Amphetamine Dextroamphetamine: thuốc điều trị rối loạn tăng động và ngủ rũ

2022-04-09 09:58 AM

Amphetamine Dextroamphetamine là một loại thuốc kê đơn được sử dụng để điều trị Rối loạn tăng động giảm chú ý và chứng ngủ rũ. Amphetamine Dextroamphetamine có sẵn dưới các tên thương hiệu khác.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tên chung: Amphetamine and Dextroamphetamine.

Amphetamine / Dextroamphetamine là một loại thuốc kê đơn được sử dụng để điều trị Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và chứng ngủ rũ. 

Amphetamine / Dextroamphetamine có sẵn dưới các tên thương hiệu khác nhau sau: Adderall XR, Mydayis.

Liều lượng

Mỗi viên / viên nang chứa các phần bằng nhau sau: amphetamine aspartate, amphetamine sulfate, dextroamphetamine saccharate và dextroamphetamine sulfate

Viên nén: Lịch trình II

5mg (1,25mg / 1,25mg / 1,25mg / 1,25mg)

10mg (2,5mg / 2,5mg / 2,5mg / 2,5mg)

20mg (5mg / 5mg / 5mg / 5mg)

30mg (7,5mg / 7,5mg / 7,5mg / 7,5mg)

Viên nang giải phóng kéo dài: Lịch trình II

5mg (1,25mg / 1,25mg / 1,25mg / 1,25mg) (Adderall XR)

10mg (2,5mg / 2,5mg / 2,5mg / 2,5mg) (Adderall XR)

12,5mg (3,125mg / 3,125mg / 3,125mg / 3,125mg) (Mydayis)

15mg (3,75mg / 3,75mg / 3,75mg / 3,75mg) (Adderall XR)

20mg (5mg / 5mg / 5mg / 5mg) (Adderall XR)

25mg (6,25mg / 6,25mg / 6,25mg / 6,25mg) (Adderall XR, Mydayis)

30mg (7,5mg / 7,5mg / 7,5mg / 7,5mg) (Adderall XR)

37,5mg (9,375mg / 9,375mg / 9,375mg / 9,375mg) (Mydayis)

50mg (12,5mg / 12,5mg / 12,5mg / 12,5mg) (Mydayis)

Rối loạn tăng động giảm chú ý

Liều lượng dành cho người lớn

5 mg uống một lần mỗi ngày ban đầu; có thể tăng 5-10 mg / ngày một lần mỗi tuần; chỉ định liều hàng ngày trong 2-3 liều; không vượt quá 40 mg / ngày.

Liều dùng cho trẻ em

Trẻ em dưới 3 tuổi: Chưa xác định được tính an toàn và hiệu quả.

Trẻ từ 3 - 6 tuổi: 2,5 mg / ngày; có thể tăng 2,5 mg mỗi tuần một lần; không được vượt quá 40 mg mỗi ngày hoặc chia ra 8 giờ một lần; sử dụng khoảng cách 4-6 giờ giữa các liều bổ sung.

Trẻ em trên 6 tuổi: 5 mg uống một lần mỗi ngày hoặc 12 giờ một lần; có thể tăng 5 mg mỗi tuần một lần; không được vượt quá 40 mg mỗi ngày hoặc chia ra 8 giờ một lần; sử dụng khoảng cách 4-6 giờ giữa các liều bổ sung.

Chứng ngủ rũ

Liều lượng dành cho người lớn

5-60 mg uống một lần mỗi ngày; có thể tăng 10 mg / ngày một lần mỗi tuần.

Không quá 60 mg một lần mỗi ngày hoặc chia liều với khoảng cách giữa các liều 4-6 giờ.

Liều dùng cho trẻ em

Trẻ em dưới 6 tuổi: Chưa xác định được tính an toàn và hiệu quả.

Trẻ em từ 6-12 tuổi: uống 5mg / ngày ban đầu chia làm nhiều lần; có thể tăng 5 mg / ngày mỗi tuần; không quá 60 mg mỗi ngày hoặc chia liều với khoảng cách giữa các liều 4-6 giờ.

