Điện sinh lý mắt: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

2019-07-02 09:43 AM
Điện sinh lý mắt bao gồm các thủ thuật khác nhau để đo mức độ hoạt động của võng mạc, nó có thể giúp kiểm tra các bệnh về võng mạc

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Tầm nhìn là kết quả của các tín hiệu điện di chuyển giữa võng mạc và phần não liên quan đến thị giác (vỏ não chẩm).

Thủ thuật điện sinh lý kiểm tra xem con đường thần kinh thị giác này gửi tín hiệu điện cần thiết cho thị lực như thế nào. Những thủ thuật này đo lường hoạt động điện xảy ra trong mắt khi nhìn vào một cái gì đó.

Điện sinh lý bao gồm các thủ thuật khác nhau để đo mức độ hoạt động của võng mạc. Nó có thể giúp kiểm tra các bệnh về võng mạc. Các thủ thuật cũng có thể giúp chẩn đoán và đánh giá các loại vấn đề về thị lực và sức khỏe khác nhau.

Chụp điện tử (ERG)

Chụp điện tử (ERG) đo phản ứng điện của võng mạc trong khi nhìn vào các mẫu hoặc ánh sáng nhấp nháy khác nhau. Thủ thuật ERG có thể kiểm tra các bệnh và vấn đề của võng mạc.

ERG toàn trường có thể kiểm tra toàn bộ võng mạc hoạt động như thế nào.  ERG đa năng (mfERG) chỉ là một phần của võng mạc. Điều này có thể kiểm tra các bệnh của hoàng điểm và mất thị lực trung tâm.

Điện quang đồ (EOG)

Điện quang đồ (EOG) kiểm tra các dòng điện hoạt động như thế nào trong toàn bộ mắt. Nó được thực hiện để kiểm tra các vấn đề về mắt và võng mạc nhất định.

Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER hoặc VEP)

Phản ứng gợi lên bằng mắt (VER) kiểm tra hoạt động điện trong toàn bộ con đường thị giác, từ mắt đến các phần của não liên quan đến thị giác.

Giống như ERG, thủ thuật này đo hoạt động điện khi mắt phản ứng với việc nhìn vào thứ gì đó. VER có thể tìm thấy các vấn đề bằng cách hiển thị cách sóng não phản ứng với những điều nhìn vào trong quá trình kiểm tra.

Chỉ định điện sinh lý mắt

Chụp điện tử (ERG)

Biện pháp ERG xác định tế bào nón hoạt động như thế nào. Những tế bào này giúp phát hiện ánh sáng và màu sắc. Xét nghiệm này cũng xem xét các tế bào khác trong võng mạc. Nó có thể được sử dụng để kiểm tra các vấn đề như:

Tổn thương võng mạc từ thuốc hoặc các chất khác.

Mất thị lực trung tâm hoặc ngoại vi do các vấn đề về võng mạc.

Bệnh quáng gà (khó nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu) hoặc mù màu.

Vấn đề về mắt do các bệnh mạch máu.

ERG toàn trường có thể giúp tìm ra nguyên nhân của một số vấn đề về võng mạc, như thiếu vitamin A hoặc rối loạn chuyển hóa.

ERG đa năng (mfERG) kiểm tra phản ứng điện ở phần trung tâm của võng mạc. Nó có thể được sử dụng để giúp kiểm tra:

Bệnh macula không được tìm thấy bởi ERG toàn trường.

Mất thị lực trung tâm không giải thích được mà ERG toàn trường không tìm thấy.

Một số loại viêm võng mạc sắc tố.

Điện quang

Điện quang đồ được sử dụng để giúp chẩn đoán các vấn đề của võng mạc. Nó có thể được sử dụng để giúp kiểm tra các vấn đề như:

Các bệnh về võng mạc như bệnh Best's (thoái hóa điểm vàng bẩm sinh) và viêm võng mạc sắc tố.

Các loại khác của loạn dưỡng hoàng điểm.

Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER)

Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER) đo lường mức độ toàn bộ con đường thị giác giữa mắt và não đang hoạt động như thế nào. Thủ thuật có thể được sử dụng để kiểm tra hoặc đánh giá các tình trạng như các vấn đề về võng mạc, các vấn đề về thần kinh thị giác và bệnh đa xơ cứng.

