Tướng nhan sắc và tướng cách

Đời người đàn hữu hạnh hay bất hạnh hoàn toàn tùy thuộc tướng cách người đó, nhan sắc có thể dễ đến với hạnh phúc nhưng đồng thời cũng có thể dễ đến với tai họa. Chỉ có tướng cách tốt mới khả dĩ có một thân phận hay, nếu tướng cách xấu thì thân phận nhất định dở. Đó là lý luận của tướng học đã xây dựng trên mấy ngàn năm kinh nghiệm (empirique).

Tuy nhiên, nhan sắc và tướng cách không hề là hai điều đi trái ngược nhau. Nhan sắc đẹp đi đôi với tướng cách tốt là đại quí. Nhan sắc xấu mà tướng cách tốt là phu nhân. Nhan sắc đẹp mà tướng cách xấu là nỗi  khổ  ải. Nhan  sắc  xấu mà tướng cách cũng xấu luôn là nghèo khổ, hạ tiện.

Tướng học Trung quốc không phân chia nhan sắc thành giai cấp như kiểu văn học Phạn ngữ vừa kể ở trên. Cũng không chỉ chú trọng vào nhan sắc như  quan niệm người Tây Ban Nha. Tướng học tách rời nhan sắc với tướng cách ra để quan sát mà tìm hiểu tương lai người đàn bà sẽ sang hay hèn, ngu hay hiền, giàu hay nghèo, khổ hay sướng, thọ hay yểu, hạnh phúc hay nổi trôi, chồng một vợ một hay đa phu lẽ mọn, chết toàn vẹn hay bất đắc kỳ tử... Con mắt, cái mũi, hàm răng, tóc tai và thân hình sẽ được nhìn trên nguyên tắc liên quan đến thân phận chứ không chỉ thuần túy theo quan niệm mỹ học. Nhà điêu khắc có thể ưa nhìn đôi mắt  thủy tinh  của một giai nhân nhưng nhà tướng học lại nhìn thấy ở đôi mắt thủy tinh ấy một triệu chúng bất tường. Tiểu thuyết gia có thể say mê làn da trắng như tuyết để đặt cho nhân vật tiểu thuyết cái tên Bạch Tuyết, trong sạch và băng trinh nhưng nhà tướng học lắc đầu quầy quậy vì là da trắng như tuyết chính là dấu hiệu của tiện dâm, da quý phải trắng như bạch ngọc mới đúng cách.

Tướng cách phụ nữ rất có nhiều loại, trong cuộc sống thường thấy:

- Người đàn bà vượng phu ích tử, khắc phu tôn tử, chỉ vượng phu mà không con, hay nhiều con mà không vượng phu, vượng phu về tiền bạc lại không vương phu về công danh, chỉ là loại tầm thường hưởng phúc.

- Người đàn bà xuất thân khuê tú trở thành gái giang hồ, ngược lại xuất thân nô tì, ca kỹ trở thành quý nhân chi phụ.

- Người đàn bà mang họa đến cả gia đình nhà chống, làm cho chồng thân bại danh liệt.

- Người đàn bà bản lãnh, thông minh lại không được hạnh phúc gia đình, mỗi cuộc tình là một phiền não.

- Người đàn bà dung tục, trí thức thấp kém nhưng được phúc tường nên suốt đời an lạc.

- Người đàn bà đảm đương gánh vác quanh năm vất vả vì chồng vì con.

Tướng cách là gì ? là những nét đặc biệt hiện lên trên thân hình và ngũ quan,

có thể thông qua sự sắp xếp và cấu tạo của thân hình và ngũ quan bộ vị mà biết được thân phận.

Sách Tiền hiền Thấn Tướng khảo chép:

Đường Thái Tôn bốn tuổi, có người tướng sĩ trông thấy bảo: Long phượng chi tư, thiên nhật chi biểu, niên kỷ tướng quan, tất năng an dân tế thế (nghĩa là hình dáng như long phượng, ngoại biểu như mặt trời giữa đỉnh trời, lớn lên mũ cao áo dài, có khả năng tế thế an dân).

Chu Á Phu khi còn làm thái thú Hà Nam, gặp Hứa Phụ xem tướng báo: Tam tuế nhi phong hầu, bát tuế nhi tướng trì quốc bình chính, hậu cửu niên nhi ngã tử (ba năm nữa phong hầu, tám năn nữa là tể tướng, sau chín năm nắm quyền đất nước sẽ chết đó).

Chu Á Phu cười hỏi: Đã quý lại phú sao chết đói.

Hứa Phụ nói: Tại có pháp lệnh văn chạy vào miệng.

Hai câu chuyện trên cho thấy hình ảnh rõ rệt về câu hỏi thế nào là tướng cách.