- Trang chủ
- Thông tin
- Thông tin y học nước ngoài
- Bệnh lý gan mật: viêm gan, xơ gan, ung thư gan, bệnh gan nhiễm đồng sắt và bệnh di truyền
Bệnh lý gan mật: viêm gan, xơ gan, ung thư gan, bệnh gan nhiễm đồng sắt và bệnh di truyền
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Gan loại độc tố ra khỏi cơ thể, xử lý các chất dinh dưỡng từ thực phẩm và tham gia trong việc điều chỉnh sự trao đổi chất cơ thể. Tích lũy chất béo, lạm dụng rượu, nhiễm siêu vi, tích lũy sắt hoặc đồng, độc tố gây thiệt hại và ung thư có thể làm hỏng gan. Rối loạn gan bao gồm gan nhiễm mỡ, xơ gan, viêm gan, nhiễm sắc tố sắt mô, rối loạn gan tự miễn dịch, ung thư và một số bệnh di truyền hiếm gặp.
Gan nằm ở phía trên bên phải của bụng, ngay dưới cơ hoành. Là tạng lớn nhất của cơ thể con người và nặng khoảng 1,5 kg ở người lớn. Máu từ hệ tiêu hóa đầu tiên phải lọc qua gan trước khi đi bất cứ nơi nào khác trong cơ thể. Vai trò chủ yếu của gan bao gồm loại bỏ độc tố khỏi cơ thể, chế biến các chất dinh dưỡng thực phẩm và giúp điều chỉnh sự trao đổi chất cơ thể. Một loạt các điều kiện có thể ngăn ngừa gan thực hiện chức năng quan trọng của nó. Thủ phạm bao gồm tích lũy chất béo, lạm dụng rượu, nhiễm siêu vi, sắt hoặc tích lũy đồng, độc tố thiệt hại và ung thư. Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh gan là bệnh gan nhiễm mỡ không cồn ("gan nhiễm mỡ"). Xơ gan là kết quả cuối cùng của nhiều điều kiện liên quan đến gan và sẹo của gan (với sự hình thành nốt gan). Nó gắn liền với sự suy giảm dần chức năng của gan và dẫn đến suy gan.
Chức năng của gan
Một số trong nhiều chức năng của gan bao gồm:
Các loại thuốc, bao gồm cả rượu, được lọc qua gan và được vô hiệu hóa hoặc chuyển đổi thành các hình thức khác bởi các enzyme đặc biệt.
Mật, sản xuất bởi gan, được lưu trữ trong túi mật và được sử dụng để giúp phá vỡ các chất béo trong chế độ ăn uống.
Vitamin tan trong chất béo A, D, E và K cần mật để được hấp thụ bởi cơ thể.
Gan chuyển hóa carbohydrate thành glucose để tạo năng lượng ngay lập tức có sẵn và chuyển đổi glucose thành dạng có thể lưu trữ (glycogen). Khi lượng đường trong máu sẽ giảm xuống, glycogen được chuyển đổi trở lại thành glucose.
Axit amin từ protein được gửi đến gan để sản xuất protein của cơ thể như kích thích tố.
Gan thay đổi amoniac (một chất độc hại sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa protein) thành urê, sau đó được bài tiết trong nước tiểu.
Các triệu chứng của bệnh gan
Các triệu chứng của bệnh gan phụ thuộc vào rối loạn, nhưng có thể bao gồm:
Vàng da (da hoặc lòng trắng của mắt chuyển màu vàng).
Nước tiểu sậm màu.
Buồn nôn.
Ói mửa.
Bệnh tiêu chảy.
Mất cảm giác ngon miệng.
Giảm cân.
Mệt mỏi.
Sốt.
Bụng cổ trướng, mắt cá chân sưng phù.
Đau bụng ở phía trên bên phải.
Bệnh thiếu máu, nôn ra máu hoặc đi phân đen.
Thay đổi trạng thái tinh thần - giấc ngủ bị thay đổi (tỉnh táo vào ban đêm), nhầm lẫn, buồn ngủ.
Nguyên nhân của bệnh gan
Một số nguyên nhân của bệnh gan bao gồm:
Bệnh gan nhiễm mỡ không cồn ("gan nhiễm mỡ).
Nhiễm virus viêm gan.
Bệnh gan liên quan đến rượu.
Ảnh hưởng độc hại của các loại thuốc, thảo dược.
Dị tật bẩm sinh hoặc kế thừa gen - liên quan đến sự tích tụ của sắt và đồng trong cơ thể và một số rối loạn enzyme hiếm.
