- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Một số thủ thuật và xét nghiệm trong lâm sàng
- Nuôi cấy da và vết thương: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nuôi cấy da và vết thương: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Nuôi cấy da hoặc vết thương là một xét nghiệm để tìm vi trùng (như vi khuẩn hoặc nấm) có thể gây nhiễm trùng. Một mẫu da, mô hoặc chất dịch được thêm vào một chất thúc đẩy sự phát triển của vi trùng. Nếu không có vi trùng phát triển, nuôi cấy là âm tính. Nếu vi trùng có thể gây nhiễm trùng phát triển, nuôi cấy là dương tính. Loại vi trùng có thể được xác định bằng kính hiển vi hoặc xét nghiệm hóa học. Đôi khi các xét nghiệm khác được thực hiện để tìm ra loại thuốc phù hợp để điều trị nhiễm trùng. Điều này được gọi là kiểm tra độ nhạy.
Hầu hết các vi khuẩn có thể phát triển trong oxy. Chúng được gọi là vi khuẩn hiếu khí và thường được tìm thấy trong các vết thương gần bề mặt da (bề ngoài). Vi khuẩn không thể phát triển với sự hiện diện của oxy (yếm khí) thường được tìm thấy trong các vết thương sâu hơn và áp xe. Nuôi cấy vết thương có thể tìm ra liệu vi khuẩn hiếu khí hay kỵ khí.
Nuôi cấy nấm được thực hiện để tìm hiểu xem có phải nhiễm trùng do nấm gây ra hay không. Nuôi cấy virus có thể được thực hiện để tìm hiểu xem nhiễm trùng gây ra bởi một loại virus.
Một số loại vi khuẩn thường sống hoặc trong cơ thể có thể gây nhiễm trùng nếu chúng đi đến các bộ phận của cơ thể nơi chúng bình thường không được tìm thấy. Ví dụ, vi khuẩn E.coli thường được tìm thấy ở đại tràng và hậu môn. Nhưng nếu vi khuẩn E.coli lây lan từ hậu môn đến niệu đạo, vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI).
Các mẫu nuôi cấy cũng có thể được thu thập từ tai hoặc mắt, từ vết loét mở hoặc kín, hoặc từ móng tay và tóc.
Chỉ định nuôi cấy da và vết thương
Tìm nguyên nhân nhiễm trùng trong vết loét, bỏng, vết thương phẫu thuật hoặc chấn thương. Một vết thương bao gồm vết cắn của động vật, vết cắn của con người, vết chích hoặc vết trầy xước, vết cắt và vết thương đâm thủng có nhiều khả năng bị nhiễm trùng.
Đưa ra quyết định về điều trị tốt nhất cho nhiễm trùng. Điều này được gọi là kiểm tra độ nhạy.
Chuẩn bị nuôi cấy da và vết thương
Không cần phải làm bất cứ điều gì trước khi có kiểm tra này. Nếu đang dùng hoặc gần đây đã dùng thuốc kháng sinh, hãy nói với bác sĩ.
Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.
Thực hiện nuôi cấy da và vết thương
Để lấy mẫu mô hoặc chất dịch từ vết thương, tăm bông vô trùng được đưa vào vết thương. Bác sĩ thu thập mẫu có thể ấn xung quanh vết thương và nhẹ nhàng xoay miếng gạc để thu thập càng nhiều mô hoặc chất dịch càng tốt. Gạc sau đó được đặt vào ống nuôi cấy hiếu khí hoặc kỵ khí hoặc cả hai, tùy thuộc vào loại sinh vật nghi ngờ.
Một cây kim có thể được sử dụng để thu thập chất dịch từ vết thương được che phủ (bong vảy) hoặc từ áp xe. Chất dịch sau đó được đặt trong ống nuôi cấy.
Bác sĩ có thể cần phải lấy một mẫu da hoặc mô (sinh thiết) để xét nghiệm. Nếu việc thu thập mẫu có khả năng gây đau, trước tiên có thể được tiêm thuốc làm tê vùng kín (gây tê cục bộ).
Sau khi mẫu được thu thập, nó được đặt trong chứa có chất (gọi là môi trường phát triển hoặc môi trường nuôi cấy) giúp vi khuẩn, nấm hoặc vi rút phát triển.
Vi khuẩn thường cần khoảng 1 đến 2 ngày để phát triển.
Nấm thường cần vài ngày để phát triển.
Virus cần được đặt trong một thùng chứa các tế bào sống và có thể mất vài tuần để phát triển.
Bất kỳ vi khuẩn, nấm hoặc vi rút phát triển sẽ được xác định bằng kính hiển vi, xét nghiệm hóa học hoặc cả hai. Nếu kiểm tra độ nhạy được thực hiện để giúp đưa ra quyết định về điều trị, sẽ cần thêm thời gian.
