Bệnh lý gan mật: viêm gan, xơ gan, ung thư gan, bệnh gan nhiễm đồng sắt và bệnh di truyền

2013-05-02 01:18 PM
Xơ gan có nhiều nguyên nhân nhưng thường là do nhiễm bệnh viêm gan hoặc uống rượu quá mức. Các tế bào gan đang dần dần thay thế bằng mô sẹo, nghiêm trọng làm suy yếu chức năng gan.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Gan loại độc tố ra khỏi cơ thể, xử lý các chất dinh dưỡng từ thực phẩm và tham gia trong việc điều chỉnh sự trao đổi chất cơ thể. Tích lũy chất béo, lạm dụng rượu, nhiễm siêu vi, tích lũy sắt hoặc đồng, độc tố gây thiệt hại và ung thư có thể làm hỏng gan. Rối loạn gan bao gồm gan nhiễm mỡ, xơ gan, viêm gan, nhiễm sắc tố sắt mô, rối loạn gan tự miễn dịch, ung thư và một số bệnh di truyền hiếm gặp. 

Gan nằm ở phía trên bên phải của bụng, ngay dưới cơ hoành. Là tạng lớn nhất của cơ thể con người và nặng khoảng 1,5 kg ở người lớn. Máu từ hệ tiêu hóa đầu tiên phải lọc qua gan trước khi đi bất cứ nơi nào khác trong cơ thể. Vai trò chủ yếu của gan bao gồm loại bỏ độc tố khỏi cơ thể, chế biến các chất dinh dưỡng thực phẩm và giúp điều chỉnh sự trao đổi chất cơ thể. Một loạt các điều kiện có thể ngăn ngừa gan thực hiện chức năng quan trọng của nó. Thủ phạm bao gồm tích lũy chất béo, lạm dụng rượu, nhiễm siêu vi, sắt hoặc tích lũy đồng, độc tố thiệt hại và ung thư. Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh gan là bệnh gan nhiễm mỡ không cồn ("gan nhiễm mỡ"). Xơ gan là kết quả cuối cùng của nhiều điều kiện liên quan đến gan và sẹo của gan (với sự hình thành nốt gan). Nó gắn liền với sự suy giảm dần chức năng của gan và dẫn đến suy gan.

Chức năng của gan

Một số trong nhiều chức năng của gan bao gồm:

Các loại thuốc, bao gồm cả rượu, được lọc qua gan và được vô hiệu hóa hoặc chuyển đổi thành các hình thức khác bởi các enzyme đặc biệt.

Mật, sản xuất bởi gan, được lưu trữ trong túi mật và được sử dụng để giúp phá vỡ các chất béo trong chế độ ăn uống.

Vitamin tan trong chất béo A, D, E và K cần mật để được hấp thụ bởi cơ thể.

Gan chuyển hóa carbohydrate thành glucose để tạo năng lượng ngay lập tức có sẵn và chuyển đổi glucose thành dạng có thể lưu trữ (glycogen). Khi lượng đường trong máu sẽ giảm xuống, glycogen được chuyển đổi trở lại thành glucose.

Axit amin từ protein được gửi đến gan để sản xuất protein của cơ thể như kích thích tố.

Gan thay đổi amoniac (một chất độc hại sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa protein) thành urê, sau đó được bài tiết trong nước tiểu.

Các triệu chứng của bệnh gan

Các triệu chứng của bệnh gan phụ thuộc vào rối loạn, nhưng có thể bao gồm:

Vàng da (da hoặc lòng trắng của mắt chuyển màu vàng).

Nước tiểu sậm màu.

Buồn nôn.

Ói mửa.

Bệnh tiêu chảy.

Mất cảm giác ngon miệng.

Giảm cân.

Mệt mỏi.

Sốt.

Bụng cổ trướng, mắt cá chân sưng phù.

Đau bụng ở phía trên bên phải.

Bệnh thiếu máu, nôn ra máu hoặc đi phân đen.

Thay đổi trạng thái tinh thần - giấc ngủ bị thay đổi (tỉnh táo vào ban đêm), nhầm lẫn, buồn ngủ.

Nguyên nhân của bệnh gan

Một số nguyên nhân của bệnh gan bao gồm:

Bệnh gan nhiễm mỡ không cồn ("gan nhiễm mỡ).

Nhiễm virus viêm gan.

Bệnh gan liên quan đến rượu.

Ảnh hưởng độc hại của các loại thuốc, thảo dược.

