Phác đồ điều trị viêm xoang cấp

2024-03-18 09:48 AM

Viêm xoang cấp tính là tình trạng viêm nhiễm của một hoặc nhiều hốc xoang do nhiễm trùng hoặc dị ứng. Hầu hết các bệnh nhiễm trùng xoang cấp tính là do virus và tự khỏi trong vòng 10 ngày.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Viêm xoang cấp tính là tình trạng viêm nhiễm của một hoặc nhiều hốc xoang do nhiễm trùng hoặc dị ứng.

Hầu hết các bệnh nhiễm trùng xoang cấp tính là do virus và tự khỏi trong vòng 10 ngày. Điều trị là triệu chứng. Viêm xoang cấp tính do vi khuẩn có thể là nhiễm trùng tiên phát, biến chứng của viêm xoang do virus hoặc do răng. Các sinh vật gây bệnh chính là Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae và Moraxella catarrhalis.

Cần phân biệt giữa viêm xoang do vi khuẩn và viêm mũi họng thông thường (xem Viêm mũi và viêm mũi họng). Chỉ cần điều trị bằng kháng sinh trong trường hợp viêm xoang do vi khuẩn.

Nếu không điều trị, viêm xoang nặng ở trẻ em có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng do sự lây lan của nhiễm trùng sang các cấu trúc xương lân cận, hốc mắt hoặc màng não.

Đặc điểm lâm sàng

Viêm xoang ở người lớn

Chảy mủ một bên hoặc hai bên, tắc mũi và;

Đau một bên hoặc hai bên mặt, tăng lên khi cúi xuống; áp lực đau đớn ở vùng hàm trên hoặc sau trán.

Sốt thường nhẹ hoặc không có.

Viêm xoang có thể xảy ra nếu các triệu chứng kéo dài hơn 10 đến 14 ngày hoặc trầm trọng hơn sau 5 đến 7 ngày hoặc nghiêm trọng (đau dữ dội, sốt cao, tình trạng chung xấu đi).

Viêm xoang ở trẻ em

Các triệu chứng giống nhau; Ngoài ra, có thể có biểu hiện khó chịu hoặc thờ ơ hoặc ho hoặc nôn.

Trong trường hợp nhiễm trùng nặng: tình trạng chung xấu đi, sốt trên 39°C, phù quanh hốc mắt hoặc mặt.

Điều trị

Điều trị triệu chứng

Sốt và đau.

Làm sạch mũi bằng natri clorua 0,9%.

Liệu pháp kháng sinh

Ở người trưởng thành:

Liệu pháp kháng sinh được chỉ định nếu bệnh nhân đáp ứng các tiêu chí về thời gian hoặc mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Amoxicillin uống là phương pháp điều trị đầu tay.

Nếu chẩn đoán không chắc chắn (các triệu chứng vừa phải < 10 ngày) và bệnh nhân có thể được tái khám trong vài ngày tới, bắt đầu điều trị triệu chứng, như đối với viêm mũi họng hoặc viêm xoang do virus.

Còn bé:

Liệu pháp kháng sinh được chỉ định nếu trẻ có các triệu chứng nặng hoặc triệu chứng nhẹ liên quan đến các yếu tố nguy cơ (ví dụ: suy giảm miễn dịch, bệnh hồng cầu hình liềm, hen suyễn).

Amoxicillin uống là phương pháp điều trị đầu tay. amoxicillin PO trong 7 đến 10 ngày:

Trẻ em: 30 mg/kg 3 lần mỗi ngày (tối đa 3 g mỗi ngày) Người lớn: 1 g 3 lần mỗi ngày

Trong trường hợp không đáp ứng trong vòng 48 giờ điều trị:

Amoxicillin/axit clavulanic PO trong 7 đến 10 ngày. Chỉ sử dụng các công thức theo tỷ lệ 8:1 hoặc 7:1. Liều được biểu thị bằng amoxicillin:

Trẻ em < 40 kg: 25 mg/kg x 2 lần/ngày Trẻ em ≥ 40 kg và người lớn:

Tỷ lệ 8:1: 2000 mg mỗi ngày (2 viên 500/62,5 mg 2 lần mỗi ngày) Tỷ lệ 7:1: 1750 mg mỗi ngày (1 viên 875/125 mg 2 lần mỗi ngày).

