Covid-19: các kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh

2021-02-22 10:11 PM

Mặc dù chụp cắt lớp vi tính lồng ngực (CT) có thể nhạy hơn X quang phổi và một số phát hiện CT ngực có thể là đặc trưng của COVID-19, nhưng không có phát hiện nào có thể loại trừ hoàn toàn khả năng mắc COVID-19.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Các kết quả xét nghiệm

Các phát hiện xét nghiệm phổ biến ở những bệnh nhân nhập viện với COVID-19 bao gồm giảm bạch huyết, tăng nồng độ aminotransaminase, tăng nồng độ lactate dehydrogenase, tăng các dấu hiệu viêm (ví dụ, ferritin, protein phản ứng C và tốc độ lắng hồng cầu), và các bất thường trong xét nghiệm đông máu.

Giảm bạch huyết đặc biệt phổ biến, mặc dù tổng số lượng bạch cầu có thể thay đổi. Ví dụ, trong một loạt 393 bệnh nhân người lớn nhập viện với COVID-19 ở Thành phố New York, 90% có số lượng tế bào lympho <1500 / microL; tăng bạch cầu (> 10.000 / microL) và giảm bạch cầu (<4000 / microL) từng được báo cáo trong khoảng 15 phần trăm.

Khi nhập viện, nhiều bệnh nhân viêm phổi có nồng độ procalcitonin huyết thanh bình thường; tuy nhiên, ở những người cần chăm sóc ICU, họ có nhiều khả năng tăng cao hơn.

Một số đặc điểm xét nghiệm, bao gồm mức D-dimer cao và giảm bạch huyết nặng hơn, có liên quan đến bệnh tật hoặc tử vong nghiêm trọng.

Kết qủa chẩn đoán hình ảnh

X quang phổi

X quang phổi có thể bình thường ở giai đoạn đầu hoặc bệnh nhẹ. Trong một nghiên cứu hồi cứu trên 64 bệnh nhân ở Hồng Kông với COVID-19 được ghi nhận, 20% không có bất kỳ bất thường nào trên phim X quang phổi tại bất kỳ thời điểm nào trong thời gian bị bệnh. Các phát hiện bất thường trên X quang thường gặp là hình ảnh kính mờ, với sự phân bố hai bên, ngoại vi và vùng dưới phổi; sự ảnh hưởng của phổi tăng lên trong quá trình bệnh, với mức độ nghiêm trọng cao nhất vào 10 đến 12 ngày sau khi khởi phát triệu chứng.

Tràn khí màng phổi tự phát cũng đã được mô tả, mặc dù nó tương đối không phổ biến. Trong một đánh giá hồi cứu trên 70.000 bệnh nhân với COVID-19 được đánh giá tại các khoa cấp cứu khắp Tây Ban Nha, tràn khí màng phổi tự phát được xác định ở 40 bệnh nhân (0,56%).

CT ngực

Mặc dù chụp cắt lớp vi tính lồng ngực (CT) có thể nhạy hơn X quang phổi và một số phát hiện CT ngực có thể là đặc trưng của COVID-19, nhưng không có phát hiện nào có thể loại trừ hoàn toàn khả năng mắc COVID-19. Tại Hoa Kỳ, American College of Radiology (ACR) khuyến cáo không sử dụng CT ngực để sàng lọc hoặc chẩn đoán COVID-19 và khuyến cáo dự phòng cho bệnh nhân nhập viện khi cần xử trí. Nếu CT được thực hiện, Hiệp hội X quang Bắc Mỹ đã phân loại các đặc điểm là điển hình, không xác định hoặc không điển hình cho COVID-19 và đề xuất thuật ngữ tương ứng cho báo cáo giải thích.

