Canxi (Ca) nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

2019-05-26 11:27 PM
Các xét nghiệm khác có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân gây ra nồng độ canxi trong nước tiểu bất thường bao gồm hormone tuyến cận giáp, clorua, phosphatase kiềm và vitamin D

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Xét nghiệm canxi trong nước tiểu là xét nghiệm 24 giờ để kiểm tra lượng canxi từ cơ thể qua nước tiểu. Canxi là khoáng chất phổ biến nhất trong cơ thể và là một trong những chất quan trọng nhất. Cơ thể cần nó để xây dựng và cố định xương và răng, giúp các dây thần kinh hoạt động, làm cho các cơ co bóp với nhau, giúp đông máu và giúp tim hoạt động. Hầu như tất cả canxi trong cơ thể được lưu trữ trong xương. Phần còn lại được tìm thấy trong máu.

Thông thường mức canxi trong máu được kiểm soát cẩn thận. Khi nồng độ canxi trong máu thấp (hạ canxi máu), xương sẽ giải phóng canxi để đưa nó trở lại mức máu tốt. Khi nồng độ canxi trong máu tăng cao (tăng canxi máu), lượng canxi dư sẽ được lưu trữ trong xương hoặc đi ra khỏi cơ thể qua nước tiểu và phân. Lượng canxi trong cơ thể phụ thuộc vào lượng:

Canxi nhận được trong thực phẩm.

Canxi và vitamin D ruột hấp thụ.

Phốt phát trong cơ thể.

Một số hormone, bao gồm hormone tuyến cận giáp, calcitonin và estrogen trong cơ thể.

Vitamin D và các hormone này giúp kiểm soát lượng canxi trong cơ thể. Nó cũng kiểm soát lượng canxi hấp thụ từ thực phẩm và lượng từ cơ thể qua nước tiểu. Nồng độ phosphate trong máu có liên quan chặt chẽ với nồng độ canxi và chúng hoạt động theo những cách ngược lại: Khi nồng độ canxi trong máu tăng cao, nồng độ phosphate sẽ thấp, và điều ngược lại.

Điều quan trọng là có được lượng canxi phù hợp trong thực phẩm vì cơ thể mất canxi mỗi ngày. Thực phẩm giàu canxi là các sản phẩm từ sữa (sữa, phô mai), trứng, cá, rau xanh và trái cây. Hầu hết những người có mức canxi thấp hoặc cao không có bất kỳ triệu chứng nào. Mức canxi cần phải rất cao hoặc thấp để gây ra các triệu chứng.

Nồng độ canxi cao trong nước tiểu có thể gây sỏi thận.

Chỉ định xét nghiệm

Xét nghiệm canxi nước tiểu được thực hiện để:

Kiểm tra liệu sỏi thận đã phát triển vì lượng canxi trong nước tiểu cao.

Kiểm tra lượng canxi nhận được trong chế độ ăn uống và ruột hấp thụ như thế nào.

Tìm kiếm các vấn đề khiến xương mất canxi.

Kiểm tra hoạt động của thận như thế nào.

Kiểm tra các vấn đề với tuyến cận giáp.

Xét nghiệm canxi nước tiểu không hữu ích như xét nghiệm canxi máu để tìm một số tình trạng nhất định, chẳng hạn như cường cận giáp, bệnh xương hoặc viêm tụy.

Chuẩn bị xét nghiệm

Có thể được yêu cầu thực hiện chế độ ăn kiêng đặc biệt có hàm lượng canxi cao hoặc thấp trong vài ngày trước khi thử nghiệm.

Thực hiện xét nghiệm

Canxi nước tiểu được đo trong một mẫu lấy từ tất cả nước tiểu trong khoảng thời gian 24 giờ.

Xét nghiệm nước tiểu bắt đầu thu thập nước tiểu vào buổi sáng. Khi mới ngủ dậy, làm trống bàng quang. Viết thời gian đi tiểu để đánh dấu sự bắt đầu của thời gian thu thập 24 giờ.

Trong 24 giờ tới, thu thập tất cả nước tiểu. Bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm thường sẽ cung cấp cho một thùng chứa lớn chứa khoảng 4 L (1 gal). Thùng chứa có một lượng nhỏ chất bảo quản trong đó. Đi tiểu vào một hộp nhỏ, sạch và sau đó đổ nước tiểu vào thùng chứa lớn. Không chạm ngón tay vào bên trong.

Giữ hộp lớn trong tủ lạnh trong 24 giờ.

