Ban cánh bướm gò má: tại sao và cơ chế hình thành

2020-05-12 12:54 PM

Khi hệ thống miễn dịch phản ứng thiệt hại từ tia UV, viêm tự miễn có thể xảy ra ở khu vực đó. Tại sao nó thường có hình dạng của một con bướm vẫn chưa rõ ràng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Ban cánh bướm gò má có thể xảy ra khi các tế bào liên quan đến miễn dịch ở da bệnh nhân phản ứng với tổn thương do tiếp xúc với tia UV, giải phóng các hóa chất gây viêm. Khi hệ thống miễn dịch phản ứng thiệt hại từ tia UV, viêm tự miễn có thể xảy ra ở khu vực đó.

Tại sao nó thường có hình dạng của một con bướm vẫn chưa rõ ràng, có thể là do má và mũi thường phải chịu nhiều ánh nắng trực tiếp hơn.

Một điểm đỏ vàng hoặc tím, nhẹ nhàng phát ban có vảy, nhìn thấy trên sống mũi và trên cả hai má trong hình dạng của một con bướm. Phát ban chừa ra nếp mũi má, giúp phân biệt nó với phát ban khác (ví dụ bệnh Rosacea). Đó cũng là cảm quan người khám.

Hình. Ban cánh bướm trong bệnh lupus ban đỏ hệ thống

Ban cánh bướm trong bệnh lupus ban đỏ hệ thống

Nguyên nhân

Lupus ban đỏ hệ thống

Viêm bì cơ

Hình. Cơ chế của ban cánh bướm gò má

Cơ chế của ban cánh bướm gò má

Cơ chế

Cơ chế chính xác là không rõ ràng. Tuy nhiên, giống như các bệnh tiềm ẩn trong bệnh lupus ban đỏ, nó được cho là kết quả từ một phản ứng tự miễn do yếu tố di truyền, môi trường và miễn dịch.

Một số trong những yếu tố thể hiện được tham gia bao gồm:

Một khuynh hướng di truyền không hiệu quả hay thiếu hụt dẫn đến một thất bại rõ ràng phức hợp miễn dịch của các tế bào tự hủy hoại, do đó làm tăng cơ hội của sự phát triển tự miễn dịch.

Ánh sáng mặt trời đã được chứng minh để làm hỏng và / hoặc gây ra tự chết theo chu kỳ của các protein keratinocyte ở lớp biểu bì và có thể kích thích sản xuất tự kháng thể. Ánh sáng mặt trời co thể làm tăng khả năng tế bào sừng bị phá hủy bởi sự bổ sung và các cơ chế kháng thể phụ thuộc.

Phản ứng miễn dịch tế bào đặc trưng và dịch thể đã được nhìn thấy trong các nghiên cứu xem xét biểu hiện da của bệnh lupus. Có khả năng là một sự kết hợp của các yếu tố dẫn đến lắng đọng miễn dịch ở da, tổn thương, phù và nổi mẩn ở gò má đặc trưng.

Ý nghĩa

Phát ban gò má có giá trị trong chẩn đoán lupus khi đặt vào bối cảnh có dấu hiệu hoặc triệu chứng khác. Nó được nhìn thấy ở khoảng 40% bệnh nhân SLE. Do đó, sự vắng mặt của nó không có ý nghĩa là loại trừ một chẩn đoán của bệnh.

Bài viết cùng chuyên mục

Nốt Osler: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Nốt Osler khác mảng Janeway ở chỗ nó có lớp lót tạo ra từ quá trình miễn dịch và tăng sinh mạch máu; tuy nhiên, một số nghiên cứu mô học lại đưa ra bằng chứng ủng hộ cho quá trình thuyên tắc.

Liệt thần kinh vận nhãn (dây III): dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Dây thần kinh vận nhãn chi phối cho tất cả các cơ ngoài ổ mắt ngoại trừ cơ chéo trên và cơ thẳng ngoài. Việc yếu cơ co đồng tử và cơ nâng mi lần lượt gây ra tình trạng dãn đồng từ và sụp mi.

Liệt dây thần kinh ròng rọc (dây IV): dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Thần kinh ròng rọc kích thích cơ chéo trên đối bên và bắt chéo ngay sau khi thoát ra khỏi phía sau trung não. Tổn thương dây IV gây hậu quả ở mắt bên đối diện.

