- Trang chủ
- Thông tin
- Phương thức thực hiện ăn uống, sinh hoạt
- Hướng dẫn cách làm bánh tro bánh ú
Hướng dẫn cách làm bánh tro bánh ú
Bánh tro được biết theo cổ truyền là không có nhân. Bánh sau khi gói chỉ là một khối bột trong, rất lạt, tùy thích dùng chấm mật ong, mật đường, đường cát... Phần nhân làm thêm sau này là do tùy người, tùy vùng.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Bánh tro
Nếp gói bánh
Người ta thường dùng nếp cũ đã để qua ít nhất một năm, bảo quản tốt. Nếp cũ hột bở, cho bánh ngon hơn là làm bằng nếp mới.
Vật liệu ngâm nếp
Người Bắc hay dùng tro (gọi là gio) bếp. Tro có được sau khi dùng củi, rơm... để nấu bếp, để nguội, sàng sẩy sạch, lấy phần tro mịn. Độ nồng của tro tùy thuộc vào loại cây củi, rơm... đã sử dụng. Còn người miền Trung hay dùng vôi ăn trầu trắng hoặc đỏ. Nếu dùng tro hoặc vôi trắng, bánh sẽ có sắc xanh trong của lá gói bánh; nếu dùng vôi đỏ, bánh sẽ có sắc hổ phách đục. Phân lượng thông thường - không tuyệt đối đúng - là 1 lít nước + 20gr vôi hoặc 50gr tro, hoà tan, để lắng trong, dùng nước trong này để ngâm nếp.
Ngâm nếp
Nếp vo sạch, ngâm với nước tro vôi qua một ngày hoặc cho đến khi thử bằng cách lấy vài hột nếp đã ngâm, để giữa hai đầu ngón tay, bóp nhẹ lại, thấy bể vụn ra dễ dàng là nếp đã "bục" - nói theo cách nói chuyên dùng là nếp đã ngâm đúng mức để nấu. Xả lại nước nhiều lần cho nếp đã ngâm vôi tro thật sạc rồi để cho ráo trước khi gói. Thời gian ngâm nếp không thể nào xác định đúng là bao lâu vì tùy thuộc vào nồng độ của vôi tro, độ mới cũ của gạo cho nên phải thăm chừng cho nếp vừa "bục" là được, nếu ngâm lâu quá, bánh sẽ bị nồng mùi vôi tro.
Nhân bánh
Bánh tro được biết theo cổ truyền là không có nhân. Bánh sau khi gói chỉ là một khối bột trong, rất lạt, tùy thích dùng chấm mật ong, mật đường, đường cát... Phần nhân làm thêm sau này là do tùy người, tùy vùng. Nhân thường được làm với hai loại:
Đậu xanh cà, không vỏ, vo sạch, nấu chín như cơm, trong khi đậu còn nóng, tán nhuyễn mịn với một lượng đường nhất định. Thí dụ như 200gr đậu xanh + 50gr đường.
Cơm dừa nhồi đường: Dừa già dùng bàn nạo thành cơm nhuyễn. Nấu nước đường theo tỷ lệ: 1 nước + 1 đường. Thí dụ 3 muỗng súp nước + 3 muỗng súp đường, nấu nhỏ lửa cho vừa tan đường là được. Tùy thích làm ít nhiều, thí dụ dùng chừng 200gr dừa nạo, châm nước đường vào từ từ nhồi thành khối dẻo mịn là được.
Vật liệu gói bánh
Theo truyền thống là dùng lá tre bương hay còn gọi là tre lồ ồ. Loại tre này có lóng dài, ống lớn... hay dùng để chứa nước. Chọn lá có bản lớn chừng 5 - 6cm và dài chừng 30cm. Về sau ở thành phố khó tìm ra lá tre, người ta dùng lá chuối và rọc ra với kích cỡ tương tự lá tre. Rửa sạch lá, để ráo. Bẹ thân cây chuối phơi khô tước thành sợi nhỏ dùng để gói hoặc dây nylon nhỏ.
