thiện cơ hội để phân tích quá trình đột quỵ và chọn phương pháp điều trị tốt nhất.

Hành động nhanh cứu mạng sống

Những gợi ý của Tiến sĩ Gomez ảnh hưởng đến các quyết định được đưa ra trong phòng cấp cứu, vì vậy điều quan trọng là phải gọi cấp cứu và được giúp đỡ ngay lập tức nếu nghĩ rằng ai đó bị đột quỵ.

Hành động nhanh có thể cứu mạng sống. Nhanh là một danh sách kiểm tra đơn giản để giúp quyết định xem ai đó có bị đột quỵ hay không, như sau:

Khuôn mặt: Khi yêu cầu người đó cười, một bên mặt của họ có bị xệ xuống không?

Tay chân: Khi yêu cầu giơ cả hai lên, một bên có "rơi xuống không?"

Nói: Họ có nói ra tiếng khi yêu cầu "lặp lại một cụm từ đơn giản không?"

Thời gian: Nếu câu trả lời cho bất kỳ câu nào trong số này là "có", hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.

Bài viết cùng chuyên mục

Hậu đậu vụng về: nguyên nhân và những điều cần biết

Thông thường, các vấn đề đột ngột với sự phối hợp kết hợp với một triệu chứng khác, có thể gợi ý tình trạng sức khỏe tiềm ẩn nghiêm trọng

Sars CoV-2: đáp ứng miễn dịch sau nhiễm trùng

Các kháng thể đặc hiệu với SARS-CoV-2 và các đáp ứng qua trung gian tế bào được tạo ra sau khi nhiễm trùng. Bằng chứng cho thấy một số phản ứng này có tính chất bảo vệ và có thể được phát hiện trong ít nhất một năm sau khi nhiễm bệnh.

Liều tăng cường vắc-xin coronavirus (COVID-19)

Từ 16 tuổi trở lên và sống với người bị suy giảm hệ thống miễn dịch (chẳng hạn như người nhiễm HIV, đã cấy ghép hoặc đang điều trị một số bệnh ung thư, lupus hoặc viêm khớp dạng thấp).

Cà phê: tác dụng bảo vệ não như thế nào?

Đối với các nhà nghiên cứu, một khía cạnh thú vị khác của phát hiện này là các hợp chất cà phê này là tự nhiên và không đòi hỏi sự tổng hợp trong phòng thí nghiệm

Quất: thuốc ngậm chữa ho viêm họng

Ngoài việc dùng quả để ăn uống và làm mứt, làm nước quả nấu đông, xirô, người ta còn dùng quả làm thuốc, mứt Kim quất chữa các chứng ách nghịch, giúp sức tiêu hoá cho dạ dày

Vắc xin Covid -19: Trung Quốc cung cấp cho nhiều quốc gia ở Châu Phi

Chính phủ Trung Quốc đã thông báo rằng họ sẽ cung cấp vắc-xin cho gần  40  quốc gia châu Phi. Theo Wu Peng, giám đốc bộ ngoại giao châu Phi, Trung Quốc đang cung cấp vắc-xin miễn phí hoặc bán chúng với “giá ưu đãi”.

Thuốc huyết áp: mọi thứ cần biết

Bác sĩ kê đơn nào sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản của bệnh tăng huyết áp, cũng như tình trạng hiện tại của họ và các loại thuốc thông thường khác

Điều gì gây ra đau nhức đầu?

Đau đầu có thể là dấu hiệu của sự căng thẳng hoặc đau khổ về cảm xúc, hoặc có thể là do rối loạn của bệnh lý, chẳng hạn như chứng đau nửa đầu hoặc huyết áp cao

Sử dụng insulin: liều dùng ở người lớn

Liều người lớn cho bệnh tiểu đường loại 1, bệnh tiểu đường loại 2, bệnh tiểu đường toan chuyển hóa, bệnh tiểu đường tăng thẩm thấu, và tăng kali máu

Coronavirus: các trường hợp mới được báo cáo ở Mỹ

Tổ chức Y tế Thế giới sẽ quyết định, hôm nay có nên tuyên bố dịch bệnh khẩn cấp y tế quốc tế hay không, các quan chức Trung Quốc nói rằng 170 người đã chết.