Trẻ em từ 12 tuổi trở lên: uống 10 mg / ngày ban đầu; có thể tăng 10 mg / ngày mỗi tuần; Không vượt quá 60 mg mỗi ngày hoặc chia liều với khoảng cách giữa các liều 4-6 giờ.

Tác dụng phụ

Tác dụng phụ thường gặp

Đau bụng, 

Buồn nôn, 

Ăn mất ngon, 

Giảm cân, 

Thay đổi tâm trạng, 

Lo lắng, 

Cáu kỉnh, 

Nhịp tim nhanh, 

Đau đầu, 

Chóng mặt, 

Các vấn đề về giấc ngủ (mất ngủ), và 

Khô miệng.

Các tác dụng phụ nghiêm trọng

Khó thở, 

Sưng phù ở mặt hoặc cổ họng, 

Tưc ngực, 

Khó thở, 

Lâng lâng, 

Ảo giác, 

Các vấn đề hành vi mới, 

Thù địch, 

Hoang tưởng, 

Tê, 

Cảm giác lạnh, 

Vết thương không giải thích được, 

Thay đổi màu da (tái nhợt, đỏ hoặc xanh lam) ở ngón tay hoặc ngón chân, 

Co giật,

Co giật cơ (tics), 

Những thay đổi trong tầm nhìn, 

Kích động, 

Sốt, 

Đổ mồ hôi, 

Rùng mình, 

Nhịp tim nhanh, 

Cứng cơ, 

Co giật, 

Mất phối hợp, 

Buồn nôn, 

Nôn mửa, và 

Tiêu chảy

Các tác dụng phụ hiếm gặp

Không có.

Tương tác thuốc

Amphetamine / Dextroamphetamine có tương tác nghiêm trọng với các loại thuốc sau:

Iobenguane I123.

Isocarboxazid.

Linezolid.

Phenelzine.

Procarbazine.

Rasagiline.

Safinamide.

Selefiline.

Selegiline.

Tranylcypromine.

Amphetamine / Dextroamphetamine có tương tác nghiêm trọng với ít nhất 37 loại thuốc khác. 

Amphetamine / Dextroamphetamine có tương tác vừa phải với ít nhất 220 loại thuốc khác.

Amphetamine / Dextroamphetamine có tương tác nhỏ với ít nhất 56 loại thuốc khác.

Chống chỉ định

Quá mẫn cảm.

Cường giáp.

Bệnh tăng nhãn áp.

Tăng huyết áp, xơ cứng động mạch tiên tiến, CVD có triệu chứng.

Bệnh tim mạch có triệu chứng.

Tăng huyết áp trung bình đến nặng.

Trạng thái kích động, tiền sử lạm dụng ma túy.

Thuốc ức chế MAO dùng trong vòng 14 ngày (nguy cơ phản ứng tăng huyết áp nghiêm trọng).

Thận trọng

Các bất thường về cấu trúc tim có liên quan đến nguy cơ đột tử (nếu lạm dụng)

Thời gian đến nồng độ tối đa giảm khi dùng chung với thuốc ức chế axit (ví dụ: thuốc ức chế bơm proton).

Liên quan đến bệnh mạch máu ngoại vi, bao gồm cả hiện tượng Raynaud.

Mờ thị lực đã được báo cáo khi điều trị bằng chất kích thích.

Có thể làm giảm khả năng tham gia vào các hoạt động nguy hiểm tiềm ẩn do tác động của thần kinh trung ương.

Tồn tại khả năng phụ thuộc vào thuốc.

Thận trọng khi dùng cho người cao huyết áp, tiền sử rối loạn tâm thần, rối loạn co giật, người cao tuổi hoặc hội chứng Tourette (có thể bộc lộ cảm giác).

Ngừng đột ngột có thể dẫn đến các triệu chứng cai nghiện.

Các trường hợp tử vong đột ngột, đột quỵ và nhồi máu cơ tim được báo cáo ở người lớn dùng chất kích thích ở liều thông thường.

Những bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng như đau ngực khi gắng sức, ngất không rõ nguyên nhân hoặc các triệu chứng khác gợi ý bệnh tim khi điều trị bằng chất kích thích nên được đánh giá tim mạch kịp thời.

Cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng chất kích thích để điều trị bệnh nhân ADHD có rối loạn lưỡng cực đi kèm vì lo ngại về khả năng khởi phát cơn hỗn hợp / hưng cảm ở những bệnh nhân này.

Hành vi hung hăng hoặc thái độ thù địch thường được quan sát thấy ở trẻ em và thanh thiếu niên bị ADHD; theo dõi sự xuất hiện hoặc ngày càng xấu đi của hành vi hung hăng hoặc thái độ thù địch.

Theo dõi sự tăng trưởng của trẻ em từ 7 đến 10 tuổi trong thời gian điều trị bằng chất kích thích; Có thể cần phải gián đoạn liệu pháp ở những bệnh nhân không phát triển hoặc tăng cân như mong đợi.

Các chất kích thích có thể làm giảm ngưỡng co giật ở những bệnh nhân có tiền sử co giật, những bệnh nhân có bất thường trên điện não đồ trước đó nhưng không có co giật, và rất hiếm khi những bệnh nhân không có tiền sử co giật và không có bằng chứng về điện não đồ trước đó có co giật; ngừng điều trị khi có co giật.

Thận trọng khi sử dụng cho những bệnh nhân sử dụng các thuốc cường giao cảm khác.

Amphetamine có thể làm trầm trọng thêm cảm giác vận động và âm thanh và hội chứng Tourette; thực hiện đánh giá lâm sàng về tics và hội chứng Tourette ở trẻ em và gia đình của chúng trước khi điều trị bằng thuốc kích thích.

Các trường hợp hiếm gặp về cương cứng kéo dài và đôi khi gây đau đớn (chứng cương cứng), đôi khi cần can thiệp phẫu thuật, được báo cáo với các sản phẩm methylphenidate; thường không được báo cáo trong thời gian bắt đầu, nhưng thường sau khi tăng liều.

Tổng quan về tương tác thuốc

Hội chứng serotonin, một phản ứng có khả năng đe dọa tính mạng, có thể xảy ra khi sử dụng amphetamine kết hợp với các loại thuốc khác ảnh hưởng đến hệ thống dẫn truyền thần kinh serotonergic như chất ức chế monoamine oxidase (MAOIs), chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI), chất ức chế tái hấp thu serotonin norepinephrine (SNRIs) ), triptan, thuốc chống trầm cảm ba vòng, fentanyl, lithium, tramadol, tryptophan, buspirone và St. John's Wort.

Amphetamine và các dẫn xuất amphetamine được biết là được chuyển hóa ở một mức độ nào đó bởi cytochrome P450 2D6 (CYP2D6) và ức chế nhẹ chuyển hóa CYP2D6; khả năng xảy ra tương tác dược động học khi dùng chung các chất ức chế CYP2D6 có thể làm tăng nguy cơ khi tiếp xúc với amphetamine và các dẫn xuất; trong những tình huống này, hãy xem xét thuốc thay thế không serotonergic hoặc thuốc thay thế không ức chế CYP2D6.

Nếu việc sử dụng đồng thời với các thuốc serotonergic khác hoặc chất ức chế CYP2D6 được bảo đảm về mặt lâm sàng, hãy bắt đầu điều trị với liều thấp hơn, theo dõi bệnh nhân về sự xuất hiện của hội chứng serotonin trong thời gian bắt đầu hoặc chuẩn độ thuốc và thông báo cho bệnh nhân về nguy cơ gia tăng hội chứng serotonin.

Mang thai và cho con bú

Dữ liệu hiện có từ các nghiên cứu dịch tễ học đã công bố và các báo cáo sau khi đưa ra thị trường về việc sử dụng amphetamine kê đơn ở phụ nữ mang thai chưa xác định được nguy cơ dị tật bẩm sinh lớn và sẩy thai liên quan đến thuốc; Các kết quả bất lợi khi mang thai, bao gồm đẻ non và sinh con nhẹ cân, được báo cáo ở trẻ sinh ra từ các bà mẹ dùng amphetamine trong thời kỳ mang thai.

Amphetamine gây co mạch và do đó có thể làm giảm tưới máu nhau thai; ngoài ra, amphetamine có thể kích thích co bóp tử cung, làm tăng nguy cơ đẻ non; trẻ sơ sinh được sinh ra từ các bà mẹ dùng amphetamine trong thời kỳ mang thai có nguy cơ sinh non và sinh con nhẹ cân tăng cao.

Theo dõi trẻ sinh ra từ các bà mẹ dùng amphetamine để biết các triệu chứng cai nghiện như khó bú, cáu kỉnh, kích động và buồn ngủ quá mức.

Dựa trên các báo cáo trường hợp hạn chế trong các tài liệu đã xuất bản, amphetamine có trong sữa mẹ; không có báo cáo về tác dụng phụ đối với trẻ sơ sinh bú sữa mẹ.

Tác dụng phát triển thần kinh lâu dài đối với trẻ sơ sinh do tiếp xúc với amphetamine chưa được biết rõ; liều lượng lớn amphetamine có thể gây trở ngại cho việc sản xuất sữa, đặc biệt là ở những phụ nữ có quá trình tiết sữa không tốt.

Do có khả năng xảy ra các phản ứng phụ nghiêm trọng ở trẻ bú mẹ, khuyến cáo bệnh nhân rằng không nên cho con bú trong khi điều trị.

Bài viết cùng chuyên mục

Acid folic

Acid folic là vitamin thuộc nhóm B. Trong cơ thể, nó được khử thành tetrahydrofolat là coenzym của nhiều quá trình chuyển hóa trong đó có tổng hợp các nucleotid.

Anthrax Immune Globulin: globulin miễn dịch bệnh than

Anthrax Immune Globulin (globulin miễn dịch bệnh than) được sử dụng để điều trị bệnh than qua đường hô hấp kết hợp với các loại thuốc kháng khuẩn thích hợp.

Actapulgite

Actapulgite! Điều trị triệu chứng các bệnh đại tràng cấp và mãn tính đi kèm với tăng nhu động ruột, nhất là khi có chướng bụng và tiêu chảy.

Andriol Testocaps: thuốc điều trị thiểu năng tuyến sinh dục

Liệu pháp thay thế testosteron dùng trong thiểu năng sinh dục do thiếu các hormon sinh dục ở một số thể bệnh lý như: thiếu hụt gonadotropin hoặc thiếu hormon giải phóng hormon tạo hoàng thể, tổn thương trục tuyến yên-dưới đồi do khối u, chấn thương, hoặc bức xạ.

Atezolizumab: thuốc điều trị ung thư

Atezolizumab là thuốc kê đơn được sử dụng để điều trị các triệu chứng của khối u ác tính,  ung thư biểu mô tế bào gan, ung thư phổi tế bào nhỏ, ung thư phổi không phải tế bào nhỏ và ung  thư biểu mô.

Atocib 90: thuốc điều trị bệnh xương khớp

Điều trị cấp tính và mạn tính các dấu hiệu và triệu chứng bệnh viêm xương khớp (thoái hóa khớp) và viêm khớp dạng thấp. Điều trị viêm đốt sống dính khớp. Điều trị viêm khớp thống phong cấp tính (gút cấp). Giảm đau cấp tính và mạn tính.

Apo Ranitidine

Mặc khác, tính theo độ acid trong 24 giờ và lượng acid tiết ra vào ban đêm, 150 mg ranitidine dùng hai lần mỗi ngày ưu việt hơn 200 mg cimetidine ba lần mỗi ngày và 400 mg vào buổi tối.

Arthrodont

Nhũ nhi và trẻ em dưới 3 tuổi do trong thành phần có menthol có thể gây các ảnh hưởng trên thần kinh như co giật khi dùng liều cao.

Ac De

Thuốc Ac De có thành phần hoạt chất là Dactinomycin.

Acepolcort H

Thuốc được tiêm thật chậm vào trong khớp hoặc vùng ngoại vi của các khớp lớn như: khớp gối, khớp háng, khớp vai, và có thể tiêm vào các mô cơ mềm, bao gân, hạt thấp liên quan tới khớp.

Abelcet

Thuốc Abelcet có thành phần hoạt chất là Amphotericin B.

Amaryl

Khi quên uống 1 liều, không được uống bù bằng 1 liều cao hơn, không được bỏ qua bữa ăn sau khi đã uống thuốc.

