- Trang chủ
- Phác đồ - Test
- Phương pháp nghiên cứu
- Lĩnh vực nghiên cứu dịch tễ học
Lĩnh vực nghiên cứu dịch tễ học
Điểm quan tâm chính trong các nghiên cứu dịch tễ học là điều tra sự phân bố và những thay đổi lịch sử về tần suất mắc bệnh và nguyên nhân gây ra những bệnh này.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nghiên cứu y học được phân loại thành nghiên cứu sơ cấp và thứ cấp. Trong khi nghiên cứu thứ cấp tóm tắt các nghiên cứu có sẵn dưới dạng đánh giá và phân tích tổng hợp, trong nghiên cứu sơ cấp các nghiên cứu thực tế được thực hiện. Ba lĩnh vực chính của nghiên cứu y học được phân biệt: nghiên cứu y học cơ bản, nghiên cứu lâm sàng và nghiên cứu dịch tễ học.
Điểm quan tâm chính trong các nghiên cứu dịch tễ học là điều tra sự phân bố và những thay đổi lịch sử về tần suất mắc bệnh và nguyên nhân gây ra những bệnh này. Tương tự với các nghiên cứu lâm sàng, có sự phân biệt giữa các nghiên cứu dịch tễ học thực nghiệm và quan sát.
Các nghiên cứu can thiệp mang tính chất thử nghiệm và được chia nhỏ thành các nghiên cứu thực địa (lấy mẫu từ một khu vực, chẳng hạn như một vùng rộng lớn hoặc một quốc gia) và nghiên cứu nhóm (lấy mẫu từ một nhóm cụ thể, chẳng hạn như một nhóm xã hội hoặc dân tộc cụ thể). Một ví dụ là cuộc điều tra về việc bổ sung i-ốt trong muối nấu ăn để ngăn ngừa bệnh đần độn ở một vùng thiếu i-ốt. Mặt khác, nhiều biện pháp can thiệp không phù hợp với các nghiên cứu can thiệp ngẫu nhiên, vì lý do đạo đức, xã hội hoặc chính trị, vì phơi nhiễm có thể gây hại cho đối tượng.
Các nghiên cứu dịch tễ học quan sát có thể được chia nhỏ thành các nghiên cứu thuần tập (nghiên cứu theo dõi), nghiên cứu bệnh chứng, nghiên cứu cắt ngang (nghiên cứu tỷ lệ hiện mắc) và nghiên cứu sinh thái (nghiên cứu tương quan hoặc nghiên cứu với dữ liệu tổng hợp).
Ngược lại, các nghiên cứu chỉ có đánh giá mô tả được giới hạn trong mô tả đơn giản về tần suất (tỷ lệ mắc và tỷ lệ hiện mắc) và sự phân bố của một căn bệnh trong một quần thể. Mục tiêu của mô tả cũng có thể là việc ghi lại thông tin thường xuyên (theo dõi, giám sát). Dữ liệu đăng ký cũng phù hợp để mô tả tỷ lệ hiện mắc và tỷ lệ mắc bệnh; ví dụ, chúng được sử dụng cho các báo cáo y tế quốc gia.
Trong trường hợp đơn giản nhất, các nghiên cứu thuần tập liên quan đến việc quan sát hai nhóm đối tượng khỏe mạnh theo thời gian. Một nhóm tiếp xúc với một chất cụ thể (ví dụ, công nhân trong nhà máy hóa chất) và nhóm còn lại không bị phơi nhiễm. Nó được ghi lại một cách tiềm năng (trong tương lai) tần suất một bệnh cụ thể (chẳng hạn như ung thư phổi) xảy ra trong hai nhóm. Tỷ lệ xuất hiện của bệnh có thể được xác định cho cả hai nhóm. Hơn nữa, rủi ro tương đối (thương số của tỷ lệ mắc bệnh) là một tham số thống kê rất quan trọng có thể được tính toán trong các nghiên cứu thuần tập. Đối với các loại phơi nhiễm hiếm gặp, dân số chung có thể được sử dụng làm đối chứng. Tất cả các đánh giá đều xem xét phân bố độ tuổi và giới tính trong các nhóm tương ứng một cách tự nhiên. Mục tiêu của nghiên cứu thuần tập là ghi lại thông tin chi tiết về mức phơi nhiễm và các yếu tố gây nhiễu, chẳng hạn như thời gian làm việc, mức phơi nhiễm tối đa và tích lũy. Một nghiên cứu thuần tập nổi tiếng là nghiên cứu tiền cứu tác động của việc hút thuốc đối với tỷ lệ tử vong trong khoảng thời gian hàng thập kỷ. Các nghiên cứu thuần tập rất thích hợp để phát hiện các mối liên hệ nhân quả giữa phơi nhiễm và sự phát triển của bệnh. Mặt khác, các nghiên cứu thuần tập thường đòi hỏi rất nhiều thời gian, tổ chức và tiền bạc. Cái gọi là nghiên cứu thuần tập lịch sử đại diện cho một trường hợp đặc biệt. Trong trường hợp này, tất cả dữ liệu về phơi nhiễm và ảnh hưởng (bệnh tật) đã có sẵn khi bắt đầu nghiên cứu và được phân tích hồi cứu. Ví dụ, các nghiên cứu loại này được sử dụng để điều tra các dạng bệnh ung thư nghề nghiệp.
