- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Siêu âm ổ bụng: ý nghĩa lâm sàng chỉ số siêu âm
Siêu âm ổ bụng: ý nghĩa lâm sàng chỉ số siêu âm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Siêu âm bụng chụp ảnh các cơ quan và các cấu trúc khác ở bụng trên. Nó sử dụng sóng âm để hiển thị hình ảnh trên màn hình.
Các khu vực có thể được kiểm tra bao gồm:
Động mạch chủ bụng . Mạch máu lớn này đi xuống phía sau ngực và bụng. Nó cung cấp máu cho phần dưới của cơ thể và chân.
Gan. Cơ quan lớn này nằm dưới lồng xương sườn bên phải bụng. Nó tạo mật (một chất giúp tiêu hóa chất béo). Nó cũng lưu trữ đường và chuyển hóa nhiều chất thải của cơ thể.
Túi mật. Cơ quan nhỏ này nằm ngay dưới gan. Nó lưu trữ mật. Khi ăn, túi mật co bóp để tiết mật đến ruột. Mật giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn và hấp thụ các vitamin tan trong chất béo.
Lá lách. Cơ quan này giúp chống nhiễm trùng. Nó cũng lọc các tế bào hồng cầu cũ. Lá lách nằm ở bên trái của dạ dày, ngay phía sau xương sườn bên trái.
Tuyến tụy. Tuyến này nằm ở bụng trên. Nó tạo các enzyme giúp tiêu hóa thức ăn. Các enzyme tiêu hóa sau đó di chuyển vào ruột. Tuyến tụy cũng giải phóng insulin vào máu. Insulin giúp cơ thể sử dụng đường làm năng lượng.
Thận. Cặp cơ quan này nằm ở phần trên của bụng, nhưng về phía lưng. Thận loại bỏ chất thải từ máu. Họ cũng tạo nước tiểu.
Nếu bác sĩ cần biết thêm chi tiết về một cơ quan cụ thể ở phần trên của bụng, có thể được siêu âm đặc biệt, chẳng hạn như siêu âm thận. Nếu cần kiểm tra cấu trúc và các cơ quan ở bụng dưới, sẽ được siêu âm vùng chậu.
Tại sao nó được thực hiện
Siêu âm ổ bụng được thực hiện để:
Tìm nguyên nhân đau bụng.
Tìm, đo hoặc theo dõi phình động mạch chủ. Chứng phình động mạch có thể gây ra một khối lớn, đập trong bụng.
Kiểm tra kích thước, hình dạng và vị trí của gan. Nó cũng có thể kiểm tra các vấn đề của gan. Chúng bao gồm vàng da, xơ gan hoặc gan nhiễm mỡ. Xét nghiệm này có thể được thực hiện để theo dõi sau khi xét nghiệm chức năng gan.
Tìm sỏi mật, viêm túi mật hoặc ống mật bị tắc.
Tìm hiểu kích thước của lá lách và tìm kiếm tổn thương hoặc bệnh tật.
Tìm các vấn đề với tuyến tụy, chẳng hạn như một khối u.
Tìm kiếm dòng nước tiểu bị chặn trong một quả thận. Nếu cần thiết, siêu âm thận có thể tìm ra kích thước của thận, phát hiện một khối hoặc phát hiện dịch xung quanh thận. Nó cũng có thể tìm kiếm các nguyên nhân gây nhiễm trùng bàng quang. Hoặc nó có thể kiểm tra thận đang hoạt động như thế nào sau khi ghép.
Tìm hiểu xem một khối trong cơ quan bụng là khối u rắn hay u nang chứa đầy chất dịch.
Hướng dẫn vị trí của kim hoặc dụng cụ khác trong khi sinh thiết.
Tìm kiếm sự tích tụ dịch trong khoang bụng. Vấn đề này được gọi là cổ trướng. Siêu âm cũng có thể được thực hiện để hướng dẫn kim trong quá trình đặt nội soi. Đây là một thủ tục để loại bỏ chất lỏng từ khoang bụng.