Điều kiện dẫn đến tế bào gan và / hoặc ống dẫn mật ('hệ thống đường ống dẫn nước "của gan) bị thiệt hại.
Các rối loạn về gan
Một số rối loạn của gan bao gồm:
Gan nhiễm mỡ
Phổ biến nhất của rối loạn gan do rượu. Chất béo tích tụ bên trong các tế bào gan, gây gan nhiễm mỡ và đôi khi tổn thương tế bào, có thể dẫn đến xơ gan. Thay đổi tương tự cũng được thấy ở những người không uống quá nhiều rượu nhưng thừa cân, béo phì hoặc bị tiểu đường. Gan trở nên to, gây khó chịu ở phía trên bên phải của bụng.
Xơ gan
Xơ gan có nhiều nguyên nhân nhưng thường là do nhiễm bệnh viêm gan hoặc uống rượu quá mức. Các tế bào gan đang dần dần thay thế bằng mô sẹo, nghiêm trọng làm suy yếu chức năng gan.
Viêm gan
Nó cũng được dùng để chỉ bệnh nhiễm trùng gan do virus cụ thể (viêm gan A đến E).
Nhiễm sắc tố sắt mô
Căn bệnh di truyền này làm cho cơ thể hấp thụ và lưu trữ cao hơn so với số lượng bình thường của sắt. Điều này thiệt hại nhiều cơ quan bao gồm gan, tuyến tụy và tim.
Rối loạn gan tự miễn dịch
Gia tăng bất thường trong tế bào miễn dịch gây tổn thương các tế bào gan. Những điều kiện hiếm bao gồm viêm gan tự miễn và xơ gan mật tiên phát (chủ yếu là phụ nữ bị ảnh hưởng) và xơ đường mật nguyên phát (phổ biến hơn ở nam giới).
Ung thư
Căn bệnh ung thư có thể phát sinh trong gan, hầu hết thường do bệnh viêm gan mãn tính với xơ gan. Tế bào ung thư đi lạc từ một khối u ở những nơi khác trong cơ thể có thể gây ra một khối u thứ phát ở gan.
Galactosaemia
Phản ứng của cơ thể với các loại đường sữa đặc biệt gây tổn thương gan và các cơ quan khác. Đây là một rối loạn di truyền hiếm gặp.
Thiếu alpha-1 antitrypsin
Một rối loạn di truyền hiếm gặp có thể gây ra bệnh xơ gan.
Bệnh Wilson
Gan không thể bài tiết đồng. Nhiều cơ quan bị ảnh hưởng, bao gồm cả gan và não, bị ảnh hưởng bởi mức độ đồng quá cao.
Biến chứng của bệnh gan
Nếu không điều trị, một người mắc bệnh gan dễ bị một loạt các biến chứng, bao gồm:
Bệnh não gan
Mô sẹo ngăn chặn dòng chảy thích hợp máu qua gan, do đó, độc tố vẫn còn. Những độc tố lưu thông, đặc biệt là amoniac, ảnh hưởng đến chức năng não và có thể dẫn đến hôn mê.
Cổ trướng
Bệnh gan có thể gây ra giữ sodium trong cơ thể ('muối'), dẫn đến giữ nước trong khoang bụng (cổ trướng) và ở chân (phù nề).
Suy gan
Các tế bào gan bị phá hủy nhanh hơn so với tự thay thế, cho đến khi các cơ quan có thể không còn chức năng đầy đủ.
Ung thư - xơ gan hoặc một số hình thức của viêm gan
Có thể làm cho gan dễ bị ung thư nguyên phát (ung thư bắt nguồn từ gan).
Xuất huyết tiêu hóa
Các tĩnh mạch bình thường đi qua gan có thể bị chặn bởi vì xơ gan. Các tĩnh mạch sau đó bỏ qua gan và có thể đi dọc theo dạ dày thực quản hoặc niêm mạc, nơi có thể bị vỡ và chảy máu.
Chẩn đoán bệnh gan
Bệnh gan được chẩn đoán khi sử dụng một số kiểm tra, bao gồm:
Kiểm tra
Gan có thể to.
Lịch sử y tế
Kể cả thuốc và các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống và uống rượu, tiếp xúc với bệnh nhiễm trùng viêm gan siêu vi, truyền máu, hình xăm hoặc lịch sử gia đình của bệnh gan.
Xét nghiệm máu
Để kiểm tra mức men gan và vàng da ('độ vàng) và để đánh giá khả năng sản xuất protein của gan).
