Trám thu
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.
Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.
Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...
Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...
Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...
Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.
Bài viết cùng chuyên mục
Bồ câu cuốn mỡ chài
Lấy cây lụi cứ một miếng thịt bồ câu thì một miếng ba rọi cho vào trong miếng mỡ chài với thịt đem chiên vàng.
Cách làm cần tây xào hạt điều
Cho tôm và cần tây vào xào gần chín, sau đó bỏ hạt điều, nước dùng, tiêu, muối, bột nêm vị gà, bột năng xào sơ cho khô, nêm lại vừa ăn
Cách làm xôi nướng cuộn
Nướng bánh chuối nếp trên lửa than hồng hoặc lò ở nhiệt độ 180 độ C. Trở đều tay để lớp xôi bên ngoài vàng và giòn.
Cách làm hoa lý xào thịt bò
Chảo nóng, phi tỏi thơm, cho thịt bò vào, đảo nhanh với lửa lớn, Thịt bò vừa chín tới, nêm gia vị vừa ăn, tắt bếp.
Chà rinh xào lồng mứt
Mùa chà rinh kéo dài 3 tháng, trước và sau Tết. Cũng có thể xào với măng tươi, mực ống cắt khuyên, hay mực nang xắt lát. Rải lên trên ít trứng tráng thái sợi và vài lát ớt.
Bánh bột lọc
Phi hành tím thơm, bỏ thịt vào xào, 2 muỗm đường vàng, 3 muỗm nước mắm, 1 muỗm tiêu, ít muối, tôm, 1 muỗm bột ngọt, xào khi nào thịt và tôm thật săn, và khô lại là được.
Cách làm cá quả nướng ống tre
Cá đánh vẩy, bóc bỏ mang, rửa sạch, để ráo, Để nguyên cả con hoặc lạng đôi con cá nhưng vẫn giữ nguyên xương sống của cá.
Bò nướng ngói
Rửa sơ thịt bò, thấm khô. Dùng đũa xuyên qua miếng thịt bò, nhét các tép tỏi vào. Ướp thịt với hành xay, tỏi xay, bột nêm, nước tương, dầu ăn để 30 phút.
Bánh Pudding giáng sinh
Trộn nho khô không hạt, nho nhỏ và nho xuntan trong cái tô cùng với lê khô, dứa, vỏ chanh nghiền nát, ruột bánh mì, bột, gia vị hỗn hợp, muối, mỡ sa và đường. Trộn đều hỗn hợp này.
Cá hồi nướng tỏi
Cá rửa sạch, để ráo nước. Ướp cá khoảng 20 phút với các nguyên liệu bơ nước, tỏi, 1/2 số rau thơm, nước chanh, tiêu. Sau đó, cho cá lên vỉ, nướng cho đến khi cá chín vàng. Lưu ý, không để cá quá cháy hoặc khô.
Rượu cẩm
Xôi nấu bằng nếp than, khi làm rượu xong cho màu rượu rất giống màu lá cẩm nấu ra. Còn chôn dưới đất là một hình thức ủ cất truyền thống, đơn giãn những loại rượu ngắn ngày của vài quốc gia Á đông.
Chả đùm
Lót miếng mỡ chài vào trong tô, vắt phần mỡ chài thừa ra ngoài miệng tô, cho hỗn hợp thịt gan băm vào tô cho đầy miệng tô, ém bằng mặt và chặt tay hỗn hợp, kéo phần mỡ thừa ngoài miệng tô đậy lên mặt thịt cho kín.
Cháo lươn
Nếu dùng lươn sống, chọn lươn con nhỏ thịt sẽ chắc, khó nát khi nấu và thường ngọt hơn lươn lớn, chọn lươn cỡ nhỉnh hơn ngón tay.
Cá kho tộ
Xếp cá vào nồi, cho phần nước ướp cá vàọ, để lửa lớn, cá sôi, trở đều 2 mặt. Sau đó rút nhỏ lửa, kho cho đến khi cá cạn nước.
Bánh chocolat và cafe
Trong một cái tô, để 30g crème nước vào trong tủ lạnh 30 phút, bẻ chocolat ra từng miếng nhỏ, với 20g crème còn lại để vào một cái nồi nhỏ.
Lẩu hải sản
Lấy bông cải, mía lau, củ sắn rửa sạch nấu lấy 1 lít nước dùng cho thêm chanh, ớt sa tế, bột ngọt, đường muối.
Chả chưng chay
Ngâm bún tàu, nấm mèo, tàu hũ ky và kim châm trong nước ấm. Nếu dùng tàu hũ ky khô thì nên ngâm trong nước sôi. Tàu hũ miếng để ra rổ cho ráo nước. Thái nấm mèo và tàu hũ ky thành sợi nhỏ.
Cá nướng
Làm nóng vỉ nuớng, xếp cá lên nướng trên lửa vừa 10 phút, luôn trở để cá chín đều, dọn phi lê cá nướng dùng nóng với cà rốt cắt sợi
Canh khổ qua nấu tôm và Trứng đảo
Tôm bóc vỏ, rút chỉ đen trên lưng, giã hơi dập với 2 củ hành tím và 1 chút muối, tiêu ướp vào. Lấy lượng nước đủ nấu canh, nấu sôi nước rồi cho tôm vào, sôi đều thì cho khổ qua, sôi tiếp nêm lại muối, bột ngot
Nước sen dừa miền nam
Cho hạt sen vào nồi cùng với nước lã, đun sôi hớt bọt, kéo nồi ra cạnh bếp đun sôi âm ỉ khoảng 1 tiếng cho sen chín mềm, vớt sen ra để riêng.
Gỏi cuốn thịt heo xứ Quảng
Thịt luộc ra phải có phần mỡ thật trong. Mỡ có màu sắc khác là không đạt yêu cầu. Khi luộc cũng phải giữ lửa sao cho không chín nhanh quá, không chậm quá.
Cá hồng hấp chanh
Chọn cá còn sống (nếu cá chết nhưng mang còn đỏ tươi vẫn có thể chế biến nhanh được). Lấy bỏ mang cá, rửa sạch (để nguyên vây cá), ướp cá với chút gia vị và đặt vào xửng hấp.
Cách làm mắm tôm chua
Riềng gọt vỏ, rửa sạch, cắt lát thật mỏng rồi xắt lại dạng sợi chỉ, càng nhỏ càng tốt. Ngâm riềng đã cắt chỉ vào trong thau nước nhỏ pha loãng chút muối cho riềng trắng đẹp
Gỏi ốc giác Phan Thiết
Trộn đu đủ, rau răm, hành tây và ốc, thịt luộc, rưới nước giấm đường pha lẫn với nhau rắc đậu phộng và hành phi lên. Ăn kèm với bánh tráng nước, có nhà ăn với bánh phồng tôm.
Thịt gà xào măng (Thái)
Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng phi tỏi cho thơm rồi cho gà vào xào vừa chín tới thì chogia vị vào xào tiếp vài bận, kế đến cho măng vào đảo sơ rồi cho rau thơm vào và tắt bếp.