Ở những bệnh nhân dị ứng với penicillin: uống erythromycin trong 7 đến 10 ngày: Trẻ em: 30 đến 50 mg/kg mỗi ngày b.

Người lớn: 1g, ngày 2 đến 3 lần.

Ở trẻ sơ sinh bị viêm màng phổi, xem Viêm mô tế bào quanh hốc mắt và hốc mắt.

Phương pháp điều trị khác

Đối với viêm xoang thứ phát do nhiễm trùng răng: nhổ răng khi đang điều trị kháng sinh.

Trong trường hợp có biến chứng nhãn khoa (liệt vận nhãn, giãn đồng tử, giảm thị lực, tê giác mạc), chỉ định phẫu thuật dẫn lưu.

Chú thích:

(a) Đối với trẻ em: đặt trẻ nằm ngửa, đầu quay sang một bên và nhỏ dung dịch natri clorid 0,9% vào mỗi lỗ mũi.

(b) Để biết liều lượng theo độ tuổi hoặc cân nặng, xem erythromycin trong hướng dẫn Thuốc thiết yếu.

Bài viết cùng chuyên mục

Phác đồ điều trị hóa chất ung thư phổi nguyên phát

Tính nhạy cảm của u phổi và chu trình phát triển, các tế bào phân chia nhanh nhạy cảm hơn với điều trị hoá chất, đặc biệt, khi tế bào đang phân chia.

Phác đồ điều trị suy hô hấp nặng do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Có thể dùng aminophylin 0,24 g pha với 100 ml dịch glucose 5 phần trăm, truyền trong 30 đến 60 phút, sau đó truyền duy trì.

Phác đồ điều trị viêm phổi ở trẻ em trên 5 tuổi và người lớn

Viêm phổi ở trẻ em trên 5 tuổi và người lớn thực sự có thể do vi-rút, phế cầu khuẩn và Mycoplasma pneumoniae gây ra.

Phác đồ điều trị viêm phổi kẽ

Các điều trị khác như điều trị viêm khớp dạng thấp, nên dùng corticoid ngay từ đầu, không dùng liều vượt quá 100 mg ngày.

Phác đồ điều trị viêm họng cấp

Viêm cấp amidan và hầu họng. Phần lớn các trường hợp có nguồn gốc từ virus và không cần điều trị bằng kháng sinh. Liên cầu nhóm A (GAS) là nguyên nhân chính do vi khuẩn gây ra và chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em từ 3 đến 14 tuổi.

Phác đồ điều trị cảm lạnh thông thường

Viêm mũi (viêm niêm mạc mũi) và viêm mũi họng (viêm niêm mạc mũi và họng) nói chung là lành tính, tự giới hạn và thường có nguồn gốc từ virus.

Phác đồ điều trị viêm phổi do tụ cầu

Viêm phổi do tụ cầu là một bệnh nhiễm trùng phổi do vi khuẩn Staphylococcus aureus. Loại viêm phổi này phổ biến hơn ở trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ đã không khỏe hoặc suy dinh dưỡng.

Phác đồ điều trị viêm nắp thanh quản

Việc kỹ thuật đặt nội khí quản khó khăn, và cần được thực hiện bởi bác sĩ quen thủ thuật, hãy chuẩn bị để thực hiện mở khí quản nếu đặt không thành công.

Phác đồ điều trị đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Chỉ định kháng sinh khi bệnh nhân có triệu chứng nhiễm trùng rõ, ho khạc đờm nhiều, đờm đục, hoặc có sốt và các triệu chứng nhiễm trùng khác kèm theo.

Phác đồ điều trị tràn dịch màng phổi

Trường hợp tràn mủ màng phổi khu trú, đã vách hóa: cần tiến hành mở màng phổi dưới hướng dẫn của siêu âm màng phổi, hoặc chụp cắt lớp vi tính lồng ngực.

