Trám thu

2015-01-14 08:28 PM

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.

Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.

Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...

Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...

Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...

Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.

Bài viết cùng chuyên mục

Thỏ nướng mu tạt

Món thỏ này có thể nướng trên lửa than thì ngon hơn, nhưng thịt sẽ hơi khô, cho nên trong khi nướng lên chế vào thỏ chút nước pha sau đây.

Súp hải sâm vi cá

Vi cá mua loại khô, ngâm nước ấm có pha tí rượu, khi vi cá mềm rồi thì lựa những thịt & da cá còn sót lại trên vi cá bỏ đi (thịt dính trên vi cá bạn sẽ thấy nó có màu trắng, da thì có màu đen).

Củ Sen hầm thịt

Hầm chân giò cho nhừ, tiếp tục cho củ sen vào hầm khoảng 10 phút, nêm nếm cho vừa ăn, cho thêm một ít đường cho dịu nước hầm, dùng nóng

Chả lụa

Lạng màng mở bao quanh thịt, bỏ gân lấy chổ nạc, thái ngang thớ thịt cho vô máy xay đếm đúng 50 nhịp hay cối giã 2 tay 2 chày luôn không ngừng. Để vào gia vị + bột ngọt + nước mắm + đường+ để tiêu vào sau cùng.

Cá chim sốt chua ngọt

Cá làm sạch, rồi lau khô, khứa 2 lằn trên thân cá (cả 2 mặt). Cho dầu vào chảo đun nóng rồi cho cá vào chiên dòn và vàng đều 2 mặt. vớt ra & sắp vào dĩa .

Mứt dừa non

Dừa rửa sạch, lau khô, cắt sợi nhỏ, ướp đường 3 giờ. Lá dứa rửa sạch, giã nhuyễn, cho vào khăn sạch vắt lấy một chung nước lá dứa, đem trộn chung với dừa.

Bánh cốm

Cốm nhặt sạch, nhúng nước rửa nhanh, đem hấp khoảng 15 phút. Nấu 100 gr đường với 50 gr nước cho tan đường, cho ngay cốm đã hấp vào sên, để lửa nhỏ cho đến khi hơi se lại

Gà xào gừng (Thái)

Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng, phi tỏi gừng cho thơm rồi cho thịt gà vào xào vừa chín tới thì cho tất cả mọi thứ vào xào. Thịt chín đều thì cho hành lá vào. tắt bếp trút qua dĩa.

Mắm chưng

Trộn hỗn hợp gồm: trứng, mắm, thịt băm, củ hành tím, ớt băm và gia vị cho vừa miệng. Chia hỗn hợp vào từng chén nhỏ (hoặc cũng có thể cho hết vào một bát lớn).

Gỏi bao tử

Trộn chung bao tử, cà rốt, dưa leo, hành tây, 1/2 tôm, rau răm, hành tím, kiệu, muối, đường, bột ngọt, nước chanh, nước mắm, tỏi phi. Nêm lại chua ngọt vừa ăn.

Cách làm lươn chiên giòn

Cho nhiều dầu vào chảo, đợi dầu sôi, thả lươn vào chiên, Khi dầu sôi trở lại, giảm nhỏ lửa, tưới dầu đề trên mình lươn.

Sò dương bóp thấu

Sò dương luộc sơ, khi thấy miệng sò hé ra là được. Nhấc xuống, tách lấy thịt, làm sạch ruột sò. Cho sò vào luộc lại vừa chín tới, vớt ra, để ráo, thái míếng mỏng. Ớt đỏ, muối, đường cho vào cối, giã nát.

Cách làm cà muối

Nếu là cà đĩa thì chỉ cần cắt bỏ cuống cho sát vào thân cà rồi xẻ dính hay còn gọi khía trái cà ra làm bốn, có nghĩa là cắt sâu vào thân cà thành bốn múi.

Cá diêu hồng hấp tương

Trộn thịt nạc dăm, nấm mèo, hành lá, tỏi, bột nêm, nhét vào bụng cá, thắt dây kim châm quanh mình cá, phần thịt còn lại vo tròn, xếp xung quanh.

Gà xào miến

Gà luộc chặt miếng vừa ăn. Ngâm miến vào nước cho mềm, trụng sơ qua nước sôi để ráo. Rửa sạch nấm hương, thái lát mỏng. Rửa sạch ớt chuông và cần tây, thái vừa ăn. Bóc vỏ hành tây, rửa sạch, thái mỏng.

Bánh giáng sinh với trái Sơ ri

Để lòng trắng trộn chung vào lòng đỏ, với 70 g bơ được nấu chảy ra, nhớ đừng để bơ nóng quá vào, hột gà sẽ chín và bánh mất độ sốp của nó.

Chả cá bọc măng tây

Quấn chả cá chung quanh măng nhủ làm chạo tôm. Nhúng qua trứng ga đánh nôỉ, rồi lăn qua bread cumb (bôt. bánh mì) thả vô chảo dầu chiên vàng đều.

Thạch ba màu

Khuấy tan 10 g rau câu bột + nước cốt dừa + đường, đặt lên bếp nấu sôi hớt bọt, nấu trên lửa nhỏ 10 phút nhấc xuống.

Cách làm cút tiềm ngũ quả

Tiếp tục đun nhỏ lửa khoảng 15 phút, cho nấm đông cô, củ năng, táo tàu vào, nấu đến khi cút mềm, cho kim châm, đậu bo bo vào.

Cá thu chiên tỏi

Làm nước mắm tỏi ớt, ăn cá thu chiên tỏi với cơm nóng thì thật là ngon; dưa leo, rau sống ăn kèm, nếu có thời gian chuẩn bị thì làm xốt cà chua hành ngò

Cách làm bò cuốn lá cải

Thịt bò thái con chỉ rộng 2 cm, dài 1,5 cm, sau đó cho vào bát ướp 1 thìa cà phê nước mắm ngon và một thìa cà phê mì chính để ngấm trong 10 phút.

Xôi bắp

Đổ nước vào xửng hấp, lót lá chuối vào xửng, cho bắp kế đến nếp, hấp chín nếp (khoảng 10 -> 15 phút) búng ít nước lên nếp cho nếp được chín và mềm đều. Khi xôi chín trút ra thau trộn đều

Gà um sữa

Cho bơ vào nồi đun nóng rồi cho hành tây xào cho thơm, kế cho gà vào xào sơ, đổ sữa, nấm, tất cả gia vị vào nấu sôi rồi vặn lửa riu riu

Chè Thái

Sương sa, đổ ra, lấy nước luôn, cắt miếng cho vào tô, mít thái dài dài, nhãn mở hộp ra đổ vào lấy nước luôn, dừa non đổ vào luôn, lấy muỗng khuấy nhẹ lên.

Cách làm vịt quay trộn măng

Ướp gia vị với muối tiêu, đường, mật ong, ngũ vị hương, để khoảng 3 giờ cho ngấm gia vị Xối mỡ hay cho vào lò nướng chín vàng.