Gói bánh
Cuốn một đầu lá thành hình phễu chỉ với một lần lá, múc nếp cho vào và thường chỉ từ 2 đến 3 muỗng cà phê vun, nếu dùng nhân thì cho vào trước 1 muỗng cà phê nếp, đến 1 muỗng cà phê nhân, rồi lại 1 muỗng cà phê nếp. Sau đó tiếp tục gấp hết phần còn lại của lá chung quanh khối hình phễu cho thành một khối tam giác cho thật kín. Dùng dây ràng cạnh lại thành một hình chữ thập cho vừa chắc tay là được. Gói được mười cái thì xâu lại thành một xâu với một sợi dây ràng thòng lọng ra ngoài xâu bánh để có thể nhấc cả xâu bánh dễ dàng, sẽ rất tiện khi cho vào cũng như lấy ra khỏi nồi luộc.
Nấu bánh
Dùng một nồi vừa đủ lượng bánh đã gói, lót vào đáy nồi một lớp lá tre hay lá chuối cho khỏi sít nồi, cho bánh vào, dùng một cái thúng thưa mắt hay rổ lớn chụp lên bánh rồi lấy một vật nặng dằn lên vừa đủ cho bánh không nổi lên khi cho nước vào, châm nước cao hơn mặt bánh ít nhất một gang tay. Bánh tro nấu không lâu, trung bình chỉ trong khoảng 45 phút đến 1 giờ sau khi nước sôi là bánh chín, Trong khi nấu bán trên bếp nếu thấy nước cạn xuống thì châm thêm nước sôi vào. Khi bánh chín, tắt bếp, múc bớt nước trong nồi ra để có thể lấy bánh ra cho dễ, thả ngâm bánh vào trong một thau nước lạnh sạch chừng mươi phút cho bánh mau nguội rồi treo lên chỗ thoáng gió cho bánh mau khô lá. Nếu làm nhiều phải thay nước ngâm bánh cho sạch.
Thành phẩm
Bánh tro nấu đạt yêu cầu thì khi mở ra, nếp không còn ở dạng hột mà cả cái bánh trở thành một khối bột trong, mịn chắc như một khối thạch, không nồng vôi tro. Được như vậy là đã dùng đúng nếp cũ và ngâm vôi tro đúng mức. Vị bánh tro - nếu không có nhân - rất lạt, người ta thường chấm bánh tro với đường cát trắng hoặc đường thẻ băm nhỏ, mật ong hoặc mật đường. Tại vùng Nha Trang, Phú Yên, Bình Định... bánh tro còn được gói thành dạng đòn dài, bánh khi mở ra có chiều dài hơn 20cm, đường kính chừng 3 - 4cm, khi ăn cắt thành khoanh mỏng.
Bánh ú
Nếp làm bánh
Chọn nếp ngon, không bể hột nhiều, vo sạch, để ráo. Cứ mỗi kg nếp sau khi vo, trộn thêm 1 muỗng cà phê vun muối.
Phần nhân bánh
Nhân bánh tùy vùng, tùy người... thường dùng các vật liệu sau đây:
Đậu phụng luộc chín, đãi vỏ.
Đậu xanh đải vỏ hoặc đậu đen nấu chín, giả nhuyễn rồi đánh cho tơi ra. Tùy ý dùng một trong hai loại hoặc cả hai.
Thịt mông heo không lấy da, cắt thành miếng cỡ đầu ngón tay cái có cả hai phần mỡ và nạc. Hoặc nạc dăm heo băm nhuyễn, hoặc chỉ dùng mỡ heo cắt thành miếng vuông vức chừng 2cm. Dù dùng loại thịt nào cũng xào cho chín với phân lượng: 500gr thịt mỡ các loại + 1/2 muỗng súp hành tím băm + muỗng cà phê muối + 1/2 muỗng cà phê tiêu... Xào chín với 2 muỗng súp dầu ăn.
Trứng vịt luộc chín, lột vỏ, cắt thành miếng nhỏ đầu ngón tay.
Lá gói bánh
Lá chuối cắt miếng cỡ 30 X 20cm, rửa sạch, lau khô. Dây lạt tre mềm hoặc dây nylon.
