Trang chủ
Sách y học
Sinh lý y học
Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

2022-02-15 02:18 PM

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Người ta thấy rằng nồng độ của nhiều thành phần quan trọng trong dịch năo tủy không giống với dịch ngoại bào ở các vùng khác trong cơ thể. Hơn nữa, nhiều phân tử lớn rất di chuyển từ máu vào trong dịch não tủy hay vào dịch kẽ của mô não, mặc dù chất đó thấm hoàn toàn vào dịch kẽ ở các vùng khác. Do đó, người ta cho rằng có một hàng rào, gọi là hàng rào máu - dịch não tủy và hàng rào máu - não, tồn tại riêng biệt giữa máu và dịch não tủy và dịch kẽ của não.

Hàng rào tồn tại ở cả đám rối mạch mạc và ở quanh mao mạch não tại hầu hết các vùng nhu mô não ngoại trừ một số vùng như vùng dưới đồi, tuyến tùng và vùng postrema, nơi các chất khuếch tán dễ dàng vào mô não. Sự khuếch tán dễ dàng ở các vùng ddoscos vai trò quan trọng vì ở đó có các thụ thể đáp ứng với những thay đổi đặc hiệu của dịch ngoại bào, như là áp suất thẩm thấu hay nồng độ glucose cũng như thụ thể cho các hormon loại peptid điều họa sự khát như là angiotensin II. Hàng rào máu - não cũng chứa những chất mang đặc biệt, tăng cường sự vận chuyển của hormon, chẳng hạn là leptin, từ máu vào vùng dưới đồi, nơi chúng gắn với thụ thể đặc biệt nhằm kiểm soát các chức năng khác như sự ngon miệng và hoạt động hệ giao cảm.

Thông thường, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy có tính thấm cao với nước, CO2, oxy và phần lớn các chất tan trong lipid như rượu và các chất gây tê; kém thấm với các chất điện giải như natri, clo và kali; và gần như không cho các protein huyết tương và các chất kích thước lớn không tan trong lipid đi qua. Do đó, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy khiến việc đạt được nồng độ hiệu dụng của các thuốc điều trị, như là các kháng thể bản chất protein và các thuốc không tan trong lipid, trong nhu mô não hay trong dịch não tủy rất khó khăn.

Nguyên nhân của tính thấm thấp của hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy là do cách mà các tế bào nội mô của mao mạch não nối với nhau. Chúng nối với nhau bởi các kết nối chặt chẽ, nghĩa là màng của của các tế bào nội mô gần kề hòa vào nhau chặt chẽ chứ không tạo thành các khe như ở phần lớn các mao mạch khác trong cơ thể.

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Bài viết cùng chuyên mục

Chức năng thính giác của vỏ não: cơ chế thính giác trung ương

Hàng rào chắn lipid của màng tế bào và các protein mang trên màng tế bào

Điều hòa bài tiết cortisol ở vỏ thượng thận do tuyến yên

Tính chất cơ bản của Protein trong cơ thể

Cảm giác thân thể: con đường dẫn truyền vào hệ thần kinh trung ương

Chức năng thông khí hô hấp

Bệnh thiếu máu cơ tim

Hệ tuần hoàn: đặc tính sinh lý

Điều hòa bài tiết Aldosterol

Adenosine Triphosphate: chất mang năng lượng trong chuyển hoá

Hệ tuần hoàn: chức năng chính

Đường kính đồng tử: cơ chế quang học của mắt

Ức chế thần kinh: thay đổi điện thế

Cung lượng tim: mối liên quan với tuần hoàn tĩnh mạch bình thường

Cân bằng dinh dưỡng trong cơ thể

Duy trì huyết áp động mạch bình thường: vai trò của hệ thống Renin-Angiotensin mặc dù có biến đổi lớn lượng muối vào

Hoàng thể và giai đoạn hoàng thể của chu kỳ buồng trứng

Điều hòa chức năng thực vật và nội tiết của vùng dưới đồi

Khuếch tán khí hô hấp: chênh lệch áp suất gây nên khuếch tán khí

Phát triển của phôi trong tử cung

Dịch vào ra của cơ thể: cân bằng trong trạng thái ổn định

Tác dụng feedback của hormon giáp làm giảm bài tiết TSH của thùy trước tuyến yên

Sự khuếch tán dễ qua màng tế bào

Synap thần kinh trung ương: Receptor kích thích hay ức chế tại màng sau synap

Thành phần của hệ renin angiotensin