Trám thu

2015-01-14 08:28 PM

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.

Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.

Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.

Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...

Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...

Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...

Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.

Bài viết cùng chuyên mục

Cá bò da nướng

Cá bò rã đông, làm sạch, tẩm gia vị hỗn hợp: muối, tương, bột nêm, dầu ăn, ớt băm, tỏi băm để thấm 40 phút.

Thỏ nướng mu tạt

Món thỏ này có thể nướng trên lửa than thì ngon hơn, nhưng thịt sẽ hơi khô, cho nên trong khi nướng lên chế vào thỏ chút nước pha sau đây.

Chả bò

Dùng 2 cái chén lớn, lót mỡ chài, rồi cho nhân vô đè hơi chắc, cho vô xửng hấp khoảng 10 đến 15 phút thì chả chín, úp dĩa lên miệng chén rồi lật ngược xuống.

Dê hầm ngũ vị

Để ý khi hầm thịt đừng để lửa cao quá, nước hầm sẽ bị cạn nhanh, canh chừng để châm thêm chút nước sôi vừa đủ cho nứơc hầm luôn sấp mặt thịt khi nấu xong.

Cà chua dồn thịt chay

Trộn đậu hủ, nấm đông cô, bún tàu, ba-rô phi, gia vị: muối, xì dầu, đường, bột ngọt, tiêu, 2 muỗng cafe bột năng. Trộn đều và bóp cho nhuyễn.

Xôi thập cẩm

Chảo nóng cho nước cốt dừa đợi bồng con, cho nếp vào đảo đều và nhanh tay đậy nắp lại cho nếp chín.

Cá đuối xào sả nghệ

Bắt chảo cho dầu nóng, bỏ tỏi bầm và 1/2 củ hành, xào cho hơi vàng, đổ cá đả ướp vào (lửa lớn) trộn đều trên chảo khoảng 3 hay 5 phút, tùy cá có dày thịt hay không.

Thịt heo xào ca ri (Thái)

Cho 1½ TBsp dầu ăn và cà ri vào chảo phi cho thơm rồi cho thịt heo vào xào chín tới luôn kế đế cho đậu que vào xào sơ vài bận thì nên gia vị và nước dùng gà, nâu sôi đảo sơ, tắt bêp.

Gỏi cuốn chay

Nấm rơm gọt ngâm nước muối, rửa sạch, tai nào lớn chẻ làm tư, nhỏ chẻ hai, vắt ráo, xào qua nếm chút muối.

Canh lươn dưa môn

Dùng đũa đảo sơ lươn và dưa môn vài lần rồi nêm vào canh chút muối, ít tiêu, lá quế và đặc biệt món không thể thiếu góp phần cho nồi canh ngon là mắm ruốc.

Chè Thái

Sương sa, đổ ra, lấy nước luôn, cắt miếng cho vào tô, mít thái dài dài, nhãn mở hộp ra đổ vào lấy nước luôn, dừa non đổ vào luôn, lấy muỗng khuấy nhẹ lên.

Bún thịt bò xào sa tế

Thịt bò rửa, cắt lát mỏng, ướp ttiêu + 1 muỗng cà phêb nước tương. Bún cắt ngắn, gỡ rời. Phi vàng tỏi với dầu, cho thịt bò vào xào nhanh trên lửa lớn 2 phút, nhấc xuống.

Cách nấu xôi đậu

Đây là một cách làm chín nếp dễ nhất, cho xôi ngon và được một việc rất quan trọng là người chưa biết nấu xôi bao giờ cũng không lo bị cháy, vì xôi coi vậy chứ hơi khó nấu

Sà lách cá hồi hun khói

Cá Hồi xắt lát ra hơi to bảng, dưa leo, khoai tây, trộn chung vào, trộn 1 muỗng cafe hột Câpes bạch hoa Thái.

Bò sốt vang

Ướp: gân bò lọc hết mỡ, nếu để còn mỡ sẽ rất ngấy và hôi, cắt miếng vuông chừng nủa bao diêm, Bỏ thịt vô tô lớn bằng inoc hoặc thủy tinh, không xài tô nhôm ướp.

Bò cuốn mỡ chài

Thịt bò thái thớ ngang (nhờ chợ slice dùm), gan heo thái mỏng nhỏ hơn thịt chút xíu, lạp xưởng thái xéo mỏng vừa.

Cơm sữa nấu tôm

Tôm rửa sạch, cắt bớt râu và chân, bắc chảo lên cho ít bơ rồi bỏ tôm vào chiên (để lửa nhỏ), khi tôm vàng và gần chín thì bỏ tỏi, cà rốt, đậu petitpois, bắp hạt và xóc đều lên cho đến khi bơ hơi cháy.

Bún gỏi dà

Xương heo hầm với 3,5 lít nước + hành tím + muối. Hầm nhỏ lửa, vớt bọt liên tục trong khoảng 2 giờ, lấy khoảng 3 lít nước dùng, vớt bỏ xác xương, hành... Giữ nóng nồi nước dùng trên bếp.

Gà xào gừng (Thái)

Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng, phi tỏi gừng cho thơm rồi cho thịt gà vào xào vừa chín tới thì cho tất cả mọi thứ vào xào. Thịt chín đều thì cho hành lá vào. tắt bếp trút qua dĩa.

Mắm đu đủ

Ngâm đu đủ thái sợi với nước vôi khoảng 30 phút, vớt ra, xả sạch nhiều lần, để ráo. Trộn mắm với đu đủ, ớt, tỏi và nửa phần thính, để mắm ngấm gia vị 2 ngày.

Tôm kho đánh

Thịt rửa sạch, thái sợi, ướp với nước mắm, muối, tiêu, đường, để khoảng 15 phút cho ngấm. Tôm bóc vỏ, đập giập.

Cocktail pha chế từ Tequila

Tại đây có một ngôi làng mang tên Tequila, Nhưng ở các tỉnh khác cũng có những loại rượu được chưng cất từ cây agave và tập trung dưới tên gọi là mezcal

Sườn nướng lò (món Thái)

Oven mở BROIL 475 F, xắp thịt vào khay nướng, cho miếng vỹ nướng lên tầng cao nhất trong lò, và cửa lò mở hé 1 chút.

Gà nướng sa tế

Rưới nước xốt tẩm thịt đều vào các xiên thịt gà, ướp chừng 30 phút cho ngấm, đặt các que thịt lên vỉ, nướng khoảng 12 đến 15 phút là được, nhớ lật cho chín đều các mặt.

Ngô xào tôm

Dầu nóng, cho đầu hành đã giã nhuyễn vào chảo, phi thơm. Cho tôm khô, đảo đều cho tôm vàng. Tiếp tục cho ngô vào xào với lửa vừa, cho hành lá vào, trộn đều.