Trong các nghiên cứu bệnh chứng, các trường hợp được so sánh với các đối chứng. Các trường hợp là những người bị ốm vì căn bệnh được đề cập. Đối chứng là những người không bị bệnh, nhưng có thể so sánh được với các trường hợp. Một phân tích hồi cứu được thực hiện để xác định mức độ tiếp xúc của những người trong vụ việc và các nhóm kiểm soát. Các yếu tố tiếp xúc có thể xảy ra bao gồm hút thuốc, dinh dưỡng và tải lượng ô nhiễm. Cần lưu ý rằng cường độ và thời gian tiếp xúc được phân tích cẩn thận và chi tiết nhất có thể. Nếu quan sát thấy những người ốm thường xuyên tiếp xúc hơn những người khỏe mạnh, thì có thể kết luận rằng có mối liên hệ giữa bệnh tật và yếu tố nguy cơ. Trong các nghiên cứu kiểm soát trường hợp, thông số thống kê quan trọng nhất là tỷ lệ chênh lệch. Các nghiên cứu bệnh chứng thường đòi hỏi ít thời gian hơn và ít nguồn lực hơn các nghiên cứu thuần tập. Nhược điểm của các nghiên cứu bệnh chứng là không thể tính được tỷ lệ mắc bệnh (tỷ lệ các trường hợp mắc mới). Ngoài ra còn có nguy cơ sai lệch lớn từ việc lựa chọn quần thể nghiên cứu ("thiên vị lựa chọn") và từ việc thu thập sai ("thiên vị nhớ lại").
Bài viết cùng chuyên mục
Thử nghiệm can thiệp cộng đồng trong y học
Trong thử nghiệm can thiệp cộng đồng, điểm khác biệt chính so với thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên là sự ngẫu nhiên được thực hiện trên các cộng đồng chứ không phải cá nhân.
Phương pháp chọn mẫu trong nghiên cứu y học lâm sàng
Có hai loại phương pháp lấy mẫu chính, phương pháp chọn mẫu xác suất trong đó các đối tượng trong quần thể mục tiêu đều có cơ hội được chọn trong mẫu như nhau, và phương pháp chọn mẫu phi xác suất trong đó tập hợp mẫu được chọn trong một quy trình phi hệ thống.
Chọn mẫu trong nghiên cứu y học
Chọn mẫu là một quá trình lựa chọn một bộ phận của dân số để quan sát và nghiên cứu. Có một số lý do tại sao các mẫu được chọn để nghiên cứu, thay vì toàn bộ dân số.
Cách viết phần giới thiệu của nghiên cứu y học
Phần giới thiệu phải bắt đầu bằng một bài đánh giá ngắn nêu ra cốt lõi của chủ đề. Bài đánh giá phải ngắn gọn, thú vị và nhiều thông tin. Đánh giá lịch sử dài là buồn tẻ.
Các loại hình trong nghiên cứu y học
Việc lựa chọn loại hình nghiên cứu là một khía cạnh quan trọng của việc thiết kế các nghiên cứu y học. Thiết kế nghiên cứu và loại nghiên cứu là những yếu tố quyết định chính đến chất lượng khoa học và giá trị.
Lĩnh vực nghiên cứu y học lâm sàng
Mục đích của một nghiên cứu lâm sàng can thiệp là so sánh các quy trình điều trị trong một quần thể bệnh nhân, những quy trình này phải thể hiện càng ít sự khác biệt bên trong càng tốt, ngoại trừ phương pháp điều trị.
So sánh tỷ lệ của nghiên cứu mô tả trong y học
Khi so sánh tỷ lệ giữa các nơi hoặc giữa các thời điểm, điều quan trọng là phải tính đến bất kỳ thay đổi đồng thời nào trong các biến số liên quan khác, chủ yếu là tuổi, giới tính và chủng tộc.
Lập kế hoạch và quản lý nghiên cứu trong y học
Trong điều kiện hạn chế về ngân sách nghiên cứu, ngày càng trở nên cần thiết rằng nghiên cứu sức khỏe phải là nghiên cứu được lập trình với các mục tiêu được xác định rõ ràng và có thể đạt được trên thực tế.
Nghiên cứu sinh thái học trong y học
Trong nghiên cứu sinh thái, đơn vị quan sát là một tổng thể, một địa phương hành chính địa lý, một cụm nhà, một thị trấn, một quốc gia, có thể có bất kỳ dạng nào.