VER có thể được sử dụng để kiểm tra các vấn đề về thị lực ở những người không thể thực hiện các bài kiểm tra mắt khác. Điều này bao gồm trẻ sơ sinh hoặc bệnh nhân không thể đáp ứng hoặc làm theo hướng dẫn.

Chuẩn bị điện sinh lý mắt

Không cần phải làm gì đặc biệt để chuẩn bị cho thủ thuật. Thực hiện theo bất kỳ hướng dẫn nào bác sĩ cung cấp về những việc cần làm trước khi thủ thuật.

Đối với phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER):

Làm theo hướng dẫn của bác sĩ về việc ăn uống để tránh lượng đường trong máu thấp.

Tránh chất caffeine trong vòng 12 giờ sau khi thủ thuật.

Rửa tóc kỹ trước khi thủ thuật.

Đừng đeo bất kỳ đồ trang sức nào, chẳng hạn như khuyên tai, gần đầu.

Thực hiện điện sinh lý mắt

Chụp điện tử (ERG)

Ngồi hoặc nằm trong khi thủ thuật.

Thuốc nhỏ mắt được sử dụng để làm tê mắt.

Một điện cực nhỏ được đặt ở phía trước mắt (giác mạc) và trên khuôn mặt.

Sẽ nhìn vào một màn hình hiển thị các tia sáng (flash ERG) hoặc một mẫu hình ảnh (mẫu ERG). Thủ thuật ghi lại phản ứng điện trong mắt khi nhìn vào đèn và hoa văn. Hoạt động điện của mắt được hiển thị trên một máy gọi là máy hiện sóng.

Thủ thuật được thực hiện trong cả ánh sáng và bóng tối. Điều này được gọi là thích ứng tối. Các bước sóng ánh sáng khác nhau được sử dụng trong quá trình thủ thuật để kiểm tra các vấn đề với tế bào hình que và hình nón của mắt.

Tổng kiểm tra mất khoảng một giờ.

Điện quang

Trong quá trình kiểm tra:

Ngồi trên ghế kiểm tra.

Các điện cực nhỏ được đặt ở góc trong và ngoài của mắt. Một điện cực khác được đặt trên trán.

Hoạt động điện trong mắt được ghi lại trên một máy. Hai bản ghi được thực hiện.

Sau khi mắt điều chỉnh sang bóng tối, phản ứng điện của mắt được đo trong khi di chuyển mắt từ bên này sang bên kia.

Khi bật đèn, hoạt động điện được đo lại khi di chuyển mắt từ bên này sang bên kia (ở cùng một góc).

Tổng thời gian kiểm tra khoảng 40 đến 45 phút.

Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER)

Một máy tính ghi lại những thay đổi trong sóng não trong khi nhìn vào các mẫu. Tín hiệu điện được đo theo con đường thị giác, khu vực của não liên quan đến thị giác (vỏ não thị giác chính).

Trong quá trình kiểm tra:

Ngồi trước một màn hình. Một miếng dán được đặt trên một mắt.

Các điện cực được đặt trên da đầu, gần các khu vực của não liên quan đến thị giác.

Trong vài phút, nhìn vào các mẫu lặp đi lặp lại (bảng kiểm tra hoặc chấm) xuất hiện trong chớp nhoáng trên màn hình. Kích thước hoặc cường độ của các mẫu có thể được thay đổi để kiểm tra một số phần nhất định của trường hình ảnh.

Một máy tính ghi lại phản ứng của sóng não. Thủ thuật đo thời gian đáp ứng (độ trễ) và hoạt động điện của não.

Một miếng dán được đặt trên mắt khác, và thủ thuật được lặp lại.

Cảm thấy khi điện sinh lý mắt

Những thủ thuật này thường gây ra ít hoặc không khó chịu. Điện cực được sử dụng cho thủ thuật ERG có thể có cảm giác như có lông mi bị kẹt trên mắt.

Rủi ro của điện sinh lý mắt

Thường không có rủi ro từ các thủ thuật này.

Sau khi kiểm tra ERG, tránh dụi mắt trong ít nhất một giờ. Chà mắt có thể làm trầy xước mắt (giác mạc).

Ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Điện sinh lý bao gồm các thủ thuật khác nhau để đo mức độ hoạt động của võng mạc. Nó có thể giúp kiểm tra các bệnh về võng mạc. Các thủ thuật cũng có thể giúp chẩn đoán và đánh giá các loại vấn đề về thị lực và sức khỏe khác nhau.

Chụp điện tử (ERG)

Thủ thuật đo biên độ (chiều cao) của một số sóng não (sóng A và sóng B) nhất định để phát hiện các vấn đề về thị lực. Thời gian để mắt phản ứng với kích thích ánh sáng được gọi là độ trễ.

Bình thường: Sóng A và sóng B bình thường; thời gian đáp ứng độ trễ bình thường.

Bất thường: Sóng A hoặc sóng B bất thường, hoặc thời gian đáp ứng độ trễ bất thường.

Điện quang đồ (EOG)

Kết quả kiểm tra sử dụng phép đo số gọi là tỷ lệ Arden. Đây là tỷ lệ hoạt động điện tối đa của mắt trong ánh sáng so với hoạt động điện tối thiểu trong bóng tối.

Bình thường: Tỷ lệ Arden trong một phạm vi bình thường.

Bất thường: Tỷ lệ Arden thấp hơn phạm vi bình thường.

Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER)

Bình thường: Không có sự chậm trễ trong dẫn truyền thần kinh trong con đường thị giác của não. Kết quả được so sánh với các chỉ tiêu cơ bản cho phòng thí nghiệm nơi thử nghiệm được đưa ra.

Bất thường: Có một độ trễ giữa kích thích của mắt và phản ứng của dây thần kinh. Kết quả bất thường có thể là một dấu hiệu của các vấn đề trong con đường thị giác giữa mắt và não.

Yếu tố ảnh hưởng đến điện sinh lý mắt

Có thể không thể làm các thủ thuật hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:

Không thể hiểu hoặc làm theo hướng dẫn. Một số thủ thuật thị lực có thể được thực hiện trên trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ hoặc những người không thể hiểu hoặc làm theo hướng dẫn.

Có một số lý do khác có thể khiến không làm thủ thuật hoặc có thể thay đổi kết quả kiểm tra. Bác sĩ sẽ nói chuyện về điều này nếu nó áp dụng.

Điều cần biết thêm

Nói chuyện với bác sĩ về lý do để có xét nghiệm này và kết quả có ý nghĩa gì.

Bài viết cùng chuyên mục

Chụp cắt lớp vi tính (CT scan)

CT scan là đặc biệt thích hợp để nhanh chóng kiểm tra những người có thể bị tổn thương nội bộ từ tai nạn xe hơi hoặc các loại khác của chấn thương.

Nội soi bàng quang

Soi bàng quang, cũng được gọi là cystourethroscopy, có thể được thực hiện như một thủ tục ngoại trú bằng cách sử dụng gây tê tại chỗ để làm tê niệu đạo.

Tế bào học nước tiểu

Tế bào học nước tiểu thường được dùng để chẩn đoán ung thư bàng quang, mặc dù các thử nghiệm cũng có thể phát hiện ung thư thận, ung thư tuyến tiền liệt.

Xạ hình thông khí tưới máu phổi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Xạ hình thông khí tưới máu phổi thường được sử dụng để tìm thuyên tắc phổi, đây là cục máu đông chặn lưu lượng máu bình thường trong phổi

Chụp thận ngược dòng: ý nghĩa lâm sàng kết quả thủ thuật

Chụp thận ngược dòng, có thể được sử dụng ngay cả khi bị dị ứng với thuốc, thủ thuật này không có nguy cơ làm tổn thương thận tồi tệ hơn

Lấy mẫu lông nhung màng đệm (CVS): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Các tế bào lông nhung màng đệm có cùng chất liệu di truyền với tế bào của em bé, trong lấy mẫu lông nhung màng đệm, một mẫu tế bào lông nhung màng đệm được lấy

Khám kiểm tra tai: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trong quá trình kiểm tra tai, dụng cụ gọi là ống soi tai được sử dụng để nhìn vào, ống soi tai là một công cụ cầm tay với ánh sáng và ống kính phóng

Kiểm tra chỉ số mắt cá chân: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Thủ thuật này được thực hiện để kiểm tra bệnh động mạch ngoại biên của chân, nó cũng được sử dụng để xem một phương pháp điều trị hiệu quả tốt như thế nào

