Duy trì sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật

Ngày: 2016-5-30

By member of dieutri.vn

Dự phòng bước đầu là phương pháp khống chế bệnh hiệu nghiệm và tiết kiệm nhất, hơn xa so với các phương pháp khác, nhưng phần lớn các thầy thuốc còn thiếu sót trong hành nghề

Phòng bệnh quan trọng hơn chữa bệnh. Y học dự phòng được phân loại thành bước đầu, bước hai và bước ba. Dự phòng bước đầu nhằm loại bỏ hoặc làm giảm các nhân tố nguy cơ (như tiêm chủng, bỏ hoặc không bắt đầu hút thuốc lá). Các kỹ thuật dự phòng bước hai nhằm thúc đẩy sự phát hiện bệnh sớm hoặc các trạng thái báo trước (như kiểm tra Papanicolaou thường lệ cho cổ tử cung để phát hiện ung thư biểu mô xâm nhập hoặc tại chỗ, thử nghiệm tuberculin để xác định những người cần phòng bệnh bằng hóa dược đối với bệnh lao). Các biện pháp dự phòng bước ba nhằm hạn chế ảnh hưởng của bệnh đã xác định (như cắt bỏ tuyến vú một phần và liệu pháp chiếu xạ để loại bỏ và khống chế ung thư vú khu trú). Dự phòng bước đầu là phương pháp khống chế bệnh hiệu nghiệm và tiết kiệm nhất, hơn xa so với các phương pháp khác, nhưng phần lớn các thầy thuộc còn thiếu sót trong hành nghề tư vấn của họ liên quan đến các bệnh có thể dự phòng.

Bảng liệt kê những nguyên nhân hàng đầu về tử vong ở Hoa Kỳ cùng với các nhân tố quan trọng liên quan với các nguyên nhân này. Các thầy thuốc có thể giữ vai trò chủ yếu trong việc làm giảm hầu hết các nhân tố nguy cơ này. Bảng dự tính những năm có thể sống bị mất đi do chín nguyên nhân gây chết hàng đầu cũng như tỷ lệ phần trăm các tử vong có thể quy cho việc lạm dụng các chất.

Duy trì sức khỏe và dự phòng bệnh thường bắt đầu bằng sự gặp gỡ tại phòng bác sĩ hoặc phòng khám chuyên khoa. Bảng so sánh và đối chiếu những khuyến nghị về thăm khám sức khỏe định kỳ được phát triển bởi đơn vị chuyên trách Dịch vụ - Dự phòng Hoa kỳ, Hội thày thuốc Mỹ và Đơn vị chuyên trách thăm khám sức khỏe định kỳ. Mặc dù có sự nhất trí rõ ràng về các dịch vụ dự phòng khuyến nghị, vẫn còn tranh luận về nhiều dịch vụ khác. Gần đây đã có sự chuyển đổi từ các lời khuyên chỉ dựa trên tuổi và giới của bệnh nhân sang các lời khuyên dựa trên các yếu tố nguy cơ cộng thêm.

Bảng. Năm nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở Hoa Kỳ và các yếu tố nguy cơ liên quan có thể được biến cải(1)

Nguyên nhân gây chết

Các yếu tố nguy cơ

1. Bệnh tim mạch

Hút thuốc lá

Tăng cholesterol huyết thanh

Cao huyết áp

Béo phì

Đái tháo đường

Lối sống tĩnh tại

2. Ung thư

Hút thuốc lá

Chế độ ăn không thích hợp

3. Bệnh mạch não

Rượu

Tiếp xúc vỏi các yếu tố nghề nghiệp và môi trưòng

Cao huyết áp

Hút thuốc lá

Tăng cholesterol huyết thanh

4. Các tổn thương bất ngờ

Không tuân thủ việc dùng dal an toàn

Không tuân thú việc đội mũ bảo vệ đi xe máy

Lạm dụng rượu và ma túy

Lái xe thiếu thận trọng

Các rủi ro nghề nghiệp

Đồ súng ở trong nhà

Stress và mệt mỏi

5. Bệnh phổi mạn tính

Hút thuốc lá

Tiếp xúc với các yếu tố nghầ nghiệp và môi trường

(1)Phỏng theo Trung tâm Thống kê y tế Quốc gia/Bộ y tế và các Dich vụ Con người Hoa kỳ: Y tế Hoa kỳ: 1986. BYTDVCN, (HTVTCC) số XB: 87-1232,1987

Bảng. Chín nguyên nhân hàng đầu gây mất khả năng sống với tỳ lệ có thể quy cho việc lạm dụng các chất ở Hoa kỳ

Ung thư

Bệnh tim

Các tai nạn và chấn thương

Tự vẫn

Bị giết

Nhiễm HIV

Bệnh mạch não

Bệnh phổi mạn tính

Bệnh gan

Bảng. Các khuyến nghị chuyên môn về chăm sóc dự phòng cho người lớn có nguy cơ thấp, không có triệu chứng

Khám thực thể

Huyết áp

Khám lâm sàng vú

Các TEST labo

Phết bản kính

Papanicolaou (khám khi 18 tuổi(1), số lần tối thiểu cứ mỗi 3 năm(2))

Xét nghiệm phân tìm máu kín đáo

Nội soi đại tràng sigma

Chụp tuyến vú

Cholesterol

Tiêm chủng

Tăng cưòng bạch hầu

Uốn ván

Tiêm phòng cúm

Tiêm phòng phế cầu khuẩn

Tư vấn(3)

(1)Hoặc sau khi bắt dầu hoạt động tình dục.

(2)Sau hai làn soi bản kính bình thưòng.

(3)Về việc hút thuốc lá, dinh dưỡng, luyện tập, hành vi tình dục, lạm dụng ma túy, dự phòng thương tích và chăm sóc răng.