Trám thu
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.
Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.
Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...
Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...
Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...
Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.
Bài viết cùng chuyên mục
Lẩu chay
Cà rốt tỉa hoa rửa, chần nước sôi, cho ra rổ xả nước nguội, ngâm trong nước + đá đập nhỏ 15 phút, cho ra rổ xóc ráo.
Cá thác lác muối xả ớt
Rửa sạch cá, lấy dao khứa ngang và đều trên 2 mặt thân cá rồi tưới nước mắm lên cho thấm đều chừng 5 phút. Tiếp đó cho dầu ăn vào chảo bắc lên bếp cho thật nóng rồi chiên cá khoảng 20 - 25 phút.
Cá sốt hấp trứng
Cá hường lóc lấy thịt cá chừa đuôi và đầu. Phần thịt cá cắt hạt lựu. Trộn hỗn hợp: thịt cá, cá hồi, thịt nguội. Nêm muối, tiêu, đường, rượu trắng, ngò. Trứng gà đánh tan, nêm muối, tiêu, đường.
Chè hoa cau
Đậu xanh đãi sạch, hấp chín, để nguộị. Hoà bột năng + nước lạnh + đường, bắc lên bếp, quậy đều taỵ. Bột trong, cho vani vào, nhấc xuống, rải đậu xanh vô, quậy nhẹ.
Cá chưng rượu
Cạo vảy cá và làm sạch cá, đem chút gừng và hành sắt nhỏ, bỏ vào bụng cá, để trên dĩa. Đem rượu và nước tưới lên cá, nấm đông cô, măng tre bày lên mình cá.
Mực hoa cúc
Lấy nước hấp trong đĩa mực, cho vào choả nhỏ đun sôi. Cho dầu hào, bột năng pha loãng vào, đun cho phần nước xốt này sánh lại.
Gỏi măng
Măng chẻ mỏng thành miếng dày 5 ly, đem luộc 3 nước, để ráo rồi xắt mỏng hoặc tước chỉ dài 5cm, xóc vào măng 1 thìa cafe muối, được khoảng 10 phút cho thêm vào măng 1 chén dấm.
Nhận biết mật ong tốt hay xấu
Hãy dùng một que tre sạch khuấy đều lên. Nếu trong mật ong có trộn lẫn các chất khác thì bạn sẽ thấy màu đùng đục hiện lên, còn mật chính hiệu thì không có hiện tượng ấy.
Chả cua
Thịt cua vắt lại cho ráo nước, bỏ vào một cái tượng lớn, cho nấm mèo, bún tàu, mỡ thịt, hành tỏi bầm nhỏ, trộn đều.
Cocktail Sangari
1/4 ly đường, 1 ly nước, 1 trái quýt cắt lát mỏng, 1 quả chanh thái lát mỏng, 1 quả cam chua thái lát mỏng, 1 chai rượu nho, 180 ml sôđa.
Bún riêu cá
Cà chua bỏ cuống, cắt dọc làm 6. Xương chặt nhỏ, rửa với chút nước cho muối sạch. Rủa lại để ráo. 5 lít nước lạnh nấu sôi, cho xương vào hầm lửa riu riu, vớt bọt. Xương mềm, lọc lại nước lèo cho trong.
Canh hải sản chua cay
Cho thêm nghêu và mực vào, đun thêm 5 phút, nêm lại gia vị cho vừa ăn, sau cùng cho tương ớt và nước cốt chanh vào.
Bánh gai (hướng dẫn cách làm)
Nếu lá non quá thì không đủ bột lá còn già quá lại nhiều xơ khó giã cho mịn, Xé làm hai, tước bỏ xơ, bỏ sống lá, rửa sạch, luộc cho lá thật mềm nhừ vớt ra
Bánh chocolat và cafe
Trong một cái tô, để 30g crème nước vào trong tủ lạnh 30 phút, bẻ chocolat ra từng miếng nhỏ, với 20g crème còn lại để vào một cái nồi nhỏ.
Bánh phu thê
Vo sạch đậu, cho vào nồi, đổ nước sấp mặt đậu, nấu nhỏ lửa cho đến khi nước cạn, đậu chín như nấu cơm, Trong khi nấu thăm chừng nước nếu cần.
Giò heo non
Chân giò ướp với hành tỏi băm, nước củ riềng, nghệ. Để cho 20 phút cho ngấm, đặt chảo lên bếp, cho dầu vào chiên vàng chân giò.
Cơm chiên Dương Châu
Cơm nấu chín ráo. Tàu hủ ky và mì căng (làm từ đậu nành) đem chiên vàng làm phá lấu với nước dừa tươi, cắt vuông mỗi cạnh 1 cm.
Bánh ngọt Sôcôla: hướng dẫn cách làm
Cắt ngang nữa cái bánh, đổi mặt trên, đặt một nữa lên đĩa, rải một nữa sôcôla sữa lên trên (đừng làm nóng phần trên).
Mứt gừng dẻo
Gừng gọt vỏ, xắt sợi ngâm với nửa trái chanh trong 1 tiếng. Sau đó rửa sạch, luộc sơ trong nước nóng với 1/2 trái chanh, xả nước lạnh và để ráo.
Mắm kho chay
Bắt chảo nóng, cho 1/2 TSP dầu phi xả + ớt bầm , kế cho cà chua + đậu hũ + nấm xào hơi chín, nêm 1 TSP xì dầu + 2 tsp đường + 1/3 tsp muối + 1/2 tsp bột ngọt + 1 TSp nước lạnh, xào chín. Trút ra dĩa.
Bánh bao ngọt
Cho 1 muỗng rưởi cà phê nhân bánh lên giữa miếng bột vừa cán, gấp bột lại làm 2, dùng cây có răng cưa tròn lăn bìa bột cho có hình bán nguyệt
Nhân bánh giáng sinh
Trộn toàn bộ các nguyên liệu trên, giữ lại một nửa rượu trong một cái tô lớn và bịt kín, để qua đêm.
Bánh tét ngũ sắc
Bắc chảo lên bếp, cho từng thứ nước vào đun sôi, cho nếp vào xào đều, khi nếp đổ nhựa, cạn nước là được. Lá chuối cắt từng miếng cạnh độ 40 cm.
Gỏi gân bò
Nấu sôi nước + gừng đập dập, cho gân bò vào hầm mềm trên lửa nhỏ, cho ra rổ xả nước nguội, xóc ráo cắt sợi.
Thịt heo cuộn hành
Hành lá rửa sạch, rồi cắt khúc sao cho bằng lát thịt, phần trắng của hành lá thì chẻ làm 2 - thịt heo dùng mặt dao dần sơ (pounding) thì thịt sẽ mềm.