Cảm thấy khi nuôi cấy da và vết thương
Nếu có một mẫu chất dịch hoặc mô được lấy từ vết thương, có thể cảm thấy đau khi lấy mẫu. Có thể cảm thấy một vết chích ngắn, sắc nhọn nếu được tiêm thuốc gây tê để làm tê khu vực lấy mẫu nuôi cấy.
Rủi ro của nuôi cấy da và vết thương
Có rất ít nguy cơ lây lan một số bệnh nhiễm trùng nếu cần sinh thiết để lấy mẫu.
Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nuôi cấy da hoặc vết thương là một xét nghiệm để tìm và xác định vi trùng (như vi khuẩn, nấm hoặc vi rút) có thể phát triển trên da hoặc trong vết thương.
Một số loại vi khuẩn, nấm và vi rút phát triển nhanh chóng trong nuôi cấy và một số loại phát triển chậm. Kết quả xét nghiệm có thể mất từ một ngày đến vài tuần, tùy thuộc vào loại nghi ngờ nhiễm trùng.
Bình thường
Không có số lượng lớn vi trùng có hại được tìm thấy trên da hoặc trong vết thương. Kết quả nuôi cấy bình thường là âm tính.
Bất thường
Vi trùng có hại được tìm thấy trên da hoặc trong vết thương. Kết quả nuôi cấy bất thường là dương tính.
Nếu kết quả xét nghiệm dương tính, xét nghiệm độ nhạy có thể được thực hiện giúp đưa ra quyết định về điều trị.
Yếu tố ảnh hưởng đến nuôi cấy da và vết thương
Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:
Dùng hoặc đã dùng kháng sinh gần đây.
Vi khuẩn thường được tìm thấy trên da trong mô hoặc mẫu vết thương.
Điều cần biết thêm
Các loại vi khuẩn thường gây nhiễm trùng trong vết thương là tụ cầu khuẩn (Staphylococcus), strep (Streptococcus) và Clostridium perfringens, một loại vi khuẩn được tìm thấy trong đất và trong phân có thể gây hoại thư. Loại nấm phổ biến nhất gây nhiễm trùng trong vết thương là Candida albicans.
Nhìn vào chất dịch (như mủ) từ vết thương dưới kính hiển vi đôi khi có thể giúp xác định loại vi khuẩn hoặc nấm gây nhiễm trùng trước khi kết quả nuôi cấy sẵn sàng.
Nuôi cấy không phát triển bất kỳ vi khuẩn có thể không có nghĩa là không bị nhiễm trùng. Đôi khi số lượng mẫu được thu thập, tuổi của vết thương (hoặc vấn đề về da), loại nuôi cấy được thực hiện và sử dụng kháng sinh trước đó có thể ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn trong nuôi cấy.
Kiểm tra virus có thể được thực hiện để phát hiện và xác định nhiễm virus trong cơ thể gây ra các triệu chứng.
Hầu hết các loại nấm phát triển rất chậm và có thể không xuất hiện trong nuôi cấy trong vài tuần. Bác sĩ có thể khuyên nên bắt đầu điều trị trước khi kết quả nuôi cấy trở lại nếu họ nghĩ rằng có thể bị nhiễm nấm.
Kiểm tra độ nhạy giúp bác sĩ chọn loại thuốc tốt nhất để điều trị các loại vi khuẩn, vi rút hoặc nấm cụ thể.
Bài viết cùng chuyên mục
Đo áp lực thực quản
Đo áp lực thực quản có thể hữu ích trong việc chẩn đoán một loạt các rối loạn ảnh hưởng đến thực quản. Đo áp lực thực quản cũng có thể được sử dụng như một phần của đánh giá trước phẫu thuật.
Thông tim cho tim bẩm sinh: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Thông qua ống thông, bác sĩ có thể đo áp lực, lấy mẫu máu và tiêm thuốc nhuộm đặc biệt chất cản quang vào buồng tim hoặc mạch máu
Nội soi tiêu hóa
Nội soi được sử dụng để chẩn đoán và đôi khi điều trị có ảnh hưởng đến phần trên của hệ thống tiêu hóa, bao gồm cả thực quản, dạ dày và phần đầu của ruột non
Sinh thiết nội mạc tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Sinh thiết nội mạc tử cung có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân gây chảy máu tử cung bất thường, để kiểm tra sự phát triển quá mức của niêm mạc
Xét nghiệm dung nạp glucose (đường máu)
Sau khi uống dung dịch glucose, có thể cần phải ở lại phòng của bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm trong khi chờ đợi kiểm tra mức độ đường trong máu
Xét nghiệm CA 125
Xét nghiệm CA 125 không đủ chính xác, để sử dụng cho tầm soát ung thư trong tất cả các phụ nữ, đặc biệt là tiền mãn kinh phụ nữ.
