Trám thu

2015-01-14 08:28 PM

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.

Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.

Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...

Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...

Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...

Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.

Bài viết cùng chuyên mục

Thịt heo cuộn hành

Hành lá rửa sạch, rồi cắt khúc sao cho bằng lát thịt, phần trắng của hành lá thì chẻ làm 2 - thịt heo dùng mặt dao dần sơ (pounding) thì thịt sẽ mềm.

Bánh bao hấp

Khoét một lổ, để cục bột nổi alcienne vào giữa,để hai thứ bột này, xuống dưới bàn, để chút bột mì cho đều bàn, để bột không dính bàn và tay, nhồi lại cho đều , Phải nhồi lâu chừng nào, bột bánh càng xốp hơn.

Bánh Cafe

Cho sữa đặc có đường vào bát thủy tinh, đổ nước sôi vào 1/3 hộp chứa sữa khuấy đều, cho thêm nước nguội vào vừa đến miệng hộp, cho vào bát sữa khuấy đều.

Cá mặn chưng thịt

Lấy một cái tô cho cá mặn vào trước, rắc lên trên mình cá chút xíu đường và bột ngọt. Cho thịt lên trên và gừng xắt sợi ở trên cùng. Rắc thêm tiêu. Cho vào tô chút xíu dầu ăn hay mỡ nước.

Nem bò

Trộn thịt với (đường + bột ngọt + muối diêm + tiêu + thính + bì + màu đỏ) nhồi cho thật đều. Vo tròn từng viên (lớn nhỏ tuỳ ý).

Bánh bột lọc

Phi hành tím thơm, bỏ thịt vào xào, 2 muỗm đường vàng, 3 muỗm nước mắm, 1 muỗm tiêu, ít muối, tôm, 1 muỗm bột ngọt, xào khi nào thịt và tôm thật săn, và khô lại là được.

Thịt bò xào dầu hào (món Thái)

Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng phi tỏi & hành tây cho thơm rồi cho thịt bò vào xào sơ, kế đế ớt chuông, rồi cho gia vị vào xào sơ.

Súp hải sâm vi cá

Vi cá mua loại khô, ngâm nước ấm có pha tí rượu, khi vi cá mềm rồi thì lựa những thịt & da cá còn sót lại trên vi cá bỏ đi (thịt dính trên vi cá bạn sẽ thấy nó có màu trắng, da thì có màu đen).

Cách làm thịt bò xào củ sen

Đặt chảo sạch lên trên, cho một chút dầu vào rồi cho tỏi, hành, ớt, củ sen, bò vào đảo đều, cho 1 thìa canh dầu hào vào, 1 chút nước nêm gia vị vừa đủ

Sườn non sốt chua ngọt

Sườn rửa sạch để ráo nước, ướp vào sườn 2 thìa nước hành, 1 thìa nước mắm, một nửa thìa bột ngọt, tí tiêu.

Chè chuối

Chuối tây chọn quả chín, có vị ngọt đậm, ăn không chát. Chuối bóc vỏ, bổ làm tư theo chiều dọc và chiều ngang quả.

Sa lát kiểu Hy Lạp

Đem rửa sạch các rau củ quả, thái miếng vừa ăn. Cho tất cả vào trộn đều với giấm, dầu ôliu, cuối cùng cho đậu phụ vào đảo nhẹ tay.

Ngỗng quay miền nam

Ruột bánh mì ngâm với sữa cho mềm, lấy ra vắt cho khô. Thịt heo bằm, gan gà, cũ hành, tỏi, ruột bánh mì, hành lá, ngò bằm nhỏ, muối, tiêu, trộn đều, xong nhét vào bụng ngỗng.

Mướp đắng dồn thịt

Mướp đắng lựa trái có màu xanh đậm, gai nở to thì ít đắng, dùng dao bén rạch bên hông trái mướp đắng, lấy hết hột, ngâm với nước có pha một chút muối, 15 phút sau vớt ra, để ráo.

Sườn nướng lò (món Thái)

Oven mở BROIL 475 F, xắp thịt vào khay nướng, cho miếng vỹ nướng lên tầng cao nhất trong lò, và cửa lò mở hé 1 chút.

Gỏi cổ hũ dừa

Tôm hùm, luộc trong nước sôi cho vào thìa muối khoảng 10 phút, vớt ra cho ngay vào nước lạnh. Cắt hai càng, dùng khăn sạch che lên trên, lấy bản dao phay đập vỡ, lấy thịt càng tôm hùm ra.

Ô Mai

Khi đường hơi rít tay cho me vào đảo thật đều, lửa trung bình khoảng 20 phút, cho khoai lang vào sên đến khi hỗn hợp cạn khô nặng tay, đặc cứng.

Súp cà rốt

Sữa, bột, tiêu, muối, bột ngọt quậy đều bắc lên bếp quậy liền tay cho chín đặc lại, cho cà rốt, bơ vào, nêm lại nhắc xuống.

Chả nhái

Miếng chả nhái nóng ăn không thích bằng khi đã dịu đi. Cho vào miệng cứ để tan hết cái vị của nước chấm, từ từ nhai, từ từ nuốt mới thấy cái đầm đậm, ngòn ngọt của thịt nhái.

Chạo tôm nướng mía

Khi tôm đã quyết xong lấy ra cho riềng + tỏi vào giã thật nhuyễn rồi tiếp tục quyết tôm và cá + mỡ bằm + 2m café muối + 4m café đừơng + 4m café bột ngọt => quyết thật đều.

Chem chép nướng miền trung

Chem chép ngâm nước và rửa sạch, cạy chem chép lấy vỏ bên nào có dính thịt chem chép, Gia vị trộn đều, lấy muỗng nhỏ để vào từng con chem chép.

Bánh cuốn lạp xường

Tráng bánh như tráng bánh ướt, rồi xếp bánh ra đĩa. Cho lạp xường vào chảo chiên vàng. Lấy 1/2 lạp xường cắt mỏng, 1/2 còn lại cắt nhuyễn rắc lên mặt bánh và cho thêm hành phi vàng.

Gà xào hột điều

Cho 2 thìa dầu ăn vào chảo phi tỏi cho thơm, cho gà và ớt vào xào, khi gà chín thì cho tất cả các gia vị còn lại vào đảo sơ vài bận, cuối cùng thì rắt hạt điều vào dảo đều, tắt bếp và trút qua đĩa.

Xôi vị

Tùy ý nhuộm nếp bằng lá dứa hay lá cẩm đề xôi có mầu tím hoặc xanh. Dùng lá cẩm: 100g lá cẩm lặt rửa sạch, nấu cả cọng lẫn lá với 2 lít nước, thêm 50cc rượu trắng, khi nước có mầu tím sẫm thì lược lấy nước.

Tôm chiên cốm

Đun sôi dầu ăn cho tôm vào chiên qua, vớt tôm ra rổ, để nguội rồi bóc vỏ, để lại phần đầu và đuôi tôm để trình bày cho đẹp.