- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Điện sinh lý mắt: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Điện sinh lý mắt: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Tầm nhìn là kết quả của các tín hiệu điện di chuyển giữa võng mạc và phần não liên quan đến thị giác (vỏ não chẩm).
Thủ thuật điện sinh lý kiểm tra xem con đường thần kinh thị giác này gửi tín hiệu điện cần thiết cho thị lực như thế nào. Những thủ thuật này đo lường hoạt động điện xảy ra trong mắt khi nhìn vào một cái gì đó.
Điện sinh lý bao gồm các thủ thuật khác nhau để đo mức độ hoạt động của võng mạc. Nó có thể giúp kiểm tra các bệnh về võng mạc. Các thủ thuật cũng có thể giúp chẩn đoán và đánh giá các loại vấn đề về thị lực và sức khỏe khác nhau.
Chụp điện tử (ERG)
Chụp điện tử (ERG) đo phản ứng điện của võng mạc trong khi nhìn vào các mẫu hoặc ánh sáng nhấp nháy khác nhau. Thủ thuật ERG có thể kiểm tra các bệnh và vấn đề của võng mạc.
ERG toàn trường có thể kiểm tra toàn bộ võng mạc hoạt động như thế nào. ERG đa năng (mfERG) chỉ là một phần của võng mạc. Điều này có thể kiểm tra các bệnh của hoàng điểm và mất thị lực trung tâm.
Điện quang đồ (EOG)
Điện quang đồ (EOG) kiểm tra các dòng điện hoạt động như thế nào trong toàn bộ mắt. Nó được thực hiện để kiểm tra các vấn đề về mắt và võng mạc nhất định.
Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER hoặc VEP)
Phản ứng gợi lên bằng mắt (VER) kiểm tra hoạt động điện trong toàn bộ con đường thị giác, từ mắt đến các phần của não liên quan đến thị giác.
Giống như ERG, thủ thuật này đo hoạt động điện khi mắt phản ứng với việc nhìn vào thứ gì đó. VER có thể tìm thấy các vấn đề bằng cách hiển thị cách sóng não phản ứng với những điều nhìn vào trong quá trình kiểm tra.
Chỉ định điện sinh lý mắt
Chụp điện tử (ERG)
Biện pháp ERG xác định tế bào nón hoạt động như thế nào. Những tế bào này giúp phát hiện ánh sáng và màu sắc. Xét nghiệm này cũng xem xét các tế bào khác trong võng mạc. Nó có thể được sử dụng để kiểm tra các vấn đề như:
Tổn thương võng mạc từ thuốc hoặc các chất khác.
Mất thị lực trung tâm hoặc ngoại vi do các vấn đề về võng mạc.
Bệnh quáng gà (khó nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu) hoặc mù màu.
Vấn đề về mắt do các bệnh mạch máu.
ERG toàn trường có thể giúp tìm ra nguyên nhân của một số vấn đề về võng mạc, như thiếu vitamin A hoặc rối loạn chuyển hóa.
ERG đa năng (mfERG) kiểm tra phản ứng điện ở phần trung tâm của võng mạc. Nó có thể được sử dụng để giúp kiểm tra:
Bệnh macula không được tìm thấy bởi ERG toàn trường.
Mất thị lực trung tâm không giải thích được mà ERG toàn trường không tìm thấy.
Một số loại viêm võng mạc sắc tố.
Điện quang
Điện quang đồ được sử dụng để giúp chẩn đoán các vấn đề của võng mạc. Nó có thể được sử dụng để giúp kiểm tra các vấn đề như:
Các bệnh về võng mạc như bệnh Best's (thoái hóa điểm vàng bẩm sinh) và viêm võng mạc sắc tố.
Các loại khác của loạn dưỡng hoàng điểm.
Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER)
Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER) đo lường mức độ toàn bộ con đường thị giác giữa mắt và não đang hoạt động như thế nào. Thủ thuật có thể được sử dụng để kiểm tra hoặc đánh giá các tình trạng như các vấn đề về võng mạc, các vấn đề về thần kinh thị giác và bệnh đa xơ cứng.
