Trang chủ
Sách y học
Sinh lý y học
Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

2022-02-15 02:18 PM

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Người ta thấy rằng nồng độ của nhiều thành phần quan trọng trong dịch năo tủy không giống với dịch ngoại bào ở các vùng khác trong cơ thể. Hơn nữa, nhiều phân tử lớn rất di chuyển từ máu vào trong dịch não tủy hay vào dịch kẽ của mô não, mặc dù chất đó thấm hoàn toàn vào dịch kẽ ở các vùng khác. Do đó, người ta cho rằng có một hàng rào, gọi là hàng rào máu - dịch não tủy và hàng rào máu - não, tồn tại riêng biệt giữa máu và dịch não tủy và dịch kẽ của não.

Hàng rào tồn tại ở cả đám rối mạch mạc và ở quanh mao mạch não tại hầu hết các vùng nhu mô não ngoại trừ một số vùng như vùng dưới đồi, tuyến tùng và vùng postrema, nơi các chất khuếch tán dễ dàng vào mô não. Sự khuếch tán dễ dàng ở các vùng ddoscos vai trò quan trọng vì ở đó có các thụ thể đáp ứng với những thay đổi đặc hiệu của dịch ngoại bào, như là áp suất thẩm thấu hay nồng độ glucose cũng như thụ thể cho các hormon loại peptid điều họa sự khát như là angiotensin II. Hàng rào máu - não cũng chứa những chất mang đặc biệt, tăng cường sự vận chuyển của hormon, chẳng hạn là leptin, từ máu vào vùng dưới đồi, nơi chúng gắn với thụ thể đặc biệt nhằm kiểm soát các chức năng khác như sự ngon miệng và hoạt động hệ giao cảm.

Thông thường, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy có tính thấm cao với nước, CO2, oxy và phần lớn các chất tan trong lipid như rượu và các chất gây tê; kém thấm với các chất điện giải như natri, clo và kali; và gần như không cho các protein huyết tương và các chất kích thước lớn không tan trong lipid đi qua. Do đó, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy khiến việc đạt được nồng độ hiệu dụng của các thuốc điều trị, như là các kháng thể bản chất protein và các thuốc không tan trong lipid, trong nhu mô não hay trong dịch não tủy rất khó khăn.

Nguyên nhân của tính thấm thấp của hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy là do cách mà các tế bào nội mô của mao mạch não nối với nhau. Chúng nối với nhau bởi các kết nối chặt chẽ, nghĩa là màng của của các tế bào nội mô gần kề hòa vào nhau chặt chẽ chứ không tạo thành các khe như ở phần lớn các mao mạch khác trong cơ thể.

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Bài viết cùng chuyên mục

Củng cố trí nhớ của con người

Điều soát kích thước đồng tử của mắt

Khuếch tán qua màng mao mạch: trao đổi nước và các chất giữa máu và dịch kẽ

Sự xâm nhập tinh trùng vào trứng: các enzyme thể đỉnh và phản ứng thể đỉnh

Ép tim ngoài lồng ngực: khử rung thất

Thể dịch điều hòa huyết áp: tầm quan trọng của muối (NaCl)

Hoạt động nhào trộn của đường tiêu hóa

Sự điều hòa nồng độ canxi cơ thể người

Sự tiết estrogen của nhau thai

Sự đào thải các hormone khỏi hệ tuần hoàn

Ô xy của tế bào: sự chuyển hóa và sử dụng

Các hệ thống điều hòa huyết áp

Điều hòa chức năng thực vật và nội tiết của vùng dưới đồi

Xác định dung tích cặn chức năng, thể tích cặn, dung tích toàn phổi

Đám rối thần kinh cơ ruột và đám rối thần kinh dưới niêm mạc

Chất giãn mạch: kiểm soát thể dịch của tuần hoàn

Hormone tăng trưởng (GH) kích thích phát triển sụn và xương

Cấu tạo chung của hệ thần kinh: thần kinh trung ương và sự nhận cảm đáp ứng

Nguyên nhân gây ngoại tâm thu: rối loạn nhịp tim

Cấu trúc của màng bào tương

Sự bảo vệ cơ thể và tái sản xuất

Sự tổng hợp Carbohydrates từ Proteins và chất béo - Quá trình tân tạo glucose

Ức chế thần kinh: thay đổi điện thế

Điều hòa vận động: ứng dụng lâm sàng của phản xạ căng cơ

Sinh lý sinh dục nam giới