Cách chuẩn bị
Hãy cho bác sĩ biết nếu đã dùng thuốc xổ bari hoặc xét nghiệm GI (tiêu hóa) trên trong vòng 2 ngày qua. Barium tồn tại trong ruột có thể ảnh hưởng đến kết quả siêu âm.
Có thể cần phải chuẩn bị theo những cách khác. Nó phụ thuộc vào những gì đang kiểm tra. Ví dụ:
Nếu kiểm tra gan, túi mật, lá lách và tuyến tụy, có thể cần ăn một bữa ăn không có chất béo vào buổi tối trước khi siêu âm. Sau đó, có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm.
Đối với siêu âm thận, có thể được yêu cầu uống 4 đến 6 ly chất lỏng khoảng một giờ trước khi siêu âm. Điều này là để lấp đầy bàng quang. Có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm để tránh tích tụ khí trong ruột. Khí có thể ảnh hưởng đến kết quả siêu âm thận.
Nếu kiểm tra động mạch chủ, có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm.
Cảm thấy thế nào
Gel có thể cảm thấy lạnh khi nó được đặt trên da. Nhưng gel có thể được làm ấm đến nhiệt độ đầu tiên. Sẽ cảm thấy áp lực nhẹ từ đầu dò khi nó đi qua bụng. Hầu hết mọi người không cảm thấy đau trong khi siêu âm. Nhưng nếu siêu âm đang được thực hiện để kiểm tra tổn thương từ một chấn thương gần đây, áp lực nhẹ của đầu dò có thể hơi đau. Sẽ không nghe hoặc cảm thấy sóng âm thanh.
Rủi ro
Không có rủi ro được biết đến từ việc kiểm tra siêu âm bụng.
Ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Siêu âm bụng chụp ảnh các cơ quan và các cấu trúc khác ở bụng trên. Nó sử dụng sóng âm để hiển thị hình ảnh trên màn hình.
|
Siêu âm ổ bụng |
||
|
Bình thường: |
Các cơ quan có kích thước, hình dạng và kết cấu bình thường. Không có sự tăng trưởng bất thường được nhìn thấy. Không có dịch trong bụng. |
|
|
Động mạch chủ trông bình thường. Không thấy phình động mạch. |
|
|
|
Độ dày của thành túi mật là bình thường. Kích thước của các ống mật là bình thường. Không có sỏi mật được nhìn thấy. |
|
|
|
Không thấy sỏi thận. Hệ thống dẫn lưu thận không bị chặn. |
|
|
|
Khác thường: |
Một cơ quan có vẻ bất thường. Nó có thể nhỏ hơn bình thường. Một sự tăng trưởng có thể nhấn vào nó hoặc có thể được nhìn thấy trong một cơ quan. Hoặc dịch có thể được nhìn thấy trong khoang bụng. Những điều này có thể là do viêm, nhiễm trùng hoặc các bệnh khác. |
|
|
Động mạch chủ giãn rộng hoặc phình động mạch được nhìn thấy. |
|
|
|
Gan trông bất thường. Điều này có thể chỉ ra bệnh gan (như xơ gan hoặc ung thư). |
|
|
|
Các thành của túi mật dày, hoặc dịch được tìm thấy xung quanh túi mật. Những điều này có thể chỉ ra viêm. Các ống mật có thể giãn rộng. Hoặc sỏi mật có thể được nhìn thấy. |
|
|
|
Thận hoặc niệu quản giãn rộng vì nước tiểu không chảy ra như bình thường. Sỏi thận được nhìn thấy. (Nhưng không phải tất cả các viên sỏi đều có thể nhìn thấy bằng siêu âm.) |
|
|
|
Một khu vực bị nhiễm trùng hoặc u nang chứa đầy dịch được nhìn thấy bên trong một cơ quan. Hoặc lá lách có thể bị vỡ. |
|
|
Điều gì ảnh hưởng đến siêu âm
Có thể không thể làm siêu âm hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:
Phân, không khí (hoặc khí khác) hoặc vật liệu tương phản (như bari) nằm trong dạ dày hoặc ruột.
