Trang chủ
Sách y học
Sinh lý y học
Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

2022-02-15 02:18 PM

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Người ta thấy rằng nồng độ của nhiều thành phần quan trọng trong dịch năo tủy không giống với dịch ngoại bào ở các vùng khác trong cơ thể. Hơn nữa, nhiều phân tử lớn rất di chuyển từ máu vào trong dịch não tủy hay vào dịch kẽ của mô não, mặc dù chất đó thấm hoàn toàn vào dịch kẽ ở các vùng khác. Do đó, người ta cho rằng có một hàng rào, gọi là hàng rào máu - dịch não tủy và hàng rào máu - não, tồn tại riêng biệt giữa máu và dịch não tủy và dịch kẽ của não.

Hàng rào tồn tại ở cả đám rối mạch mạc và ở quanh mao mạch não tại hầu hết các vùng nhu mô não ngoại trừ một số vùng như vùng dưới đồi, tuyến tùng và vùng postrema, nơi các chất khuếch tán dễ dàng vào mô não. Sự khuếch tán dễ dàng ở các vùng ddoscos vai trò quan trọng vì ở đó có các thụ thể đáp ứng với những thay đổi đặc hiệu của dịch ngoại bào, như là áp suất thẩm thấu hay nồng độ glucose cũng như thụ thể cho các hormon loại peptid điều họa sự khát như là angiotensin II. Hàng rào máu - não cũng chứa những chất mang đặc biệt, tăng cường sự vận chuyển của hormon, chẳng hạn là leptin, từ máu vào vùng dưới đồi, nơi chúng gắn với thụ thể đặc biệt nhằm kiểm soát các chức năng khác như sự ngon miệng và hoạt động hệ giao cảm.

Thông thường, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy có tính thấm cao với nước, CO2, oxy và phần lớn các chất tan trong lipid như rượu và các chất gây tê; kém thấm với các chất điện giải như natri, clo và kali; và gần như không cho các protein huyết tương và các chất kích thước lớn không tan trong lipid đi qua. Do đó, hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy khiến việc đạt được nồng độ hiệu dụng của các thuốc điều trị, như là các kháng thể bản chất protein và các thuốc không tan trong lipid, trong nhu mô não hay trong dịch não tủy rất khó khăn.

Nguyên nhân của tính thấm thấp của hàng rào máu - não và hàng rào máu - dịch não tủy là do cách mà các tế bào nội mô của mao mạch não nối với nhau. Chúng nối với nhau bởi các kết nối chặt chẽ, nghĩa là màng của của các tế bào nội mô gần kề hòa vào nhau chặt chẽ chứ không tạo thành các khe như ở phần lớn các mao mạch khác trong cơ thể.

Hàng rào máu dịch não tủy và hàng rào máu não

Bài viết cùng chuyên mục

Sự tăng trưởng và phát triển của trẻ em

Tỉ lệ chuyển hoá trong cơ thể

Nhịp tim chậm: nhịp xoang không bình thường

Các chức năng sinh lý của gan

Phát hiện mầu sắc bằng tương phản mầu sắc

Hoạt động điện của lớp cơ trơn ống tiêu hóa

Chuyển động mắt theo đuổi: chú ý các đối tượng chuyển động

Di chuyển của các dòng điện trong ngực quanh tim trong suốt chu kỳ tim

Sự hấp thu thủy dịch của mắt

Kích thích hệ giao cảm và phó giao cảm gây kích thích và ức chế

Cơ chế kiểm soát lưu lượng máu đến mô cơ thể

Trao đổi khí ở phổi: vật lý của sự khuếch tán khí và phân áp khí

Trạm thần kinh: sự phân kỳ của các tín hiệu đi qua

Sinh lý học cơ thể vận động viên nam và nữ

Giải phẫu sinh lý của hệ phó giao cảm: hệ thần kinh tự chủ

Trí nhớ dài hạn của con người

Thuốc kích thích hoặc ức chế neuron hậu hạch giao cảm và phó giao cảm

Giải phẫu và sinh lý của cấp máu mạch vành

Canxi ở huyết tương và dịch nội bào

Đặc điểm của sự bài tiết ở dạ dày

Sự thích nghi của áp suất ô xy máu thấp và ảnh hưởng cấp của giảm ô xy máu

Tiêu hóa Protein khi ăn

Dải cảm giác giữa: đặc điểm dẫn truyền và phân tích tín hiệu trong hệ thống cột tủy sau

Trao đổi dịch qua màng mao mạch

Phản xạ nhĩ và động mạch phổi điều hòa huyết áp