Siêu âm ổ bụng: ý nghĩa lâm sàng chỉ số siêu âm

2019-04-26 05:19 PM
Nếu kiểm tra gan, túi mật, lá lách và tuyến tụy, có thể cần ăn một bữa ăn không có chất béo vào buổi tối trước khi siêu âm, sau đó, có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Siêu âm bụng chụp ảnh các cơ quan và các cấu trúc khác ở bụng trên. Nó sử dụng sóng âm để hiển thị hình ảnh trên màn hình.

Các khu vực có thể được kiểm tra bao gồm:

Động mạch chủ bụng . Mạch máu lớn này đi xuống phía sau ngực và bụng. Nó cung cấp máu cho phần dưới của cơ thể và chân.

Gan. Cơ quan lớn này nằm dưới lồng xương sườn bên phải bụng. Nó tạo mật (một chất giúp tiêu hóa chất béo). Nó cũng lưu trữ đường và chuyển hóa nhiều chất thải của cơ thể.

Túi mật. Cơ quan nhỏ này nằm ngay dưới gan. Nó lưu trữ mật. Khi ăn, túi mật co bóp để tiết mật đến ruột. Mật giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn và hấp thụ các vitamin tan trong chất béo.

Lá lách. Cơ quan này giúp chống nhiễm trùng. Nó cũng lọc các tế bào hồng cầu cũ. Lá lách nằm ở bên trái của dạ dày, ngay phía sau xương sườn bên trái.

Tuyến tụy. Tuyến này nằm ở bụng trên. Nó tạo các enzyme giúp tiêu hóa thức ăn. Các enzyme tiêu hóa sau đó di chuyển vào ruột. Tuyến tụy cũng giải phóng insulin vào máu. Insulin giúp cơ thể sử dụng đường làm năng lượng.

Thận. Cặp cơ quan này nằm ở phần trên của bụng, nhưng về phía lưng. Thận loại bỏ chất thải từ máu. Họ cũng tạo nước tiểu.

Nếu bác sĩ cần biết thêm chi tiết về một cơ quan cụ thể ở phần trên của bụng, có thể được siêu âm đặc biệt, chẳng hạn như siêu âm thận. Nếu cần kiểm tra cấu trúc và các cơ quan ở bụng dưới, sẽ được siêu âm vùng chậu.

Tại sao nó được thực hiện

Siêu âm ổ bụng được thực hiện để:

Tìm nguyên nhân đau bụng.

Tìm, đo hoặc theo dõi phình động mạch chủ. Chứng phình động mạch có thể gây ra một khối lớn, đập trong bụng.

Kiểm tra kích thước, hình dạng và vị trí của gan. Nó cũng có thể kiểm tra các vấn đề của gan. Chúng bao gồm vàng da, xơ gan hoặc gan nhiễm mỡ. Xét nghiệm này có thể được thực hiện để theo dõi sau khi xét nghiệm chức năng gan.

Tìm sỏi mật, viêm túi mật hoặc ống mật bị tắc.

Tìm hiểu kích thước của lá lách và tìm kiếm tổn thương hoặc bệnh tật.

Tìm các vấn đề với tuyến tụy, chẳng hạn như một khối u.

Tìm kiếm dòng nước tiểu bị chặn trong một quả thận. Nếu cần thiết, siêu âm thận có thể tìm ra kích thước của thận, phát hiện một khối hoặc phát hiện dịch xung quanh thận. Nó cũng có thể tìm kiếm các nguyên nhân gây nhiễm trùng bàng quang. Hoặc nó có thể kiểm tra thận đang hoạt động như thế nào sau khi ghép.

Tìm hiểu xem một khối trong cơ quan bụng là khối u rắn hay u nang chứa đầy chất dịch.

Hướng dẫn vị trí của kim hoặc dụng cụ khác trong khi sinh thiết.

Tìm kiếm sự tích tụ dịch trong khoang bụng. Vấn đề này được gọi là cổ trướng. Siêu âm cũng có thể được thực hiện để hướng dẫn kim trong quá trình đặt nội soi. Đây là một thủ tục để loại bỏ chất lỏng từ khoang bụng.

