Trám thu

2015-01-14 08:28 PM

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.

Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.

Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...

Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...

Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...

Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.

Bài viết cùng chuyên mục

Mít non kho dừa

Mít mua lọai luộc sẳn, có màu nâu đỏ nhạt, rửa sạch, thái miếng bằng bao diêm, bỏ bớt những hột mít đã già.

Cá sốt hấp trứng (nước ngọt)

Cá quả cạo sạch đánh vẩy và nhớt rồi dùng dao khía nhiều đường nhỏ dọc theo mình cá. Dùng một chút gia vị ướp đều lên cá. Bún cắt nhỏ.

Sườn nướng lò (món Thái)

Oven mở BROIL 475 F, xắp thịt vào khay nướng, cho miếng vỹ nướng lên tầng cao nhất trong lò, và cửa lò mở hé 1 chút.

Tôm tì bà

Tôm đã xẻ bụng bọc thêm tôm xay nhuyễn, gắn từng sợi dưa chuột và cà rốt xen kẽ, tạo dáng con tôm giống chiếc đàn tì bà, lăn con tôm qua một lớp bột bánh mì

Giả cầy

Cách chế biến cũng chẳng khó khăn gì. Một cái chân giò xách về lúc nửa buổi là xong, nhưng phải là cái chân giò sau mới nây thịt và mua thêm vài ba chiếc móng giò.

Tôm cuốn bánh hỏi

Sau đấy pha muối, bột ngọt, tiêu vào nước dừa xiêm và bỏ tôm vào ngâm khoảng 15 phút cho tôm thấm, Chuối chát gọt vỏ, bào mỏng ngâm nước pha giấm.

Cua rang me

Cua: rửa sạch tách lấy mai để riêng, chặt cua làm 4, chặt bỏ que ở các càng nhỏ, càng lớn chặt làm 2 và đập dập. Để cua ráo nước.

Cá lóc nướng đất sét

Làm sạch cá lóc, giữ nguyên con. Dùng đất sét bọc kín cá lại. Quạt than hồng, cho cá bọc đất sét lên bếp nướng. Khi đất sét chuyển sang màu vàng, cá chín, lấy ra.

Cocktail Brandy Egg Nog

Làm nóng rượu, nước đường và sữa bằng cách cho vào ly rồi đốt trên đèn cồn, chú ý đừng để rượu cháy.

Chè hổ tai

Dùng một cái soong sạch không có mùi tanh, nếu có thì cắt đôi một trái canh vắt nước vào và để luôn cả vỏ, đổ lưng so ong nước đậy vung đun sôi 5 phút đổ đi là hết tanh.

Gỏi bó củi

Dùng hành lá đã trụng xếp 1 con tôm, bao tử, xá xíu và củ hành cuộn lại thành một bó. Cho vào thố, chan nước gỏi vào để 5 phút cho thấm.

Bánh Sôcôla: hướng dẫn cách làm

Nướng trong 15 - 20 phút hoặc cho đến lúc mặt dưới bánh hơi vàng nâu. Để nguội trong 2 phút và lấy bánh ra khỏi vĩ nướng rồi để nguội hẳn.

Trình bày đĩa cam

Xếp các múi cam đều xung quanh một đĩa tròn tráng. Có thể xếp chồng các múi lên nhau cho đầy đĩa. Nếu ít người dùng, thái một khoanh cam đặt vào giữa, xung quanh xếp các múi.

Gà xào miến

Gà luộc chặt miếng vừa ăn. Ngâm miến vào nước cho mềm, trụng sơ qua nước sôi để ráo. Rửa sạch nấm hương, thái lát mỏng. Rửa sạch ớt chuông và cần tây, thái vừa ăn. Bóc vỏ hành tây, rửa sạch, thái mỏng.

Canh rau đay nấu cua và Cá cơm mồm kho tiêu

Bổ chén gạch cua khêu được vào nồi nước cua, bắc lên bếp thỉnh thoảng dùng đũa đảo nhẹ sát đáy để riêu không đóng dưới đáy, một lát thấy riêu nổi lên đầy trên mặt.

Ô Mai

Khi đường hơi rít tay cho me vào đảo thật đều, lửa trung bình khoảng 20 phút, cho khoai lang vào sên đến khi hỗn hợp cạn khô nặng tay, đặc cứng.

Sườn xào chua ngọt

Sườn non: rửa sạch, xắt ra thành ba mươi mấy cục. Xong vắt vào ¼ trái chanh trộn đều, cho gia vị vào thêm: 2 muỗng muối ngang + 1 muỗng bột ngọt đầy + ½ muỗng ngũ vị hương + 2 muỗng dầu mè + 1 muỗng đường đầy + 1 muỗng nước tương + 2 muỗng rượu trắng.