Trám thu
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.
Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.
Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...
Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...
Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...
Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.
Bài viết cùng chuyên mục
Bánh bột nếp: hướng dẫn cách làm
Lường bột nếp trong một cái chén vừa, tạo một cái lỗ ở giữa bột và đổ nước sôi vào đó, dùng đũa hoặc nĩa khuấy đều cho bột nhào có đủ độ ẩm, thêm nước lạnh.
Cách làm thịt gà chiên xù
Trộn 200g bột với 1 trứng gà đánh tan, khuấy đều, Xem thử bột loãng, đặc, cho chút sữa tươi vừa đủ để khi nhúng thịt vào, bột chỉ bám một lớp vừa mỏng quanh thịt.
Cách làm bầu luộc trứng
Thời gian luộc tuỳ theo bạn thích dùng mềm hay vừa mềm tới, có thể thay công đoạn chế biến này bằng cách hấp, miếng bầu sẽ ngọt hơn nhưng không mềm như luộc
Cá chưng rượu
Cạo vảy cá và làm sạch cá, đem chút gừng và hành sắt nhỏ, bỏ vào bụng cá, để trên dĩa. Đem rượu và nước tưới lên cá, nấm đông cô, măng tre bày lên mình cá.
Cách làm cà muối
Nếu là cà đĩa thì chỉ cần cắt bỏ cuống cho sát vào thân cà rồi xẻ dính hay còn gọi khía trái cà ra làm bốn, có nghĩa là cắt sâu vào thân cà thành bốn múi.
Chả tôm xứ Thanh
Vỏ ngoài, người ta chọn loại bánh phở dày và dai hơn bánh thường một chút, cắt chiều ngang 2 cm, chiều dài khoảng 7 đến 8 cm, rồi rải nhân lên cuốn lại bằng quân cờ.
Bắp xào hành
Bắp rửa sạch, tửa hột ra, cho dầu vào chảo nóng lên rồi cho phần trắng của hành lá vào xào cho thơm rồi cho bắp và muối vào. Xào cho chín vàng, bỏ hành lá vào, đảo 2 cái là xong.
Phở bò
Để bánh phở vào trong một cái tô, trải thịt chín, thịt tái, cũ hành , tưới nước phở vào tô, nước phở cần đun cho thật sôi, không thì thịt tái sẽ không chín, vớt bó vò viên vào , rắc rau hành là, và ngò vào, rắc chút tiêu.
Bún cá rô
Nếu cá có trứng, xẻ bụng lấy trứng ra rửa sạch, trong khi trứng còn sống, dùng dao rọc xé bỏ màng trứng, hoà tan trứng vào trong một chén nước lọc cho trứng rời nhau hẳn ra.
Nem chua (miền trung)
Lựa thịt nạc ở đùi sau, lạng bỏ mở, những mớ thịt bạng nhạng, dùng khăn mỏng lăn quanh miếng thịt, bóp đều cho nước thịt thắm vào khăn, cắt thịt thành từng miếng mỏng, trải thịr vào một khăn khác, để cho thịt thật ráo.
Thịt heo quay
Lấy muối chà da heo, rồi rửa sạch bằng nước lạnh, lau khô da heo, vài giọt màu đỏ + 2 TSP nước thoa đều lên da heo.
Bánh kem (hướng dẫn cách làm)
Đổ hỗn hợp trứng sữa trở lại vào bình cùng với phần sữa còn lại. Đun nhỏ lửa, nấu hỗn hợp cho đến khi có màu hồng, dùng một cái muỗng gỗ để quậy cho đến khi đặc (đun trên lửa không quá 82 độ C)
Bánh tằm bì
Dừa khô nạo, châm vào ít nước sôi vắt lấy nước cốt, thêm nước lần nữa vắt lấy nước giảo. Nấu chín cả hai cho hơi sánh lại, nêm vào chút muối. (ở nước ngoài có thể dùng nước cốt dừa đóng lon).
Nem nướng miền nam
Thịt nạc lựa miếng thịt đỏ hồng, lấy ngón tay ấn vào miếng thịt thấy có sức đàn hồi là miếng thịt ngon, khi làm nem sẽ được dai và dòn, Nhờ người bán xay dùm.
Tôm, tép rang dừa
Tép rang dừa ăn cùng cháo trắng, mùi thơm của gạo nếp tỏa ra thật hấp dẫn, khi ăn ta cảm nhận được hương vị đậm đà của gạo nếp thơm, dẻo ngọt cùng vị béo ngậy của nước cốt dừa, vị ngọt của tép.
Mì quảng
Phần rau sống, chúng ta dùng bắp sú bào mỏng + hoa chuối thái mỏng, trộn với giá sống, rau húng nhủi, tía tô, rau răm, và ít xoài sống bằm nhỏ, hoặc táo xanh thái sợi (ngâm dấm) nếu không có xoài xanh.
Bún ốc
Lấy nước vo gạo vừa đủ ngâm lượng ốc muốn làm, ngâm ốc qua 12 giờ cho ốc nhả sạch đất bùn vớt ra rửa sạch lại, chặt bỏ trôn ốc, cạy miệng, moi lấy nạc, gỡ bỏ mày ốc, nặn bỏ phần ruột phân.
Cá cuộn thịt nấm
Cá lạng lát mỏng. Thịt lợn xay nhỏ, nấm hương, hành khô băm nhỏ. Trộn đều thịt lợn, nấm hương, hành khô, gia vị.
Bánh xèo
Bột gạo, đường, muối, bột ngọt trộn chung, rồi đổ từ từ nước vào hòa tan, xong cho màu vàng hay cari bột sào với dầu vào bột hòa tan.
Cách làm mứt lạc
Cho đường vào chảo với một nửa bát con nước, đun nhỏ lửa và khuấy đều cho đường tan chảy. Khi đường chuyển mầu hơi ngà và bắt đầu châu lại trút lạc vào, dùng xạn đảo nhanh cho đường bám đều khắp mình lạc.
Cá sốt hấp trứng
Cá hường lóc lấy thịt cá chừa đuôi và đầu. Phần thịt cá cắt hạt lựu. Trộn hỗn hợp: thịt cá, cá hồi, thịt nguội. Nêm muối, tiêu, đường, rượu trắng, ngò. Trứng gà đánh tan, nêm muối, tiêu, đường.
Riêu cua nấu hẹ
Tuỳ sở thích và đặc trưng rau quả của từng vùng mà món canh riêu cua được nấu chung với nhiều loại rau khác nhau như: rau đay, bắp, rau dền hay mồng tơi.
Bò tái chanh
Củ hành trắng và sả xắt mỏng bỏ vào tô khác, cho chút muối, đường vô trộn đều cỡ mười phút sau, rồi vắt chanh và đổ nước mắm pha sẵn vào chung, mêm vừa miệng.
Ô mai me gừng cam thảo
Khi gần khô để lửa nhỏ cho khỏi cháy. Trút ra khay phơi nắng tốt hay hong khô bằng oven (100 đô Celsius) cho đến khi khô.
Cách làm phở gà
Xương lợn rửa sạch, chặt nhỏ rồi cho vào nồi đổ ngập nước, đun thật sôi, lấy muôi vớt bỏ bọt, hạ lửa cho vừa để nồi nước chỉ sôi lăn tăn.
