Trám thu

2015-01-14 08:28 PM

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.

Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.

Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...

Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...

Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...

Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.

Bài viết cùng chuyên mục

Gỏi sứa chay

Trộn chung các thứ lại nêm 1 muỗng cà fê đường, 1 tí nước tương, vắt chanh và bỏ ít ớt vào. Nêm vừa chua chua ngọt ngọt là được.

Moule meunier

Lấy 1 cái nồi, phải lớn gấp 2 hay ba phần ốc, đổ ốc vào, tỏi băm nhuyển, rau cần đập cho dập, cắt từng khúc dài nhỏ ra và 1 muỗng cà phê bơ.

Cách làm bún tôm thịt luộc

Pha hỗn hợp này với 3 thìa nước mắm, nước cốt 1 quả chanh, Khuấy đều, nêm vừa ăn, cho ớt, tỏi băm nhuyễn vào

Cách làm nộm phổ tai

Ức gà luộc chín, xé sợi, bỏ xương, Bóp dưa leo, cà rốt với muối, xả sạch, vắt ráo, Trộn nước cốt chanh với 4 thìa đường, 4 thìa cà phê nước mắm

Bánh Palets Bretons

Cắt bơ ta từng miếng nhỏ, để bơ vào từ từ, đánh cho bơ hòa đều với bột + trứng, để vào vài muỗng sửa tươi hay vài muỗng sửa đặc đã pha với nước ấm, để nguội.

Mứt hạt sen trần

Hạt sen khô còn vỏ ngâm nước tro tàu hoặc tro bếp pha với một lít nước để một đêm rồi chà sạch vỏ, thông tâm (lấy nhụy ra bỏ), xả sạch.

Tôm sú rang ruốc

200 g tôm sú hoặc tôm đất, tôm bạc con lớn. Tôm đất luôn cho vỏ rất giòn sau khi làm, tôm sú và tôm bạc thì vỏ hơi cúng. Để vỏ dùng kéo cắt bỏ đầu râu - và tỉa bớt chân, để đuôi lại cho đẹp.

Cách làm cơm thái cực

Lòng đỏ trứng muối rửa rượu trắng, cho dầu vào hấp chín, tán nhuyễn, Củ cải mặn ngâm nước 30 phút vắt ráo, cắt nhuyễn.

Cách làm gà ác tiềm thuốc bắc

Cho gà vào thố, rải thuốc bắc xung quanh, Đổ nước dừa tươi vào, lưu ý nước phải ngập mặt gà, Chuẩn bị nồi, cho thố gà vào hấp cách thủy.

Egg Nog

Từ từ rót thêm cognac. Ðể tủ lạnh trong một tiếng. Phục vụ trong tô lớn. Có thể dùng hạt nhục đậu khấu (nutmeg) để trang trí.

Cách làm mứt lạc

Cho đường vào chảo với một nửa bát con nước, đun nhỏ lửa và khuấy đều cho đường tan chảy. Khi đường chuyển mầu hơi ngà và bắt đầu châu lại trút lạc vào, dùng xạn đảo nhanh cho đường bám đều khắp mình lạc.

Bún mộc, Hướng dẫn cách làm

Trụng lại từng phần bún trong nước sôi, cho vào tô, sắp vào 1 miếng sườn non, 4, 6 miếng giò chiên, giò nấm, giò mộc, hai lát giò lụa, giò quế, 1 hoặc 2 hành củ trụng

Bún chả cá

Đun sôi 1 lon nước súp gà và ba lon nước, khi nào nước thật sôi thì viên chả cá và thả vào nồi. Cá nổi hết lên trên mặt nồi là lúc cho cà chua vào. Nêm lại lần chót bằng nước mắm và chút bột ngọt nếu cần.

Lưỡi vịt rang muối

Cho hồi, đinh hương, thảo quả, quế vào chảo rang thơm. Cho vào một túi vải sạch, cột lại. Thả vào nồi nước, nấu khoảng 10 phút, nêm nước mắm, muối, đường, hắc xì dầu.

Bánh kem nướng

Đổ kem chua lên trên, nướng thêm 5 phút, Để nguội 1 giờ, làm lạnh ít nhất 4 giờ, Nếu thích thì dùng kèm với nước xốt dâu, giữ phần còn lại trong tủ lạnh

Cách làm mắm tôm chua

Riềng gọt vỏ, rửa sạch, cắt lát thật mỏng rồi xắt lại dạng sợi chỉ, càng nhỏ càng tốt. Ngâm riềng đã cắt chỉ vào trong thau nước nhỏ pha loãng chút muối cho riềng trắng đẹp

Bún riêu chay

Đậu nành ngâm cho nở, bỏ vào Moulinex xây ra với 2 lít nước ấm, vắt lấy nước đặt, đừng để nước vào nhiều quá thì sẽ không có riêu nhiều.

Gỏi mực lạnh

Mực ống làm sạch, khứa xuôi theo chiều dài thân sâu khoảng 1 mm, cách nhau 2mm.

Cá saumon sốt cà ri cua

Lá thơm hơ khô trên chảo không, cho thơm. Khoai cắt miếng lớn. Cá filet cắt ô vuông 2 inch xong chiên sơ với hành tỏi và lá bay và cà ri vào cho thơm. Chiên hạt màu, xong cho màu và cua vào chiên chung hỗn hợp.

Gỏi ngó sen chay

Hoà một chút dấm, đừơng, muôí, và nước lạnh vào môt cái thau, Nếm chua chua, ngọt ngọt là đuơc. Sau đó bỏ ngó sen và carrot vào ngâm khoảng 2 tiếng. Vớt ra vắt nhẹ, để ráo.

Cocktail miền nhiệt đới

Thanh long, đu đủ, xoài, dứa, dâu, cắt nhỏ khoảng 2 cm, dưa hấu ép lấy nước trộn với rượu Cognac, sau đó trộn với các loại trái cây đã cắt.

Cơm thái cực

Màu vàng cam: Xào cà rốt, 1/2 nấm rơm, 1/2 củ cải mặn, 1/2 thịt nguội, 1/2 cơm vào đảo đều. Cuối cùng cho lòng đỏ trứng muối. Nêm vừa ăn.

Gỏi cá cơm miền nam

Khi ăn, cuốn bánh tráng nhúng nước với các loại rau, sả cây không cuộn cùng bánh tráng mà cầm ngoài cắn đệm.

Gỏi gà măng kim chi

Thịt gà rửa, thấm khô, dùng mũi dao châm đều. Khuấy đều xì dầu + tiêu + muối + 1 thìa cà-phê đường + 2 thìa canh dầu ăn + tỏi băm nhuyễn, xát đều lên thịt gà, để ngấm gia vị 2 giờ.

Bò tái me

Ướp thịt bò với xì dầu, tỏi, tiêu, đường, dầu ăn. Làm nước mắm đường trộn thịt: 3 muỗng nước mắm + 3 muỗng đường nấu tan. Phi tỏi, xào tái thịt bò, cho nước me vào đảo nhanh tay.