Chống đông: các chất sử dụng ngoài cơ thể

2020-12-13 04:45 PM

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Mặc dù máu được lấy từ cơ thể và đựng trong ống nghiệm thường đông lại sau 6 phút, máu được đựng trong các ống nghiệm tráng silicon sẽ không đông lại sau 1 giờ hoặc lâu hơn. Lý do là lớp silicon sẽ ngăn cản sự hoạt hóa do tiếp xúc của tiểu cầu và yếu tố XII là hai yếu tố chính khởi động cơ chế đông máu nội sinh.

Ngược lại, ở ống nghiệm không tráng silicon sẽ có sự hoạt hóa tiểu cầu và yếu tố XII làm phát triển nhanh cục máu đông.

Heparin có thể được sử dụng để ngăn ngừa sự đông máu ngoài cơ thể giống như trong cơ thể. Heparin được dùng đặc biệt là trong phẫu thuật mà máu phải đi qua một máy timphổi nhân tạo hoặc thận nhân tạo trước khi trở lại cơ thể bệnh nhân.

Nhiều chất làm giảm lượng ion calci trong máu cũng có thể được sử dụng để ngăn ngừa đông máu ngoài cơ thể.

Ví dụ như một lượng nhỏ hợp chất oxalat nếu được hòa trộn với một mẫu máu sẽ gây kết tủa dưới dạng calci oxalat, từ đó làm giảm nồng độ ion calci, quá trình đông máu bị bất hoạt.

Bất kì chất nào làm mất đi dạng ion của calci máu đều có thể ngăn ngừa quá trình đông máu. Ion citrat tích điện âm là rất phù hợp và thường được hòa trộn với máu ở dạng natri citrat, amoni citrat hoặc kali citrat. Ion citrat sẽ kết hợp với ion calci trong máu tạo phức hợp chứa calci, làm giảm lượng ion calci nên ngăn ngừa quá trình đông máu. Các chất chống đông citrat có một ưu điểm quan trọng so với các chất chống đông oxalat là oxalat độc với cơ thể người, trong khi một lượng vừa phải citrat có thể vào cơ thể theo đường tiêm tĩnh mạch. Sau khi tiêm, ion citrat bị loại bỏ khỏi máu trong vòng ít phút bởi gan và nó sẽ được trùng hợp thành glucose hoặc chuyển hóa trực tiếp thành năng lượng. Do vậy, 500 ml máu đã được chống đông bằng citrat thông thường co thể được truyền cho người nhận trong vòng ít phút nếu như không có hậu quả tồi tệ nào xảy ra. Tuy nhiên, nếu như gan bị tổn thương hoặc đưa vào quá nhanh một lượng lớn máu hoặc huyết tương có chứa citrat (trong vòng chưa đến 1 phút) thì ion citrat có thể không bị loại bỏ quá nhanh, từ đó nó có thể làm hạ nồng độ ion calci xuống rất nhiều gây nên cơn co tetany hoặc chết do co giật.

Chống đông: các chất sử dụng ngoài cơ thể

Bài viết cùng chuyên mục

Một số chỉ định điều trị shock

Nguyên nhân cụ thể của loét dạ dày tá tràng

Loạn thị: rối loạn độ hội tụ của mắt

Tái hấp thu và bài tiết của thận: tính từ sự thanh thải

Tuổi già và bệnh tật

Tổng hợp hemoglobin: gắn kết ô xy và thải trừ CO2

Tính đặc hiệu của tế bào lympho B: miễn dịch dịch thể và kháng thể

Ức chế (vô cảm) đau: hệ thống trong não và tủy sống

Cơ chế cô đặc nước tiểu: những thay đổi áp suất thẩm thấu ở các đoạn khác nhau của ống thận

Các chỉ số cơ bản trong rối loạn cân bằng Acid Base

Những yếu tố chính gây xơ vữa động mạch

Lợi tiểu quai: giảm tái hấp thu natri clo và kali ở đoạn phình to nhánh lên quai Henle

Sinh lý bệnh tử vong

Hệ thống mono đại thực bào/ hệ thống võng nội mô

Loại tế bào lympho T: chức năng khác nhau của chúng

Bất thường trong điều hòa thân nhiệt cơ thể người

Giảm mức lọc cầu thận: tăng áp suất thẩm thấu keo mao mạch cầu thận

Ước tính mức lọc cầu thận: độ thanh thải và nồng độ creatinin huyết tương

Suy tim mất bù: những thay đổi huyết động học trong suy tim nặng

Điều chỉnh bài tiết phốt phát của thận

Dẫn truyền đau: con đường kép trong hệ thần kinh trung ương

Khí ra vào phổi: áp lực gây ra sự chuyển động của không khí

Sinh lý bệnh ung thư

Sự tái hấp thu ở ống thận: lớn về mặt định lượng và có tính chọn lọc cao

Đau tạng: cơ chế và đặc điểm phân biệt với cơn đau từ bề mặt da