Trám thu
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.
Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.
Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...
Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...
Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...
Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.
Bài viết cùng chuyên mục
Dầu cháo quẩy
Bỏ muối, phèn chua, baking soda, và bột khai vào 1 cái tô lớn. Đổ nước vào trộn đều. Bỏ bột vào tô nước hỗn hợp, dùng đũa trộn bột cho đều và mịn. Nhồi bột cho đến khi mịn và có độ co giãn. Đậy lại để khoảng 4 tiếng.
Bánh cà phê
Cho sữa đặc có đường vào thố thủy tinh, đổ nước sôi vào 1 phần 3 hộp chứa sữa khuấy đều, cho thêm nước nguội vào vừa đến miệng hộp, cho vào thố sữa khuấy đều.
Cải làn xào gạch cua
Lòng trắng đánh cho nổi bọt rồi, cho các gia vị còn lại vô 1 cái nồi nhỏ trộn đều bắt lên bếp nấu sôi, xong rồi chế lên dĩa cải làn.
Bún riêu chay
Đậu nành ngâm cho nở, bỏ vào Moulinex xây ra với 2 lít nước ấm, vắt lấy nước đặt, đừng để nước vào nhiều quá thì sẽ không có riêu nhiều.
Mứt gừng dẻo
Gừng gọt vỏ, xắt sợi ngâm với nửa trái chanh trong 1 tiếng. Sau đó rửa sạch, luộc sơ trong nước nóng với 1/2 trái chanh, xả nước lạnh và để ráo.
Bún gỏi dà
Xương heo hầm với 3,5 lít nước + hành tím + muối. Hầm nhỏ lửa, vớt bọt liên tục trong khoảng 2 giờ, lấy khoảng 3 lít nước dùng, vớt bỏ xác xương, hành... Giữ nóng nồi nước dùng trên bếp.
Gỏi cổ hũ dừa
Tôm hùm, luộc trong nước sôi cho vào thìa muối khoảng 10 phút, vớt ra cho ngay vào nước lạnh. Cắt hai càng, dùng khăn sạch che lên trên, lấy bản dao phay đập vỡ, lấy thịt càng tôm hùm ra.
Khoai môn cuộn tôm
Dùng rượu trắng thoa sơ lên bánh tráng và cuốn lại cùng với tôm (chừa đuôi) và nhân. Sau đó nhúng qua bột mì, qua bột ướt rồi chiên.
Bò nướng cá ngừ
Bò xắt lát mỏng, bản to đập dập, ướp xì dầu, hạt nêm thịt, tiêu, đường, tỏi băm , dầu mè, ít bột năng, dầu ăn. Mỗi thứ một chút.
Thịt heo xào chua ngọt
Chảo dầu nóng cho từng miếng thịt vô chiên, chiên cho vàng đều chiên cho hết thịt rôi đổ dầu trở lại hũ đựng.
Mắm ruốc chay
Đổ dầu vào nồi, đợi cho dầu nóng, bỏ boa rô vào, xào sơ xong để xã vào, cho đến khi xã bắt đầu có mùi thơm, bỏ chao đỏ vào, đường vào, chừng 3 đến 5 phút thì bắt nồi mắm xuống
Gỏi dưa hấu
Vỏ dưa gọt vỏ xanh, lấy phần kế vỏ, bỏ phần mềm bên trong, cắt miếng vừa ăn dài 5cm + 1cm, ướp đường 10 phút vắt ráo.
Cua hấp bia
Để cua thấm khoảng 30 - 45 phút. Xếp cua vô xửng (khay) rồi đổ gạch cua lên trên. Đổ bia vào nồi, đậy kín. Bia sôi bắc xửng lên nồi hấp khoảng 12 phút lấy ra. ăn cua chấm với chanh muối tiêu là đúng vị nhất.
Chuối xào dừa (hướng dẫn cách làm)
500gr dừa nạo, cho vào 2 chén nước nóng vắt kỹ lấy nước cốt để riêng; cho tiếp vào chừng 1,5 lít nước nóng nữa vắt lấy nước dão. Múc để riêng ra 2/3 chén nước dão sẽ dùng để pha bột
Tàu hủ kho nước dừa
Cắt tàu hũ ra từng miếng nhỏ khoảng 2x1 phân và để ra rổ cho ráo nước. Bắc chảo lên và chiên tàu hũ cho đến khi dòn bên ngoài.
Thịt heo xay xào khóm
Khóm gọt vỏ, mắt, rồi cắt miếng tròn ngang trái khóm, bỏ đọt giữa. Sau đó cắt làm 6 (hoặc khóm hộp cắt miếng như trên) xắp ra đĩa.
Cách làm cá cuộn thịt nấm
Cá lạng lát mỏng, thịt lợn xay nhỏ, nấm hương, hành khô băm nhỏ, trộn đều thịt lợn, nấm hương, hành khô, gia vị, cuộn lại tẩm trứng và bột mỳ
Canh chua giò heo
Bắc nồi nước lạnh lên bếp, cho sả, một nửa số ớt sừng trâu vào, đun sôi, cho giò heo vào hầm nhừ, vớt bỏ bọt và váng mỡ, nêm bột nêm vừa miệng
Gỏi xoài cá trê
Xoài xanh gọt vỏ, cắt lát dày, trộn với 2 muỗng đường rồi cất vào tủ lạnh. Cá trê làm sạch, lọc lấy thịt nạc, cắt sợi, đem chiên vàng, vớt ra để ráo dầu.
Cary chay
Khoai môn hoặc khoai tây, gọt vỏ, xắt miếng to, ngâm nước muối độ 1/2 giờ, rửa sạch để ráo cho vào chảo dầu chiên vàng.
Trứng hấp thịt bằm
Hột vịt đánh nổi cho nước dùng vào, xương gà chặt nhỏ, rửa sạch, nước sôi cho xương vào hầm lửa riu riu, vớt bọt, xương mềm, lọc lại nước dùng cho trong.
Bò nướng lá lốt
Ít lá lốt thật tươi, to bản, không rách lá. Rửa sạch, để ráo, trải ra rổ, phơi nắng cho vừa ỉu lá, nếu ngày không nắng, phải chuẩn bị lá trước nửa ngày cho lá mềm.
Cách làm mướp đắng nhồi thịt
Dùng dao bén rạch bên hông trái mướp đắng, lấy hết hột, ngâm với nước có pha một chút muối, 15 phút sau vớt ra, để ráo.
Dè mực nhúng dấm
Khi ăn, đặt xoong lên bếp, đổ 2 bát nước dùng, Đợi nước sôi, xúc một ít dè cho vào xoong, đến khi nước sôi sủi thì vớt ra đĩa.
Bún riêu cá
Cà chua bỏ cuống, cắt dọc làm 6. Xương chặt nhỏ, rửa với chút nước cho muối sạch. Rủa lại để ráo. 5 lít nước lạnh nấu sôi, cho xương vào hầm lửa riu riu, vớt bọt. Xương mềm, lọc lại nước lèo cho trong.