Dị tật bẩm sinh hoặc kế thừa gen - liên quan đến sự tích tụ của sắt và đồng trong cơ thể và một số rối loạn enzyme hiếm.

Điều kiện dẫn đến tế bào gan và / hoặc ống dẫn mật ('hệ thống đường ống dẫn nước "của gan) bị thiệt hại.

Các rối loạn về gan

Một số rối loạn của gan bao gồm:

Gan nhiễm mỡ

Phổ biến nhất của rối loạn gan do rượu. Chất béo tích tụ bên trong các tế bào gan, gây gan nhiễm mỡ và đôi khi tổn thương tế bào, có thể dẫn đến xơ gan. Thay đổi tương tự cũng được thấy ở những người không uống quá nhiều rượu nhưng thừa cân, béo phì hoặc bị tiểu đường. Gan trở nên to, gây khó chịu ở phía trên bên phải của bụng.

Xơ gan

Xơ gan có nhiều nguyên nhân nhưng thường là do nhiễm bệnh viêm gan hoặc uống rượu quá mức. Các tế bào gan đang dần dần thay thế bằng mô sẹo, nghiêm trọng làm suy yếu chức năng gan.

Viêm gan

Nó cũng được dùng để chỉ bệnh nhiễm trùng gan do virus cụ thể (viêm gan A đến E).

Nhiễm sắc tố sắt mô

Căn bệnh di truyền này làm cho cơ thể hấp thụ và lưu trữ cao hơn so với số lượng bình thường của sắt. Điều này thiệt hại nhiều cơ quan bao gồm gan, tuyến tụy và tim.

Rối loạn gan tự miễn dịch

Gia tăng bất thường trong tế bào miễn dịch gây tổn thương các tế bào gan. Những điều kiện hiếm bao gồm viêm gan tự miễn và xơ gan mật tiên phát (chủ yếu là phụ nữ bị ảnh hưởng) và xơ đường mật nguyên phát (phổ biến hơn ở nam giới).

Ung thư

Căn bệnh ung thư có thể phát sinh trong gan, hầu hết thường do bệnh viêm gan mãn tính với xơ gan. Tế bào ung thư đi lạc từ một khối u ở những nơi khác trong cơ thể có thể gây ra một khối u thứ phát ở gan.

Galactosaemia

Phản ứng của cơ thể với các loại đường sữa đặc biệt gây tổn thương gan và các cơ quan khác. Đây là một rối loạn di truyền hiếm gặp.

Thiếu alpha-1 antitrypsin

Một rối loạn di truyền hiếm gặp có thể gây ra bệnh xơ gan.

Bệnh Wilson

Gan không thể bài tiết đồng. Nhiều cơ quan bị ảnh hưởng, bao gồm cả gan và não, bị ảnh hưởng bởi mức độ đồng quá cao.

Biến chứng của bệnh gan

Nếu không điều trị, một người mắc bệnh gan dễ bị một loạt các biến chứng, bao gồm:

Bệnh não gan

Mô sẹo ngăn chặn dòng chảy thích hợp máu qua gan, do đó, độc tố vẫn còn. Những độc tố lưu thông, đặc biệt là amoniac, ảnh hưởng đến chức năng não và có thể dẫn đến hôn mê.

Cổ trướng

Bệnh gan có thể gây ra giữ sodium trong cơ thể ('muối'), dẫn đến giữ nước trong khoang bụng (cổ trướng) và ở chân (phù nề).

Suy gan

Các tế bào gan bị phá hủy nhanh hơn so với tự thay thế, cho đến khi các cơ quan có thể không còn chức năng đầy đủ.

Ung thư - xơ gan hoặc một số hình thức của viêm gan

Có thể làm cho gan dễ bị ung thư nguyên phát (ung thư bắt nguồn từ gan).

Xuất huyết tiêu hóa

Các tĩnh mạch bình thường đi qua gan có thể bị chặn bởi vì xơ gan. Các tĩnh mạch sau đó bỏ qua gan và có thể đi dọc theo dạ dày thực quản hoặc niêm mạc, nơi có thể bị vỡ và chảy máu.

Chẩn đoán bệnh gan

Bệnh gan được chẩn đoán khi sử dụng một số kiểm tra, bao gồm:

Kiểm tra

Gan có thể to.

Lịch sử y tế

Kể cả thuốc và các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống và uống rượu, tiếp xúc với bệnh nhiễm trùng viêm gan siêu vi, truyền máu, hình xăm hoặc lịch sử gia đình của bệnh gan.

