- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Xét nghiệm Cytochrome P450 (CYP450)
Xét nghiệm Cytochrome P450 (CYP450)
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Định nghĩa
Bác sĩ có thể sử dụng các xét nghiệm cytochrome P450 (CYP450) để giúp xác định có thuốc chống trầm cảm có đạt hiệu quả cho điều trị. Thuốc ảnh hưởng đến mỗi cá nhân khác nhau do đặc điểm di truyền (gen). Bằng cách kiểm tra DNA cho các biến thể gen nhất định, kiểm tra cytochrome P450 có thể cung cấp manh mối về cách thức cơ thể có thể đáp ứng với thuốc chống trầm cảm đặc biệt.
Kiểm tra cytochrome P450 cũng được sử dụng để xác định xem loại thuốc ung thư nhất định có thể có hiệu quả.
Kiểm tra cytochrome P450 không được sử dụng rộng rãi. Nhưng các thử nghiệm cytochrome P450 và xét nghiệm di truyền (genotype) đang ngày càng trở nên phổ biến như biện pháp để bác sĩ tìm kiếm những cách thức mới để điều trị trầm cảm và các điều kiện khác.
Tại sao nó được thực hiện
Bằng cách thử nghiệm một mẫu DNA từ máu hoặc các tế bào da, bác sĩ có thể có thể dự đoán liệu thuốc chống trầm cảm đặc biệt có khả năng làm giảm các triệu chứng và nếu nó có khả năng gây ra tác dụng phụ khó chịu.
Thuốc chống trầm cảm thường được quy định dựa trên các triệu chứng và lịch sử y tế mà không cần thử nghiệm cytochrome P450. Đối với một số người, cố gắng dùng thuốc chống trầm cảm đầu tiên làm giảm triệu chứng trầm cảm và có tác dụng phụ có thể chịu được. Đối với nhiều người khác, tuy nhiên, việc tìm kiếm các loại thuốc phải dùng thử. Đối với một số người, nó có thể phải mất nhiều tháng hoặc lâu hơn để tìm ra đúng thuốc chống trầm cảm. Kiểm tra kiểu gen, chẳng hạn như kiểm tra cytochrome P450 có thể đẩy nhanh quá trình xác định các loại thuốc có khả năng làm việc tốt nhất.
Kiểm tra cytochrome P450 thường được sử dụng khi điều trị thuốc chống trầm cảm ban đầu không thành công. Tuy nhiên, khi chúng trở nên thành lập và thử nghiệm mới thử nghiệm cytochrome P450 phát triển và kiểm tra kiểu gen khác có thể trở thành một công cụ tiêu chuẩn được sử dụng trong điều trị trầm cảm và các điều kiện khác.
Kiểm tra kiểu gen cũng để dự đoán các yếu tố nguy cơ trầm cảm và một số các điều kiện khác như ung thư và bệnh tim. Các xét nghiệm cytochrome P450 đã được sử dụng để xác định xem loại thuốc ung thư nhất định có thể có hiệu quả.
Chuẩn bị
Sẽ không cần phải nhanh chóng hoặc trải qua bất kỳ chuẩn bị đặc biệt trước khi các thủ tục.
Những gì có thể mong đợi
Đối với kiểm tra cytochrome P450, một mẫu DNA được lấy để thử nghiệm trong phòng thí nghiệm. Nó có thể được lấy ra trong một trong hai cách:
Xét nghiệm máu. Máu được lấy từ một tĩnh mạch ở cánh tay. Có thể cảm thấy chích nhẹ khi đâm kim tiêm vào.
Một miếng gạc má. Bác sĩ hoặc chuyên gia y tế sẽ chà xát một miếng gạc bông bên trong má để lấy một mẫu tế bào da.
Sau khi các thủ tục
Tăm bông má hoặc có một mẫu máu được rút ra chỉ mất một vài phút, và hầu như không có rủi ro liên quan. Nếu lấy máu, có thể bị sưng nhẹ hoặc đỏ ở vùng lấy máu. Mẫu sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm, nơi các bác sĩ sẽ kiểm tra DNA để tìm các gen cụ thể.
Kết quả
Thường mất vài ngày để có được kết quả xét nghiệm cytochrome P450. Khi họ đang trở lại, và bác sĩ sẽ thảo luận về kết quả và làm thế nào có thể ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị.
Kiểm tra cytochrome P450 được sử dụng để xác định quá trình chuyển hóa một loại thuốc. Kết quả kiểm tra cytochrome P450 phân chia thành bốn loại chính:
Chuyển hóa kém. Nếu chuyển hóa một loại thuốc nào đó chậm hơn so với bình thường, thuốc có thể ở lại trong hệ thống. Điều này làm tăng khả năng nó sẽ gây ra tác dụng phụ.