Siêu âm của bụng
Sử dụng sóng âm thanh, được sử dụng để nhìn vào gan và các cơ quan khác, bao gồm cả kiểm tra kích thước và hình dạng của chúng, kiểm tra gan có cục u bất thường và đánh giá tích lũy chất lỏng.
Hình ảnh khác
Bao gồm chụp cắt lớp (CT scan) và chụp cộng hưởng từ (MRI).
Sinh thiết
Một mảnh nhỏ mô gan được lấy ra và kiểm tra dưới kính hiển vi trong phòng thí nghiệm.
Điều trị bệnh gan
Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, nhưng có thể bao gồm:
Nghỉ ngơi.
Tránh uống rượu và bất kỳ loại thuốc có thể gây tổn hại gan
Một chế độ ăn uống dinh dưỡng cân bằng - một số người đòi hỏi một chế độ ăn uống thay đổi (ví dụ, lượng muối thấp).
Thuốc, chẳng hạn như thuốc kháng virus để điều trị nhiễm virus.
Thuốc cụ thể để quản lý bệnh Wilson.
Loại bỏ máu để mang lại lượng sắt xuống bình thường (ở những bệnh nhân haemochromatosis).
Phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, hoặc cấy ghép gan là phương pháp điều trị thông thường đối với bệnh ung thư gan.
Trong trường hợp đặc biệt, ghép gan là một lựa chọn.
Bài viết cùng chuyên mục
Bệnh tiểu đường có thể được truyền theo gen không?
Sự tương tác phức tạp giữa các gen, lối sống và môi trường cho thấy tầm quan trọng của việc thực hiện các bước để giảm thiểu nguy cơ tiểu đường cá nhân
Uống bao nhiêu rượu là quá nhiều?
Theo hướng dẫn chế độ ăn uống, uống rượu vừa phải liên quan đến tối đa một ly mỗi ngày đối với phụ nữ và tối đa hai ly mỗi ngày đối với nam giới
Dịch truyền tĩnh mạch: dung dịch keo
Các dung dịch keo, làm tăng áp lực thủy tĩnh huyết tương, và di chuyển hiệu quả chất dịch, từ khoang kẽ đến khoang plasma thiếu
Thuốc điều trị tiểu đường thường dùng
Một số loại thuốc này là thành phần của các loại thuốc kết hợp mới, cũng như các loại thuốc kết hợp cũ hơn được liệt kê dưới đây.
Hồng cầu niệu: máu trong nước tiểu khi mang thai có ý nghĩa gì?
Nhiễm trùng đường tiểu thường gặp hơn trong thai kỳ vì thai nhi đang phát triển có thể gây áp lực lên bàng quang và đường tiết niệu, điều này có thể bẫy vi khuẩn
Mất trinh tiết: những thay đổi cơ thể
Đối với một số người, quan hệ tình dục lần đầu tiên, là một cột mốc rất quan trọng, tình dục có thể gây ra một số thay đổi tạm thời cho cơ thể
Nguyên nhân gây ngộ độc thủy ngân: những điều cần biết
Ngộ độc thủy ngân có thể được gây ra bởi nguyên tố, hơi, vô cơ và hữu cơ, ngộ độc có thể xảy ra do hít phải, nuốt phải hoặc tiếp xúc với da
Covid-19: thông khí tưới máu không phù hợp
SARS-CoV-2 liên kết với ACE2 để xâm nhập vào tế bào. ACE2 làm phân giải angiotensin II thành angiotensin- (1-7), chất kích thích sự giãn mạch và sản xuất oxit nitric và cũng làm giảm tác dụng của angiotensin II.
Vắc xin Covid-19 Sinopharm (WIV04 và HB02): tính sinh miễn dịch hiệu quả và an toàn
Trong một thử nghiệm về hiệu quả giai đoạn III bao gồm gần 40.000 người tham gia mà không có bằng chứng về việc nhiễm SARS-CoV-2 trước đó, hiệu quả của vắc xin bắt đầu từ 14 ngày sau khi tiêm chủng đầy đủ được ước tính là 73 phần trăm.
