Cháo ấu tẩu

2015-01-16 06:29 AM

Cháo mang sắc nâu đậm, khi ăn có vị hơi đăng đắng như tam thất, Nhưng cái đắng hòa cùng miếng ấu tẩu bùi, dẻo, quyện với cái ngọt của nước xương ninh.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Được nấu từ một loại thuốc quý và gạo nếp cái hoa vàng của đồng bào dân tộc vùng cao, cháo ấu tẩu Hà Giang vị bùi, dẻo và thơm đặc biệt. Cháo có tác dụng chữa bệnh tốt, và là đặc sản chỉ có ở miền núi phía Bắc.

Những đầu bếp lâu năm cho biết, món cháo bắt nguồn từ một vị thuốc của đồng bào vùng cao. Củ ấu có chất độc, thường ngâm rượu để thoa lên các vết thương kín. Nhưng qua bàn tay khéo léo của người dân Hà Giang, vị thuốc này đã được chế biến thành món ăn ngon, lại có tác dụng chữa bệnh. Thuở ban đầu, đây là món cháo "giải cảm" đơn giản của đồng bào dân tộc thiểu số. Sau này, người dân Hà Giang thêm một số gia vị, phụ gia khác, nấu thành món cháo "đặc sản" của xứ sở mờ sương, ăn ngon miệng lạ lùng.

Nấu được bát cháo ấu tẩu cũng cầu kỳ và nhiều công đoạn. Củ ấu tẩu được ngâm kỹ trong nước vo gạo đặc một đêm, sau đó rửa sạch và đem ninh hơn 4 giờ, tới khi củ mềm, bở tơi. Vị ngon của cháo còn phụ thuộc bí quyết của từng nhà hàng. Gạo tẻ thơm, trộn ít nếp cái hoa vàng cho cháo đặc sánh. Bột củ ấu tẩu được nấu lẫn gạo và nước dùng ninh từ chân giò lợn. Bát cháo được gia giảm thêm hành, rau mùi, trứng gà và thịt nạc thăn băm nhỏ, dậy lên mùi thơm ngọt ngào.

Cháo mang sắc nâu đậm, khi ăn có vị hơi đăng đắng như tam thất. Nhưng cái đắng hòa cùng miếng ấu tẩu bùi, dẻo, quyện với cái ngọt của nước xương ninh và thơm ngậy của trứng đọng lại thành hương thơm, vị ngọt ngào trong cổ, tạo cảm giác lạ miệng và hấp dẫn. Theo kinh nghiệm dân gian, cháo ấu tẩu có tác dụng dãn gân cốt, giảm đau cơ, nhức xương, xua tan mệt mỏi của người đi đường xa, khi ăn cùng lá tía tô có tác dụng giải cảm tốt.

Giữa tiết trời giá rét, sương núi giăng giăng, ngồi trong quán nhỏ xuýt xoa bên tô cháo ấu tẩu nóng sực, thơm lừng thì thật thú vị. Nếu có dịp ghé qua Hà Giang, mời bạn hãy thưởng thức một lần món cháo đặc sắc của vùng cao nguyên đá.

Bài viết cùng chuyên mục

Gỏi cá cơm phú quốc

Cá cơm sử dụng loại đã ướp gia vị, sấy khô. Nếu không có loại cá này, có thể dùng cá cơm tươi, ướp gia vị mang sấy ráo nước, không quá khô cứng. Nếu dùng cá cơm khô thì rửa sạch, để ráo, xào chín với gia vị.

Chè kho

Điểm khác nhau về nguyên tắc thành phẩm là chè đậu xanh sẽ bị nứt mặt và bở khi để nguội chứ không kết dính, chắc và dẻo như chè kho

Bắp cải làm dưa

Nếu thích vị hăng nồng nhẹ thì dùng thêm lá hẹ cắt khúc ngắn, thích vị ngọt thì thêm cà rốt cắt sợi với phân lượng 4 phần bắp cải.

Cách làm mứt lạc

Cho đường vào chảo với một nửa bát con nước, đun nhỏ lửa và khuấy đều cho đường tan chảy. Khi đường chuyển mầu hơi ngà và bắt đầu châu lại trút lạc vào, dùng xạn đảo nhanh cho đường bám đều khắp mình lạc.

Cách làm sò huyết xốt chua cay

Đợi hỗn hợp có mùi thơm, cho thịt sò vào, đảo nhanh với lửa lớn, Nêm nước mắm, muối tiêu, đường, dấm sao cho món ăn có vị chua cay là được.

Canh cua rau đay

Đổ nước cua vào một soong sạch, dùng đũa quậy nước theo vòng tròn cho cua tụ lại ở giữa, bắc soong nước cua lên bếp nấu sôi

Canh gà nấu đậu trắng, khoai môn

Món gà nấu đậu nầy, có thể thế thịt gà bằng sườn heo, hay giò heo, nhưng thịt sườn và giò heo thì nấu lâu lơn, nên thịt phải nấu trước, khi sườn gần chín, mới thả đậu và khoai môn vào.