Chuyển hóa bình thường. Nếu thử nghiệm cho thấy rằng xử lý thuốc chống trầm cảm bình thường, có nhiều khả năng được hưởng lợi từ điều trị và có tác dụng phụ ít hơn những người không chuyển hóa các loại thuốc đặc biệt.
Chuyển hóa trung gian. Bởi vì có ít nhất một gen liên quan đến chuyển hóa thuốc không hoạt động bình thường, không thể xử lý một số loại thuốc cũng như chuyển hóa bình thường.
Chuyển hóa cực nhanh. Trong trường hợp này, thuốc rời khỏi cơ thể quá nhanh thường trước khi chúng có cơ hội để đạt hiệu quả.
Xét nghiệm Cytochrome P450 là không hữu ích cho tất cả các thuốc chống trầm cảm, nhưng nó có thể cung cấp thông tin về khả năng xử lý một số trong số đó. Chúng bao gồm:
Fluoxetine (Prozac).
Duloxetine (Cymbalta).
Fluvoxamine (Luvox).
Paroxetine (Paxil).
Venlafaxine (Effexor).
Desvenlafaxine (Pristiq).
Nortriptyline (Pamelor).
Amitriptyline.
Clomipramine (Anafranil).
Desipramine (Norpramin).
Imipramine (Tofranil).
Hạn chế của xét nghiệm
Mặc dù có tiềm năng, kiểm tra kiểu gen có những hạn chế. Cytochrome P450 không thể dự đoán đối với một số thuốc đặc biệt sẽ làm việc tốt nhất - nó chỉ có thể cung cấp manh mối. Kiểm tra cytochrome P450 chỉ nhìn vào một số gen liên quan trong cơ thể sử dụng một số loại thuốc - vì vậy vẫn còn có những yếu tố liên quan có thể ảnh hưởng đến thuốc chống trầm cảm sẽ ảnh hưởng mà không được chỉ định bằng cách kiểm tra cytochrome P450.
Bởi vì vẫn còn đang được phát triển, nó không phải là hoàn toàn rõ ràng hữu ích khi kiểm tra cytochrome P450 trong việc lựa chọn thuốc chống trầm cảm. Một nhóm cố vấn được thành lập bởi Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh Hoa Kỳ đã kết luận rằng không có đủ bằng chứng để hỗ trợ bằng cách sử dụng thử nghiệm cytochrome P450 cho thuốc chống trầm cảm phổ biến nhất theo quy định. Tuy nhiên, một số bác sĩ sử dụng chúng và nghĩ rằng đang rất hữu ích. Đang cố gắng lựa chọn thuốc chống trầm cảm dựa trên lịch sử y tế và các triệu chứng vẫn là phương pháp tiêu chuẩn để xác định các loại thuốc tốt nhất.
Nếu lựa chọn để thử nghiệm, hãy nhớ rằng xét nghiệm cytochrome P450 không có nghĩa là cách duy nhất để xác định những thuốc chống trầm cảm để chỉ định. Nó chỉ là một công cụ có thể giúp. Thậm chí nếu có kiểm tra cytochrome P450, vẫn có thể cần phải thử thuốc chống trầm cảm khác nhau và liều lượng khác nhau để xác định những gì tốt nhất.
Bài viết cùng chuyên mục
X quang nha khoa: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
X quang nha khoa được thực hiện để tìm các vấn đề trong miệng như sâu răng, tổn thương xương hỗ trợ răng và chấn thương răng, chẳng hạn như chân răng bị gãy
Siêu âm sọ: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Siêu âm sọ được thực hiện trên trẻ sơ sinh trước khi xương sọ hợp nhất cùng nhau, hoặc nó có thể được thực hiện trên người lớn sau khi hộp sọ đã được mở bằng phẫu thuật
Điện tâm đồ theo dõi liên tục: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nhiều vấn đề về tim chỉ đáng chú ý trong các hoạt động nhất định, chúng bao gồm tập thể dục, ăn uống, tình dục, căng thẳng, đi tiêu và thậm chí ngủ
Chụp cắt lớp phát xạ Positron (PET): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chụp cắt lớp phát xạ Positron thường được sử dụng để đánh giá ung thư, kiểm tra lưu lượng máu, xem các cơ quan hoạt động như thế nào
Thử nghiệm di truyền (kiểm tra DNA)
Nếu có các triệu chứng của một bệnh có thể được gây ra bởi biến đổi gen, thử nghiệm di truyền có thể tiết lộ nếu có rối loạn nghi ngờ.
