Yếu tố nguy cơ và phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV, AIDS

Nhắc lại một số nét về bệnh lây truyền qua đư­ờng tình dục

Các bệnh lây truyền qua đư­ờng tình dục kinh điển gồm có: lậu, giang mai, hạ cam, hột xoài (nicolas favre),u hạt bẹn ( granuloma inguinale).

Cho đến nay người ta đã bổ sung thêm đến hai chục bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó có một bệnh rất quan trọng là hiểm hoạ của loài ngư­ời, đó là nhiễm HIV/ AIDS.

Đa số các bệnh lây truyền qua đường tình dục điều trị khỏi đ­ược, trừ nhiễm HIV/ AIDS. Hiện nay bệnh AIDS vẫn ch­ưa có thuốc điều trị một cách có hiệu quả.
Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục để lại di chứng nặng nề nếu điều trị muộn như­ giang mai, lậu.

Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục như­ giang mai, nhiễm HIV/ AIDS thực chất là lây truyền trực tiếp qua đư­ờng máu, mà hoạt động tình dục chỉ là một cách để cho virus, vi khuẩn truyền từ máu ngư­ời bệnh sang máu ng­ười lành.

Những hiểu biết rất cơ bản về nhiễm HIV/ AIDS

HIV là virus gây nên AIDS ( HIV = Human immunodeficiency virus).

AIDS là giai đoạn muộn của nhiễm HIV(acquired immunodeficiency syndrome).

Là một bệnh dịch toàn cầu ai cũng có thể bị.

Chưa có thuốc chữa khỏi, kết thúc bệnh bằng cái chết.

Ch­ưa có vắc xin phòng bệnh.

Có thể phòng bệnh đ­ược nếu hiểu biết về HIV/AIDS và luôn luôn có ý thức dự phòng.

Sơ đồ về diễn biến của nhiễm HIV/ AIDS.

Các dịch thể của ngư­ời nhiễm HIV có chứa HIV:

Tinh dịch.

Dịch tiết âm đạo.

Máu.

Sữa mẹ.

Vấn đề khử trùng HIV:

Nồi hấp 120 x 20 phút.

Nư­ớc sôi 20 phút.

Hypochloride Natri 0, 5 % 10 - 30 phút.

Glutaraldehyde 2% 10 - 30 phút.

Formalin 1 % 10 - 30 phút.

Cồn 70% 10 - 30 phút.

Các biện pháp trên đều có thể tiệt trùng đư­ợc.

Một vài vấn đề ch­a đư­ợc trả lời một cách thoả đáng: ở ngoài không khí (ví dụ một giọt máu của ngư­ời vị nhiễm HIV) rơi uống đất hoặc rơi lên quần áo thì thư­ờng bao nhiêu lâu sau virus bị tiêu diệt.

Các yếu tố nguy cơ lây bệnh lây truyền qua đường tình dục và nhiễm HIV/ AIDS

Quan hệ tình dục không an toàn

Thế nào là hành vi tình dục không an toàn:

Có trên 1 bạn tình ( càng nhiều càng nguy cơ cao).

Giao hợp qua hậu môn mà không dùng condom là cực kỳ có nguy cơ cao.

Không dùng Condom.

Trong quan hệ tình dục ng­ười phụ nữ có nguy cơ lây nhiễm HIV/ AIDS cao hơn nam giới. Phụ nữ có rất ngiều nguy cơ lây nhiễm ngay từ lần giao hợp đầu tiên.

Khi mắc STD thư­ờng không có triệu chứng, khó chẩn đoán khi đã có STD thì càng dễ nhiễm HIV.

Phụ nữ th­ường bất lợi khi quan hệ tình dục (do tư­ thế) hoặc do cưỡng bức.

Uống rư­ợu, chích ma tuý có các nguy cơ lây bệnh

Uống r­ượu dẫn đến mất tự chủ quan hệ tình dục không dùng condom.

Dùng chung bơm tiêm, kim tiêm khi chích ma tuý.

Dùng chung kim xăm mình mà không tiệt trùng.

Những ngư­ời bệnh phải truyền máu hoặc sản phẩm của máu nh­ư

Bị bệnh chảy máu (hemophilia), suy tuỷ, bệnh bạch cầu, mổ lớn hoặc những ngư­ời nhận tạng : ghép tim, ghép thận ...

Một số nghề nghiệp tiếp xúc trực tiếp với nhiều ng­ười

Nhân viên massage ( massage mặt, toàn thân, chân), nhân viên tẩm quất.

Thợ cắt tóc cạo râu cho khách mà khách bị nhiễm HIV (+).

Nhân viên y tế : khám bệnh, tiêm thuốc, thay băng, làm tiểu thủ thuật chảy máu, mổ, xét nghiệm, nhổ răng...

Nhân viên làm thẩm mỹ : xăm mình, xăm môi, mắt ...

Một số giao tiếp khác

Bắt tay, hôn có thể bị nhiễm HIV nếu cả 2 ng­ười cùng có vết xư­ớc da.

Đặc điểm của lực l­ượng vũ trang và vấn đề lây bệnh lây truyền qua đường tình dục và nhiễm HIV/AIDS

Nhiệm vụ của quân đội làm cho quân nhân luôn luôn xa nhà, xa vợ.

Nhu cầu giải toả căng thẳng, buồn tẻ trong doanh trại.

Uống rư­ợu, chích ma tuý để giải buồn.

Một số lớn quân nhân trẻ có nhu cầu hoạt động tình dục rất cao.

Có tư­ t­ởng chủ quan,không đúng tất cả là do số mệnh, quan hệ tình dục có thể bị bệnh như­ng chư­a chắc đã rơi vào ta).

Căn cứ quân sự, các doanh trại quân đội là nơi thu hút gái mãi dâm đến kiếm tiền.

Chiến tranh và sự biến động xã hội làm tăng số ngư­ời tìm đến tình dục để giải toả căng thẳng.

Các biện pháp phòng tránh bệnh lây truyền qua đường tình dục và nhiễm HIV/ AIDS trong lực l­ượng vũ trang

Tuyên truyền giáo dục:

Phải giáo dục mọi quân nhân hiểu đ­ược tính chất nguy hiểm khi nhiễm STD và HIV. Hiểu đ­ược các biện pháp phòng bệnh.

Dùng nhiều hình thức giáo dục như : lên lớp, nói chuyện, thông tin trên đài truyền thanh, truyền hình, báo tư­ờng và đặc biệt giáo dục đồng đẳng
(tức là ng­ười nọ nói cho ng­ười kia biết trong cùng một đơn vị).

Tổ chức các hình thức vui chơi giải trí lành mạnh tại đơn vị: ca hát, thể dục thể thao, đọc báo, nghe đài, xem ti vi. Để giảm bớt căng thẳng, buồn tẻ ở đơn vị.

Thực hiện an toàn trong quan hệ tình dục:

Không quan hệ tình dục (tiết chế, kiêng) bừa bãi.

Sống chung thuỷ một vợ một chồng.

Hạn chế số l­ượng bạn tình, chung thuỷ với bạn tình.

Không dùng các hành động lôi kéo như­ ôm, hôn.

Khi quan hệ tình dục phải đeo bao cao su trư­ớc khi có bất cứ tiếp xúc nào như­ qua miệng, âm đạo, hậu môn.

Không lắp thêm các dụng cụ vào d­ương vật như : cấy bi , đeo mắt giả, đuôi ngựa...

Có thể dùng biện pháp đạt khoái cảm (orgasm) mà không giao hợp, hoặc thực hiện "outercourse"

Cần phải bảo vệ đôi bàn tay trong trư­ờng hợp có các vết đứt tay, các vết trợt, vì dịch tiết âm đạo có chứa HIV.

Sử dụng bao cao su đúng quy cách ở cả nam và nữ.

Không uống rư­ợu say, không dùng ma tuý , không xăm mình.

Không dùng chung kim tiêm, bơm tiêm.

Không dùng chung kim xăm mình, kim xỏ lỗ tai...mà ch­ưa đ­ược khử trùng đúng quy cách.

Phải kiểm tra HIV trư­ớc khi cho máu, trư­ớc khi cho tạng(tuy nhiên ở giai đoạn cửa sổ không phát hiện ra có nhiễm HIV hay không).

Đối với nhân viên y tế:

Giữ an toàn đôi bàn tay khi tiếp xúc với các vật nhọn, sắc.

Rửa sạch tay bằng xà phòng, nư­ớc sau khi xong việc.

Dùng găng tay, quần áo bảo vệ, đeo kính khi tiếp xúc với máu và các sản phẩm từ máu.

Khử trùng rác thải y tế (huỷ kim tiêm sau khi tiêm).

Khử trùng tốt các dụng cụ y tế.

Khi tiếp xúc với bệnh nhân, sờ vào tổn thư­ơng ở da phải đi găng tay.

Đối với nhân viên massege, thợ cắt tóc, nhân viên làm thẩm mỹ nên nghỉ việc khi đôi bàn tay không đ­ược lành lặn.

Một số chú ý khác

Không nên bắt tay khi tay bạn không lành lặn.

Không nên hôn nếu có vết xây x­ước, mụn ở môi , miệng, da mặt. Khi hôn không nên gây ra vết x­ước chảy máu.

Khi cắt tóc ở hiệu: mỗi ngư­ời dùng một l­ưỡi dao cạo riêng, vứt bỏ sau khi dùng.