Phác đồ điều trị bệnh nhân shock (sốc) do xuất huyết

Ưu tiên khôi phục lại khối lượng máu trong lòng mạch, càng nhanh càng tốt, đặt 2 đường truyền tĩnh mạch ngoại vi.

Phác đồ điều trị ho kéo dài

Ho quá nhiều gây mệt nhiều, chưa xác định rõ nguyên nhân, hoặc một số trường hợp đã xác định được nguyên nhân, nhưng không có rối loạn thông khí.

Phác đồ điều trị giãn phế quản

Những trường hợp giãn phế quản nặng, vi khuẩn kháng thuốc, thường cần dùng kháng sinh dài ngày hơn, hoặc bội nhiễm do Pseudomonas aeruginosa.

Phác đồ điều trị tắc nghẽn đường hô hấp trên cấp tính

Tắc nghẽn đường hô hấp trên cấp tính có thể do hít phải dị vật, nhiễm vi-rút hoặc vi khuẩn (viêm thanh khí phế quản, viêm nắp thanh quản, viêm khí quản), sốc phản vệ, bỏng hoặc chấn thương.

Phác đồ điều trị viêm tiểu phế quản

Trường hợp nặng có thể xảy ra, trong đó đứa trẻ có nguy cơ do kiệt sức, hoặc nhiễm khuẩn thứ phát, nằm viện là cần thiết khi các dấu hiệu triệu chứng nghiêm trọng.

Phác đồ điều trị thiếu máu huyết tán

Trong một số trường hợp, đặc biệt là ở trẻ em bị sốt rét nặng, thiếu máu có thể gây ra suy tim, có thể được bù bằng cách truyền máu.

Phác đồ điều trị viên nắp thanh quản mới nhất

Nhiễm khuẩn nắp thanh quản ở trẻ nhỏ do Haemophilus influenzae (Hib) gây ra, rất hiếm xảy ra khi tỷ lệ tiêm vắc xin Hib cao. Nó có thể được gây ra bởi các vi khuẩn khác và xảy ra ở người lớn.

Phác đồ điều trị viêm phế quản cấp

Điều trị kháng sinh được chỉ định khi, bệnh nhân đang trong tình trạng có bệnh nền, suy dinh dưỡng, bệnh sởi, bệnh còi xương, thiếu máu nặng.

Phác đồ điều trị viêm phế quản cấp

Viêm phế quản cấp tính thường bắt đầu bằng viêm mũi họng (viêm họng, viêm thanh quản, viêm khí quản). Ban đầu ho khan và sau đó ho có đờm. Sốt nhẹ.

Phác đồ điều trị cấp cứu Shock phản vệ

Corticosteroid không có hiệu quả trong giai đoạn cấp tính, phải được chỉ định ít nhất một lần cho bệnh nhân đã ổn định, để ngăn ngừa tái phát trong ngắn hạn.

Phác đồ điều trị sốt

Trong trường hợp sốt xuất huyết, và sốt xuất huyết dengue, acid acetylsalicylic, và ibuprofen là chống chỉ định; sử dụng paracetamol thận trọng khi suy gan.

Phác đồ điều trị bệnh động kinh

Một sự gián đoạn đột ngột của điều trị có thể gây tình trạng động kinh, tỷ lệ giảm liều thay đổi theo thời gian điều trị; thời gian điều trị càng dài, thời gian giảm liều cũng dài.

Phác đồ điều trị áp xe phổi

Có thể nội soi phế quản ống mềm để hút mủ ở phế quản, giúp dẫn lưu ổ áp xe, soi phế quản ống mềm còn giúp phát hiện các tổn thương gây tắc nghẽn phế quản.

Phác đồ điều trị co giật trong khi mang thai

Chỉ trong trường hợp không có sẵn magiê sulfate, sử dụng tĩnh mạch chậm diazepam 10 mg tiếp theo là 40 mg trong 500 ml glucose.

Định hướng phác đồ điều trị u trung thất nguyên phát

U tuyến ức giai đoạn III và IVa không thể phẫu thuật cắt bỏ, bắt đầu với hóa trị liệu, nếu đáp ứng tốt, thể trạng bệnh nhân cho phép.