Cách chuẩn bị

Hãy cho bác sĩ biết nếu đã dùng thuốc xổ bari hoặc xét nghiệm GI (tiêu hóa) trên trong vòng 2 ngày qua. Barium tồn tại trong ruột có thể ảnh hưởng đến kết quả siêu âm.

Có thể cần phải chuẩn bị theo những cách khác. Nó phụ thuộc vào những gì đang kiểm tra. Ví dụ:

Nếu kiểm tra gan, túi mật, lá lách và tuyến tụy, có thể cần ăn một bữa ăn không có chất béo vào buổi tối trước khi siêu âm. Sau đó, có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm.

Đối với siêu âm thận, có thể được yêu cầu uống 4 đến 6 ly chất lỏng khoảng một giờ trước khi siêu âm. Điều này là để lấp đầy bàng quang. Có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm để tránh tích tụ khí trong ruột. Khí có thể ảnh hưởng đến kết quả siêu âm thận.

Nếu kiểm tra động mạch chủ, có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm.

Cảm thấy thế nào

Gel có thể cảm thấy lạnh khi nó được đặt trên da. Nhưng gel có thể được làm ấm đến nhiệt độ đầu tiên. Sẽ cảm thấy áp lực nhẹ từ đầu dò khi nó đi qua bụng. Hầu hết mọi người không cảm thấy đau trong khi siêu âm. Nhưng nếu siêu âm đang được thực hiện để kiểm tra tổn thương từ một chấn thương gần đây, áp lực nhẹ của đầu dò có thể hơi đau. Sẽ không nghe hoặc cảm thấy sóng âm thanh.

Rủi ro

Không có rủi ro được biết đến từ việc kiểm tra siêu âm bụng.

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Siêu âm bụng chụp ảnh các cơ quan và các cấu trúc khác ở bụng trên. Nó sử dụng sóng âm để hiển thị hình ảnh trên màn hình.

Siêu âm ổ bụng

 

Bình thường:

Các cơ quan có kích thước, hình dạng và kết cấu bình thường. Không có sự tăng trưởng bất thường được nhìn thấy. Không có dịch trong bụng.

 

Động mạch chủ trông bình thường. Không thấy phình động mạch.

 

Độ dày của thành túi mật là bình thường. Kích thước của các ống mật là bình thường. Không có sỏi mật được nhìn thấy.

 

Không thấy sỏi thận. Hệ thống dẫn lưu thận không bị chặn.

 

Khác thường:

Một cơ quan có vẻ bất thường. Nó có thể nhỏ hơn bình thường. Một sự tăng trưởng có thể nhấn vào nó hoặc có thể được nhìn thấy trong một cơ quan. Hoặc dịch có thể được nhìn thấy trong khoang bụng. Những điều này có thể là do viêm, nhiễm trùng hoặc các bệnh khác.

 

Động mạch chủ giãn rộng hoặc phình động mạch được nhìn thấy.

 

Gan trông bất thường. Điều này có thể chỉ ra bệnh gan (như xơ gan hoặc ung thư).

 

Các thành của túi mật dày, hoặc dịch được tìm thấy xung quanh túi mật. Những điều này có thể chỉ ra viêm. Các ống mật có thể giãn rộng. Hoặc sỏi mật có thể được nhìn thấy.

 

Thận hoặc niệu quản giãn rộng vì nước tiểu không chảy ra như bình thường. Sỏi thận được nhìn thấy. (Nhưng không phải tất cả các viên sỏi đều có thể nhìn thấy bằng siêu âm.)

 

Một khu vực bị nhiễm trùng hoặc u nang chứa đầy dịch được nhìn thấy bên trong một cơ quan. Hoặc lá lách có thể bị vỡ.

 

Điều gì ảnh hưởng đến siêu âm

Có thể không thể làm siêu âm hoặc kết quả có thể không hữu ích, nếu:

Phân, không khí (hoặc khí khác) hoặc vật liệu tương phản (như bari) nằm trong dạ dày hoặc ruột.

Không thể nằm yên trong khi kiểm tra.

