Hormon tạo hoàng thể (LH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Chỉ định xét nghiệm hormon tạo hoàng thể (LH)

Để đánh giá chức năng của trục dưới đồi-sinh dục (axe hypophyso-gonadique) ở cả nam và nữ giới.

Cách lấy bệnh phẩm xét nghiệm hormon tạo hoàng thể (LH)

Xét nghiệm được tiến hành trên huyết thanh. Không nhất thiết yêu cẩu bệnh nhân phải nhịn ăn trước khi lấy máu làm xét nghiệm.

Nếu có thể được, yêu cầu bệnh nhân ngừng dùng tất cả các thuốc có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm 48h trước khỉ lấy máu định lượng LH (nhất là thuốc ngừa thai loại kết hợp estrogen và progesteron và hCG).

Giá trị hormon tạo hoàng thể (LH) bình thường

Nữ.

Giai đoạn tạo nang buồng trứng: 5-30 mUI/ml hay 5-30 UI/L.

Giữa chu kì kình: 75-150 mUI/ml hay 75-150 UI/L.

Giai đoạn tạo hoàng thể: 3-40 mUI/ml hay 3-40 UI/L.

Giai đoạn mãn kinh: 30 - 200 mUI/ml hay 30 - 200 UI/L.

Nam:

6-23 mUI/mL hay 6-23 UI/L.

Tăng nồng độ hormon tạo hoàng thể (LH)

Các nguyên nhân chính thường gặp

Giai đoạn sớm của bệnh to đầu chi.

Uống quá nhiều rượu.

Vô kinh nguyên phát.

Không có buồng trứng bẩm sinh (congenital absence of ovarỉes).

Cường chức năng tuyến yên.

Hội chứng Klinefelter (Klinefelter's syndrome).

Mãn kinh.

Đang hành kinh.

Suy chức năng buồng trứng (ovarian íaỉlurẹ).

Hội chứng buồng trứng đa nang (hay hội chứng Stein- Leventhal).

Dậy thì sớm.

Rối loạn chức năng tuyến sinh dục tiên phát (primary gonadal dysfunction).

Hội chứng Turner.

Giảm nồng độ hormon tạo hoàng thể (LH)

Các nguyên nhân chính thường gặp

Chứng chán ăn do tỉnh thần (anorexia nervoxa).

Giảm chức năng tuyến sinh dục (hypogonadotropism).

Giảm chức năng tuyến yên.

Rối loạn chức năng vùng dưới đồi.

Suy dinh dưỡng.

U tế bào tiết prolactin (prolactinoma).

Hội chứng sheehan.

Nhận định chung và ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm hormon tạo hoàng thể (LH)

Nhận định chung

Hormon tạo hoàng thể (luteinizing hormone [LH]), cũng giống hormon kích thích tạo nang trứng (follicle-stimulating hormone [FSH]) được thùy trước tuyến yên bài tiết. FSH kích thích quá trình chín của nang trứng và điều này cần thiết cho sản xuất estrogen. Khi nồng độ estrogen tảng lên, hormon tạo hoàng thể (LH) được sản xuất. Nồng độ cao của cả hai hormon FSH và LH cần thiết để quá trình rụng trứng xảy ra ở phụ nữ và cho sự chuyển dạng của nang trứng thành hoàng thể (corpus luteum) một quá trình được biết dưới tên gọi quá trình tạo hoàng thể (luteinization). Sau khi xảy ra rụng trứng, LH duy trì hoàng thể (nơi tổng hợp progesteron). Nếu không xảy ra tình trạng có thai, hoàng thể bị thoái hóa sau khoảng 10 ngày. LH cũng kích thích buồng trứng sản xuất các steroid, chủ yếu là estradiol. Các steroid này giúp tuyến yên điều hòa quá trình sản xuất LH. Vào tuổi mãn kinh, buồng trửng ngừng hoạt động chức năng và nồng độ LH tăng lên. Ở nam giới, LH và FSH kích thích tinh hoàn giải phóng teststeron, chất này cần thiết cho quá trình sinh tinh trùng.

Các yếu tố góp phần làm thay đổi kết quả xét nghiệm hormon tạo hoàng thể (LH)

Mẫu bệnh phẩm bị vỡ hồng cầu hay dùng chất đồng vị phóng xạ để chụp xạ hình trong vòng 1 tuần trước có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm.

Các thuốc có thể làm tăng nồng độ LH: Bromocriptỉn, clomiphen, linasterid, hydrocortison, ketoconazol, lupron, spironolacton, tamoxilen, axit valproic.

Các thuốc có thể làm giảm nồng độ LH: các steroid chuyển hóa, thuốc chống co giật, digoxin, estrogen, metformin, octreotid, phenothiazin, progestin.

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm hormon tạo hoàng thể (LH)

Là xét nghiệm thường được chỉ định ngay tước mội khỉ muốn xác định tình trạng rụng trứng có xảy ra không và để đánh giá các bệnh nhân bị vô kinh và hiếm muộn. FSH và LH thường được tiến hành định lượng cùng lúc.

Xét nghiệm rất hữu ích khi làm bilan tình trạng không dậy thì (impubérisme): ở nữ định lượng LH cần được tiến hành đổng thời với định lượng nồng độ estradiol, ở nam định lượng LH cần được tiến hành đồng thời với định lượng nồng độ testosteron.

Ở nữ: nồng độ LH tăng rất cao đl kèm với nồng độ estradiol thấp chứng tỏ có tổn thương buồng trứng typ Turner.

Ở nam: Nồng độ LH tăng rất cao đi kèm với nồng độ testosteron thấp chứng tỏ có tổn thương tinh hoàn týp Klinefelter.

LH bình thường hay thấp đi kèm với nồng độ testosteron thấp chứng tỏ có tổn thương vùng dưới đồi - tuyến yên.