Không thể nằm yên trong khi kiểm tra.
Vô cùng thừa cân.
Có một vết thương hở hoặc băng bó trong khu vực đang được siêu âm.
Suy nghĩ về điều gì
Có thể cần các xét nghiệm khác, chẳng hạn như chụp CT, để theo dõi sau khi siêu âm.
Trong một số ít trường hợp, sỏi mật có thể không được tìm thấy bằng siêu âm. Các xét nghiệm hình ảnh khác có thể được thực hiện nếu nghi ngờ sỏi mật nhưng không được siêu âm nhìn thấy.
Siêu âm không thể biết khối u rắn là ung thư (ác tính) hay không ung thư (lành tính). Xét nghiệm sinh thiết có thể cần thiết nếu một khối u được tìm thấy. Siêu âm có thể được sử dụng trong khi sinh thiết. Nó giúp hướng dẫn vị trí của kim.
Siêu âm chi phí ít hơn so với các xét nghiệm khác chụp ảnh các cơ quan trong bụng. Nhưng đối với một số vấn đề, chẳng hạn như khối trong bụng hoặc chấn thương, chụp CT hoặc quét MRI có thể là lựa chọn tốt hơn. Bác sĩ cũng có thể đề nghị các xét nghiệm đó nếu kết quả siêu âm là bình thường nhưng vẫn bị đau bụng.
Bài viết cùng chuyên mục
Xạ hình tưới máu tim: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong quá trình xạ hình tưới máu tim, ảnh chụp ảnh tim sau khi thuốc đánh dấu phóng xạ được truyền qua tĩnh mạch, chất đánh dấu đi qua máu và vào cơ tim
Khám nghiệm tử thi: ý nghĩa kết quả khám nghiệm
Các thành viên trong gia đình có thể yêu cầu khám nghiệm tử thi sau khi người thân qua đời, điều này được gọi là khám nghiệm tử thi được yêu cầu, đôi khi khám nghiệm tử thi được yêu cầu bởi pháp luật
Chụp cộng hưởng từ (MRI) bụng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
MRI bụng có thể tìm thấy những thay đổi trong cấu trúc của các cơ quan, hoặc các mô khác, nó cũng có thể tìm thấy tổn thương mô hoặc bệnh
Các thủ thuật sinh thiết sử dụng để chẩn đoán ung thư
Sinh thiết là một thủ thuật, để loại bỏ một mảnh mô hoặc một mẫu tế bào từ cơ thể, để có thể được phân tích trong phòng xét nghiệm
Kiểm tra chỉ số mắt cá chân: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả
Thủ thuật này được thực hiện để kiểm tra bệnh động mạch ngoại biên của chân, nó cũng được sử dụng để xem một phương pháp điều trị hiệu quả tốt như thế nào
Sinh thiết tinh hoàn: ý nghĩa lâm sàng kết quả thủ thuật
Sinh thiết tinh hoàn, có thể được thực hiện để giúp tìm ra nguyên nhân gây vô sinh nam, lấy tinh trùng để thụ tinh ống nghiệm
Chụp động mạch vành (Angiograms)
Thủ tục đặt ống thông tim có thể chẩn đoán và điều trị bệnh tim và mạch máu. Chụp mạch vành, có thể giúp chẩn đoán bệnh tim, là loại phổ biến nhất của thủ tục ống thông tim.