Làm trống bàng quang lần cuối cùng tại hoặc ngay trước khi kết thúc thời gian 24 giờ. Thêm nước tiểu này vào thùng chứa lớn và ghi lại thời gian.

Không để giấy vệ sinh, lông mu, phân, máu kinh nguyệt hoặc các chất lạ khác trong mẫu nước tiểu.

Cảm thấy khi xét nghiệm

Không đau trong khi lấy mẫu nước tiểu 24 giờ.

Rủi ro của xét nghiệm

Không có nguy cơ các vấn đề trong khi thu thập mẫu nước tiểu 24 giờ.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm canxi trong nước tiểu là xét nghiệm 24 giờ để kiểm tra lượng canxi từ cơ thể.

Bình thường

Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi bình thường khác nhau. Kết quả của phòng xét nghiệm nên trong phạm vi. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.

Kết quả xét nghiệm có thể bị ảnh hưởng bởi lượng canxi trong chế độ ăn uống.

Canxi trong nước tiểu

Lượng canxi thấp trong chế độ ăn uống:

Ít hơn 3,75 milimol (mmol) mỗi ngày hoặc dưới 150 miligam (mg) mỗi ngày

Lượng canxi trung bình trong chế độ ăn uống:

2,5 - 6,2 mmol mỗi ngày hoặc 100 - 250 mg mỗi ngày

Lượng canxi cao trong chế độ ăn uống:

6,2 - 7,5 mmol mỗi ngày hoặc 250 - 300 mg mỗi ngày

Giá trị cao

Giá trị cao của canxi trong nước tiểu có thể được gây ra bởi:

Bệnh cường cận giáp.

Sarcoidosis.

Ung thư.

Bệnh Paget.

Trong một số trường hợp, canxi trong nước tiểu có thể cao vì những lý do khác. Một ví dụ về điều này là tăng calci máu gia đình vô căn.

Giá trị thấp

Giá trị thấp của canxi trong nước tiểu có thể được gây ra bởi:

Suy tuyến cận giáp.

Không nhận được đủ vitamin D.

Tiền sản giật.

Vấn đề về thận.

Suy dinh dưỡng gây ra bởi các bệnh như bệnh celiac, viêm tụy và nghiện rượu.

Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm

Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Ăn hoặc uống quá nhiều hoặc quá ít canxi trước khi xét nghiệm. Để có kết quả tốt nhất, hãy làm theo hướng dẫn về lượng canxi cần có trước khi xét nghiệm.

Uống thuốc, chẳng hạn như thuốc lợi tiểu. Nhiều loại thuốc có thể ảnh hưởng đến mức canxi trong máu.

Không thu thập nước tiểu đủ 24 giờ.

Nằm trên giường nghỉ ngơi một thời gian lâu.

Điều cần biết thêm

Các xét nghiệm khác có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân gây ra nồng độ canxi trong nước tiểu bất thường bao gồm xét nghiệm máu: hormone tuyến cận giáp, clorua, phosphatase kiềm và vitamin D.

Nồng độ canxi cũng có thể được kiểm tra trong xét nghiệm máu.

Bài viết cùng chuyên mục

Hormon kích thích tuyến giáp (TSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mặc dù có các dao động theo nhịp ngày đêm với một đỉnh bài tiết của TSH xảy ra ngay trước khi ngủ, song các giá trị của TSH thu được vẫn trong giới hạn bình thường

Erythropoietin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Erythropoietin cho phép các tế bào gốc của tủy xương biệt hóa thành các nguyên hổng cầu, một tế bào tiền thân của hổng cẩu

Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường, xảy ra khi mang thai

Xét nghiệm di truyền: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thừa hưởng một nửa thông tin di truyền từ mẹ và nửa còn lại từ cha, gen xác định nhóm máu, màu tóc và màu mắt, cũng như nguy cơ mắc một số bệnh

Ý nghĩa xét nghiệm dấu ấn ung thư và bệnh xã hội

Giá trị chính của AFP là theo dõi tiến trình bệnh và hiệu quả điều trị K­ tế bào gan nguyên phát, K tinh hoàn sau điều trị phẫu thuật, xạ trị hoặc hoá trị liệu

Hấp thụ D Xyloza: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

D xyloza thường được hấp thụ dễ dàng bởi ruột, khi xảy ra vấn đề hấp thu, D xyloza không được ruột hấp thụ và nồng độ trong máu và nước tiểu thấp

Haptoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong điểu kiện bình thường có rất ít hemoglobin trong dòng tuần hoàn, tuy nhiên khi các hổng cầu bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra hemoglobin

Testosterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Testosterone, ảnh hưởng đến tính năng và phát triển tình dục, ở nam, nó được tạo ra bởi tinh hoàn, ở cả nam và nữ, được tạo ra lượng nhỏ bởi tuyến thượng thận.

