Trang chủ
Sách y học
Sinh lý y học
Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

2022-02-15 02:18 PM

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Người ta thấy rằng nồng độ của nhiều thành phần quan trọng trong dịch năo tủy không giống với dịch ngoại bào ở các vùng khác trong cơ thể. Hơn nữa, nhiều phân tử lớn rất di chuyển từ máu vào trong dịch não tủy hay vào dịch kẽ của mô não, mặc dù chất đó thấm hoàn toàn vào dịch kẽ ở các vùng khác. Do đó, người ta cho rằng có một hàng rào, gọi là hàng rào máu - dịch não tủy và hàng rào máu - não, tồn tại riêng biệt giữa máu và dịch não tủy và dịch kẽ của não.

Hàng rào tồn tại ở cả đám rối mạch mạc và ở quanh mao mạch não tại hầu hết các vùng nhu mô não ngoại trừ một số vùng như vùng dưới đồi, tuyến tùng và vùng postrema, nơi các chất khuếch tán dễ dàng vào mô não. Sự khuếch tán dễ dàng ở các vùng ddoscos vai trò quan trọng vì ở đó có các thụ thể đáp ứng với những thay đổi đặc hiệu của dịch ngoại bào, như là áp suất thẩm thấu hay nồng độ glucose cũng như thụ thể cho các hormon loại peptid điều họa sự khát như là angiotensin II. Hàng rào máu - não cũng chứa những chất mang đặc biệt, tăng cường sự vận chuyển của hormon, chẳng hạn là leptin, từ máu vào vùng dưới đồi, nơi chúng gắn với thụ thể đặc biệt nhằm kiểm soát các chức năng khác như sự ngon miệng và hoạt động hệ giao cảm.

Thông thường, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy có tính thấm cao với nước, CO2, oxy và phần lớn các chất tan trong lipid như rượu và các chất gây tê; kém thấm với các chất điện giải như natri, clo và kali; và gần như không cho các protein huyết tương và các chất kích thước lớn không tan trong lipid đi qua. Do đó, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy khiến việc đạt được nồng độ hiệu dụng của các thuốc điều trị, như là các kháng thể bản chất protein và các thuốc không tan trong lipid, trong nhu mô não hay trong dịch não tủy rất khó khăn.

Nguyên nhân của tính thấm thấp của hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy là do cách mà các tế bào nội mô của mao mạch não nối với nhau. Chúng nối với nhau bởi các kết nối chặt chẽ, nghĩa là màng của của các tế bào nội mô gần kề hòa vào nhau chặt chẽ chứ không tạo thành các khe như ở phần lớn các mao mạch khác trong cơ thể.

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Bài viết cùng chuyên mục

Chức năng tạo nước tiểu sinh lý của thận

Các yếu tố điều chỉnh lượng thực phẩm ăn vào cơ thể

Bệnh động mạch vành: điều trị bằng thủ thuật và phẫu thuật

Trí nhớ trung hạn của con người

Cử động định hình của mắt: cử động làm cho mắt tập trung

Sinh lý nội tiết tuyến yên

Điều chỉnh lượng thức ăn ăn vào và dự trữ năng lượng của cơ thể

Dẫn truyền tín hiệu cường độ đau trong bó thần kinh: tổng hợp theo không gian và thời gian

Điện thế nghỉ của sợi thần kinh

Chức năng vận động của thân não

Tác dụng ngoài nhân của Aldosterol và các hormon steroid khác

Chu kỳ nội mạc tử cung và hành kinh

Điều hòa vận động: vai trò của phản xạ gân

Các con đường thần kinh để sợi cảm giác đi tới vỏ não vận động

Sự tổng hợp Carbohydrates từ Proteins và chất béo - Quá trình tân tạo glucose

Chức năng tủy thượng thận: giải phóng adrenalin và noradrenalin

Calcitonin và canxi huyết

Thị giác từ hai mắt: hợp nhất các hình ảnh

Khả năng hoạt động của cơ thể: giảm khả năng hoạt động ở vùng cao và hiệu quả của thích nghi

Nhịp nhanh kịch phát: rối loạn nhịp tim

Hấp thu nước và các ion ở ruột non

Cơn nhịp nhanh nhĩ: rối loạn nhịp tim

Sự bài tiết dịch tụy của tuyến tụy

Hệ tuần hoàn: chức năng chính

Sự khuếch tán dễ qua màng tế bào