Vô cùng thừa cân.

Có một vết thương hở hoặc băng bó trong khu vực đang được siêu âm.

Suy nghĩ về điều gì

Có thể cần các xét nghiệm khác, chẳng hạn như chụp CT, để theo dõi sau khi siêu âm.

Trong một số ít trường hợp, sỏi mật có thể không được tìm thấy bằng siêu âm. Các xét nghiệm hình ảnh khác có thể được thực hiện nếu nghi ngờ sỏi mật nhưng không được siêu âm nhìn thấy.

Siêu âm không thể biết khối u rắn là ung thư (ác tính) hay không ung thư (lành tính). Xét nghiệm sinh thiết có thể cần thiết nếu một khối u được tìm thấy. Siêu âm có thể được sử dụng trong khi sinh thiết. Nó giúp hướng dẫn vị trí của kim.

Siêu âm chi phí ít hơn so với các xét nghiệm khác chụp ảnh các cơ quan trong bụng. Nhưng đối với một số vấn đề, chẳng hạn như khối trong bụng hoặc chấn thương, chụp CT hoặc quét MRI có thể là lựa chọn tốt hơn. Bác sĩ cũng có thể đề nghị các xét nghiệm đó nếu kết quả siêu âm là bình thường nhưng vẫn bị đau bụng.

Bài viết cùng chuyên mục

Đánh giá sinh lý phát triển thai nhi (BPP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số phát triển

Đánh giá sinh lý phát triển thai nhi thường được thực hiện trong ba tháng cuối của thai kỳ. Nếu có khả năng thai kỳ có nguy cơ cao, thì có thể thực hiện từ 32 đến 34 tuần hoặc sớm hơn

Siêu âm thai nhi

Siêu âm thai nhi thường được thực hiện trong tam cá nguyệt đầu tiên để xác nhận và ghi ngày tháng mang thai và ba tháng thứ hai - từ 18 đến 20 tuần khi các chi tiết giải phẫu có thể nhìn thấy.

Điện động nhãn đồ (ENG): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trong thời gian điện động nhãn đồ, các điện cực được gắn vào mặt gần mắt để ghi lại chuyển động của mắt, các chuyển động được ghi lại trên giấy biểu đồ

Xét nghiệm dung nạp glucose (đường máu)

Sau khi uống dung dịch glucose, có thể cần phải ở lại phòng của bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm trong khi chờ đợi kiểm tra mức độ đường trong máu

Kiểm tra chức năng phổi tại nhà: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Nếu bị bệnh phổi, bác sĩ có thể kiểm tra lưu lượng hô hấp tối đa, và lưu lượng thở ra tối đa, để đo lượng không khí có thể hít vào và thở ra

X quang bụng: ý nghĩa lâm sàng hình ảnh x quang

X quang bụng có thể là một trong những kỹ thuật cận lâm sàng đầu tiên được thực hiện để tìm ra nguyên nhân đau bụng, trướng, buồn nôn hoặc nôn

Sàng lọc hội chứng Down, Edwards 3 tháng (tam cá nguyệt) đầu thai kỳ

Sàng lọc tam cá nguyệt đầu tiên được thực hiện để đánh giá nguy cơ của mang thai em bé có hội chứng Down. Kiểm tra cũng cung cấp thông tin về nguy cơ của hội chứng Edwards.

Chụp động mạch vành (Angiograms)

Thủ tục đặt ống thông tim có thể chẩn đoán và điều trị bệnh tim và mạch máu. Chụp mạch vành, có thể giúp chẩn đoán bệnh tim, là loại phổ biến nhất của thủ tục ống thông tim.

Đo nhịp tim: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra

Kiểm tra nhịp tim bằng cách, đếm nhịp đập trong một khoảng thời gian đã đặt, và nhân số đó để có được số nhịp mỗi phút

Tế bào học nước tiểu

Tế bào học nước tiểu thường được dùng để chẩn đoán ung thư bàng quang, mặc dù các thử nghiệm cũng có thể phát hiện ung thư thận, ung thư tuyến tiền liệt.