Đo hấp thu iốt phóng xạ (RAIU): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Đo hấp thu iốt phóng xạ, thường được thực hiện cùng với quét tuyến giáp, cho thấy chất đánh dấu, được trải đều trong tuyến
Chụp quét hạt nhân xương
Quét xương nhạy cảm với sự thay đổi trong quá trình trao đổi chất xương và khả năng của nó để quét toàn bộ bộ xương làm cho rất hữu ích trong việc chẩn đoán một loạt các rối loạn xương.
Sinh thiết phổi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Sinh thiết phổi được thực hiện để chẩn đoán sarcoidosis hoặc xơ phổi, trong một số ít trường hợp, sinh thiết phổi cho viêm phổi nặng
Tế bào học nước tiểu
Tế bào học nước tiểu thường được dùng để chẩn đoán ung thư bàng quang, mặc dù các thử nghiệm cũng có thể phát hiện ung thư thận, ung thư tuyến tiền liệt.
Tế bào học đờm: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Tế bào học đờm, có thể được thực hiện để giúp phát hiện một số tình trạng phổi không phải ung thư, cũng có thể được thực hiện khi nghi ngờ ung thư phổi
Xét nghiệm loại mô (HLA): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Hai nhóm kháng nguyên được sử dụng cho xét nghiệm loại mô, lớp I có ba loại kháng nguyên, lớp II có một loại kháng nguyên
Chụp cắt lớp vi tính (CT Angiogram) hệ tim mạch: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong khi chụp CT, một loại thuốc nhuộm đặc biệt, chất tương phản được đưa vào trong tĩnh mạch cánh tay hoặc bàn tay để làm cho các mạch máu dễ nhìn thấy hơn
Chụp CT scan mạch vành
Thường sử dụng quét tim trên người không có bất kỳ triệu chứng của bệnh tim không được khuyến cáo bởi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ hoặc các trường Đại học Tim mạch Mỹ.
Siêu âm tim (Echocardiograms)
Bác sĩ có thể đề nghị siêu âm tim nếu họ nghi ngờ vấn đề với các van hoặc các buồng tim hoặc khả năng tim bơm. Siêu âm tim cũng có thể được sử dụng để phát hiện các khuyết tật tim bẩm sinh ở thai nhi.
Chụp cộng hưởng từ (MRI): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
MRI có thể được sử dụng, để kiểm tra các bộ phận khác nhau của cơ thể, chẳng hạn như đầu, bụng, vú, cột sống, vai và đầu gối
Sinh thiết thận
Hầu hết các mẫu sinh thiết thận được thực hiện bằng cách chèn một kim nhỏ qua da, trong thủ thuật này, thiết bị hình ảnh giúp hướng dẫn kim vào thận.
Thông tim cho tim bẩm sinh: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông qua ống thông, bác sĩ có thể đo áp lực, lấy mẫu máu và tiêm thuốc nhuộm đặc biệt chất cản quang vào buồng tim hoặc mạch máu
Nuôi cấy đờm: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Nuôi cấy đờm, là xét nghiệm để tìm vi khuẩn, hoặc nấm, một số loại phát triển nhanh chóng trong nuôi cấy, và một số loại phát triển chậm
Sinh thiết tủy xương và hút tủy
Sinh thiết tủy xương và hút tủy cung cấp khác nhau, nhưng bổ sung, thông tin về tế bào tủy xương. Hai thủ tục này thường cùng nhau, trong một số trường hợp, có thể chỉ cần hút tủy.
Nội soi đường mật ngược dòng (ERCP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Nội soi đường mật ngược dòng có thể điều trị một số vấn đề, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể lấy một mẫu mô, kiểm tra các vấn đề, loại bỏ sỏi mật
X quang ngực: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông thường hai bức ảnh được chụp, từ phía sau ngực và phía bên, trong trường hợp khẩn cấp khi chỉ chụp một bức ảnh X quang, chế độ xem trước thường được thực hiện
Đo áp lực bàng quang: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong quá trình đo áp lực bàng quang, bàng quang chứa đầy nước để đo khả năng giữ và đẩy nước ra, thuốc cũng có thể được chỉ định để xem liệu bàng quang co lại
Thử thai tại nhà: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Các loại xét nghiệm thai kỳ tại nhà phổ biến nhất là sử dụng que thử, hoặc que nhúng cầm trong dòng nước tiểu, hoặc nhúng vào mẫu nước tiểu
Sinh thiết gan: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Sinh thiết gan, có thể được thực hiện khi xét nghiệm máu thấy gan bất thường, nó có thể được thực hiện khi chụp X quang, siêu âm hoặc CT cho thấy có vấn đề với gan
Thử fibronectin khi mang thai
Kiểm tra fibronectin của bào thai được sử dụng để loại trừ sinh non. Nó thường không hữu ích cho phụ nữ có nguy cơ sinh non thấp, nhưng nó có thể cung cấp thông tin có giá trị