Gói bánh
Xếp chồng ba hoặc bốn miếng lá chuối làm một, quấn thành hình loa kèn theo chiều ngang miếng lá, cho vào 2 đến 3 muỗng súp nếp rồi tùy loại nhân sử dụng, cho vào hoặc một miếng thịt mỡ hoặc nửa muỗng súp thịt băm, một hai hột đậu phụng luộc, miếng trứng luộc, một hai muỗng cà phê đậu rồi cho vào 2 - 3 muỗng súp nếp nữa, vỗ nhẹ bánh cho nếp xuống đều rồi xếp lá cạnh đáy lại đan chồng vào nhau cho thật kín, dùng dây cột ràng thành hình chữ thập cho chặt. Bánh gói xong có chiều cao từ 8 đến 10 cm là vừa. Gói xâu vào với nhau từng mười cái một.
Nấu bánh
Nấu giống như bánh tro với thời gian nấu lâu hơn, trong khoảng 2 - 3 giờ.
Bài viết cùng chuyên mục
Khoai môn cuộn tôm
Dùng rượu trắng thoa sơ lên bánh tráng và cuốn lại cùng với tôm (chừa đuôi) và nhân. Sau đó nhúng qua bột mì, qua bột ướt rồi chiên.
Bì cuốn chay
Bắc chảo nóng, cho 2 muỗng súp dầu ăn vào, bầm 1 củ tỏi cho nhỏ, cho vào dầu cho thơm, tỏi vàng nhắc xuống.
Mắm tôm
Riềng gọt vỏ, rửa sạch, cắt lát thật mỏng rồi xắt sợi, càng nhỏ càng tốt. Ngâm riềng đã cắt vào thau nước pha chút muối cho riềng trắng đẹp, khi làm vớt ra, vẩy ráo.
Ba điều cần tránh cho sức khỏe của gan
Nếu quý vị bị bệnh với một virus hoặc rối loạn chuyển hóa, tổn thương gan có thể là kết quả của các loại thuốc mà có. Trong trường hợp này, nên hỏi bác sĩ về thiệt hại có thể có tế bào gan.
Bánh bông lan
Nếu muốn giống bánh bông lan Pháp mà người VN thường làm thì kiếm mấy cuốn sách của Mỹ có công thức sponge cake. Bánh này nhạt, nhẹ, dai, và hơi khô. Dùng bột cake flour cho bánh thì nhẹ hơn là All Purpose.
Thịt heo kho tộ
Cho thị heo + hành + 1 tsp nước màu + tiêu + nước sốt + 1/2 cup nước lạnh vô 1 cái tộ, nấu sôi rồi vặn lửa nhỏ lại, nâu cho đến khi nước thịt nổi bọt khoảng 2 phút là được.
Cách làm bún tôm thịt luộc
Pha hỗn hợp này với 3 thìa nước mắm, nước cốt 1 quả chanh, Khuấy đều, nêm vừa ăn, cho ớt, tỏi băm nhuyễn vào
Chè hạt lựu
Đậu xanh cà vỏ nấu vừa chín còn nguyên hạt. Rau câu ngâm nước rồi vớt ra để ráo. Đong rau câu bao nhiêu thì đong lượng nước bấy nhiêu, bắc lên bếp nấu cho tan, vớt bọt.
Cánh gà hỏa tiễn
Cánh gà chặt lấy phần cánh ngoài, rửa sạch để cho ráo nước. Phần cánh gần mình gà, cắt đứt hết gân dọc chung quanh xương, rồi vuốt lộn ngược phần thịt ra ngoài ta có cục thịt gà tròn dính trên xương cánh gà.
Thạch ba màu
Khuấy tan 10 g rau câu bột + nước cốt dừa + đường, đặt lên bếp nấu sôi hớt bọt, nấu trên lửa nhỏ 10 phút nhấc xuống.
Cách làm chuối đốt rượu
Chọn chuối thật chín, không bị dập, bóc vỏ, có thể để chuối nguyên quả hoặc ép hơi dẹp, tùy ý thích, Cho đường vào chảo, cho một ít nước sôi vào
Cánh gà chiên nước mắm
Cánh gà làm sạch, để ráo, ướp tỏi + nước mắm + đường + 1/2 muỗng tiêu trong khoảng 15 - 30 phút.
