Trám thu
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Những trái trám thon đều, vút nhọn hai đầu như chiếc thoi thợ dệt, màu quả tím sậm, gần như màu đen, gọi là chín già đúng độ. Sau khi om hoặc kho, trám không còn vị chát mà thay vào đó là cái bùi bùi ngầy ngậy, thơm đặc trưng.
Trám mua về đem cho vào một chiếc rổ nhỏ, dùng một bát cơm xát mạnh cả rổ trám cho bong hết vỏ lớp phấn và ra hết phần nhựa chát. Để ráo, đổ vào một chiếc liễn sành hay âu sứ (tuyệt đối không dùng đồ đồng hay nhôm, kẻo trám ngả màu luôm nhuôm, vừa khó coi lại vừa có vị chan chát, đăng đắng). Đun nước nóng già rồi cho vào một chút muối, nếm thấy đậm miệng hơn nước canh thì đem đổ vào liễn, đậy vung cho kín, gọi là om trám. Để thêm chừng vài ba tiếng là được.
Cái khó của cách làm trám là sao có thể xác định được độ nóng già của nước om một cách chính xác. Nước non chưa đủ độ thì quả trám coi như là sống nguyên, sượng ngầm ngầm. Nhưng nước càng sôi, tưởng trám càng nhừ thì lại đâm ra càng rắn.
Trám ấy đem ăn vã, chấm với muối vừng rang nhạt, thì chỉ thấy no mà không biết chán. Trái trám om vừa thay cho vị chua đậm của món cà dầm hay dưa gang nén, lại thêm chút béo bùi lạ miệng, vừa như để cho người Hà Nội nhẩn nha chờ đợi mấy ruộng cải Đông Dư bén nắng hanh vàng...
Người Hà Nội gốc ăn trám lại không chỉ giản đơn như vậy. Trám om rồi đem cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hạt. Thịt nạc vai băm nhỏ, trộn với nước mắm ngon, mộc nhĩ, hành khô, nấm hương, đem nhồi vào hai mảnh cùi trám rồi úp lại như cũ để vào chiếc liễn sứ nhỏ, đậy kín nắp, cho hấp cách thủy. Trước khi ăn, nêm vào mấy nhánh rau mùi đầu mùa và chút bụi hạt tiêu...
Có nhà thích vị béo thì đem trám nhồi rán trong mỡ sôi già. Trám nhồi đi với cơm gạo mùa mới thổi chín nục, chín nà thì già ăn trẻ lại, gái ăn đắt chồng...
Thế còn giống trám trắng, còn gọi là trám xanh, thì sau khi om trong nước nóng già, cũng mới đem ăn thay dưa cà hay là nhồi thịt hấp. Nhưng với loại trám này thì người Hà Nội đa phần dùng kho với cá, với thịt. Nhớ để trám lót dưới đáy niêu. Chừng khi thịt cá chín nhừ, mỡ tương thấm đẫm, bốc hơi ngào ngạt, thì hãy nhấc ra. Đến bữa, chắc chắn ai ai cũng sẽ chỉ săm soi tìm chọn mấy miếng trám bở mềm mà cho vào bát thôi, thịt với cá thì nhường cho lũ trẻ.
Bài viết cùng chuyên mục
Cá hường chiên sả ớt
Sả ớt bằm cho thật nhuyễn chừng hơn nửa chén. Trộn thêm vào chút muối và ít bột ngọt. Lấy sả ớt xát đều lên mình cá. Chỗ thịt bị khứa ta nhét sả ớt vào thật nhiều.
Bánh cua với nước xốt chua
Bắc chảo lên bếp, cho dầu vào, khi dầu sôi mới bắt đầu rán bánh, Dùng muỗng nhỏ để định hình từng chiếc bánh cho vừa ăn.
Cá cơm chiên giòn
Chiên từng ít cá một, dầu không để sôi mà chỉ canh lửa cho nóng rất nhẹ, bỏ thử một con cá vào thấy chỉ sôi lăn tăn và phải 1 hoặc 2 phút sau con cá mới vàng là độ nóng đúng.
Sà lát quả bơ với tôm cua
Chẻ đôi 1 quả bơ ra làm hai, vắt chanh vào quả bơ. Một trái, lột vỏ, cắt thành hình con cở vuông. Trộn chung quả bơ xắt con cờ, với tôm + cua + ngò tây + dầu dấm.
Chả giò (nem) rau
Măng tây nhặt bