Trám thu
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.
Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.
Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...
Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...
Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...
Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.
Bài viết cùng chuyên mục
Cá chưng kiểu nam bộ
Cà chua cắt làm đôi, bỏ hạt, sau đó xẻ ra làm 6 hay làm 8 (tùy quả to nhỏ). Dưa leo xẻ làm 4, bỏ ruột cắt xéo, mang trộn ít muối rồi xả lại bằng nước cho sạch, vắt ráo. Hành lá, rau mùi, cần tàu rửa sạch để riêng.
Cách làm lẩu mắm
Hầm xương lợn với 2 lít nước, vớt ra, cho mắm vào tiếp tục nấu, lọc lấy nước, Ướp cá với ít tiêu, muối, đường. Dầu nóng, cho cá vào chảo xào sơ.
Thịt heo kho tộ
Cho thị heo + hành + 1 tsp nước màu + tiêu + nước sốt + 1/2 cup nước lạnh vô 1 cái tộ, nấu sôi rồi vặn lửa nhỏ lại, nâu cho đến khi nước thịt nổi bọt khoảng 2 phút là được.
Bò viên
Thịt bò lúc mua nhờ chợ xay (meat grinder) 2 lần, ướp với các gia vị trên, nhồi cho thật đều. Sau đó cất trong tủ freezer 2 - 3 tiếng, khi mặt thịt vừa cứng là được.
Hàu đút lò
Chan hỗn hợp trên vào thịt hàu rồi cho vào lò điều chỉnh nhiệt độ vừa phải để hàu không bị khô. Khi thấy gia vị tan đều, thịt hàu vừa chín tới và phồng lên là được.
Súp tóc tiên
Có thể tìm mua tóc tiên khô hoặc tóc tiên tươi. Nếu dùng tóc tiên khô, cần ngâm tóc tiên với nước ấm khoảng 30 phút cho mềm trước khi chế biến.
Lẩu hải sản
Lấy bông cải, mía lau, củ sắn rửa sạch nấu lấy 1 lít nước dùng cho thêm chanh, ớt sa tế, bột ngọt, đường muối.
Chả nướng chay
Ướp chả với hỗn hợp trên, để khoảng 3 giờ cho ngấm gia vị. Thỉnh thoảng, dùng tay trộn đều. Khi trộn nhó bóp nhẹ cho miếng chả ngấm gia vị.
Mực chiên giòn miền nam
Xóc mực cùng với bột năm, cũng có thể thay bột năng bằng bột chiên giòn, cho dầu ngập nửa chảo, chế biến món này cần phải có nhiều dầu.
Cá sốt hấp trứng
Cá hường lóc lấy thịt cá chừa đuôi và đầu. Phần thịt cá cắt hạt lựu. Trộn hỗn hợp: thịt cá, cá hồi, thịt nguội. Nêm muối, tiêu, đường, rượu trắng, ngò. Trứng gà đánh tan, nêm muối, tiêu, đường.
Dê đút lò
Đùi dê cạo rửa sạch, xâm đều quanh thịt. Trộn hỗn hợp: nước tương, muối, rượu thơm, bột ngọt, màu hạt điều, mật ong, dầu ăn, tỏi băm.
Lòng trắng trứng gà luột với kem
Trước tiên chuẩn bị kem vani. Đánh lòng trắng trứng và đường cho đến khi đặc và hơi đổi màu. Đun sôi sữa và vani.
Thịt heo xào cà ry
Thịt heo ngoài nạc vai, có thể thay thế bằng các phần thịt khác như ba chỉ, thịt sẽ béo ngậy hơn, hoặc vai, thịt mềm và ngọt.
Cá tràu nấu dọc môn, ám chuối con
Chọn cá tràu 1 kg trở lên, khi làm vẫn giữ bộ lòng. Dùng dao sắc khía trên mình cá mặt võng. Cho ướp nghệ bột, tiêu, hành, ít nước mắm. Không cho muối để tránh dính chảo.
Rau câu trái cây
Rau câu ngâm nở, nấu tan với nước, cho đường vào, nấu tan, cho rau câu vào từng ly nhỏ hoặc chén nhỏ, để hơi nguội, xếp trái cây vào, đổ thêm một lớp rau câu lên trên.
Gà hấp rau răm
Gà hấp rau răm là một món ăn truyền thống của Việt Nam , nổi tiếng với hương vị thơm ngon, thịt gà mềm ngọt, quyện cùng vị cay nồng của rau răm.
Bánh cuốn trứng
Không bị vỡ, bánh không bị tuột khỏi muỗng rồi húp soạt một cái. Lòng đỏ trứng ở độ tái vỡ ra trong miệng, lẫn với vị béo của nước thịt kho, lớp thịt đã chà nhuyễn lẫn vào với bánh vẫn còn nóng thật lạ, thật ngon
Gà nướng với quýt tươi
Trộn đều miếng quýt, hạt tiêu, hành, mù tạc và nước cam trong một tô. Ướp trong tủ lạnh khoảng vài giờ để hỗn hợp được ngấm đều nhưng vẫn đảm bảo độ tươi.
Cách nấu thịt kho nước dừa
Nấu thịt và trứng vịt cho nước sắt lại (thịt săn), đổ nước dừa vào cùng với một chén nước sôi, cho lửa to. Khi nước dừa sôi thì vớt bỏ bọt, hạ lửa nhỏ liu riu.
Cá hồi hấp dấm
Cắt khúc, thái sợi các loại hành tím, thì là, tỏi, cà rốt, trộn đều giấm đỏ, đường, nước mắm, bột nêm, cho cá lên đĩa, rưới sốt giấm, cho hành lá, thì là, hành tím, tỏi, cà rốt
Rau muống chẻ trộn thịt bò
Hay dùng loại rau muống dùng để chẻ là rau muống nước dài cọng, thường là dài 30, 40 phân, nuôi cấy trên mặt ao, rạch, để phân biệt với loại rau muống đất
Cá bò da nướng
Cá bò rã đông, làm sạch, tẩm gia vị hỗn hợp: muối, tương, bột nêm, dầu ăn, ớt băm, tỏi băm để thấm 40 phút.
Cá ngừ kho thơm
Cá ngừ làm sạch, cắt khúc dày cỡ 3 cm, ướp với tiêu, bột nêm, dọc hành đập giập. Thơm (dứa) gọt vỏ bỏ lõi, cắt lát.
Bún bò Huế
Thịt bò và giò heo rửa sạch, bắt nồi nước sôi trụn sơ qua thịt heo luộc lên, khi sôi nhớ vớt bọt rồi để lửa riu riu, hầm tới khi thịt mềm là được nhưng nước phải trong.
Cách làm cơm gà
Đùi gà rửa sạch, khứa hai bên mặt, cho vào đĩa sâu lòng, đem hấp cách thủy 30 phút, nhấc xuống, Cà rốt gọt vỏ, rửa, tỉa hoa cắt lát mỏng.