VER có thể được sử dụng để kiểm tra các vấn đề về thị lực ở những người không thể thực hiện các bài kiểm tra mắt khác. Điều này bao gồm trẻ sơ sinh hoặc bệnh nhân không thể đáp ứng hoặc làm theo hướng dẫn.
Chuẩn bị điện sinh lý mắt
Không cần phải làm gì đặc biệt để chuẩn bị cho thủ thuật. Thực hiện theo bất kỳ hướng dẫn nào bác sĩ cung cấp về những việc cần làm trước khi thủ thuật.
Đối với phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER):
Làm theo hướng dẫn của bác sĩ về việc ăn uống để tránh lượng đường trong máu thấp.
Tránh chất caffeine trong vòng 12 giờ sau khi thủ thuật.
Rửa tóc kỹ trước khi thủ thuật.
Đừng đeo bất kỳ đồ trang sức nào, chẳng hạn như khuyên tai, gần đầu.
Thực hiện điện sinh lý mắt
Chụp điện tử (ERG)
Ngồi hoặc nằm trong khi thủ thuật.
Thuốc nhỏ mắt được sử dụng để làm tê mắt.
Một điện cực nhỏ được đặt ở phía trước mắt (giác mạc) và trên khuôn mặt.
Sẽ nhìn vào một màn hình hiển thị các tia sáng (flash ERG) hoặc một mẫu hình ảnh (mẫu ERG). Thủ thuật ghi lại phản ứng điện trong mắt khi nhìn vào đèn và hoa văn. Hoạt động điện của mắt được hiển thị trên một máy gọi là máy hiện sóng.
Thủ thuật được thực hiện trong cả ánh sáng và bóng tối. Điều này được gọi là thích ứng tối. Các bước sóng ánh sáng khác nhau được sử dụng trong quá trình thủ thuật để kiểm tra các vấn đề với tế bào hình que và hình nón của mắt.
Tổng kiểm tra mất khoảng một giờ.
Điện quang
Trong quá trình kiểm tra:
Ngồi trên ghế kiểm tra.
Các điện cực nhỏ được đặt ở góc trong và ngoài của mắt. Một điện cực khác được đặt trên trán.
Hoạt động điện trong mắt được ghi lại trên một máy. Hai bản ghi được thực hiện.
Sau khi mắt điều chỉnh sang bóng tối, phản ứng điện của mắt được đo trong khi di chuyển mắt từ bên này sang bên kia.
Khi bật đèn, hoạt động điện được đo lại khi di chuyển mắt từ bên này sang bên kia (ở cùng một góc).
Tổng thời gian kiểm tra khoảng 40 đến 45 phút.
Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER)
Một máy tính ghi lại những thay đổi trong sóng não trong khi nhìn vào các mẫu. Tín hiệu điện được đo theo con đường thị giác, khu vực của não liên quan đến thị giác (vỏ não thị giác chính).
Trong quá trình kiểm tra:
Ngồi trước một màn hình. Một miếng dán được đặt trên một mắt.
Các điện cực được đặt trên da đầu, gần các khu vực của não liên quan đến thị giác.
Trong vài phút, nhìn vào các mẫu lặp đi lặp lại (bảng kiểm tra hoặc chấm) xuất hiện trong chớp nhoáng trên màn hình. Kích thước hoặc cường độ của các mẫu có thể được thay đổi để kiểm tra một số phần nhất định của trường hình ảnh.
Một máy tính ghi lại phản ứng của sóng não. Thủ thuật đo thời gian đáp ứng (độ trễ) và hoạt động điện của não.
Một miếng dán được đặt trên mắt khác, và thủ thuật được lặp lại.
Cảm thấy khi điện sinh lý mắt
Những thủ thuật này thường gây ra ít hoặc không khó chịu. Điện cực được sử dụng cho thủ thuật ERG có thể có cảm giác như có lông mi bị kẹt trên mắt.
Rủi ro của điện sinh lý mắt
Thường không có rủi ro từ các thủ thuật này.
Sau khi kiểm tra ERG, tránh dụi mắt trong ít nhất một giờ. Chà mắt có thể làm trầy xước mắt (giác mạc).
Ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Điện sinh lý bao gồm các thủ thuật khác nhau để đo mức độ hoạt động của võng mạc. Nó có thể giúp kiểm tra các bệnh về võng mạc. Các thủ thuật cũng có thể giúp chẩn đoán và đánh giá các loại vấn đề về thị lực và sức khỏe khác nhau.
