Đại cương sinh lý học gan mật

2013-03-29 04:21 PM

Giữa các tế bào gan và lớp tế bào nội mô xoang mạch có một khoảng gọi là khoảng Disse, đây là nơi xuất phát hệ bạch huyết trong gan.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Chức năng gan

Chức năng chuyển hóa.

Chức năng dự trữ.

Chức năng tạo mật.

Chức năng chống độc.

Chức năng nội tiết và một số chức năng khác...

Những chức năng này có liên quan một cách chặt chẽ với đặc điểm giải phẫu và tổ chức học của gan.

Đặc điểm cấu tạo của gan

Gan là một tạng lớn nhất trong cơ thể. Tế bào gan có nhiều ty lạp thể và một hệ thống enzym rất hoàn chỉnh. Vì vậy, chúng có hoạt động chuyển hóa rất mạnh.

Về mặt tổ chức học, các tế bào gan sắp xếp thành các tiểu thùy gan. Tiểu thùy gan là đơn vị cấu trúc cũng như đơn vị chức năng của gan.

Cấu trúc tiểu thùy gan

Mỗi tiểu thùy gan có cấu trúc hình đa giác, ở giữa hình đa giác là tĩnh mạch trung tâm tiểu thùy. Từ đây, các tế bào gan xếp thành bè gồm 2 hàng liền nhau tỏa ra phía ngoại vi như hình nan hoa và gọi là bè Remak. Giữa 2 hàng tế bào gan của bè Remak có các đường ống nhỏ gọi là ống mật vi ti. Giữa các bè có xoang mạch nhận máu từ cả động mạch gan và tĩnh mạch cửa rồi đổ về tĩnh mạch trung tâm tiểu thùy. Vách của xoang mạch được lót bởi một lớp tế bào nội mô không liên tục, có nhiều lỗ thủng, xen vào lớp tế bào nội mô này là các đại thực bào hình sao được gọi là tế bào Kupffer.

Giữa các tế bào gan và lớp tế bào nội mô xoang mạch có một khoảng gọi là khoảng Disse, đây là nơi xuất phát hệ bạch huyết trong gan và cũng qua đây tế bào gan trao đổi chất với xoang mạch. Tổng diện tích tiếp xúc giữa tế bào gan và huyết tương trong xoang mạch rất lớn.

Ở các góc của tiểu thùy, nơi 3 tiểu thùy tiếp xúc nhau, có khoảng cửa hay là khoảng Kiernan gồm các thành phần: 1 nhánh của tĩnh mạch cửa, 1 nhánh của động mạch gan, những sợi thần kinh, đường bạch huyết và một ống mật nhận mật từ các ống mật vi ti của bè Remak.

Phân bố máu ở gan

Gan nhận máu từ 2 nguồn:

Tĩnh mạch cửa:

Đây là tuần hoàn chức phận, xuất phát từ ruột già, ruột non, dạ dày, lách và túi mật. Mỗi phút có khoảng 1.000 ml máu theo tĩnh mạch cửa vào gan.

Động mạch gan riêng:

Đây là tuần hoàn dinh dưỡng, xuất phát từ động mạch thân tạng gọi là động mạch gan chung, tới bờ trái của tĩnh mạch cửa thì chia thành 2 nhánh: động mạch vị tá tràng và động mạch gan riêng, mỗi phút cung cấp cho gan khoảng 400 ml máu.

Cả 2 nguồn máu này cuối cùng đều đổ chung vào các xoang mạch của tiểu thùy, sau đó đi vào tĩnh mạch trung tâm tiểu thùy và tập hợp thành tĩnh mạch gan rồi theo tĩnh mạch chủ dưới đổ về tim.

Đại cương sinh lý học gan mật

Chức năng gan

Đặc điểm cấu tạo của gan

Bài viết cùng chuyên mục

Phức bộ QRS: hình dạng giãn rộng bất thường

Trao đổi khí ở phổi: vật lý của sự khuếch tán khí và phân áp khí

Cung lượng tim: tuần hoàn tĩnh mạch điều hòa cung lượng tim

Đo lưu lượng máu não và tác động của hoạt động não bộ trên lưu lượng máu não

Dẫn truyền âm thanh từ màng nhĩ đến ốc tai: phối hợp trở kháng bởi xương con

Hệ thống chuyển hóa cơ trong tập luyện thể thao

Tác dụng của cortisol lên chuyển hóa carbohydrate

Khả năng duy trì trương lực của mạch máu

Sự phát triển của nang trứng giai đoạn nang của chu kỳ buồng trứng

Chất giãn mạch: kiểm soát thể dịch của tuần hoàn

Huyết áp: cơ chế cảm nhận và phản xạ để duy trì huyết áp bình thường

Điểm nhiệt chuẩn trong điều nhiệt cơ thể

Áp lực tĩnh mạch: áp lực tĩnh mạch trung tâm (nhĩ phải) và tĩnh mạch ngoại vi

Phân ly oxy - hemoglobin: các yếu tố thay đổi và tầm quan trọng tới sự vận chuyển ô xy

Sinh lý quá trình tạo máu

Các yếu tố gây ra điện thế hoạt động

Đặc điểm sinh lý cấu tạo bộ máy tiêu hóa

Áp suất thủy tĩnh của dịch kẽ

Rung nhĩ: rối loạn nhịp tim

Nhiệt độ bình thường của cơ thể

Xác định hướng đến của âm thanh: cơ chế thính giác trung ương

Feedback âm của estrogen và progesterone làm giảm bài tiết FSH và LH

Sự khuếch tán dễ qua màng tế bào

Ngoại tâm thu nhĩ: rối loạn nhịp tim

Nồng độ canxi và phosphate dịch ngoại bào liên quan với xương