Chụp cắt lớp vi tính (CT) đầu và mặt: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Chụp cắt lớp vi tính đầu có thể cung cấp một số thông tin về mắt, xương mặt, xoang trong xương quanh mũi và tai trong

Thông tim cho tim bẩm sinh: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Thông qua ống thông, bác sĩ có thể đo áp lực, lấy mẫu máu và tiêm thuốc nhuộm đặc biệt chất cản quang vào buồng tim hoặc mạch máu

Xạ hình Gallium: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Gallium tích tụ trong ruột già trước khi cơ thể loại bỏ nó dưới dạng phân, vì vậy, có thể cần phải uống thuốc nhuận tràng vào đêm trước khi thủ thuật

Kiểm tra thực quản: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Kiểm tra thực quản có thể kiểm tra các cơ trong ống thực quản hoạt động như thế nào, độ mạnh và độ pH, hàm lượng axit của ống thực quản

Kiểm tra thính giác: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Kiểm tra thính giác giúp xác định loại mất thính lực, bằng cách đo khả năng nghe âm thanh do không khí, và âm thanh truyền qua xương

Nhận thức về khả năng sinh sản: kế hoạch hóa gia đình tự nhiên

Số trường hợp mang thai ngoài ý muốn là 24 trên 100 phụ nữ, nhưng phương pháp này có thể rất hữu ích cho thời gian quan hệ tình dục để mang thai

Nội soi buồng tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Nội soi buồng tử cung có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân chảy máu bất thường, hoặc chảy máu xảy ra sau khi một phụ nữ đã qua thời kỳ mãn kinh

Chụp thận tĩnh mạch (IVP): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Chụp thận tĩnh mạch, thường được thực hiện để xác định các bệnh về đường tiết niệu, như sỏi thận, khối u hoặc nhiễm trùng

Nuôi cấy cổ họng: ý nghĩa lâm sàng kết quả nuôi cấy

Nếu vi khuẩn, phát triển trong môi trường nuôi cấy, các xét nghiệm khác có thể được thực hiện, để kiểm tra loại kháng sinh điều trị tốt nhất

Xét nghiệm đánh giá hệ thống đông máu cầm máu

Bình thường, máu lưu thông trong lòng mạch ở trạng thái lỏng, không bị đông nhờ có sự cân bằng giữa hệ thống đông máu và ức chế đông máu

Nội soi thanh quản: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Tất cả các loại nội soi thanh quản, có một nguy cơ nhỏ gây sưng phù đường thở, nếu bị tắc nghẽn do khối u, polyp hoặc viêm mô, có thể có nguy cơ gặp vấn đề cao hơn

Chụp cộng hưởng từ (MRI) bụng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

MRI bụng có thể tìm thấy những thay đổi trong cấu trúc của các cơ quan, hoặc các mô khác, nó cũng có thể tìm thấy tổn thương mô hoặc bệnh

Soi cổ tử cung và sinh thiết cổ tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trong quá trình kiểm tra, bác sĩ sử dụng một thiết bị phóng đại có ánh sáng trông giống như một cặp ống nhòm, thiết bị này được gọi là máy soi cổ tử cung

Siêu âm sọ: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Siêu âm sọ được thực hiện trên trẻ sơ sinh trước khi xương sọ hợp nhất cùng nhau, hoặc nó có thể được thực hiện trên người lớn sau khi hộp sọ đã được mở bằng phẫu thuật

Chụp cộng hưởng từ (MRI): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

MRI có thể được sử dụng, để kiểm tra các bộ phận khác nhau của cơ thể, chẳng hạn như đầu, bụng, vú, cột sống, vai và đầu gối

Chụp x quang tủy sống: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trong quá trình thủ thuật, thuốc nhuộm được đưa vào khoang dưới nhện bằng kim nhỏ, di chuyển trong không gian đến rễ thần kinh, và tủy sống

Đo mật độ xương: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra

Nếu mật độ xương thấp hơn bình thường, có thể tăng nó và sức mạnh, có thể làm những việc như tập thể dục, nâng tạ hoặc sử dụng máy tập tạ, cũng có thể chắc chắn rằng có đủ canxi và vitamin D