Trám thu

2015-01-14 08:28 PM

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.

Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.

Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...

Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...

Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...

Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.

Bài viết cùng chuyên mục

Canh nghêu nấu với bầu

Lược lại nước luộc nghêu, thêm vào ít nước cho tất cả chừng một lít là vừa, không dùng nhiều nước vì khi nấu, bầu sẽ tiết thêm nứớc.

Lẩu bông bí

Ướp nạc cá và trứng cá lóc với đầu hành lá băm nhuyễn + tiêu + nước mắm. Nấu sôi nước trong xoong cho bún tươi vào trần trên lửa lớn 2 phút, cho ra rổ xả nước nguội, xóc ráo, cắt ngắn.

Cách làm vịt quay trộn măng

Ướp gia vị với muối tiêu, đường, mật ong, ngũ vị hương, để khoảng 3 giờ cho ngấm gia vị Xối mỡ hay cho vào lò nướng chín vàng.

Cách làm chuối bọ tàu hũ ky

Bóc vỏ, ngâm chuối với nước muối loãng 10 phút, xả lại với nước, thái khúc bằng chiều dài con tôm. Ướp chuối với dầu me, muối.

Brownies chocolat với hột hạnh nhân

Bơ cắt ra từng miếng nhỏ, sôcôla bẻ ra từng miếng nhỏ, để vô nồi để trong một cái nồi nước sôi khác cho sôcôla chảy.

Bánh gật gù

Gật gù chấm nước mắm cốt lẫn hành khô, tỏi, ớt và đặc biệt không thể thiếu là đĩa hến và mỡ gà. Lợn Móng Cái, gái Đầm Hà, gà Tiên Yên. Gà Tiên Yên là loại gà nuôi thả, mỏ nhỏ, chân vàng, thịt rất thơm

Canh khổ qua nấu tôm và Trứng đảo

Tôm bóc vỏ, rút chỉ đen trên lưng, giã hơi dập với 2 củ hành tím và 1 chút muối, tiêu ướp vào. Lấy lượng nước đủ nấu canh, nấu sôi nước rồi cho tôm vào, sôi đều thì cho khổ qua, sôi tiếp nêm lại muối, bột ngot

Mứt ổi

Để đường vào ổi sên cho tối khi dường sệt lại, cho chút vani vào trộn đều nhắc xuống để nguội, bỏ vào keo thủy tinh phơi nắng vài giờ cho mứt trong.

Bánh mì hấp

Bắt chảo dầu lên, để cũ hành, tỏi và xã vào xào sơ, cho thơm. Sau đó để thịt bò xây với thịt heo xây vào ( để lửa lớn ) để gia vị vào ( muối, tiêu, nước mắm) đừng xào thịt chín quá.

Bát bữu bắc kinh

Nước dừa xiêm nấu sôi, cho bao tử, xì dầu, nước mắm vào. Để lửa riu riu. Bao tử mềm cho 2 muỗng súp màu hột điều đỏ vào khoảng 5 phút nhắt xuống. Hột vịt luộc chín, bốc vỏ cắt đoi. Sà lách rửa sạch cắt làm.

Thấu Thỏ

Cắt mỡ nhỏ, rán mỡ. Khi thấy tóp mỡ gần vàng thì bỏ 2/3 hành củ đã xắt lát, phi vàng cho thơm. Sau đó bỏ 2/3 tỏi xắt lát vào.

Cháo lòng

Huyết heo luộc riêng (bỏ nước) rồi xắt miếng cho vô cháo đã chín. Bớt lại 1 miếng huyết sống để khi gần bắc nồi cháo xuống dầm nhỏ miếng huyết đó cho vô nồi cháọ.

Thịt bò xào dầu hào (món Thái)

Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng phi tỏi & hành tây cho thơm rồi cho thịt bò vào xào sơ, kế đế ớt chuông, rồi cho gia vị vào xào sơ.

Bí xanh kho

Bí xanh gọt bỏ vỏ, bỏ ruột, hạt, khía thành từng khúc nhưng không để đứt rời, nấm hương, gừng cắt miếng, hành hoa cắt khúc ngắn.

Bò cặp vách

Trải thịt bò ra cuộn gan, mỡ heo, củ kiệu. Sau đó xiên que nướng, vừa nướng vừa thoa mật ong và tỏi phi.

Gà lụi sa tế và lá chanh

Phi lê gà rửa sạch, bỏ da, thái miếng bằng ngón tay, chia làm 2 phần: 1 phần ướp hành + lá chanh + đường + muối + bột ngọt + bột nghệ + dầu ăn, phần còn lại ướp sa tế + gia vị + dầu ăn.

Bánh hạnh nhân

Nướng từ 8 - 10 phút hoặc cho đến khi các mép bánh vàng. Lấy ra khỏi giấy nướng ngay (bánh hạnh nhân sẽ dính nếu để nguội). Lấy ra và đậy lại.

Bánh bao chay

Xào nấm, mì căn, và cải bẹ với 2 muỗng canh dầu, cho gia vị, bánh mì, và củ cải trắng vào, đảo đều, rót nước xốt vào, để nguội, dùng làm nhân.

Bạch tượng lưu hà

Nấm hương (nấm đông cô) ngâm nước cho nở mếm ra, rửa sạch, cắt ra cho bằng nhau, và đè bẹp xuống như hai cái lổ tai voi, bỏ vào nồi nước dùng cho mêm , sau đó vắt cho ráo nước.

Bò nướng

Bò thái ra bò mỏng nhưng to miếng, ướp tỏi, xã, muối, tiêu, dầu mè, dầu hào, dầu xào, nếu làm theo bò thì không để dầu hào, dầu mè, mà để nước mắm.

Gà xào hột điều

Cho 2 thìa dầu ăn vào chảo phi tỏi cho thơm, cho gà và ớt vào xào, khi gà chín thì cho tất cả các gia vị còn lại vào đảo sơ vài bận, cuối cùng thì rắt hạt điều vào dảo đều, tắt bếp và trút qua đĩa.

Cải làn xào gạch cua

Lòng trắng đánh cho nổi bọt rồi, cho các gia vị còn lại vô 1 cái nồi nhỏ trộn đều bắt lên bếp nấu sôi, xong rồi chế lên dĩa cải làn.

Khổ qua hầm cá thác lác

Khổ qua chọn trái nở gai, xẻ dọc lấy hết ruột, ngâm trong nước muối loãng khoảng 5 phút vớt ra rửa sạch, để ráo.

Thịt bò xào khóm

Thái thịt bò miếng mỏng vừa ăn, ướp với = 1 TSP xì dầu + 1 tsp rượu + 1/4 baking soda + tí tiêu trắng , để thấm độ 30 phút.

Mắm thái chay

Dưa leo cắt làm 2 theo chiều dọc, thái mỏng, vắt cho ráo nước. Đu đủ bào sợi, ngâm với chút muối + phèn chua (10 phút). Mì căn thái sợi ướp 1/3 tsp muối + 1 tsp đường , chiên hơi vàng với tỏi tây phi, rồi ướp với chao đỏ.