Chụp điện tử (ERG)
Thủ thuật đo biên độ (chiều cao) của một số sóng não (sóng A và sóng B) nhất định để phát hiện các vấn đề về thị lực. Thời gian để mắt phản ứng với kích thích ánh sáng được gọi là độ trễ.
Bình thường: Sóng A và sóng B bình thường; thời gian đáp ứng độ trễ bình thường.
Bất thường: Sóng A hoặc sóng B bất thường, hoặc thời gian đáp ứng độ trễ bất thường.
Điện quang đồ (EOG)
Kết quả kiểm tra sử dụng phép đo số gọi là tỷ lệ Arden. Đây là tỷ lệ hoạt động điện tối đa của mắt trong ánh sáng so với hoạt động điện tối thiểu trong bóng tối.
Bình thường: Tỷ lệ Arden trong một phạm vi bình thường.
Bất thường: Tỷ lệ Arden thấp hơn phạm vi bình thường.
Phản ứng gợi lên bằng hình ảnh (VER)
Bình thường: Không có sự chậm trễ trong dẫn truyền thần kinh trong con đường thị giác của não. Kết quả được so sánh với các chỉ tiêu cơ bản cho phòng thí nghiệm nơi thử nghiệm được đưa ra.
Bất thường: Có một độ trễ giữa kích thích của mắt và phản ứng của dây thần kinh. Kết quả bất thường có thể là một dấu hiệu của các vấn đề trong con đường thị giác giữa mắt và não.
Yếu tố ảnh hưởng đến điện sinh lý mắt
Có thể không thể làm các thủ thuật hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:
Không thể hiểu hoặc làm theo hướng dẫn. Một số thủ thuật thị lực có thể được thực hiện trên trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ hoặc những người không thể hiểu hoặc làm theo hướng dẫn.
Có một số lý do khác có thể khiến không làm thủ thuật hoặc có thể thay đổi kết quả kiểm tra. Bác sĩ sẽ nói chuyện về điều này nếu nó áp dụng.
Điều cần biết thêm
Nói chuyện với bác sĩ về lý do để có xét nghiệm này và kết quả có ý nghĩa gì.
Bài viết cùng chuyên mục
Nhận thức về khả năng sinh sản: kế hoạch hóa gia đình tự nhiên
Số trường hợp mang thai ngoài ý muốn là 24 trên 100 phụ nữ, nhưng phương pháp này có thể rất hữu ích cho thời gian quan hệ tình dục để mang thai
Kiểm tra chức năng phổi tại nhà: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nếu bị bệnh phổi, bác sĩ có thể kiểm tra lưu lượng hô hấp tối đa, và lưu lượng thở ra tối đa, để đo lượng không khí có thể hít vào và thở ra
Kiểm tra huyết áp tại nhà: ý nghĩa lâm sàng chỉ số huyết áp
Trước khi đo huyết áp, không ăn, hút thuốc hoặc tập thể dục trong ít nhất 30 phút trước khi bị huyết áp, và không sử dụng bất kỳ loại thuốc nào có thể làm tăng huyết áp
Kiểm tra thực quản: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Kiểm tra thực quản có thể kiểm tra các cơ trong ống thực quản hoạt động như thế nào, độ mạnh và độ pH, hàm lượng axit của ống thực quản
Sinh thiết tuyến tiền liệt
Sau sinh thiết tuyến tiền liệt, các mẫu mô sinh thiết tuyến tiền liệt được kiểm tra dưới kính hiển vi cho các bất thường tế bào là một dấu hiệu của ung thư tuyến tiền liệt.