CT ngực ở những bệnh nhân có COVID-19 thường chứng tỏ hình ảnh kính mờ có hoặc không có các bất thường tổng hợp, phù hợp với viêm phổi do virus. Ví dụ, trong một đánh giá có hệ thống các nghiên cứu đánh giá các phát hiện CT ngực trên 2700 bệnh nhân mắc COVID-19, các bất thường sau đây đã được ghi nhận:

Hình ảnh kính mờ - 83%

Hình ảnh kính mờ với sự đông đặc hỗn hợp - 58 phần trăm

Dày dính màng phổi lân cận - 52%

Dày vách liên thùy - 48%

Dấu hiệu phế quản hơi - 46%

Các phát hiện khác ít phổ biến hơn là một hình ảnh kính mờ với dày vách ngăn), giãn phế quản, tràn dịch màng phổi, tràn dịch màng ngoài tim và nổi hạch.

Các bất thường CT ngực trong COVID-19 thường là hai bên, phân bố ngoại vi và liên quan đến các thùy dưới.

Mặc dù những phát hiện này phổ biến ở COVID-19, chúng không phải là duy nhất của nó và thường thấy với các bệnh bụi phổi do vi rút khác. Trong một nghiên cứu trên 1014 bệnh nhân ở Vũ Hán đã trải qua cả xét nghiệm RT-PCR và CT ngực để đánh giá COVID-19, CT ngực "dương tính" với COVID-19 (được xác định bởi sự đồng thuận của hai bác sĩ X quang) có độ nhạy là 97 phần trăm, sử dụng các xét nghiệm PCR làm tài liệu tham khảo; tuy nhiên, độ đặc hiệu chỉ là 25 phần trăm. Độ đặc hiệu thấp có thể liên quan đến các căn nguyên khác gây ra các phát hiện CT tương tự. Trong một nghiên cứu khác so sánh CT ngực từ 219 bệnh nhân mắc COVID-19 ở Trung Quốc và 205 bệnh nhân có các nguyên nhân khác của viêm phổi do vi rút ở Hoa Kỳ, các trường hợp COVID-19 có nhiều khả năng phân bố ngoại vi hơn (80 so với 57%), căn cứ- hình ảnh kính mờ (91 so với 68%), mắt lưới mịn (56 so với 22%), dày thành mạch (59 so với 22%), và dấu hiệu quầng sáng ngược (11 so với 1%), nhưng ít có khả năng phân bố trung tâm và ngoại vi hơn ( 14 so với 35%), chụp X-quang khí quản (14 so với 23%), dày màng phổi (15 so với 33%), tràn dịch màng phổi (4 so với 39%), và nổi hạch (2,7 so với 10%).

Cũng như X quang phổi, CT ngực có thể bình thường ngay sau khi bắt đầu có triệu chứng, với những bất thường có nhiều khả năng phát triển trong quá trình bệnh. Tuy nhiên, các bất thường trên CT ngực cũng đã được xác định ở những bệnh nhân trước khi phát triển các triệu chứng và thậm chí trước khi phát hiện RNA virus từ các bệnh phẩm đường hô hấp trên.

Trong số những bệnh nhân cải thiện về mặt lâm sàng, việc giải quyết các bất thường trên X quang có thể đi sau so với việc cải thiện tình trạng sốt và giảm oxy máu.

Siêu âm phổi

Siêu âm phổi tại điểm chăm sóc đã được mô tả để đánh giá sự liên quan của phổi ở những bệnh nhân nghi ngờ COVID-19 khi các nguồn hình ảnh khác không có sẵn. Các phát hiện trên siêu âm phổi ở những bệnh nhân có COVID-19 đã được ghi nhận bao gồm dày, ngưng và gián đoạn dòng màng phổi; đường B dưới màng phổi có vẻ rời rạc, đa ổ hoặc hợp lưu; hợp nhất loang lổ, dải và nốt sần; và dấu hiệu khí quản trong khối đông đặc. Các nghiên cứu đánh giá độ nhạy và độ đặc hiệu của siêu âm phổi đối với COVID-19 còn thiếu.