Phương pháp lấy mẫu nghiên cứu trong y học
Kích thước của mẫu cũng sẽ phụ thuộc vào sự lựa chọn và do đó, vấn đề về kích thước mẫu có thể phải được xem xét lại sau khi lựa chọn phương pháp lấy mẫu.
Cách viết tổng quan nghiên cứu y học: bước ban đầu trong quy trình
Tổng quan là phần tóm tắt và phân tích các kết quả đã được công bố của một lĩnh vực nghiên cứu cụ thể hoặc một chủ đề nào đó, tổng quan vượt xa khuôn khổ của một bản liệt kê mô tả các sách và bài báo đã xuất bản.
Mức độ phổ biến của nghiên cứu mô tả trong y học
Tỷ lệ hiện mắc là thước đo hiện trạng của một căn bệnh trong một quần thể tại một thời điểm cố định hoặc trong một khoảng thời gian xác định. Đó là tỷ lệ những người mắc bệnh tại một điểm hoặc thời kỳ xác định.
Các loại nghiên cứu mô tả trong y học
Có một số loại nghiên cứu mô tả như nghiên cứu chuỗi trường hợp, chẩn đoán cộng đồng hoặc đánh giá nhu cầu, mô tả dịch tễ học về sự xuất hiện của bệnh và nghiên cứu mô tả cắt ngang.
Nghiên cứu thuần tập tiên lượng trong y học
Nghiên cứu thuần tập tiên lượng là một loại nghiên cứu thuần tập đặc biệt được sử dụng để xác định các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiên lượng sau khi chẩn đoán hoặc điều trị.
Nghiên cứu y học bệnh chứng
Chiến lược phân tích đơn giản nhất và được sử dụng phổ biến nhất trong dịch tễ học liên quan đến nghiên cứu bệnh chứng. Nó được thiết kế chủ yếu để xác định nguyên nhân của các bệnh.
Mục đích nghiên cứu thực nghiệm trong y học
Thử nghiệm là quan trọng trong việc thiết lập mối quan hệ nhân quả, nhưng nó thường không khả thi cũng như không có đạo đức khi đưa con người vào các yếu tố nguy cơ trong các nghiên cứu căn nguyên.
Cách viết phần phương pháp nghiên cứu y học
Phần phương pháp có thể được đặt tên là đối tượng và phương pháp, phần thực nghiệm hoặc bệnh nhân (vật liệu) và phương pháp tùy thuộc vào loại nghiên cứu.
Phương pháp lấy mẫu trong nghiên cứu y học
Khi quần thể đã được xác định và kích thước của mẫu được xác định, chúng ta cần quyết định cách chúng ta sẽ chọn mẫu từ tổng thể. Kích thước của mẫu cũng sẽ phụ thuộc vào sự lựa chọn này.
Cỡ mẫu cho các nghiên cứu mô tả trong y học
Trong trường hợp nghiên cứu mô tả, thường mục tiêu là thu được ước tính của một tham số quần thể, quyết định chính của cỡ mẫu là kết quả cần phải chính xác đến mức nào, điều này phụ thuộc vào mục đích của nghiên cứu.
Chiến lược và thiết kế nghiên cứu y học
Để phát triển một chiến lược nghiên cứu tốt, chúng ta cần hiểu bản chất của những lỗi hoặc biến thể và các phương pháp có sẵn để đo lường các sai sót.
Nghiên cứu cắt ngang trong y học
Trong nghiên cứu cắt ngang, nhà nghiên cứu đo mức độ phơi nhiễm và bệnh tật đồng thời trong một mẫu đại diện của dân số. Bằng cách lấy một mẫu đại diện, có thể tổng quát hóa các kết quả thu được trong mẫu cho tổng thể.
Tiếp cận nguyên tắc thống kê trong thiết kế nghiên cứu y học
Trong cả hai cách tiếp cận, lý luận thống kê sử dụng các định luật xác suất hướng dẫn quá trình suy diễn. Một số giả định về dân số, các đặc điểm và phân bố xác suất, và ủng hộ hoặc mâu thuẫn được đánh giá.
Nghiên cứu mô tả trong y học
Sự phong phú của tài liệu thu được trong hầu hết các nghiên cứu mô tả cho phép tạo ra các giả thuyết, sau đó có thể được kiểm tra bằng các thiết kế phân tích hoặc thí nghiệm.
Nghiên cứu thực nghiệm và bán thực nghiệm
Trong nghiên cứu sức khỏe, thường quan tâm đến thử nghiệm so sánh, trong đó một hoặc nhiều nhóm có các biện pháp can thiệp cụ thể được so sánh với một nhóm không tiếp xúc với các biện pháp can thiệp.
Cách viết phần kết quả trong nghiên cứu y học
Kết quả của tất cả các phương pháp được sử dụng phải được cung cấp một cách tương ứng và có hệ thống. Trình bày kết quả dưới dạng văn bản, bảng hoặc biểu đồ, nhưng không lặp lại cùng một dữ liệu.
