- Trang chủ
- Phác đồ - Test
- Phác đồ điều trị bệnh lý hô hấp
- Phác đồ điều trị lao phổi
Phác đồ điều trị lao phổi
Bệnh lao phổi do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Lây lan qua việc hít phải các giọt hô hấp bị nhiễm bệnh từ bệnh nhân lao đang hoạt động.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Bệnh lao phổi
Do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra.
Lây lan qua việc hít phải các giọt hô hấp bị nhiễm bệnh từ bệnh nhân lao đang hoạt động.
Sau khi nhiễm trùng, M. tuberculosis có thể ở trạng thái ngủ đông hoặc nhân lên chậm trong phổi.
Chỉ có khoảng 10% các trường hợp tiến triển thành bệnh lao đang hoạt động.
Các đặc điểm lâm sàng
Ho kéo dài: Kéo dài hơn 2 tuần, có hoặc không có đờm và/hoặc máu (ho ra máu).
Sốt, đổ mồ hôi đêm, chán ăn, sụt cân, đau ngực và mệt mỏi là những triệu chứng phổ biến.
Chẩn đoán phân biệt
Cần cân nhắc bệnh lao ở những bệnh nhân có các triệu chứng hô hấp kéo dài hơn 2 tuần và không đáp ứng với phương pháp điều trị kháng khuẩn không đặc hiệu.
Các tình trạng khác cần loại trừ bao gồm viêm phổi, COPD, ung thư phổi, bệnh phổi di động và bệnh melioidosis.
Xét nghiệm
Trong quần thể chung: Xét nghiệm Xpert® MTB/RIF phát hiện M. tuberculosis trong đờm và kháng rifampicin.
Đối với nhiễm trùng đồng thời HIV: Cũng nên cân nhắc xét nghiệm LF-LAM trong nước tiểu.
Điều trị
Phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bệnh lao phổi bao gồm sự kết hợp của bốn loại thuốc chống lao:
Isoniazid.
Rifampicin.
Pyrazinamide.
Ethambutol.
Phác đồ điều trị bao gồm hai giai đoạn
Giai đoạn đầu: Thường kéo dài 2 tháng.
Giai đoạn tiếp tục: Tiếp theo giai đoạn đầu và kéo dài 4 tháng.
Nếu chủng vi khuẩn kháng thuốc, quá trình điều trị có thể kéo dài hơn và sử dụng các kết hợp thuốc khác nhau.
Việc tuân thủ điều trị là rất quan trọng để ngăn ngừa tình trạng kháng thuốc. Bệnh nhân phải hiểu được tầm quan trọng của điều trị và có biện pháp quản lý ca bệnh phù hợp cho đến khi hoàn thành.
Thách thức trong điều trị
Thời gian dài: Sáu tháng là một cam kết đáng kể và việc tuân thủ có thể khó khăn.
Tác dụng phụ: Thuốc chống lao có thể gây ra các tác dụng phụ như buồn nôn, nôn và các vấn đề về gan. Bệnh nhân cần được theo dõi và có thể cần điều chỉnh chế độ dùng thuốc.
Kháng thuốc: Điều trị không đầy đủ hoặc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể dẫn đến các chủng bệnh lao kháng thuốc, khiến việc điều trị trở nên phức tạp và tốn kém hơn.
Tầm quan trọng của việc tuân thủ
Việc ngừng điều trị sớm có thể dẫn đến:
Tái phát nhiễm trùng.
Sự phát triển của bệnh lao kháng thuốc.
Tăng nguy cơ lây lan bệnh cho người khác.
Hỗ trợ tuân thủ điều trị
Liệu pháp quan sát trực tiếp (DOT): Nhân viên chăm sóc sức khỏe sẽ quan sát bệnh nhân uống thuốc để đảm bảo bệnh nhân tuân thủ.
Giáo dục và hỗ trợ bệnh nhân: Giáo dục bệnh nhân về tầm quan trọng của việc điều trị và những rủi ro khi ngừng điều trị sớm có thể cải thiện khả năng tuân thủ điều trị.