Chế độ ăn uống khi mang thai: những điều cần biết
Một chế độ ăn uống lành mạnh cho thai kỳ nên giống như chế độ ăn uống lành mạnh thông thường, chỉ với 340 đến 450 calo bổ sung mỗi ngày
Ngay cả ô nhiễm không khí thấp cũng có thể gây ra các vấn đề về tim nghiêm trọng
Nghiên cứu cho thấy một mối tương quan chặt chẽ giữa việc sống bên cạnh một con đường đông đúc, do đó tiếp xúc với nitơ dioxit và giãn buồng tâm thất trái
Lợi ích ca hát và âm nhạc trong chứng mất trí nhớ
Các nhà nghiên cứu cho rằng nghiên cứu này có thể giúp cải thiện việc chăm sóc chứng mất trí nhớ và nhắm mục tiêu tốt hơn với sử dụng âm nhạc trong các giai đoạn khác nhau của bệnh mất trí nhớ
Diễn biến lâm sàng COVID 19
Các yếu tố nguy cơ đối với bệnh nặng vẫn chưa rõ ràng, mặc dù bệnh nhân lớn tuổi và những người mắc bệnh mãn tính có thể có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn
Tăng phản xạ tự phát (Autonomic Dysreflexia)
Do các xung nhịp không thể lan truyền tới bộ não nên cơ chế phản xạ được kích hoạt làm gia tăng hoạt động của phần giao cảm của hệ thần kinh tự trị.
Lông dương vật: tại sao nó mọc ra và những gì có thể làm về nó
Lông mu phát triển trong giai đoạn dậy thì, và vì lý do chính đáng, có lông xung quanh bộ phận sinh dục thực sự có lợi cho sức khỏe tổng thể
Virus corona: nguồn lây nhiễm
Các cơ quan y tế công cộng đang nỗ lực để xác định nguồn gốc của 2019 nCoV, virus corona là một họ virus lớn, một số gây bệnh ở người và những người khác lưu hành giữa các loài động vật
Quạt lông: dùng làm thuốc trị cảm lạnh
Theo Burkill và Haniff thì ở vùng thượng Perak, cây được đốt lên cùng với cây Bòi ngòi lông cứng Hedyolis hispida, Chua me lá me Bicphytum
Lòng tự trọng: bốn cách để tăng cường
Một số phương pháp đã được đề xuất, và các chương trình đào tạo đang được phát triển, để giúp mọi người khám phá và trau dồi lòng tự từ bi của chính họ
Kháng thể sau khi tiêm vắc xin COVID-19: những điều cần biết
Vẫn còn nhiều điều mà các nhân viên y tế không biết về cách vắc-xin hoạt động ở bệnh nhân, cách giải thích kết quả xét nghiệm kháng thể sau khi bạn tiêm vắc-xin COVID-19 và những bước có thể được thực hiện nếu không đạt bảo vệ đủ.
Vắc xin Covid-19 Moderna (mRNA-1273): tính sinh miễn dịch hiệu quả và an toàn
Vắc xin Covid-19 Moderna thử nghiệm pha I đã chứng minh đáp ứng kháng thể liên kết và trung hòa tương đương với phản ứng kháng thể được thấy trong huyết tương dưỡng bệnh khi tiêm vắc-xin ở những người khỏe mạnh từ 18 đến 55 tuổi.
Cô đơn: có thể làm tăng nguy cơ tử vong ở người mắc bệnh
Bệnh nhân cô đơn, có nguy cơ tử vong sau khi rời bệnh viện cao hơn, báo cáo của The Independent cho biết
COVID 19 nặng: theo dõi và điều trị oxy
Tất cả các bệnh nhân mắc nhiễm trùng hô hấp cấp, được chăm sóc nên được trang bị máy đo oxy xung, oxy hoạt động hệ thống, cung cấp oxy.
Đau vú trước kỳ kinh nguyệt: tạo sao nó xẩy ra và điều trị nó?
Việc giảm nồng độ hormone estrogen, và progesterone trước một kỳ kinh, có thể gây đau vú, những thay đổi này cũng có thể gây sưng hạch bạch huyết
Liều tăng cường vắc-xin coronavirus (COVID-19)
Từ 16 tuổi trở lên và sống với người bị suy giảm hệ thống miễn dịch (chẳng hạn như người nhiễm HIV, đã cấy ghép hoặc đang điều trị một số bệnh ung thư, lupus hoặc viêm khớp dạng thấp).
Covid-19: biểu hiện lâm sàng của bệnh Coronavirus 2019 có triệu chứng
Trong số những bệnh nhân có triệu chứng COVID-19, ho, đau cơ và đau đầu là những triệu chứng thường được báo cáo nhất. Các đặc điểm khác, bao gồm tiêu chảy, đau họng và các bất thường về mùi hoặc vị, cũng được mô tả rõ ràng.
