Trám thu

2015-01-14 08:28 PM

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.

Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.

Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...

Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...

Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...

Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.

Bài viết cùng chuyên mục

Chè khoai mì

Khoai mì lột vỏ, ngâm nước cho ra mủ. Đem ra mài nhuyễn, vắt ráo nước, vò viên tròn (nếu muốn màu thì pha tí nước cốt lá dứa). Bắc nồi nước sôi, với tí muối, vặn lửa nhỏ xuống, luộc khoai mì cho chín, vớt ra để nguội.

Cà ri Pinakbet (món Philippine)

Bí đỏ cắt miếng mỏng vuông khoảng 2,5cm x 2,5cm. Đậu đũa cắt khúc bằng 2 đốt ngón tay. Đậu bắp cắt xéo làm 3 níu trái lớn , có đậu bắp non nhỏ thì để nguyên trái. Khổ qua bào mỏng.

Bò bía

Chảo nóng cho tí dầu, cho con ruốc vào xào chín, kế cho củ sắn + cà rốt + đậu phộng vào xào chín đều, trút ra 1 cái rổ cho ráo nước.

Bánh qui hình ngôi sao

Bơ để cho hơi mềm, dùng máy đánh trứng vận tốc máy trung bình, đánh chung bơ với đường cho đến khi thành một hỗn hợp mịn.

Chả nhái

Miếng chả nhái nóng ăn không thích bằng khi đã dịu đi. Cho vào miệng cứ để tan hết cái vị của nước chấm, từ từ nhai, từ từ nuốt mới thấy cái đầm đậm, ngòn ngọt của thịt nhái.

Gà luộc xả tân lộc

Gọi là luộc nhưng có lẽ phải dùng từ hầm thì đúng hơn. Bởi theo lời chủ quán, nếu muốn gà chọi ngon phải luộc (với sả và củ cải) không dưới 1 tiếng đồng hồ.

Mứt chùm ruột

Đặt từng nắm chùm ruột khoảng 10 - 15 trái vào giữa hai mặt thớt, xoay nhẹ mặt thớt trên cho chùm ruột ra bớt nước chua, xả lại nước lạnh, để ráo.

Bánh canh cua

Giò heo luộc sơ đổ bỏ nước đầu. Cho vào nồi chừng 3 lít nước, một muỗng canh muối, đợi sôi thả giò heo vào, đợi sôi thêm lần nữa hạ lửa nhỏ chỉ để nước sủi tăm (khoảng 20 phút).

Mì quảng

Phần rau sống, chúng ta dùng bắp sú bào mỏng + hoa chuối thái mỏng, trộn với giá sống, rau húng nhủi, tía tô, rau răm, và ít xoài sống bằm nhỏ, hoặc táo xanh thái sợi (ngâm dấm) nếu không có xoài xanh.

Cách làm lươn xào sả ớt

Dầu nóng, cho tỏi, sả, ớt vào xào thơm, cho lươn vào xào săn lại, Cho thêm một ít nước, đậy nắp lại khoảng 10 phút cho thịt lươn mềm.

Sà lách quả bơ và trái hồng

Chẻ trái bơ ra làm hai, bỏ hột, gọt bỏ võ. Xắt trái bơ ra làm từng miếng dài. Vắt vào chút nước trái chanh, cho trái bơ không bị đỗi màu đen.

Cá nướng ngói

Cá làm sạch, cắt khúc, lọc lấy phi lê cá ướp với chút bột nêm, tiêu, đường, ớt bột (saté) để chừng 30 phút (hay lâu hơn cho cá được thắm) cho ngấm đều gia vị.

Gà chi lan

Trứng tráng miếng mỏng mịn, cắt miếng bằng thịt nạc. Lấy một miếng trứng cắt ziczac trên đầu và để giò sống vào giữa cuộn lại theo chiều dài miếng trứng, làm như vậy cho đến hết trứng và giò sống

Chè hổ tai

Dùng một cái soong sạch không có mùi tanh, nếu có thì cắt đôi một trái canh vắt nước vào và để luôn cả vỏ, đổ lưng so ong nước đậy vung đun sôi 5 phút đổ đi là hết tanh.

Đậu phụ chiên xù

Nước dùng heo, nấu 300g xương heo với 2 lít nước, 1 muỗng cà-phê muối, 100g hành tây, hầm nhỏ lửa lấy 1,5 lít nước dùng, vớt bỏ xác xương, hành.

Canh măng nghêu

Bắc một nồi nước dùng riêng, bỏ hỗn hợp đã xào vào nồi nước dùng đã đun sôi, đun khoảng 30 giây cho có mùi thơm của mắm ruốc và vị chua của măng

Cách làm tôm bó ngó sen

Thịt gà ướp gia vị vừa ăn, chiên vàng, Rưới thêm nước dừa cho gà ngấm gia vị bên trong, Xé miếng dài 3 cm, dày 1 cm.

Gỏi măng chua trộn vịt quay

Măng chua trần qua nước sôi, để nguội, vắt ráo. Vịt quay lọc bỏ xương, xé nhỏ. Rau húng quế rửa sạch, để ráo nước thái nhỏ. Đậu phộng cho vào cối giã hơi dập.

Súp kem cà chua

Súp kem cà chua là món ăn quen thuộc và được yêu thích bởi vị ngọt thanh của cà chua, kết hợp cùng độ béo ngậy của kem, tạo nên hương vị hấp dẫn khó cưỡng. Món súp này không chỉ dễ làm mà còn rất giàu vitamin và khoáng chất, tốt cho sức khỏe.

Súp tôm bắp

Phi dầu với hành tỏi băm cho thơm, cho tôm vào đảo đều, thêm nước vào đun sôi, dùng nước luộc nấu từ xương gà hoặc xương lợn thì ngon hơn

Tai heo xào sả ớt

Tai heo cạo rửa sạch, luộc vừa chín tới sau đó thái mỏng khoảng 3 ly, cho dầu ăn hoặc mỡ vào chảo, đợi dầu nóng cho tiếp tỏi, sả ớt, ngũ vị hương vào

Cocktail Hurricane

Lắc đều các thứ lại với nhau với nước đá bằng một cocktail shaker. Rồi bỏ vào ly nào tùy thao bạn thích.

Gà nướng sa tế

Rưới nước xốt tẩm thịt đều vào các xiên thịt gà, ướp chừng 30 phút cho ngấm, đặt các que thịt lên vỉ, nướng khoảng 12 đến 15 phút là được, nhớ lật cho chín đều các mặt.

Chè xôi xoài Thái Lan

Dừa xay vắt lấy nước cốt, đun cho sánh, gạo nếp vo sạch, đồ thành xôi, trộn nước cốt dừa, đường và xôi, có thể cho thêm chút muối nếu thích.

Tôm xào dứa

Tôm tươi kho cùng dứa cũng là món dễ ăn, thịt tôm quyện vị chua dịu của dứa thật hấp dẫn, tôm ướp với ít nước mắm ngon, đường, hành tím băm, để thấm gia vị khoảng 15 phút