Ngọc trân châu
Ướp thịt heo xay với tỏi + hành + muối đường + bột ngọt + tiêu và bột bắp (corn starch), nêm vừa ăn (vị lạt thôi, đừng mặn nhen) vo viên tròn theo ý mình. Nếu thích trứng cút thì cho dô.
Bánh bông lan: hướng dẫn cách làm
Đổ một lớp mỏng hỗn hợp bánh bông lan lên giấu sáp. Hình thù của phần này không quan trọng vì chúng ta còn có một lớp bánh ngọt che kín nó, hơi giống hình chữ nhật là được.
Khoai tây chiên giòn
Khoai tây gọt vỏ, bào mỏng. Nước lạnh pha muối, vắt chanh vào, bỏ khoai tây vào ngâm ngập mặt 15 phút, rửa sạch, dùng vải mùng sạch thấm cho ráo khoai.
Bò lúc lắc các miền
Cho 1 TSP dầu vô chảo thật nóng (càng nóng càng tốt), cho tỏi, hành tây vô phi cho thơm rồi cho thịt bò vô xaò, hơi chín thì bắt xuống (đừng xào lâu quá thịt bò sẽ bị cứng).
Chả đùm
Lót miếng mỡ chài vào trong tô, vắt phần mỡ chài thừa ra ngoài miệng tô, cho hỗn hợp thịt gan băm vào tô cho đầy miệng tô, ém bằng mặt và chặt tay hỗn hợp, kéo phần mỡ thừa ngoài miệng tô đậy lên mặt thịt cho kín.
Cá lóc nướng đất sét
Làm sạch cá lóc, giữ nguyên con. Dùng đất sét bọc kín cá lại. Quạt than hồng, cho cá bọc đất sét lên bếp nướng. Khi đất sét chuyển sang màu vàng, cá chín, lấy ra.
Nước sen dừa miền nam
Cho hạt sen vào nồi cùng với nước lã, đun sôi hớt bọt, kéo nồi ra cạnh bếp đun sôi âm ỉ khoảng 1 tiếng cho sen chín mềm, vớt sen ra để riêng.
Rau muống trộn tép
Rau muống chọn loại to cọng, nhặt bỏ phần già, bỏ lá,dùng rau chẻ cọng rau ra lam 4. Khi chẻ xong ngâm rau vào một chậu nước lạnh có pha chanh
Cá trê nướng chấm mắm gừng
Cá trê mua về dùng tro bếp vuốt và cạo cho sạch nhớt ở đầu và mình cá, cắt bỏ phần răng và đuôi cá, để nguyên con, móc bỏ phần mang, cục máu tanh ở phần ngạnh đầu, dùng dao khía trên mình cá.
Bún tằm bì
Củ sắn bóc vỏ cắt miếng 3 cm, đậu phụ cắt 3 theo bề ngang, chiên vàng hai thứ, xắt mỏng củ sắn thái chỉ giả bì, đậu phụ xắt sợi giả thịt, củ kiệu bằm trộn vào bì, thịt, thính
Chè thưng: hướng dẫn cách làm
Lấy 250g bột năng hoà với 400g nước lã cho đều, bắc lên bếp quậy cho bột đặc, nhắc xuống, tay xoa bột năng còn lại, se từng cọng dài độ 3cm, đem luột chín, dội lại nước lã, để ráo nước.
Súp bong bóng vi cá
Cho nước lèo vào 1 cái nồi khác, cho Bong Bóng cá + thịt cua + vi cá nấu sôi rồi vặn lửa nhỏ xuống, lòng trắng trứng gà đánh tan, rồi dùng 1 cái vợt lưới (strainer) chế trứng gà từ từ qua lưới (trứng gà sẽ có sợi như tóc).
Canh sườn chua
Phi hành, cho cà chua vào đun cho tới khi chín nhuyễn, cho sườn vào đảo qua, đổ một lượng nước vừa đủ, nêm gia vị..