Alteplase

Trong nhồi máu cơ tim cấp, điều trị bằng chất hoạt hóa plasminogen mô nhằm tăng tưới máu của động mạch vành, giảm được kích cỡ nhồi máu, giảm được nguy cơ suy tim sau nhồi máu và giảm tử vong.

Alvesin

Điều chỉnh các tình trạng thiếu protéine mà nguyên nhân là do tăng nhu cầu protéine hoặc tăng tiêu thụ protéine hoặc do rối loạn cung cấp protéine trong quá trình tiêu hóa, hấp thu và bài tiết.

Azithromycin

Azithromycin là một kháng sinh mới có hoạt phổ rộng thuộc nhóm macrolid, được gọi là azalid. Thuốc có tác dụng diệt khuẩn mạnh bằng cách gắn với ribosom của vi khuẩn gây bệnh.

Albumin

Albumin là protein quan trọng nhất của huyết thanh tham gia vào 2 chức năng chính là duy trì 70 đến 80 phần trăm áp lực thẩm thấu keo trong huyết tương.

Acid Aminocaproic: Plaslloid, thuốc kháng tiêu fibrin cầm máu

Phòng và điều trị chảy máu kết hợp với tiêu fibrin quá mức, thường gặp trong phẫu thuật tim, cắt bỏ tuyến tiền liệt, thận hoặc trong một số bệnh về máu, bong rau non, xơ gan

Apo Amilzide

Tăng kali huyết, nghĩa là nồng độ kali trong huyết thanh vượt quá 5,5 mEq mỗi lít, đã được nhận thấy trên một vài bệnh nhân dùng amiloride hydrochloride riêng rẻ hay với thuốc lợi tiểu.

Acetaminophen / Doxylamine / Dextromethorphan / Phenylephrine

Acetaminophen có thể gây độc cho gan ở những người nghiện rượu mãn tính sau nhiều mức liều khác nhau; đau dữ dội hoặc tái phát hoặc sốt cao hoặc liên tục có thể là dấu hiệu của một bệnh nghiêm trọng.

Agimstan-H: thuốc điều trị tăng huyết áp dạng phối hợp

Agimstan-H 80/25 là thuốc phối hợp telmisartan và hydroclorothiazid để điều trị tăng huyết áp vô căn ở người lớn, trong trường hợp không kiểm soát được huyết áp bằng biện pháp dùng một thuốc hoặc biện pháp phối hợp hai thuốc.

Augbactam: thuốc kháng sinh phối hợp điều trị nhiễm khuẩn

Augbactam là kháng sinh có phổ kháng khuẩn rộng. Sự phối hợp amoxicillin với acid clavulanic trong Augbactam giúp cho amoxicilin không bị các beta-lactamase phá hủy, đồng thời mở rộng thêm phổ kháng khuẩn của amoxicillin.

Acid Salicylic

Acid salicylic có tác dụng làm tróc mạnh lớp sừng da và sát khuẩn nhẹ khi bôi trên da. ở nồng độ thấp, thuốc có tác dụng tạo hình lớp sừng (điều chỉnh những bất thường của quá trình sừng hóa); ở nồng độ cao (>1%).

Agiremid: thuốc điều trị loét dạ dày tá tràng

Agiremid là thuốc điều trị các thương tổn niêm mạc dạ dày (ăn mòn, chảy máu, đỏ và phù nề) trong các tình trạng nặng cấp tính của viêm dạ dày cấp và viêm dạ dày mạn.

Acetate Ringer's: thuốc điều chỉnh cân bằng nước điện giải toan kiềm

Điều chỉnh cân bằng nước, điện giải; cân bằng acid-base; tình trạng giảm thể tích dịch cơ thể do mất máu (phẫu thuật, chấn thương, bỏng nặng). Dùng trong sốc giảm thể tích do mất nước trầm trọng, sốt xuất huyết Dengue.

Amifampridine: thuốc điều trị hội chứng nhược cơ

Amifampridine được sử dụng để điều trị hội chứng nhược cơ Lambert-Eaton. Amifampridine có sẵn dưới các tên thương hiệu khác nhau.