Xét nghiệm máu

Để kiểm tra mức men gan và vàng da ('độ vàng) và để đánh giá khả năng sản xuất protein của gan).

Siêu âm của bụng

Sử dụng sóng âm thanh, được sử dụng để nhìn vào gan và các cơ quan khác, bao gồm cả kiểm tra kích thước và hình dạng của chúng, kiểm tra gan có cục u bất thường và đánh giá tích lũy chất lỏng.

Hình ảnh khác

Bao gồm chụp cắt lớp (CT scan) và chụp cộng hưởng từ (MRI).

Sinh thiết

Một mảnh nhỏ mô gan được lấy ra và kiểm tra dưới kính hiển vi trong phòng thí nghiệm.

Điều trị bệnh gan

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, nhưng có thể bao gồm:

Nghỉ ngơi.

Tránh uống rượu và bất kỳ loại thuốc có thể gây tổn hại gan

Một chế độ ăn uống dinh dưỡng cân bằng - một số người đòi hỏi một chế độ ăn uống thay đổi (ví dụ, lượng muối thấp).

Thuốc, chẳng hạn như thuốc kháng virus để điều trị nhiễm virus.

Thuốc cụ thể để quản lý bệnh Wilson.

Loại bỏ máu để mang lại lượng sắt xuống bình thường (ở những bệnh nhân haemochromatosis).

Phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, hoặc cấy ghép gan là phương pháp điều trị thông thường đối với bệnh ung thư gan.

Trong trường hợp đặc biệt, ghép gan là một lựa chọn.

Bài viết cùng chuyên mục

Rụng trứng: tất cả mọi thứ cần biết

Trong thời gian rụng trứng, chất nhầy cổ tử cung tăng thể tích và trở nên đặc hơn do nồng độ estrogen tăng lên, chất nhầy cổ tử cung đôi khi được ví như lòng trắng trứng

Mọc răng có khiến bé bị nôn không?

Phân tích của nghiên cứu từ tám quốc gia báo cáo rằng, mọc răng có thể làm cho trẻ cảm thấy khó chịu, nhưng nó không có khả năng làm cho chúng nôn mửa

Chăm sóc sức khỏe đại tràng (Bowel care)

Cách tốt nhất để ngăn ngừa những sự cố về đại tràng là hãy thực hiện đại tiện theo lịch. Quý vị cần phải dạy cho đại tràng biết khi nào cần phải cử động.

Hội chứng Guillain Barré (Guillain Barré Syndrome)

Hiện không có phương thức chữa trị hội chứng Guillain Barre, nhưng các liệu pháp điều trị có thể làm nhẹ bớt mức độ trầm trọng của bệnh và làm tăng quá trình hồi phục

Giấc ngủ: khi nào đi ngủ và ngủ trong bao lâu

Nếu biết thời gian phải thức dậy, và biết rằng cần một lượng giấc ngủ cụ thể, để hoạt động tốt nhất, chỉ cần tìm ra thời gian để đi ngủ

Đau (Pain)

Liệu pháp nhận thức-hành vi liên quan tới hàng loạt những kỹ năng đối phó đa dạng và các phương pháp thư giãn nhằm giúp người bệnh chuẩn bị tinh thần và đối phó với cơn đau.

Cảm thấy khó chịu là như thế nào?

Nếu một người, mắc chứng khó chịu, gặp khó khăn trong việc xác định nguyên nhân, nên nói chuyện với bác sĩ

COVID-19 nghiêm trọng: một số trường hợp liên quan đến đột biến gen hoặc kháng thể tấn công cơ thể

Ít nhất 3,5 phần trăm bệnh nhân nghiên cứu bị COVID-19 nghiêm trọng, căn bệnh do coronavirus mới gây ra, có đột biến gen liên quan đến quá trình bảo vệ kháng vi-rút.

Phụ thuộc nicotine (nghiện thuốc lá) là gì?

Triệu chứng cai nghiện, bao gồm cảm giác thèm ăn, ủ rũ và khó chịu, tập trung kém, tâm trạng chán nản, tăng sự thèm ăn và mất ngủ, tiêu chảy hoặc táo bón cũng có thể xảy ra

Thuốc tăng huyết áp: có thể giúp điều trị Covid-19 nghiêm trọng

Một nghiên cứu mới cho thấy metoprolol, thuốc chẹn beta được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp, có thể làm giảm viêm phổi và cải thiện kết quả lâm sàng ở bệnh nhân ARDS liên quan đến Covid-19.

