Vắc xin COVID Sputnik V của Nga: tại sao ngày càng nhiều quốc gia chuyển sang sử dụng

2021-05-08 12:16 AM

Sputnik V sử dụng nền tảng vectơ vi-rút - sử dụng vi-rút vô hại để đưa vật chất di truyền từ vi-rút gây COVID vào hệ thống miễn dịch - giống như vắc-xin Oxford / AstraZeneca và Johnson & Johnson.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Khi Tổng thống Nga, Vladimir Putin, tuyên bố vào ngày 11 tháng 8 năm 2020 rằng cơ quan quản lý y tế của đất nước đã trở thành người đầu tiên trên thế giới phê duyệt vắc xin COVID-19 để sử dụng rộng rãi, tin tức đã được chào đón với sự hoài nghi. Không có thử nghiệm nào được hoàn thành về tính an toàn và hiệu quả của vắc xin.

Trong khi việc tiếp nhận Sputnik V ban đầu là rất quan trọng, vào tháng 2 năm 2021, kết quả sơ bộ của thử nghiệm giai đoạn 3 đã được báo cáo với tỷ lệ hiệu quả 91,6% - tỷ lệ phần trăm giảm bệnh ở nhóm người được tiêm chủng so với nhóm không được tiêm chủng trong điều kiện thử nghiệm.

Các kết quả khoa học đã rõ ràng. Một bài bình luận được đăng trên tờ Lancet kết luận: “Một loại vắc-xin khác hiện có thể tham gia cuộc chiến giảm tỷ lệ mắc COVID-19”.

Mặc dù tác động của Sputnik V khó có thể sánh được với Sputnik 1, vệ tinh đầu tiên từng gây ra cuộc chạy đua không gian, nhưng nó vẫn là một sản phẩm quan trọng vào thời điểm vắc xin đang cần khẩn cấp.

Ngoài nghĩa là “vệ tinh” trong tiếng Nga, Sputnik còn có nghĩa là “bạn đồng hành”. Ngày càng có nhiều quốc gia quyết định vượt ra khỏi đại dịch với Sputnik V là một trong những lựa chọn vắc xin của họ.

Sputnik V sử dụng nền tảng vectơ vi-rút - sử dụng vi-rút vô hại để đưa vật chất di truyền từ vi-rút gây COVID vào hệ thống miễn dịch - giống như vắc-xin Oxford / AstraZeneca và Johnson & Johnson. Nó được phát triển bởi Viện Nghiên cứu Dịch tễ và Vi sinh Quốc gia Gamaleya, cơ quan này cũng đã tham gia vào việc phát triển vắc-xin cho Ebola và Mers.

Sputnik V có hai ưu điểm chính giúp việc phân phối nó dễ dàng hơn: đây là một trong những loại vắc xin COVID-19 rẻ nhất và có thể vận chuyển dễ dàng. Với giá 10 đô la Mỹ (7 bảng Anh) một liều - giống như Johnson & Johnson - Sputnik V chỉ bị đánh bại về chi phí bởi vắc xin Oxford / AstraZeneca, có giá 4 đô la Mỹ một liều. Điều này có nghĩa là Sputnik V dễ dàng tiếp cận hơn đối với nhiều quốc gia đang gặp khó khăn với chi phí tiêm chủng cho dân số của họ.

Giống như vắc xin Oxford / AstraZeneca, Sputnik V không yêu cầu bảo quản chuyên dụng. Phiên bản dung dịch của nó có thể được bảo quản ở nhiệt độ tủ đông gia đình. Một phiên bản có thể được bảo quản ở nhiệt độ tủ lạnh đang được phát triển và một phiên bản bột cũng tồn tại.

Chi phí thấp hơn và giảm bớt sự phức tạp trong khâu hậu cần của Sputnik V, ban đầu được coi là cách để dễ dàng đưa vắc-xin đến các vùng xa xôi của Nga, cũng đang thu hút nhiều người bên ngoài nước này.

Đa dạng hóa nguồn cung

Nhiều chuỗi cung ứng vắc xin hiện đang gặp vấn đề. Gần đây, Moderna đã giảm một nửa giao hàng theo lịch trình cho Canada với lý do là vấn đề năng lực sản xuất. Ấn Độ, đối mặt với số ca mắc bệnh tăng đột biến, hiện đang sử dụng sản lượng vắc xin chủ yếu cho thị trường nội địa, ngừng xuất khẩu vào tháng 3 năm 2021. Tại Hoa Kỳ, 15 triệu liều Johnson & Johnson đã phải bị loại bỏ sau một lỗi của nhà máy.