Quẩy rán

Trước khi thả bánh vào, kéo cho miếng bột dài ra thêm và thả từ cạnh chảo cho rơi xuống từ từ, trở bánh bằng cách hất qua, hất lại

Cá nướng tỏi

Bỏ chung bơ nước hoặc dầu margarin, tỏi, rau thơm, nước chanh, trộn đều rồi tẩm vào cá, rắc tiêu, gói kín lại.

Cách làm bầu luộc trứng

Thời gian luộc tuỳ theo bạn thích dùng mềm hay vừa mềm tới, có thể thay công đoạn chế biến này bằng cách hấp, miếng bầu sẽ ngọt hơn nhưng không mềm như luộc

Tôm sú rim nước cốt dừa

Nếu chọn tôm sú, tôm rằn nên lột bỏ vỏ vì vỏ các loại tôm này khá cứng, chỉ giữ vỏ đuôi lại cho đẹp mắt, nếu thích làm tôm cả vỏ thì chọn tôm đất, vỏ giòn sau khi làm

Chè hoa cau ba miền

Hoà bột năng vào nước, cho khoảng 3 muỗng bột năng vào cái bát nhỏ , cho tí nước lọc hoà cho tan, xong đổ từ từ vào nồi nước đường, trong lúc đổ, nhớ lấy đũa.

Bánh đậu xanh

Trộn đều đậu xanh với nước cốt dừa, đường, trứng gà, sữa, vani sao cho tan đường. Thoa dầu vào khuôn, lót giấy mỏng dưới đáy nồi. Đổ hỗn hợp trên vào khuôn, cho vào lò nướng khoảng 30 phút, bánh vàng đều.

Cách làm bò nướng chanh và bơ

Dàn than hồng quanh dưới xoong hứng nước thịt với độ khá nóng, đặt phần mỡ sườn ngửa trên vỉ, dưới là xoong hứng hạ thấp xuống.

Ếch xào lá cách

Ếch làm sạch, chỉ lấy đùi và thân, chặt miếng to ướp muối, tiêu, bột ngọt để khoảng 10 phút. Dừa già nạo vắt lấy một chén nước cốt, ớt băm nhuyễn. Lựa lá cách non rửa sạch, cắt sợi vừa.

Nộm thập cẩm

Ớt + tỏi giã nhuyễn , nêm vào khoảng 2M canh giấm để 5 phút, sau đó thêm đường , nước mắm , vị chua ngọt => làm nước trộn nộm và trộn đều với đu đủ + cà rốt + rau quế + đậu phộng => nêm lại vừa ăn là được.

Trứng vịt lộn chiên giòn

Nhúng trứng vịt lộn vào bột, sau đó cho trứng vịt lộn qua bột giòn khô 1 lớp mỏng, chảo dầu nhiều vừa nóng cho trứng vịt vào chiên giòn vàng vớt ra để ráo dầu.

Lẩu cá lóc

Phi tỏi thơm, bỏ xả bằm vào, xà vàn thơm bỏ cá lóc vào trở qua lại, cá săn lại thêm 1,5 lít nước dùng, đun sôi => nước lẩu.

Bò viên gân

Thịt bò lúc mua nhờ chợ xay (meat grinder) 2 lần, ướp với các gia vị trên, nhồi cho thật đều. Sau đó cất trong tủ freezer 2 - 3 tiếng, khi mặt thịt vừa cứng là được (đừng để cứng hết, sẽ khó làm).

Cánh gà chiên (KFC)

Cánh gà rửa sạch thấm cho khô nước, nhúng cánh gà vào hỗn hợp sữa, bột khô cho hết vào 1 cái bao nylon, cho hết cánh gà vào túi nylon này, túm miệng túi rồi xoóch túi cho bột dính vào cánh gà.

Cơm rượu

Nếp lức khó nấu cho chín rền hơn là nếp thường, khi nấu cần nhiều nước hơn và phải nấu thử nếu chưa quen để nấu xong thì hạt nếp phải chín thật đều nhưng không nở bung thì làm cơm rượu mới ngon và đẹp.

Bò viên

Thịt bò lúc mua nhờ chợ xay (meat grinder) 2 lần, ướp với các gia vị trên, nhồi cho thật đều. Sau đó cất trong tủ freezer 2 - 3 tiếng, khi mặt thịt vừa cứng là được.

Cháo cá ám

Tùy ý giữ cháo nóng trong nồi đất, lẩu kim loại đặt trên bếp than hay bếp gas, dọn lên bàn với dĩa cá, chanh ớt, mắm tôm, các loại rau thơm, thịt, trứng.

Sakê chiên giòn

Ướp sakê với muối tiêu. Bột chiên giòn pha đặc. Dầu nóng, nhúng từng miếng sakê vào bột, thả vào dầu nóng chiên vàng. Vớt ra để ráo dầu.

Cách làm bò nướng bơ

Xát tiêu và tỏi vào thịt, Cắm thước đo vào giữa nhưng không đụng giẻ sườn, Dàn than hồng quanh dưới xoong hứng nước thịt với độ khá nóng.