Đại cương sinh lý học gan mật

2013-03-29 04:21 PM

Giữa các tế bào gan và lớp tế bào nội mô xoang mạch có một khoảng gọi là khoảng Disse, đây là nơi xuất phát hệ bạch huyết trong gan.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Chức năng gan

Chức năng chuyển hóa.

Chức năng dự trữ.

Chức năng tạo mật.

Chức năng chống độc.

Chức năng nội tiết và một số chức năng khác...

Những chức năng này có liên quan một cách chặt chẽ với đặc điểm giải phẫu và tổ chức học của gan.

Đặc điểm cấu tạo của gan

Gan là một tạng lớn nhất trong cơ thể. Tế bào gan có nhiều ty lạp thể và một hệ thống enzym rất hoàn chỉnh. Vì vậy, chúng có hoạt động chuyển hóa rất mạnh.

Về mặt tổ chức học, các tế bào gan sắp xếp thành các tiểu thùy gan. Tiểu thùy gan là đơn vị cấu trúc cũng như đơn vị chức năng của gan.

Cấu trúc tiểu thùy gan

Mỗi tiểu thùy gan có cấu trúc hình đa giác, ở giữa hình đa giác là tĩnh mạch trung tâm tiểu thùy. Từ đây, các tế bào gan xếp thành bè gồm 2 hàng liền nhau tỏa ra phía ngoại vi như hình nan hoa và gọi là bè Remak. Giữa 2 hàng tế bào gan của bè Remak có các đường ống nhỏ gọi là ống mật vi ti. Giữa các bè có xoang mạch nhận máu từ cả động mạch gan và tĩnh mạch cửa rồi đổ về tĩnh mạch trung tâm tiểu thùy. Vách của xoang mạch được lót bởi một lớp tế bào nội mô không liên tục, có nhiều lỗ thủng, xen vào lớp tế bào nội mô này là các đại thực bào hình sao được gọi là tế bào Kupffer.

Giữa các tế bào gan và lớp tế bào nội mô xoang mạch có một khoảng gọi là khoảng Disse, đây là nơi xuất phát hệ bạch huyết trong gan và cũng qua đây tế bào gan trao đổi chất với xoang mạch. Tổng diện tích tiếp xúc giữa tế bào gan và huyết tương trong xoang mạch rất lớn.

Ở các góc của tiểu thùy, nơi 3 tiểu thùy tiếp xúc nhau, có khoảng cửa hay là khoảng Kiernan gồm các thành phần: 1 nhánh của tĩnh mạch cửa, 1 nhánh của động mạch gan, những sợi thần kinh, đường bạch huyết và một ống mật nhận mật từ các ống mật vi ti của bè Remak.

Phân bố máu ở gan

Gan nhận máu từ 2 nguồn:

Tĩnh mạch cửa:

Đây là tuần hoàn chức phận, xuất phát từ ruột già, ruột non, dạ dày, lách và túi mật. Mỗi phút có khoảng 1.000 ml máu theo tĩnh mạch cửa vào gan.

Động mạch gan riêng:

Đây là tuần hoàn dinh dưỡng, xuất phát từ động mạch thân tạng gọi là động mạch gan chung, tới bờ trái của tĩnh mạch cửa thì chia thành 2 nhánh: động mạch vị tá tràng và động mạch gan riêng, mỗi phút cung cấp cho gan khoảng 400 ml máu.

Cả 2 nguồn máu này cuối cùng đều đổ chung vào các xoang mạch của tiểu thùy, sau đó đi vào tĩnh mạch trung tâm tiểu thùy và tập hợp thành tĩnh mạch gan rồi theo tĩnh mạch chủ dưới đổ về tim.

Đại cương sinh lý học gan mật

Chức năng gan

Đặc điểm cấu tạo của gan

Bài viết cùng chuyên mục

Sinh lý tiêu hóa ở ruột già (đại tràng)

Hàng rào chắn lipid của màng tế bào và các protein mang trên màng tế bào

Các phản xạ tự chủ của hệ thần kinh

Trao đổi chất qua thành mạch máu: cân bằng starling

Hormon điều hòa vận động đường tiêu hóa

Bài tiết acetylcholine hoặc noradrenalin của các sợi thần kinh giao cảm và phó giao cảm

Điều hòa chức năng thực vật và nội tiết của vùng dưới đồi

Vai trò của hemoglobin trong vận chuyển và sự kết hợp của ô xy

Phản xạ tủy sống gây co cứng cơ

Cảm giác thân thể: con đường dẫn truyền vào hệ thần kinh trung ương

Chức năng của túi tinh

Rung thất: cơ chế phản ứng dây truyền rối loạn nhịp tim

Tổng hợp ATP do oxy hóa Hydrogen - Sự Phosphoryl-Oxy hóa

Phản xạ tự chủ của tủy sống: hệ thần kinh tự chủ được tích hợp trong tủy sống

Điều hòa bài tiết insulin

PO2 phế nang: phụ thuộc vào các độ cao khác nhau

Hệ tuần hoàn: chức năng chính

Nhịp tim chậm: nhịp xoang không bình thường

Phức bộ QRS: nguyên nhân gây ra điện thế bất thường

Khả năng hoạt động của cơ thể: giảm khả năng hoạt động ở vùng cao và hiệu quả của thích nghi

Khả năng co giãn của mạch máu

Block nút xoang: chặn đường truyền tín hiệu điện tim

Khuếch tán qua màng mao mạch: trao đổi nước và các chất giữa máu và dịch kẽ

Đơn vị đo độ khúc xạ của một thấu kính “Diopter”: nguyên lý quang học nhãn khoa

Receptor: các loại và kích thích Receptor cảm giác