Globulin tủa lạnh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cách lấy bệnh phẩm xét nghiệm globulin tủa lạnh

Xét nghiệm được tiến hành trên huyết thanh. Máu được lấy vào ống nghiệm tráng gel Silicon và được làm ấm tới 37°C.

Yêu cẩu bệnh nhân phải nhịn ăn 8h trước khi lấy máu xét nghiệm.

Giá trị globulin tủa lạnh bình thường

Âm tính.

Globulin tủa lạnh dương tính

Các nhiễm trùng mạn tính.

Bệnh lơ xê mi mạn dòng ỉympho.

Nhiễm trùng do cytomegalovirus.

Viêm gan C.

Bệnh Hodgkin.

Tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm trùng (infectious monon-ucleosis).

Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.

Hủi.

U lympho.

Tăng cryoglobulin máu vô căn hỗn hợp (tnixed essential cryoglobulinemia).

Đa u tủy xương.

Viêm động mạch tế bào khổng lồ (hay bệnh Norton).

Viêm cầu thận cấp sau nhiễm trùng liên cầu.

Xơ gan mật tiên phát (primary biliary cirhosis).

Hội chứng Raynauld.

Viêm khớp dạng thấp.

Xơ cứng bì.

Hội chứng Sjogren.

Bệnh luput ban đỏ hệ thống.

Hội chứng lách to ở vùng nhiệt đới (tropical splenomegaly syndrome).

Nhiễm trùng do vỉrus.

Bệnh tăng macroglobulin máu Waldenstrom (WaIdenstrom/s macroglobuỉinemỉa).

Nhận định chung và ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm globulin tủa lạnh

Nhận định chung

Trong huyết thanh bình thường chỉ có một lượng rất thấp các protein có vai trò như các cryoglobulin. Vì vậy, việc tìm kiếm globulin tủa lạnh trong điều kiện bình thường được coi làm âm tính.

Cryoglobulin là các protein bất thường của huyết thanh. Các protein này bị kết tủa ở nhiệt độ thấp tại phòng xét nghiệm và tan trở lại sau khi huyết thanh được làm ẩm. Khi bệnh nhân mang globulin tủa lạnh trong máu tiếp xúc với lạnh, có thể thấy xuất hiện các biến cố mạch máu tại các phẩn xa của chi, với các triệu chứng kiểu Raynauld (như đau, xanh tím và lạnh cóng đầu chi) do các phức hợp được hình thành gây tắc nghẽn các mạch máu nhỏ. Bệnh nhân có globulin tủa lạnh trong máu (cryoglobulinemia) thường bị các bệnh lý miễn dịch kết hợp.

Các cryoglobulin được chia thành hai nhóm lớn:

1. Các cryoglobulin đơn dòng thuần nhất (cryoglobulines mon-oclonales pures): thường gặp typ IgG hay IgM, hãn hữu là týp IgA hay chuỗi nhẹ.

2. Các cryoglobulin hỗn hợp (cryoglobulines mixtes): thường gặp hơn, đây là các phức hợp miễn dịch lưu hành và thường thuộc loại kháng IgG typ IgM (Vd: yếu tố dạng thấp).

Tiến hành xét nghiệm bằng cách làm lạnh mẫu huyết thanh ở 4°C trong ít nhất 72h và quan sát sự hình thành tình trạng tủa của huyết thanh. Khi mẫu huyết thanh được làm ấm, tình trạng tủa nói trên có thể tan trở lại. Khi nghi ngờ có globulin tủa lạnh, cẩn tiến hành làm thêm các thăm dò để phát hiện chi tiết các thành phần của cryoglobulin.

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm globulin tủa lạnh

Xét nghiệm giúp làm sáng tỏ sự có mặt trong huyết thanh một protein kết tủa ở nhiệt độ < 37°c và protein này có thể là nguyên nhân gây nên các biểu hiện bệnh lý lâm sàng của bệnh nhân khi tiếp xúc với lạnh (Vd: ban xuất huyết hoại tử, mày đay, hội chứng Raynaud, đau khớp, bệnh lý thần kinh ngoại biên...).

Xác định có globulin tủa lạnh có thể gợi ý chẩn đoán bệnh nguyên nhân kết hợp:

Có globulỉn tủa lạnh đơn dòng (cryoglobulinemies mono-donales) thường gặp trong bệnh đa u tủy xương, bệnh tăng macroglobulin của Waldenstrom, có tình trạng rối loạn globulin máu do u lympho ác tính.

Các globulin tủa lạnh hỗn hợp (cryogỉobulinemies mixtes) thường là vô căn, một số trường hợp thuộc loại thứ phát (Vd: do nhiễm trùng virus, bệnh tự miễn và bệnh hệ thống như bệnh lupus ban đỏ hệ thống).

Bằng chứng bị bệnh thận ở người có virus viêm gan C dương tính đòi hỏi cần

hội chẩn sớm với các bác sĩ chuyên khoa thận. Bệnh thận có thể gặp ngay cả khi bệnh nhân không có tình trạng viêm gan hoạt động. Bệnh thận thường gặp nhất được thấy ở các bệnh nhân có virus viêm gan C dương tính là viêm cầu thận màng tăng sinh (membrane proliferative glomerulonephritis), bệnh thận này có thể kết hợp với có globulin tủa lạnh trong máu. Có thể chỉ định sớm xét nghiệm định lượng nồng độ bổ thể và phát hiện sự có mặt của cryoglobulln trong huyết thanh.