Bàn tay gió thổi: tại sao và cơ chế hình thành

Bàn tay gió thổi là một triệu chứng điển hình của viêm khớp dạng thấp và có ý nghĩa phân biệt với các viêm xương khớp khác. Giá trị chuẩn đoán còn hạn chế do xuất hiện muốn, như ngón tay cổ ngỗng.

Nhịp đập mỏm tim: bình thường và tăng gánh thể tích

Sờ vùng trước tim, mỏm tim đập lan tỏa (nghĩa là diện đập >3 cm2), một nhát biên độ lớn đập vào tay và biến mất nhanh chóng.

Yếu cơ: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Phân độ, phân bố và tiến triển của yếu cơ cùng các triệu chứng đi kèm (ví dụ: các dấu hiệu nơron vận động trên, nơron vận động dưới, khu trú ở vỏ não) rất quan trọng khi đánh giá nguyên nhân gây bệnh.

Thở khò khè: nguyên nhân và cơ chế hình thành

Khi lòng ống dẫn khí bị thu hẹp nhỏ hơn, vận tốc dòng khí tăng, dẫn đến sự rung động của thành đường dẫn khí và tạo ra âm thanh đặc trưng.

Phù gai thị: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Phù gai thị xuât hiện bởi tăng áp lực nội sọ hoặc có tổn thương chèn ép thần kinh thị. Phù gai thị là dấu hiệu sưng phù thần kinh thị giác bởi các tổn thương chèn ép thần kinh thị hoặc là tăng áp lực nội sọ.

Hội chứng đỉnh hốc mắt: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Hội chứng đỉnh hốc mắt là một tình trạng cần cấp cứu với tử suất và tỉ suất cao. Điển hình, khối viêm nhiễm lan rộng ở đi hốc mắt gây đau và lồi mắt. Lồi mắt do khối choán chỗ chèn ép các thành phần trong ổ mắt.

Hội chứng xoang hang: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Hội chứng xoang hang là tình trạng khẩn cấp và có tỉ lệ mắc bệnh và tỉ lệ chết cao, do tổn thương sợi thần kinh của xoang hang, thần kinh ròng rọc, thần kinh sinh ba, thần kinh vận nhãn ngoài và những sợi giao cảm.

Ngón tay dùi trống: chứng xương khớp phì đại tổn thương phổi (HPOA)

Ngón tay dùi trống và chứng xương khớp phì đại tổn thương phổi được cho rằng có sinh bệnh học chung. Hiện nay, người ta thừa nhận rằng những tiểu cầu lớn hoặc megakaryocyte tăng cường đi vào tuần hoàn hệ thống ngoại vi hơn là bị phá hủy ở phổi.

Áp lực tĩnh mạch cảnh (JVP): hình dạng sóng bình thường

Ở người khoẻ mạnh, có thể dự đoán hình dạng sóng của tĩnh mạch cảnh khi đặt catheter tim. Mỗi phần phản ánh cho sự thay đổi ở tâm nhĩ phải và áp lực tĩnh mạch cảnh.

Dáng đi thất điều: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Dáng đi thất điều điển hình là dấu hiệu của tiểu não giữa, nhưng có thể có trong tổn thương bán cầu tiểu não. Trong nghiên cứu bệnh nhân có tổn thương tiểu não một bên, thất điều tư thế hiện diện 80-93 phần trăm.

Dấu hiệu Ewart: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Tràn dịch màng ngoài tim lượng lớn có thể chèn ép phổi trái, gây đông đặc hay xẹp phổi. Nếu lượng dịch tiếp tục tăng đủ để làm xẹp hay đông đặc phổi, sẽ nghe tăng tiếng vang âm thanh và tiếng thở phế quản.

Thăm dò hình thái quang học thận

X quang thận là một loại phương pháp được áp dụng phổ biến nhất và có giá trị lớn để thăm dò hình thái của thận. Ngày nay có nhiều phương pháp khác nhau.

Phân ly ánh sáng gần: dấu hiệu triệu chứng và nguyên nhân

Phân ly ánh sáng gần thường là biểu hiện của tổn thương mái trung não. Đồng tử Argyll Roberston và phân ly ánh sáng nhìn gần được tạo ra do tổn thương nhân trước mái ở phần sau não giữa đến các sợi phản xạ ánh sáng mà không cần đến những sợi của con đường điều tiết phân bổ đến nhân Edinger-Westphal.