Xét nghiệm Pap: ý nghĩa lâm sàng xét nghiệm ung thư cổ tử cung
Trong xét nghiệm Pap, một mẫu tế bào nhỏ từ bề mặt cổ tử cung được bác sĩ thu thập, sau đó mẫu được trải trên một phiến kính
Siêu âm tim (Echocardiograms)
Bác sĩ có thể đề nghị siêu âm tim nếu họ nghi ngờ vấn đề với các van hoặc các buồng tim hoặc khả năng tim bơm. Siêu âm tim cũng có thể được sử dụng để phát hiện các khuyết tật tim bẩm sinh ở thai nhi.
Thử nghiệm di truyền (kiểm tra DNA)
Nếu có các triệu chứng của một bệnh có thể được gây ra bởi biến đổi gen, thử nghiệm di truyền có thể tiết lộ nếu có rối loạn nghi ngờ.
Đo mật độ xương: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra
Nếu mật độ xương thấp hơn bình thường, có thể tăng nó và sức mạnh, có thể làm những việc như tập thể dục, nâng tạ hoặc sử dụng máy tập tạ, cũng có thể chắc chắn rằng có đủ canxi và vitamin D
Đo áp lực bàng quang: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Trong quá trình đo áp lực bàng quang, bàng quang chứa đầy nước để đo khả năng giữ và đẩy nước ra, thuốc cũng có thể được chỉ định để xem liệu bàng quang co lại
Nội soi bàng quang: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Nội soi bàng quang được thực hiện bởi bác sĩ tiết niệu, với một hoặc nhiều trợ lý, thủ thuật được thực hiện trong bệnh viện hoặc phòng của bác sĩ
Siêu âm ổ bụng: ý nghĩa lâm sàng chỉ số siêu âm
Nếu kiểm tra gan, túi mật, lá lách và tuyến tụy, có thể cần ăn một bữa ăn không có chất béo vào buổi tối trước khi siêu âm, sau đó, có thể cần tránh ăn trong 8 đến 12 giờ trước khi siêu âm
Nuôi cấy phân: ý nghĩa lâm sàng kết quả nuôi cấy
Loại vi trùng có thể được xác định, bằng kính hiển vi, hoặc xét nghiệm hóa học, xét nghiệm khác để tìm ra loại thuốc phù hợp, để điều trị
Sinh thiết vú
Sinh thiết vú được coi là cách tốt nhất để đánh giá một khu vực đáng ngờ trong vú để xác định xem co nó là ung thư vú, có một số loại thủ thuật sinh thiết vú
Phân tích sỏi thận: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Viên sỏi thận có thể nhỏ như một hạt cát, hoặc lớn như một quả bóng golf, đôi khi hòn sỏi có thể rời thận, và di chuyển xuống niệu quản vào bàng quang
Chụp cộng hưởng từ (MRI) vai: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chụp cộng hưởng từ vai, là thủ thuật được thực hiện với một máy sử dụng từ trường, và các xung năng lượng sóng vô tuyến, để tạo ra hình ảnh của vai
Sinh thiết phổi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Sinh thiết phổi được thực hiện để chẩn đoán sarcoidosis hoặc xơ phổi, trong một số ít trường hợp, sinh thiết phổi cho viêm phổi nặng
X quang mặt: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chụp x quang mặt giúp tìm gãy xương, khối u, dị vật, nhiễm trùng và tăng trưởng bất thường hoặc thay đổi cấu trúc hoặc kích thước xương
Điện não đồ (electroencephalogram, EEG)
EEG là một trong các xét nghiệm chẩn đoán chính động kinh. Điện não đồ cũng có thể đóng một vai trò quan trọng trong chẩn đoán các rối loạn não bộ khác.
Xét nghiệm ANA (kháng thể kháng nhân)
Trong hầu hết trường hợp, ANA thử nghiệm chỉ ra rằng hệ thống miễn dịch đã đưa ra một cuộc tấn công nhầm địa chỉ trên mô của riêng bản thân - nói cách khác, một phản ứng tự miễn dịch.
Chọc hút tủy xương và sinh thiết tủy: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Chọc hút tủy xương và sinh thiết tủy loại bỏ xương với tủy bên trong để xem dưới kính hiển vi, chọc hút dịch thường được thực hiện trước, và sau đó là sinh thiết
Siêu âm Doppler
Xét nghiệm siêu âm Doppler cũng có thể giúp bác sĩ kiểm tra chấn thương động mạch hoặc theo dõi điều trị nhất định cho các tĩnh mạch và động mạch.
Tiêm Cortisone
Cortisone tiêm phổ biến nhất ở các khớp, chẳng hạn như mắt cá chân, khuỷu tay, hông, đầu gối, cột sống, vai và cổ tay. Ngay cả các khớp nhỏ ở bàn tay và bàn chân có thể hưởng lợi từ cortisone.
Xạ hình thông khí tưới máu phổi: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Xạ hình thông khí tưới máu phổi thường được sử dụng để tìm thuyên tắc phổi, đây là cục máu đông chặn lưu lượng máu bình thường trong phổi