Ngộ độc thủy ngân: phòng và theo dõi

Đặc biệt cẩn thận khi làm theo những gợi ý này, vì thai nhi, trẻ sơ sinh và não trẻ sơ sinh và tủy sống, dường như đặc biệt nhạy cảm với tất cả các dạng ngộ độc thủy ngân

Vắc xin Covid-19: tiêm chủng cho trẻ em không phải là ưu tiên hàng đầu

Khi chúng ta ở một nơi thực sự khó khăn, như chúng tôi hiện tại, nơi mà nguồn cung cấp vắc-xin không đủ cho tất cả mọi người trên thế giới, việc tiêm chủng cho trẻ em không phải là ưu tiên hàng đầu ngay bây giờ.

Đau lưng: điều gì gây ra cơn đau này?

Đau lưng dưới có thể liên kết với xương sống thắt lưng, đĩa giữa đốt sống, dây chằng quanh cột sống và đĩa, tủy sống và dây thần kinh, cơ lưng dưới, bụng và các cơ quan nội

Kháng sinh phổ biến cho trẻ em: không hiệu quả trong một nửa trường hợp

Các nhà nghiên cứu, cũng phát hiện vi khuẩn do từng trẻ mang theo, có khả năng kháng kháng sinh tới sáu tháng, sau khi trẻ uống kháng sinh

Covid-19: biến thể Delta plus của Sars-CoV-2

Biến thể delta plus là một dòng con của biến thể delta, với sự khác biệt duy nhất được biết đến là một đột biến bổ sung, K417N, trong protein đột biến của virus, loại protein cho phép nó lây nhiễm sang các tế bào khỏe mạnh.

Giảm cân nặng: làm thế nào để giảm cân nhanh tự nhiên

Những chiến lược này bao gồm tập thể dục, theo dõi lượng calo, ăn kiêng liên tục, và giảm số lượng carbohydrate trong chế độ ăn uống

Tập thể dục nâng cao sức khỏe: những hướng dẫn mới

Lượng tập thể dục và kết hợp các hoạt động được đề nghị thay đổi tùy theo độ tuổi và khả năng, như được mô tả đầy đủ hơn dưới đây.

Sự khác biệt giữa ợ nóng, trào ngược axit và GERD

Ợ nóng là cảm giác nóng rát ở ngực hoặc bụng, và nó không liên quan gì đến tim, mọi người thường cảm thấy ợ nóng sau xương ức và sau khi ăn

Statins: thuốc hạ cholesterol có phù hợp không?

Statin có thể có lợi ích khác ngoài việc giảm cholesterol, một lợi ích hứa hẹn có vẻ là đặc tính kháng viêm của chúng, giúp ổn định lớp niêm mạc mạch máu

Tỷ lệ cholesterol: là gì và tại sao lại quan trọng?

Trong khi nam giới và phụ nữ có cùng một xét nghiệm máu, mức HDL, LDL và VLDL trung bình của họ thường khác nhau, ví dụ, trong trường hợp của phụ nữ mãn kinh

Làm thế nào để ngăn chặn nấc cụt ở trẻ em

Trong bài này, chúng tôi khám phá các yếu tố gây ra nấc cụt ở trẻ sơ sinh, cách tốt nhất để ngăn chặn và ngăn ngừa chúng, và khi nào cần đi khám bác sĩ

Covid-19: mục tiêu tiềm năng và thuốc điều trị

Sự điều hòa của ACE2 trong các cơ quan sau khi nhiễm virus làm rối loạn cân bằng cục bộ giữa trục RAS và ACE2 / angiotensin- (1–7) / MAS, có thể liên quan đến chấn thương cơ quan.

Các hội chứng tâm thần sau đột quỵ: chẩn đoán và can thiệp

Các triệu chứng tâm thần sau đột quỵ, ít gặp hơn bao gồm khóc bệnh lý, cười bệnh lý, thờ ơ và mệt mỏi cô lập

Covid-19: hai phần ba số ca nhập viện Covid-19 do bốn bệnh lý

Bốn vấn đề được lựa chọn dựa trên các nghiên cứu khác đã được công bố trên khắp thế giới cho thấy mỗi vấn đề là một yếu tố dự báo độc lập về kết quả nghiêm trọng, bao gồm cả việc nhập viện, ở những người bị nhiễm COVID-19.

Khi mang thai: cách trị cảm lạnh cảm cúm

Nhiều loại thuốc có thể được sử dụng trong khi mang thai, vì vậy điều trị cảm lạnh hoặc cúm trong khi mang thai không phải là căng thẳng