Thuốc chủng ngừa Oxford / AstraZeneca phải đối mặt với những hạn chế đối với một số nhóm tuổi nhất định ở nhiều quốc gia do có thể có liên kết với các cục máu đông (rất hiếm). Nó được giới hạn cho những người trên 30 tuổi ở Anh và những người trên 50 tuổi ở Úc. Na Uy đã đình chỉ triển khai AstraZeneca và trì hoãn quyết định cuối cùng về việc thu hồi, trong khi vắc-xin này đã bị ngừng hoàn toàn ở Đan Mạch.

Đồng thời, vắc xin Johnson & Johnson đang được thử nghiệm thêm cũng do lo ngại về các cục máu đông (hiếm gặp). Tất cả những điều này gây thêm áp lực lên chuỗi cung ứng Pfizer / BioNtech.

Những vấn đề này đã chứng tỏ tầm quan trọng của việc hợp tác với nhiều nhà cung cấp vắc xin. Làm việc với nhiều nhà cung cấp là một thông lệ chuỗi cung ứng tiêu chuẩn . Nó giảm bớt sự phụ thuộc vào một nguồn duy nhất và cũng cho phép khách hàng đặt hàng dựa trên nhu cầu cao hơn những gì chỉ có một nhà cung cấp có thể đáp ứng.

Ủy ban châu Âu đã và đang đàm phán mạnh mẽ để xây dựng một danh mục vắc xin đa dạng cho công dân EU với giá hợp lý. Hợp đồng đã được ký kết với sáu nhà phát triển vắc xin đầy hứa hẹn, đảm bảo danh mục hơn 2,6 tỷ liều. Có rất nhiều sự do dự về việc áp dụng Sputnik V ở châu Âu, nhưng Nga ngày càng hiện diện nhiều hơn trên thị trường vắc xin.

Quyết định phức tạp

Sputnik V vẫn đang được Cơ quan Thuốc Châu Âu xem xét. Trên toàn cầu, 57 quốc gia đã cho phép sử dụng nó, đặt ra câu hỏi về việc khi nào nó sẽ có sẵn trong EU. Hiện tại, không có đủ liều vắc xin khác ở EU để đáp ứng nhu cầu, vì vậy mong muốn có những lựa chọn mới là rất lớn.

Các nước EU thường phải đấu tranh để tìm ra tiếng nói thống nhất về Nga, với thái độ đối với đất nước và mối quan hệ lịch sử với nó là rất đa dạng trên khắp châu Âu. Về vấn đề của Sputnik V, ngày càng có nhiều lời kêu gọi về một chủ nghĩa thực dụng thận trọng. Nhưng đây là một vấn đề mang tính chính trị cao. Thủ tướng Slovakia, Igor Matović, chính thức từ chức trong bối cảnh một vụ bê bối chính trị gây ra bởi một thỏa thuận bí mật mua Sputnik V.

Các nước thành viên EU được phép thực hiện các thỏa thuận riêng biệt với các nhà sản xuất vắc xin chưa ký thỏa thuận với EU. Áo, Hungary và Slovakia đã đặt hàng Sputnik V nhưng đến nay mới chỉ có Hungary triển khai.

Cộng hòa Séc, Đức và Áo đang cố gắng đảm bảo nguồn cung cấp vắc xin, nhưng khẳng định nó sẽ chỉ được sử dụng sau khi Cơ quan Dược phẩm Châu Âu cho phép. Cũng như các loại vắc xin khác, việc giao hàng không có khả năng diễn ra ngay lập tức.

Tác động toàn cầu

Đại dịch COVID-19 là một thách thức toàn cầu đòi hỏi các giải pháp toàn cầu. Tất cả các quốc gia đã phát triển và đang sản xuất vắc xin đều đang sử dụng quyền lực mềm đáng kể. Các cuộc tranh luận về chủ nghĩa dân tộc vắc xin và ngoại giao vắc xin thường làm lu mờ nhu cầu hợp tác quốc tế.

Cũng như các vắc xin khác, năng lực sản xuất Sputnik V đang được mở rộng trên khắp thế giới, gần đây nhất là ở Hàn Quốc. Các quốc gia đang sản xuất nó cho thị trường nội địa của họ cũng như dựa vào nhập khẩu từ Nga. Vì sản xuất cho đến nay vẫn là cổ chai chính đối với các loại vắc xin khác, điều này tăng thêm công suất rất cần thiết.