Giải quyết các yếu tố xã hội quyết định sức khỏe: Các yếu tố như nghèo đói, vô gia cư và lạm dụng chất gây nghiện có thể khiến việc tuân thủ trở nên khó khăn. Giải quyết các vấn đề này có thể cải thiện kết quả điều trị.
Phòng ngừa
Vắc-xin BCG: Mặc dù không hoàn hảo, nhưng vắc-xin BCG có tác dụng bảo vệ nhất định, đặc biệt là chống lại các dạng bệnh lao nặng ở trẻ em. Tiêm cho trẻ sơ sinh, vắc-xin này cung cấp khoảng 59% khả năng bảo vệ chống lại bệnh lao phổi.
Các biện pháp y tế công cộng: Xác định và điều trị các trường hợp nhanh chóng, cùng với việc truy vết tiếp xúc, có thể giúp kiểm soát sự lây lan của bệnh lao.
Kiểm soát nhiễm trùng trong các cơ sở chăm sóc sức khỏe: Các biện pháp phòng ngừa tiêu chuẩn và các biện pháp phòng ngừa lây truyền qua không khí đối với các trường hợp đã xác nhận hoặc nghi ngờ.
Tiếp xúc gần: Cân nhắc liệu pháp phòng ngừa isoniazid trong 6 tháng.
Bài viết cùng chuyên mục
Phác đồ điều trị viêm tai giữa mãn tính mủ (CSOM)
Làm sạch dịch tiết ống tai bằng lau khô nhẹ nhàng, sau đó sử dụng ciprofloxacin 2 giọt, mỗi ngày hai lần, cho đến khi không còn dịch tiết.
Phác đồ điều trị tắc nghẽn đường hô hấp trên cấp do dị vật
Tắc nghẽn đường thở cấp tính, không có dấu hiệu cảnh báo, thường xuyên nhất ở đứa trẻ 6 tháng đến 5 tuổi chơi với đồ vật nhỏ hoặc ăn.
Phác đồ điều trị bệnh sán máng phổi (Pulmonary Schistosomiasis)
Ngày nay, người ta còn phát hiện thấy nhiều trường hợp mắc schistosomiasis, ở cả những nước không có yếu tố dịch tễ, do tình trạng di cư và khách.
Phác đồ điều trị viêm tiểu phế quản
Viêm tiểu phế quản là một bệnh nhiễm trùng do vi-rút ảnh hưởng đến đường hô hấp dưới. Vi-rút hợp bào hô hấp (RSV) là nguyên nhân phổ biến nhất, gây ra khoảng 70% các trường hợp.
Phác đồ điều trị trạng thái động kinh co giật
Không bao giờ sử dụng phenobarbital bằng cách tiêm tĩnh mạch nhanh, giám sát hô hấp, và huyết áp, đảm bảo rằng hỗ trợ hô hấp.
Phác đồ điều trị tăng áp động mạch phổi
Thuốc chẹn kênh calci, thường chỉ định cho tăng áp động mạch phổi nguyên phát, các thuốc thường dùng là nifedipin 20mg 8 giờ 1 lần.
Phác đồ điều trị tắc nghẽn hô hấp trên cấp do viêm mũi sổ mũi
Theo dõi tình trạng tâm thần, tim và nhịp thở, SaO2 và mức độ nghiêm trọng của sự tắc nghẽn, duy trì đủ độ ẩm bằng miệng nếu có thể.
Phác đồ điều trị tràn dịch màng phổi
Trường hợp tràn mủ màng phổi khu trú, đã vách hóa: cần tiến hành mở màng phổi dưới hướng dẫn của siêu âm màng phổi, hoặc chụp cắt lớp vi tính lồng ngực.
Phác đồ điều trị viêm nắp thanh quản
Việc kỹ thuật đặt nội khí quản khó khăn, và cần được thực hiện bởi bác sĩ quen thủ thuật, hãy chuẩn bị để thực hiện mở khí quản nếu đặt không thành công.
