Trang chủ
Sách y học
Sinh lý y học
Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

2022-02-15 02:18 PM

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Người ta thấy rằng nồng độ của nhiều thành phần quan trọng trong dịch năo tủy không giống với dịch ngoại bào ở các vùng khác trong cơ thể. Hơn nữa, nhiều phân tử lớn rất di chuyển từ máu vào trong dịch não tủy hay vào dịch kẽ của mô não, mặc dù chất đó thấm hoàn toàn vào dịch kẽ ở các vùng khác. Do đó, người ta cho rằng có một hàng rào, gọi là hàng rào máu - dịch não tủy và hàng rào máu - não, tồn tại riêng biệt giữa máu và dịch não tủy và dịch kẽ của não.

Hàng rào tồn tại ở cả đám rối mạch mạc và ở quanh mao mạch não tại hầu hết các vùng nhu mô não ngoại trừ một số vùng như vùng dưới đồi, tuyến tùng và vùng postrema, nơi các chất khuếch tán dễ dàng vào mô não. Sự khuếch tán dễ dàng ở các vùng ddoscos vai trò quan trọng vì ở đó có các thụ thể đáp ứng với những thay đổi đặc hiệu của dịch ngoại bào, như là áp suất thẩm thấu hay nồng độ glucose cũng như thụ thể cho các hormon loại peptid điều họa sự khát như là angiotensin II. Hàng rào máu - não cũng chứa những chất mang đặc biệt, tăng cường sự vận chuyển của hormon, chẳng hạn là leptin, từ máu vào vùng dưới đồi, nơi chúng gắn với thụ thể đặc biệt nhằm kiểm soát các chức năng khác như sự ngon miệng và hoạt động hệ giao cảm.

Thông thường, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy có tính thấm cao với nước, CO2, oxy và phần lớn các chất tan trong lipid như rượu và các chất gây tê; kém thấm với các chất điện giải như natri, clo và kali; và gần như không cho các protein huyết tương và các chất kích thước lớn không tan trong lipid đi qua. Do đó, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy khiến việc đạt được nồng độ hiệu dụng của các thuốc điều trị, như là các kháng thể bản chất protein và các thuốc không tan trong lipid, trong nhu mô não hay trong dịch não tủy rất khó khăn.

Nguyên nhân của tính thấm thấp của hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy là do cách mà các tế bào nội mô của mao mạch não nối với nhau. Chúng nối với nhau bởi các kết nối chặt chẽ, nghĩa là màng của của các tế bào nội mô gần kề hòa vào nhau chặt chẽ chứ không tạo thành các khe như ở phần lớn các mao mạch khác trong cơ thể.

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Bài viết cùng chuyên mục

Tầm quan trọng của trung tâm thưởng phạt của hệ limbic đối với hành vi

Cân bằng dịch acid base và chức năng thận ở trẻ sơ sinh

Tăng huyết áp nguyên phát (essential): sinh lý y học

Sinh lý thần kinh vùng dưới đồi

Chức năng sinh lý của thể hạnh nhân

Chức năng sinh dục nam bất thường

Trung tâm hô hấp: điều hòa chức năng hô hấp

Sinh lý nội tiết vùng dưới đồi

Phản xạ của dạ dày ruột

Đái tháo đường type 1: thiếu hụt sản xuất insulin

Vận chuyển chủ động các chất qua màng bào tương

Thành phần dịch trong cơ thể người

Synap thần kinh trung ương: giải phẫu sinh lý của synap

Vận chuyển dịch ngoại bào và trộn lẫn máu trong hệ tuần hoàn

Cơ chế kiểm soát lưu lượng máu đến mô cơ thể

Thông khí phế nang: khoảng chết và tác động của chúng

Cảm giác tư thế: cảm giác cảm thụ bản thể

Đặc điểm của sự bài tiết ở dạ dày

Cung lượng tm: sự điều chỉnh thông qua tuần hoàn tĩnh mạch - nguyên lý Frank - starling

Sự khuếch tán của khí qua màng hô hấp: sự trao đổi khí CO2 và O2

Đại cương thân nhiệt cơ thể người

Tế bào cơ thể người chết theo chương trình: Apoptosis

Thành phần của hệ renin angiotensin

Sự lan truyền của áp lực đẩy máu ra các mạch máu ngoại biên

Hormon điều hòa vận động đường tiêu hóa