Các biến chứng về sức khỏe đã được báo cáo đối với một số loại vắc xin, ảnh hưởng đến các chính sách và niềm tin của công chúng. Điều này sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu đối với các loại vắc xin chưa có báo cáo về biến chứng sức khỏe cho đến nay, chẳng hạn như Pfizer / BioNtech, Sinovac của Trung Quốc hoặc Sputnik V. Các cân nhắc về hiệu quả chống lại các biến thể, chi phí và tính sẵn có đều rất quan trọng và một loạt các loại vắc xin được triển khai có thể rất có lợi.

Xem xét tất cả các lựa chọn có sẵn là một cách tiếp cận hợp lý trước những khó khăn về rủi ro vắc xin, sự chậm trễ trong cung cấp và phê duyệt mà chúng tôi đã thấy cho đến nay. Việc xem xét một cách chiến lược một loạt các ứng cử viên vắc xin sẽ được khen ngợi. Thẩm định phải được thực hiện trong tất cả các xem xét như vậy. Cuối cùng, sự minh bạch của quá trình này sẽ xây dựng lòng tin của công chúng.

Bài viết cùng chuyên mục

Đa xơ cứng (Multiple Sclerosis)

Những nguyên lý về nguyên nhân gây nên bệnh đa xơ cứng gồm có vai trò của sinh vật kiểu vi-rút, sự bất thường của các gen có trách nhiệm kiểm soát hệ thống miễn dịch, hoặc là sự kết hợp của cả hai.

Chăm sóc sức khỏe đại tràng (Bowel care)

Cách tốt nhất để ngăn ngừa những sự cố về đại tràng là hãy thực hiện đại tiện theo lịch. Quý vị cần phải dạy cho đại tràng biết khi nào cần phải cử động.

Virus corona: ai có thể nhiễm và mắc bệnh nặng

Những người bị bệnh được báo cáo là bị ho, sốt và khó thở, trường hợp nghiêm trọng có thể có suy nội tạng, đây là viêm phổi do virus, thuốc kháng sinh không có tác dụng

Vắc xin Covid-19: các phản ứng tại chỗ và toàn thân thường gặp

Mặc dù có thể dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc hạ sốt nếu các phản ứng này phát triển, việc sử dụng dự phòng không được khuyến khích vì tác động không chắc chắn lên phản ứng miễn dịch của vật chủ đối với tiêm chủng.

Sốt khi mang thai: những điều cần biết

Một số nghiên cứu cho rằng, sốt khi mang thai, có thể làm tăng khả năng mắc các bất thường bẩm sinh, và tự kỷ, cho đến nay là không kết luận

Tiểu đường loại 2: cách tính liều insulin

Khoảng một nửa nhu cầu insulin của cơ thể là nhu cầu cơ bản. Insulin cơ bản kiểm soát lượng đường trong máu qua đêm và giữa các bữa ăn

Cholesterol máu cao: điều gì gây ra nó?

Sự tích tụ cholesterol là một phần của quá trình thu hẹp động mạch, được gọi là xơ vữa động mạch, trong đó các mảng bám tạo thành và hạn chế lưu lượng máu

Cholesterol tăng di truyền thường không được điều trị

Nếu không được điều trị, một người bị tăng cholesterol máu gia đình có ít nhất 13 lần nguy cơ bị đau tim so với người không có tăng cholesterol máu gia đình

Năm lời khuyên để tránh biến chứng bệnh tiểu đường

Khám sức khỏe thường xuyên nên bao gồm việc kiểm tra sự hiện diện của bất kỳ biến chứng tiểu đường cũng như cách để giảm nguy cơ biến chứng.

JNC 7: hướng dẫn điều trị tăng huyết áp, mục tiêu và khuyến nghị

Báo cáo lần thứ 7 về dự phòng, phát hiện, đánh giá, và điều trị tăng huyết áp JNC 7 đã được công bố tháng 3 năm 2003.

Tràn dịch khớp gối: là gì, triệu chứng, cách phòng và điều trị?