Phác đồ điều trị viêm phế quản cấp
Điều trị kháng sinh được chỉ định khi, bệnh nhân đang trong tình trạng có bệnh nền, suy dinh dưỡng, bệnh sởi, bệnh còi xương, thiếu máu nặng.
Phác đồ điều trị viêm khí quản do vi khuẩn
Trái ngược với viêm nắp thanh quản, triệu chứng dần dần và đứa trẻ thích nằm phẳng, trong trường hợp nghiêm trọng, có nguy cơ tắc nghẽn đường thở hoàn toàn.
Phác đồ điều trị cảm lạnh thông thường
Viêm mũi (viêm niêm mạc mũi) và viêm mũi họng (viêm niêm mạc mũi và họng) nói chung là lành tính, tự giới hạn và thường có nguồn gốc từ virus.
Phác đồ điều trị sốt
Trong trường hợp sốt xuất huyết, và sốt xuất huyết dengue, acid acetylsalicylic, và ibuprofen là chống chỉ định; sử dụng paracetamol thận trọng khi suy gan.
Phác đồ điều trị viêm phổi ở trẻ em trên 5 tuổi và người lớn
Viêm phổi ở trẻ em trên 5 tuổi và người lớn thực sự có thể do vi-rút, phế cầu khuẩn và Mycoplasma pneumoniae gây ra.
Phác đồ điều trị ho kéo dài
Ho quá nhiều gây mệt nhiều, chưa xác định rõ nguyên nhân, hoặc một số trường hợp đã xác định được nguyên nhân, nhưng không có rối loạn thông khí.
Phác đồ điều trị thiếu máu huyết tán
Trong một số trường hợp, đặc biệt là ở trẻ em bị sốt rét nặng, thiếu máu có thể gây ra suy tim, có thể được bù bằng cách truyền máu.
Định hướng phác đồ điều trị u trung thất nguyên phát
U tuyến ức giai đoạn III và IVa không thể phẫu thuật cắt bỏ, bắt đầu với hóa trị liệu, nếu đáp ứng tốt, thể trạng bệnh nhân cho phép.
Phác đồ điều trị viêm phế quản mãn tính
Ho trong 3 tháng liên tiếp mỗi năm trong 2 năm liền, không khó thở lúc khởi bệnh, khó thở phát triển sau nhiều năm, trước khi gắng sức.
Phác đồ điều trị hen mãn tính
Bệnh nhân gặp các triệu chứng như thở khò khè, tức ngực, khó thở và ho. Các triệu chứng này có thể thay đổi về tần suất, mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài.
Phác đồ điều trị tràn khí màng phổi
Tràn khí màng phổi áp lực dương nhịp thở trên 30 lần phút, nhịp tim trên 120 lần phút, huyết áp tụt, trung thất bị đẩy lệch về bên đối diện.
Phác đồ điều trị đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Chỉ định kháng sinh khi bệnh nhân có triệu chứng nhiễm trùng rõ, ho khạc đờm nhiều, đờm đục, hoặc có sốt và các triệu chứng nhiễm trùng khác kèm theo.
Phác đồ điều trị viêm phế quản do vi khuẩn
Nhiễm khuẩn khí quản ở trẻ em, xảy ra do biến chứng của nhiễm virus trước đó (viêm thanh khí phế quản, cúm, sởi, v.v.).
Phác đồ điều trị viên nắp thanh quản mới nhất
Nhiễm khuẩn nắp thanh quản ở trẻ nhỏ do Haemophilus influenzae (Hib) gây ra, rất hiếm xảy ra khi tỷ lệ tiêm vắc xin Hib cao. Nó có thể được gây ra bởi các vi khuẩn khác và xảy ra ở người lớn.
Phác đồ điều trị viêm tai giữa cấp (AOM)
Điều trị sốt và đau: paracetamol, làm sạch tai bằng dịch là chống chỉ định nếu màng nhĩ bị rách, hoặc không thể quan sát đầy đủ màng nhĩ.
Phác đồ điều trị bệnh Sacoit
Những trường hợp có tổn thương tim, thần kinh, hoặc đường hô hấp trên, kKhởi liều corticoid: 80 đến 100mg ngày.