Covid-19: thông khí cơ học cho bệnh nhân trong hồi sức cấp cứu

Cài đặt máy thở ban đầu với PEEP thấp hơn và thể tích lưu thông cao hơn so với ARDS nặng điển hình có thể được điều chỉnh với các mục tiêu như được chỉ định, với PEEP là 8 cm H2O.

Ung thư tái phát: công cụ cơ thể mang lại hy vọng

Sau khi điều trị ung thư, mọi người phải đối mặt với sự không chắc chắn về tiên lượng về sự sống sót, họ có thể vật lộn với các triệu chứng từ bệnh ung thư. Họ phải trải qua các xét nghiệm y tế và giám sát liên tục

Mức độ nghiêm trọng của đột quỵ giảm ở những người thường xuyên đi bộ

Có hai loại đột quỵ chính: thiếu máu cục bộ, xảy ra khi cục máu đông hoặc co thắt trong động mạch ngừng lưu lượng máu trong một phần của não và xuất huyết

Trầm cảm sau sinh: những điều cần biết

Các bậc cha mẹ gần đây cảm thấy rằng họ đang có các triệu chứng trầm cảm sau sinh nên liên lạc với bác sĩ, mặc dù phục hồi đôi khi có thể mất vài tháng

Mang thai: khi nào cần chăm sóc y tế

Hầu hết phụ nữ ở độ tuổi 20 hoặc đầu 30 có cơ hội mang thai không có vấn đề, thanh thiếu niên và phụ nữ trên 35 tuổi có nguy cơ cao bị biến chứng sức khỏe

Fluoride trong kem đánh răng và nước: tốt hay xấu?

Fluoride là dạng ion hóa của nguyên tố flo, nó được phân phối rộng rãi trong tự nhiên, và hỗ trợ khoáng hóa xương và răng

Bảy cách để giảm ợ nóng khó tiêu

Khó tiêu là thuật ngữ y tế cho khó chịu ở bụng trên hoặc khó chịu mà không có nguyên nhân y tế được xác định là chứng khó tiêu chức năng

Không thể kiểm soát cảm xúc: nguyên nhân và những điều cần biết

Mọi người kiểm soát hoặc điều chỉnh cảm xúc trên cơ sở hàng ngày, họ xác định những cảm xúc nào họ có, khi họ có chúng, và cách họ trải nghiệm chúng

Bầm tím quanh mắt và có thể làm gì với nó?

Bầm tím quanh mắt cũng có thể xảy ra sau khi phẫu thuật thẩm mỹ một số bộ phận của khuôn mặt, hoặc thậm chí một số loại công việc nha khoa

Statin: không hiệu quả ở một nửa số người sử dụng chúng

Nghiên cứu này đã xem xét một số lượng lớn những người được kê đơn statin để thấy tác động của nó đối với mức cholesterol của họ

Tăng huyết áp: tổng quan nghiên cứu năm 2019

Tăng huyết áp, là tình trạng phổ biến trong đó lực của máu lâu dài đối với thành động mạch, đủ cao để cuối cùng có thể gây ra vấn đề về sức khỏe.

Chữa bệnh bằng thuốc đông y: nguy hiểm với triệu chứng mãn kinh

Các tác giả nói rằng, chỉ có một vài nghiên cứu có sẵn về hiệu quả của các phương thuốc đông y, và chúng thường có nhiều hạn chế về phương pháp

Covid-19: biểu hiện lâm sàng của bệnh Coronavirus 2019 có triệu chứng

Trong số những bệnh nhân có triệu chứng COVID-19, ho, đau cơ và đau đầu là những triệu chứng thường được báo cáo nhất. Các đặc điểm khác, bao gồm tiêu chảy, đau họng và các bất thường về mùi hoặc vị, cũng được mô tả rõ ràng.

Covid-19: nhiều trường hợp nhiễm trùng không triệu chứng

Một số cá nhân không có triệu chứng tại thời điểm chẩn đoán sẽ có thể tiếp tục phát triển các triệu chứng. Trong một nghiên cứu, sự khởi phát triệu chứng xảy ra trung bình bốn ngày (khoảng từ ba đến bảy) sau khi xét nghiệm RT-PCR dương tính ban.

Mang thai 4 tuần: triệu chứng và những điều cần biết

Em bé vừa được cấy vào niêm mạc tử cung, cơ thể hiện đang bắt đầu một loạt các thay đổi đáng kinh ngạc sẽ diễn ra trong 36 tuần tới