Bài viết cùng chuyên mục

Vắc-xin Oxford-AstraZeneca Covid-19: ba trường hợp đột quỵ sau khi tiêm chủng

Các cơ quan quản lý dược phẩm của Anh và Châu Âu đã liệt kê các cục máu đông hiếm gặp là tác dụng phụ rất hiếm của vắc-xin Oxford-AstraZeneca. Đến nay, hầu hết các cục máu đông này đều xảy ra ở hệ thống xoang tĩnh mạch não trên não.

Ngộ độc thủy ngân: chăm sóc và tiên lượng

Điều trị sớm bất kỳ hình thức ngộ độc thủy ngân nào, cũng có cơ hội cải thiện tiên lượng, giảm tổn thương mô và ảnh hưởng thần kinh của chất độc

Vắc xin Covid-19 CanSino Biologics: tính sinh miễn dịch hiệu quả và an toàn

Dữ liệu từ các thử nghiệm hiệu quả chưa được công bố; một thông cáo báo chí cho biết tỷ lệ hiệu quả là 75 phần trăm, nhưng các chi tiết thử nghiệm cần thiết cho việc đánh giá quan trọng các kết quả này vẫn chưa được công khai.

Statins: thuốc hạ cholesterol có phù hợp không?

Statin có thể có lợi ích khác ngoài việc giảm cholesterol, một lợi ích hứa hẹn có vẻ là đặc tính kháng viêm của chúng, giúp ổn định lớp niêm mạc mạch máu

Nhiễm cúm A (H7N9) ở người

Như vậy đến nay, hầu hết các bệnh nhân bị nhiễm virus này đã phát triển viêm phổi nặng, các triệu chứng bao gồm sốt, ho và khó thở, thông tin vẫn còn hạn chế về toàn bộ về bệnh nhiễm virus cúm A có thể gây ra.

Vắc xin Covid-19: biến chứng huyết khối kèm theo giảm tiểu cầu

Một số chuyên gia đang đề cập đến hội chứng này là giảm tiểu cầu huyết khối miễn dịch liên quan đến vắc-xin (VITT); những người khác đã sử dụng thuật ngữ huyết khối với hội chứng giảm tiểu cầu (TTS).

Lâm sàng: trong y học nó nghĩa là gì và hiểu thế nào?

Đa số các từ điển tiếng Việt hay Anh Việt hiện nay đều định nghĩa lâm sàng không chính xác lắm đối với cách dùng của từ clinical trong y khoa, y tế hiện nay

Các chất dinh dưỡng hoạt động cùng nhau: nên ăn cùng nhau

Có thể đã từng nghe nói rằng ăn thực phẩm giàu vitamin thì tốt hơn so với việc bổ sung vitamin, vì thực phẩm có chứa một hỗn hợp các chất dinh dưỡng tương tác

Tại sao chứng đau nửa đầu phổ biến hơn ở phụ nữ?

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành rà soát các nghiên cứu hiện có về kích thích tố giới tính, điều gì làm giảm nhạy cảm đau nửa đầu, và các phản ứng thần kinh

Sốt khi mang thai: những điều cần biết

Một số nghiên cứu cho rằng, sốt khi mang thai, có thể làm tăng khả năng mắc các bất thường bẩm sinh, và tự kỷ, cho đến nay là không kết luận

Điều gì gây ra đau nhức đầu?

Đau đầu có thể là dấu hiệu của sự căng thẳng hoặc đau khổ về cảm xúc, hoặc có thể là do rối loạn của bệnh lý, chẳng hạn như chứng đau nửa đầu hoặc huyết áp cao

Chất lượng tinh trùng của chó suy giảm: có thể là mối quan tâm của con người

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện sự hiện diện của một số hóa chất môi trường, trong tinh hoàn, và tinh dịch của người trưởng thành

Cảm giác tội lỗi: nguyên nhân và những điều cần biết

Cảm giác tội lỗi thường trải qua, có thể khiến khó nhận ra thành công, hoặc thuộc tính cá nhân tích cực, điều này có thể có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng

Nguy cơ có thể bị hen ở trẻ với vi sinh vật đường ruột

Nghiên cứu mới cho thấy một loại vi sinh vật trong ruột của trẻ sơ sinh Ecuador có thể là một yếu tố dự báo mạnh đối với hen ở trẻ

Đau lưng khi mang thai: những điều cần biết

Nhiều yếu tố, bao gồm thay đổi nội tiết tố và tư thế, góp phần gây đau lưng khi mang thai, các nguyên nhân khác nhau giữa phụ nữ và có thể phụ thuộc vào giai đoạn mang thai

Dùng aspirin: người già khỏe mạnh không được hưởng lợi

Đối với người cao tuổi, không có tiền sử bệnh tim mạch trước đó, lợi ích của việc dùng aspirin là rất nhỏ, và không vượt quá rủi ro

Covid-19: diễn biến bệnh thấy nhiều liên kết với hormone

Mối liên hệ tiềm ẩn giữa hormone sinh dục nam và tính nhạy cảm với Covid-19 nghiêm trọng. Nội tiết tố androgen - tức là kích thích tố sinh dục nam - làm tăng sản xuất các thụ thể trong các tế bào lót đường thở.

Ngay cả ô nhiễm không khí thấp cũng có thể gây ra các vấn đề về tim nghiêm trọng

Nghiên cứu cho thấy một mối tương quan chặt chẽ giữa việc sống bên cạnh một con đường đông đúc, do đó tiếp xúc với nitơ dioxit và giãn buồng tâm thất trái

Đột quỵ: tắm xông hơi thường xuyên giúp giảm nguy cơ

Nhóm các nhà khoa học từ các trường Đại học Đông Phần Lan, Bristol, Leicester, Atlanta, Cambridge và Innsbruck đã tìm ra nguy cơ giảm thiểu rủi ro liên quan đến việc tắm trong phòng tắm hơi.

Thuốc bổ não: trò bịp bợm người dân

Đầu tư nhiều hơn vào tập thể dục, và tuân theo chế độ ăn dựa trên thực vật, có thể giúp ích cho trí nhớ, và sức khỏe của não

Chất lượng tinh trùng: có thể thấp hơn trong mùa hè

Nghiên cứu cho thấy, mối quan hệ giữa các mùa, và sự thay đổi của tinh dịch hàng năm, nhịp điệu khác nhau ở nồng độ tinh trùng bình thường và giảm

Vắc xin Covid-19: các phản ứng tại chỗ và toàn thân thường gặp

Mặc dù có thể dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc hạ sốt nếu các phản ứng này phát triển, việc sử dụng dự phòng không được khuyến khích vì tác động không chắc chắn lên phản ứng miễn dịch của vật chủ đối với tiêm chủng.

Vắc xin Covid-19 Sinopharm (WIV04 và HB02): tính sinh miễn dịch hiệu quả và an toàn

Trong một thử nghiệm về hiệu quả giai đoạn III bao gồm gần 40.000 người tham gia mà không có bằng chứng về việc nhiễm SARS-CoV-2 trước đó, hiệu quả của vắc xin bắt đầu từ 14 ngày sau khi tiêm chủng đầy đủ được ước tính là 73 phần trăm.

Nguyên nhân gây ngộ độc thủy ngân: những điều cần biết

Ngộ độc thủy ngân có thể được gây ra bởi nguyên tố, hơi, vô cơ và hữu cơ, ngộ độc có thể xảy ra do hít phải, nuốt phải hoặc tiếp xúc với da

Rối loạn lo âu sau đột quỵ: chẩn đoán và can thiệp

Rối loạn lo âu sau đột quỵ, có thể hôn mê, với chứng trầm cảm sau đột quỵ, và có thể phổ biến hơn ở vỏ não, so với đột quỵ dưới vỏ não