Xét nghiệm gen Hemochromatosis (HFE Test): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm gen Hemochromatosis được sử dụng để tìm hiểu xem một người có tăng nguy cơ mắc bệnh hemochromatosis hay không
Siêu âm Doppler: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông tin từ các sóng âm phản xạ có thể được sử dụng để tạo ra các biểu đồ hoặc hình ảnh cho thấy dòng máu chảy qua các mạch máu
Xét nghiệm tiêu bản KOH: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Có thể có kết quả bình thường khi bị nhiễm nấm, điều này xảy ra khi mẫu được lấy không chứa đủ các tế bào nấm được nhìn thấy trong xét nghiệm
Nuôi cấy cổ họng: ý nghĩa lâm sàng kết quả nuôi cấy
Nếu vi khuẩn, phát triển trong môi trường nuôi cấy, các xét nghiệm khác có thể được thực hiện, để kiểm tra loại kháng sinh điều trị tốt nhất
Đọc kết quả khí máu
Khí máu là một xét nghiệm có giá trị, cung cấp nhiều thông tin cho các bác sỹ, đặc biệt là các bác sỹ làm việc tại các khoa Điều trị Tích cực về tình trạng toan kiềm.
Xạ hình thận: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Các loại xạ hình thận bao gồm xem cách máu chảy và qua thận, hình dạng và kích thước của thận, nước tiểu được tạo ra và chảy ra khỏi thận
Siêu âm
Hầu hết các kiểm tra siêu âm được thực hiện bằng cách sử dụng một thiết bị sonar bên ngoài của cơ thể, mặc dù một số kiểm tra siêu âm liên quan đến việc đặt một thiết bị bên trong cơ thể.
Sinh thiết tuyến tiền liệt
Sau sinh thiết tuyến tiền liệt, các mẫu mô sinh thiết tuyến tiền liệt được kiểm tra dưới kính hiển vi cho các bất thường tế bào là một dấu hiệu của ung thư tuyến tiền liệt.
Xét nghiệm CA 125
Xét nghiệm CA 125 không đủ chính xác, để sử dụng cho tầm soát ung thư trong tất cả các phụ nữ, đặc biệt là tiền mãn kinh phụ nữ.
Sinh thiết da
Sinh thiết da được sử dụng để chẩn đoán hoặc loại trừ các điều kiện và các bệnh da. Nó cũng có thể được sử dụng để loại bỏ các tổn thương da.
Khám kiểm tra tai: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong quá trình kiểm tra tai, dụng cụ gọi là ống soi tai được sử dụng để nhìn vào, ống soi tai là một công cụ cầm tay với ánh sáng và ống kính phóng
Nội soi mắt: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nội soi mắt được thực hiện nếu bác sĩ nghĩ rằng nên được kiểm tra bệnh tăng nhãn áp, bệnh tăng nhãn áp là một bệnh về mắt có thể gây mù
Chụp X quang ngực
Chụp X-quang cũng có thể cho thấy chất lỏng trong phổi hoặc trong không gian xung quanh phổi, mở rộng tim, viêm phổi, ung thư, bệnh khí thũng và các điều kiện khác.
Xét nghiệm ANA (kháng thể kháng nhân)
Trong hầu hết trường hợp, ANA thử nghiệm chỉ ra rằng hệ thống miễn dịch đã đưa ra một cuộc tấn công nhầm địa chỉ trên mô của riêng bản thân - nói cách khác, một phản ứng tự miễn dịch.
Sinh thiết mụn cóc sinh dục (Human Papillomavirus): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Kiểm tra bằng kính hiển vi trên mô sinh thiết có thể giúp bác sĩ tìm hiểu xem có phải là mụn cóc sinh dục ở người hay không
Chụp quét hạt nhân xương
Quét xương nhạy cảm với sự thay đổi trong quá trình trao đổi chất xương và khả năng của nó để quét toàn bộ bộ xương làm cho rất hữu ích trong việc chẩn đoán một loạt các rối loạn xương.
Siêu âm thai nhi
Siêu âm thai nhi thường được thực hiện trong tam cá nguyệt đầu tiên để xác nhận và ghi ngày tháng mang thai và ba tháng thứ hai - từ 18 đến 20 tuần khi các chi tiết giải phẫu có thể nhìn thấy.
Sinh thiết gan: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Sinh thiết gan, có thể được thực hiện khi xét nghiệm máu thấy gan bất thường, nó có thể được thực hiện khi chụp X quang, siêu âm hoặc CT cho thấy có vấn đề với gan