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ thảo luận về các phương pháp điều trị, triệu chứng và nguyên nhân của tràn dịch khớp gối, và một số cách để ngăn chặn nó xảy ra

Tim đập nhanh khi mang thai: đánh trống ngực

Đánh trống ngực thường vô hại, tuy nhiên, trong một số trường hợp, chúng có thể chỉ ra một vấn đề trong tim hoặc những nơi khác trong cơ thể

Tại sao statin đôi khi không giúp giảm mức cholesterol

Các nhà nghiên cứu đang khám phá khả năng tạo ra các phương pháp điều trị riêng biệt để giúp mọi người đáp ứng tốt hơn các mục tiêu cholesterol của họ

Ma túy đá (Meth): cai thuốc, giải độc càng sớm càng tốt

Ma túy đá hay còn gọi là hàng đá, chấm đá là tên gọi chỉ chung cho các loại ma túy tổng hợp, có chứa chất methamphetamine và amphethamine thậm chí là niketamid được phối trộn phức tạp từ nguyên liệu tự nhiên

Cảm giác của ruột có thể là giác quan thứ sáu

Một số nhà khoa học tin rằng cách chính trong đó ruột liên lạc với não là thông qua các hormon được giải phóng vào máu

Mang thai và chuyển dạ: những điều cần biết

Các cơn co thắt Braxton Hicks không xảy ra đều đặn và chúng không tăng cường độ, nếu trải qua các cơn co thắt thường xuyên trước tuần 37, đó có thể là sinh non

Vắc xin Covid-19 Sinopharm (WIV04 và HB02): tính sinh miễn dịch hiệu quả và an toàn

Trong một thử nghiệm về hiệu quả giai đoạn III bao gồm gần 40.000 người tham gia mà không có bằng chứng về việc nhiễm SARS-CoV-2 trước đó, hiệu quả của vắc xin bắt đầu từ 14 ngày sau khi tiêm chủng đầy đủ được ước tính là 73 phần trăm.

Liều tăng cường vắc-xin coronavirus (COVID-19)

Từ 16 tuổi trở lên và sống với người bị suy giảm hệ thống miễn dịch (chẳng hạn như người nhiễm HIV, đã cấy ghép hoặc đang điều trị một số bệnh ung thư, lupus hoặc viêm khớp dạng thấp).

Bệnh tim bẩm sinh: thông tim chẩn đoán

Thông tim rất quan trọng, đối với các phép đo chính xác, và thiết lập các chẩn đoán, sự hiện diện của các bất thường huyết động cùng tồn tại, ở bệnh nhân mắc bệnh

Tổn thương não (Brain Injury)

Mô của bộ não bị tổn thương có thể phục hồi trong một thời gian ngắn, Tuy nhiên, một khi mô não đã chết hoặc bị phá hủy thì không còn cách nào để có thể tin rằng những tế bào não mới có thể phát triển trở lại.

Trong thai kỳ: sử dụng các chất kháng khuẩn là có hại

Hóa chất triclocarban, cùng với một triclosan hóa học tương tự, đã bị cấm ở Mỹ và cũng đang bị loại bỏ khỏi các sản phẩm tiêu dùng ở châu Âu

COVID-19: kết quả xét nghiệm âm tính giả có thể dẫn đến mất cảnh giác

Khi xét nghiệm COVID-19 trở nên phổ biến hơn, việc hiểu rõ giới hạn của nó và tác động tiềm ẩn của kết quả sai lệch đối với các nỗ lực y tế cộng đồng là vô cùng quan trọng.

Covid-19: nhiều trường hợp nhiễm trùng không triệu chứng

Một số cá nhân không có triệu chứng tại thời điểm chẩn đoán sẽ có thể tiếp tục phát triển các triệu chứng. Trong một nghiên cứu, sự khởi phát triệu chứng xảy ra trung bình bốn ngày (khoảng từ ba đến bảy) sau khi xét nghiệm RT-PCR dương tính ban.

Vắc xin Covid-19: chống chỉ định và thận trọng (bao gồm cả dị ứng)

Tư vấn về dị ứng có thể hữu ích để đánh giá các phản ứng dị ứng nghi ngờ với vắc xin COVID-19 hoặc các thành phần của nó và đánh giá rủi ro của việc tiêm chủng COVID-19 trong tương lai.

Thuốc đông y: có thể gây nguy hiểm

Bất cứ ai dùng thuốc tây y, đều được khuyên nên nói chuyện với bác sĩ, hoặc dược sĩ trước khi sử dụng thuốc đông y, hoặc thực phẩm bổ sung