Xạ hình xương: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Xạ hình xương để tìm ung thư xương hoặc xác định liệu ung thư từ một khu vực khác, chẳng hạn như vú, phổi, thận, tuyến giáp hoặc tuyến tiền liệt, đã di căn đến xương

Siêu âm Doppler

Xét nghiệm siêu âm Doppler cũng có thể giúp bác sĩ kiểm tra chấn thương động mạch hoặc theo dõi điều trị nhất định cho các tĩnh mạch và động mạch.

Màng ngăn âm đạo

Không dùng nếu thấy máu trên màng ngăn âm đạo sau khi gỡ bỏ nó không liên quan đến kinh nguyệt hoặc trải nghiệm đau đớn cho đối tác trong hoặc sau khi sử dụng màng ngăn âm đạo.

Các thủ thuật sinh thiết sử dụng để chẩn đoán ung thư

Sinh thiết là một thủ thuật, để loại bỏ một mảnh mô hoặc một mẫu tế bào từ cơ thể, để có thể được phân tích trong phòng xét nghiệm

Đánh giá chất nhầy cổ tử cung kế hoạch hóa gia đình

Phương pháp chất nhầy cổ tử cung đôi khi kết hợp với một phương pháp kế hoạch hóa gia đình tự nhiên, chẳng hạn như theo dõi nhiệt độ cơ thể cơ bản. Điều này đôi khi được gọi là phương pháp symptothermal.

Thử nghiệm di truyền (kiểm tra DNA)

Nếu có các triệu chứng của một bệnh có thể được gây ra bởi biến đổi gen, thử nghiệm di truyền có thể tiết lộ nếu có rối loạn nghi ngờ.

Thụt Bari chụp x quang đại tràng

Ngoài ra, thụt bari tương phản cũng có thể phát hiện ung thư. Nếu bất kỳ tăng trưởng, polyp được phát hiện trong một dung dịch thụt bari, nội soi tiếp theo có thể là cần thiết.

Soi cổ tử cung

Nhiều phụ nữ cảm thấy lo âu trước khi kỳ thi soi cổ tử cung của họ. Biết những gì mong đợi trong quá trình soi cổ tử cung có thể giúp cảm thấy thoải mái hơn.

Nội soi đại tràng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trước khi thủ thuật này, sẽ cần phải làm sạch ruột, chuẩn bị đại tràng, chuẩn bị đại tràng mất 1 đến 2 ngày, tùy thuộc vào loại chuẩn bị mà bác sĩ khuyến nghị

Chụp cắt lớp phát xạ Positron (PET): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Chụp cắt lớp phát xạ Positron thường được sử dụng để đánh giá ung thư, kiểm tra lưu lượng máu, xem các cơ quan hoạt động như thế nào

Chụp đại trực tràng với thuốc xổ Barium: ý nghĩa lâm sàng kết quả

Viêm loét đại tràng và bệnh Crohn, chụp đại trực tràng với thuốc xổ Barium cũng có thể được sử dụng để theo dõi tiến trình của những bệnh này

Mũ cổ tử cung tránh thai

Ước tính 32 trong 100 phụ nữ đã sinh sẽ trở nên mang thai trong năm đầu tiên sử dụng. Sự khác biệt này là do thực tế âm đạo và cổ tử cung được kéo dài âm đạo sau sinh đẻ thường

Chụp cộng hưởng từ (MRI) bụng: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

MRI bụng có thể tìm thấy những thay đổi trong cấu trúc của các cơ quan, hoặc các mô khác, nó cũng có thể tìm thấy tổn thương mô hoặc bệnh

Lấy mẫu lông nhung màng đệm (CVS): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Các tế bào lông nhung màng đệm có cùng chất liệu di truyền với tế bào của em bé, trong lấy mẫu lông nhung màng đệm, một mẫu tế bào lông nhung màng đệm được lấy

Chụp cắt lớp vi tính (angiograms CT) mạch vành

Trong chụp mạch CT, không có ống thông được đặt trong háng, và thuốc nhuộm nhìn thấy trên CT scan được tiêm qua một đường (IV) tiêm tĩnh mạch đặt trong tay hay cánh tay.