Điện động nhãn đồ (ENG): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong thời gian điện động nhãn đồ, các điện cực được gắn vào mặt gần mắt để ghi lại chuyển động của mắt, các chuyển động được ghi lại trên giấy biểu đồ
Chụp cộng hưởng từ (MRI) đầu: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thủ thuật chụp cộng hưởng từ đầu, được thực hiện bởi kỹ thuật viên, hình ảnh được đọc bởi một bác sĩ X quang, bác sĩ khác cũng có thể đọc được kết quả
X quang ngực: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông thường hai bức ảnh được chụp, từ phía sau ngực và phía bên, trong trường hợp khẩn cấp khi chỉ chụp một bức ảnh X quang, chế độ xem trước thường được thực hiện
Màng ngăn âm đạo
Không dùng nếu thấy máu trên màng ngăn âm đạo sau khi gỡ bỏ nó không liên quan đến kinh nguyệt hoặc trải nghiệm đau đớn cho đối tác trong hoặc sau khi sử dụng màng ngăn âm đạo.
Đo nhịp tim: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra
Kiểm tra nhịp tim bằng cách, đếm nhịp đập trong một khoảng thời gian đã đặt, và nhân số đó để có được số nhịp mỗi phút
Nội soi buồng tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nội soi buồng tử cung có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân chảy máu bất thường, hoặc chảy máu xảy ra sau khi một phụ nữ đã qua thời kỳ mãn kinh
Chọc dò tủy sống: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chọc dò dịch não tủy được thực hiện để tìm một nguyên nhân cho các triệu chứng có thể do nhiễm trùng, viêm, ung thư hoặc chảy máu
X quang nha khoa: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
X quang nha khoa được thực hiện để tìm các vấn đề trong miệng như sâu răng, tổn thương xương hỗ trợ răng và chấn thương răng, chẳng hạn như chân răng bị gãy
Nội soi mắt: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nội soi mắt được thực hiện nếu bác sĩ nghĩ rằng nên được kiểm tra bệnh tăng nhãn áp, bệnh tăng nhãn áp là một bệnh về mắt có thể gây mù
Sinh thiết nội mạc tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Sinh thiết nội mạc tử cung có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân gây chảy máu tử cung bất thường, để kiểm tra sự phát triển quá mức của niêm mạc
Đo áp lực thực quản
Đo áp lực thực quản có thể hữu ích trong việc chẩn đoán một loạt các rối loạn ảnh hưởng đến thực quản. Đo áp lực thực quản cũng có thể được sử dụng như một phần của đánh giá trước phẫu thuật.
Tế bào học nước tiểu
Tế bào học nước tiểu thường được dùng để chẩn đoán ung thư bàng quang, mặc dù các thử nghiệm cũng có thể phát hiện ung thư thận, ung thư tuyến tiền liệt.
Siêu âm sọ: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Siêu âm sọ được thực hiện trên trẻ sơ sinh trước khi xương sọ hợp nhất cùng nhau, hoặc nó có thể được thực hiện trên người lớn sau khi hộp sọ đã được mở bằng phẫu thuật
Nuôi cấy da và vết thương: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Một số loại vi khuẩn sống trong cơ thể, có thể gây nhiễm trùng nếu đi đến các bộ phận của cơ thể, nơi chúng bình thường không được tìm thấy
Kiểm tra chỉ số mắt cá chân: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Thủ thuật này được thực hiện để kiểm tra bệnh động mạch ngoại biên của chân, nó cũng được sử dụng để xem một phương pháp điều trị hiệu quả tốt như thế nào
Xạ hình gan và lá lách: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chất đánh dấu phóng xạ được sử dụng trong thủ thuật này có thể vào sữa mẹ, không cho con bú trong 2 ngày sau khi xạ hình gan và lá lách
Kiểm tra thính giác: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Kiểm tra thính giác giúp xác định loại mất thính lực, bằng cách đo khả năng nghe âm thanh do không khí, và âm thanh truyền qua xương
X quang chi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trước khi kiểm tra X quang, hãy cho bác sĩ biết nếu đang hoặc có thể mang thai, mang thai và nguy cơ tiếp xúc với bức xạ đối với thai nhi phải được xem xét
Theo dõi tim thai điện tử: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Theo dõi liên tục hữu ích cho các trường hợp mang thai có nguy cơ cao, đối với các thai kỳ có nguy cơ thấp, việc theo dõi không liên tục cũng tốt
Sinh thiết tủy xương và hút tủy
Sinh thiết tủy xương và hút tủy cung cấp khác nhau, nhưng bổ sung, thông tin về tế bào tủy xương. Hai thủ tục này thường cùng nhau, trong một số trường hợp, có thể chỉ cần hút tủy.