Cấy máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Đối với nuôi cấy máu, một mẫu máu được thêm vào một chất thúc đẩy sự phát triển của vi trùng, loại vi trùng có thể được xác định bằng kính hiển vi hoặc xét nghiệm hóa học

AFP: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm Alpha fetoprotein

Đánh giá nồng độ alpha fetoprotein huyết thanh của mẹ là một xét nghiệm sàng lọc hữu hiệu để phát hiện các khuyết tật ống thần kinh của bào thai

Xét nghiệm Galactosemia: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Galactosemia là bệnh được truyền từ cha mẹ sang con, xét nghiệm galactose thường được thực hiện để xác định xem trẻ sơ sinh có mắc bệnh hay không

Xét nghiệm Rubella: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Rubella thường không gây ra vấn đề lâu dài, nhưng một người phụ nữ bị nhiễm virut rubella khi mang thai, có thể truyền bệnh cho em bé

Ý nghĩa xét nghiệm tế bào, mô bệnh học, hormon

Xác định các rối loạn về hormon sinh dục và giới tính trong các trường hợp như: thiểu năng tinh hoàn, ­u nang tinh hoàn, thiểu năng buồng trứng, thiểu năng nhau thai, buồng trứng không phát triển, bế kinh do ­u nang nội tiết

Glycohemoglobin (HbA1c, A1c): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Glycohemoglobin rất hữu ích cho một người mắc bệnh tiểu đường, kết quả xét nghiệm A1c không thay đổi trong chế độ ăn uống, tập thể dục hoặc thuốc

Cytokin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cùng một loại cytokin song nó có thể có các tác động khác biệt nhau trong các tình huống khác nhau, trong khi nhiều loại cytokin khác nhau lại có thể có cùng một tác động

Globulin mang thyroxin (TBG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm cung cấp các thông tin giúp chẩn đoán phân biệt giữa các bệnh lý thực sự của tuyến giáp với các bệnh lý không phải tại tuyến giáp gây biến đổi nồng độ TBG

Virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Vi rút suy giảm miễn dịch ở người kiểm tra phát hiện kháng thể HIV, hoặc kháng nguyên hoặc DNA hoặc RNA của HIV trong máu hoặc một loại mẫu

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu

Protein xuất hiện trong nước tiểu khi viêm thận cấp, bệnh thận do đái tháo đường, viêm cầu thận, hội chứng suy tim xung huyết.

Kháng nguyên carcinoembryonic (CEA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm ung thư

Xét nghiệm CEA được sử dụng để theo dõi một người trước và trong khi điều trị, cùng với các xét nghiệm khác, xét nghiệm này có thể được sử dụng để xem điều trị có hiệu quả

Xét nghiệm Ketone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Ketone có thể được kiểm tra trong phòng xét nghiệm, hoặc bằng cách sử dụng xét nghiệm máu, hoặc nước tiểu tại nhà

Sắt (Fe): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cơ thể cần nhiều chất sắt hơn vào thời điểm tăng trưởng như ở tuổi thiếu niên, khi mang thai, khi cho con bú hoặc những lúc có lượng chất sắt trong cơ thể thấp

Brain Natriuretic Peptide (BNP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nếu tim phải làm việc vất vả hơn bình thường trong một khoảng thời gian dài, chẳng hạn như do suy tim, tim sẽ giải phóng nhiều BNP hơn, làm tăng nồng độ BNP trong máu

Ý nghĩa nhuộm hóa học tế bào

Các marker bạch cầu: CD4, CD8, Biết được giảm miễn dịch trong HIV (AIDS), CD4 giảm nặng, tỷ lệ CD4/CD8 giảm nặng

Áp lực thẩm thấu niệu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm giúp để chẩn đoán phân biệt giữa tăng nỉtơ máu nguồn gốc trước thận với hoại tử ống thận cấp do thiếu máu cục bộ gây nên

Glucagon máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mẫu bệnh phẩm bị vỡ hồng cầu và dùng các chất đồng vị phóng xạ để chụp xạ hình trong vòng 48h trước đó có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm