Canxi (Ca) nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

2019-05-26 11:27 PM
Các xét nghiệm khác có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân gây ra nồng độ canxi trong nước tiểu bất thường bao gồm hormone tuyến cận giáp, clorua, phosphatase kiềm và vitamin D

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Xét nghiệm canxi trong nước tiểu là xét nghiệm 24 giờ để kiểm tra lượng canxi từ cơ thể qua nước tiểu. Canxi là khoáng chất phổ biến nhất trong cơ thể và là một trong những chất quan trọng nhất. Cơ thể cần nó để xây dựng và cố định xương và răng, giúp các dây thần kinh hoạt động, làm cho các cơ co bóp với nhau, giúp đông máu và giúp tim hoạt động. Hầu như tất cả canxi trong cơ thể được lưu trữ trong xương. Phần còn lại được tìm thấy trong máu.

Thông thường mức canxi trong máu được kiểm soát cẩn thận. Khi nồng độ canxi trong máu thấp (hạ canxi máu), xương sẽ giải phóng canxi để đưa nó trở lại mức máu tốt. Khi nồng độ canxi trong máu tăng cao (tăng canxi máu), lượng canxi dư sẽ được lưu trữ trong xương hoặc đi ra khỏi cơ thể qua nước tiểu và phân. Lượng canxi trong cơ thể phụ thuộc vào lượng:

Canxi nhận được trong thực phẩm.

Canxi và vitamin D ruột hấp thụ.

Phốt phát trong cơ thể.

Một số hormone, bao gồm hormone tuyến cận giáp, calcitonin và estrogen trong cơ thể.

Vitamin D và các hormone này giúp kiểm soát lượng canxi trong cơ thể. Nó cũng kiểm soát lượng canxi hấp thụ từ thực phẩm và lượng từ cơ thể qua nước tiểu. Nồng độ phosphate trong máu có liên quan chặt chẽ với nồng độ canxi và chúng hoạt động theo những cách ngược lại: Khi nồng độ canxi trong máu tăng cao, nồng độ phosphate sẽ thấp, và điều ngược lại.

Điều quan trọng là có được lượng canxi phù hợp trong thực phẩm vì cơ thể mất canxi mỗi ngày. Thực phẩm giàu canxi là các sản phẩm từ sữa (sữa, phô mai), trứng, cá, rau xanh và trái cây. Hầu hết những người có mức canxi thấp hoặc cao không có bất kỳ triệu chứng nào. Mức canxi cần phải rất cao hoặc thấp để gây ra các triệu chứng.

Nồng độ canxi cao trong nước tiểu có thể gây sỏi thận.

Chỉ định xét nghiệm

Xét nghiệm canxi nước tiểu được thực hiện để:

Kiểm tra liệu sỏi thận đã phát triển vì lượng canxi trong nước tiểu cao.

Kiểm tra lượng canxi nhận được trong chế độ ăn uống và ruột hấp thụ như thế nào.

Tìm kiếm các vấn đề khiến xương mất canxi.

Kiểm tra hoạt động của thận như thế nào.

Kiểm tra các vấn đề với tuyến cận giáp.

Xét nghiệm canxi nước tiểu không hữu ích như xét nghiệm canxi máu để tìm một số tình trạng nhất định, chẳng hạn như cường cận giáp, bệnh xương hoặc viêm tụy.

Chuẩn bị xét nghiệm

Có thể được yêu cầu thực hiện chế độ ăn kiêng đặc biệt có hàm lượng canxi cao hoặc thấp trong vài ngày trước khi thử nghiệm.

Thực hiện xét nghiệm

Canxi nước tiểu được đo trong một mẫu lấy từ tất cả nước tiểu trong khoảng thời gian 24 giờ.

Xét nghiệm nước tiểu bắt đầu thu thập nước tiểu vào buổi sáng. Khi mới ngủ dậy, làm trống bàng quang. Viết thời gian đi tiểu để đánh dấu sự bắt đầu của thời gian thu thập 24 giờ.

Trong 24 giờ tới, thu thập tất cả nước tiểu. Bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm thường sẽ cung cấp cho một thùng chứa lớn chứa khoảng 4 L (1 gal). Thùng chứa có một lượng nhỏ chất bảo quản trong đó. Đi tiểu vào một hộp nhỏ, sạch và sau đó đổ nước tiểu vào thùng chứa lớn. Không chạm ngón tay vào bên trong.

Giữ hộp lớn trong tủ lạnh trong 24 giờ.

Làm trống bàng quang lần cuối cùng tại hoặc ngay trước khi kết thúc thời gian 24 giờ. Thêm nước tiểu này vào thùng chứa lớn và ghi lại thời gian.

Không để giấy vệ sinh, lông mu, phân, máu kinh nguyệt hoặc các chất lạ khác trong mẫu nước tiểu.

Cảm thấy khi xét nghiệm

Không đau trong khi lấy mẫu nước tiểu 24 giờ.

Rủi ro của xét nghiệm

Không có nguy cơ các vấn đề trong khi thu thập mẫu nước tiểu 24 giờ.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm canxi trong nước tiểu là xét nghiệm 24 giờ để kiểm tra lượng canxi từ cơ thể.

Bình thường

Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi bình thường khác nhau. Kết quả của phòng xét nghiệm nên trong phạm vi. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.

Kết quả xét nghiệm có thể bị ảnh hưởng bởi lượng canxi trong chế độ ăn uống.

Canxi trong nước tiểu

Lượng canxi thấp trong chế độ ăn uống:

Ít hơn 3,75 milimol (mmol) mỗi ngày hoặc dưới 150 miligam (mg) mỗi ngày

Lượng canxi trung bình trong chế độ ăn uống:

2,5 - 6,2 mmol mỗi ngày hoặc 100 - 250 mg mỗi ngày

Lượng canxi cao trong chế độ ăn uống:

6,2 - 7,5 mmol mỗi ngày hoặc 250 - 300 mg mỗi ngày

Giá trị cao

Giá trị cao của canxi trong nước tiểu có thể được gây ra bởi:

Bệnh cường cận giáp.

Sarcoidosis.

Ung thư.

Bệnh Paget.

Trong một số trường hợp, canxi trong nước tiểu có thể cao vì những lý do khác. Một ví dụ về điều này là tăng calci máu gia đình vô căn.

Giá trị thấp

Giá trị thấp của canxi trong nước tiểu có thể được gây ra bởi:

Suy tuyến cận giáp.

Không nhận được đủ vitamin D.

Tiền sản giật.

Vấn đề về thận.

Suy dinh dưỡng gây ra bởi các bệnh như bệnh celiac, viêm tụy và nghiện rượu.

Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm

Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Ăn hoặc uống quá nhiều hoặc quá ít canxi trước khi xét nghiệm. Để có kết quả tốt nhất, hãy làm theo hướng dẫn về lượng canxi cần có trước khi xét nghiệm.

Uống thuốc, chẳng hạn như thuốc lợi tiểu. Nhiều loại thuốc có thể ảnh hưởng đến mức canxi trong máu.

Không thu thập nước tiểu đủ 24 giờ.

Nằm trên giường nghỉ ngơi một thời gian lâu.

Điều cần biết thêm

Các xét nghiệm khác có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân gây ra nồng độ canxi trong nước tiểu bất thường bao gồm xét nghiệm máu: hormone tuyến cận giáp, clorua, phosphatase kiềm và vitamin D.

Nồng độ canxi cũng có thể được kiểm tra trong xét nghiệm máu.

Bài viết cùng chuyên mục

Aldosteron: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Aldosteron gây các tác động tại các ống lượn xa, tại đó nó gây tăng tái hấp thu natri và clo đồng thời gây tăng bài xuất kali và ion hydrogen

Bạch cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các bạch cầu lưu hành bao gồm các bạch cầu đoạn trung tính, bạch cầu lympho, bạch cầu mono, bạch cầu đoạn ưa axit và bạch cầu đoạn ưa bazơ

Đường huyết (máu) và HbA1c: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Thông thường, lượng đường trong máu tăng nhẹ sau khi ăn, sự gia tăng này làm cho tuyến tụy giải phóng insulin để mức đường huyết không quá cao

Hemoglobin (Hb): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hematocrit và nồng độ hemoglobin có thể được làm theo serie để đánh giá tình trạng mất máu cũng như để đánh giá đáp ứng đối với điều trị tình trạng thiếu máu

Calcitonin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Một số bệnh nhân bị ung thư giáp thể tủy song nồng độ calcitonin lúc đói trong giới hạn bình thường, cần cân nhắc tiến hành làm test kích thích

Xét nghiệm Rubella: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Rubella thường không gây ra vấn đề lâu dài, nhưng một người phụ nữ bị nhiễm virut rubella khi mang thai, có thể truyền bệnh cho em bé

Kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm sàng lọc ung thư, kiểm tra xem ung thư có thể xuất hiện khi kết quả từ các xét nghiệm khác, và theo dõi ung thư tuyến tiền liệt

Đo tải lượng virus HIV: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Vì tải lượng virus có thể thay đổi theo từng ngày, nên xu hướng theo thời gian được sử dụng để xác định xem tình trạng nhiễm trùng có trở nên tồi tệ hơn không

Cortisol trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cortisol có nhiều chức năng, nó giúp cơ thể sử dụng đường và chất béo để tạo năng lượng chuyển hóa, nó giúp cơ thể quản lý căng thẳng

Xét nghiệm enzyme bệnh tay sachs: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Những người có nguy cơ cao, là người mang gen bệnh Tay Sachs, có thể thử máu trước khi có con, để xem họ có phải là người mang mầm bệnh hay không

Cấy máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Đối với nuôi cấy máu, một mẫu máu được thêm vào một chất thúc đẩy sự phát triển của vi trùng, loại vi trùng có thể được xác định bằng kính hiển vi hoặc xét nghiệm hóa học

Số lượng tế bào CD4 +: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các giá trị bình thường được liệt kê, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn, các phạm vi khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác

Agglutinin lạnh: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Bình thường nồng độ agglutinin lạnh trong máu thấp, nhưng ung thư hạch hoặc một số bệnh nhiễm trùng, như viêm phổi do mycoplasma, có thể mức agglutinin lạnh tăng lên

Myoglobin: ý nghĩa lâm sàng kết qủa xét nghiệm

Myoglobin, có thể được kiểm tra bằng xét nghiệm máu, hoặc xét nghiệm nước tiểu, nồng độ trong máu sẽ tăng trong khoảng 3 giờ sau khi bị tổn thương

ACTH: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ ACTH máu có các biến đổi theo nhịp ngày đêm, với nồng độ đỉnh xảy ra trong thời gian từ 6 đến 8 giờ sáng và nồng độ đáy

Hormon kích thích tuyến giáp (TSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mặc dù có các dao động theo nhịp ngày đêm với một đỉnh bài tiết của TSH xảy ra ngay trước khi ngủ, song các giá trị của TSH thu được vẫn trong giới hạn bình thường

Ý nghĩa xét nghiệm dấu ấn ung thư và bệnh xã hội

Giá trị chính của AFP là theo dõi tiến trình bệnh và hiệu quả điều trị K­ tế bào gan nguyên phát, K tinh hoàn sau điều trị phẫu thuật, xạ trị hoặc hoá trị liệu

Thời gian prothrombin (PT) và INR: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Một phương pháp tiêu chuẩn hóa, kết quả thời gian prothrombin, được gọi là hệ thống tỷ lệ chuẩn hóa quốc tế, INR

Bổ thể: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Bất kể được hoạt hóa theo con đường nào, sản phẩm cuối cùng được tạo ra sẽ là một phức chất protein có khả năng phá hủy màng tế bào của kháng nguyên

Cholesterol và triglyceride máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cholesterol và triglyceride máu để giúp xác định khả năng mắc bệnh tim, đặc biệt là nếu có các yếu tố nguy cơ khác đối với bệnh tim hoặc các triệu chứng gợi ý bệnh tim

Xét nghiệm mồ hôi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm mồ hôi, nên được thực hiện tại các phòng xét nghiệm thực hiện một số lượng lớn các xét nghiệm mồ hôi, và có kỹ năng kiểm tra, và diễn giải kết quả

Enzyme (men) tim: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các nghiên cứu về enzyme tim phải luôn được so sánh với các triệu chứng, kết quả khám thực thể và kết quả đo điện tâm đồ

Ý nghĩa xét nghiệm tế bào, mô bệnh học, hormon

Xác định các rối loạn về hormon sinh dục và giới tính trong các trường hợp như: thiểu năng tinh hoàn, ­u nang tinh hoàn, thiểu năng buồng trứng, thiểu năng nhau thai, buồng trứng không phát triển, bế kinh do ­u nang nội tiết

Kháng nguyên carcinoembryonic (CEA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm ung thư

Xét nghiệm CEA được sử dụng để theo dõi một người trước và trong khi điều trị, cùng với các xét nghiệm khác, xét nghiệm này có thể được sử dụng để xem điều trị có hiệu quả

Kháng thể bệnh Celiac: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nếu xét nghiệm đang được sử dụng để giúp chẩn đoán các triệu chứng, thì nó phải được thực hiện trong khi vẫn đang ăn thực phẩm có chứa gluten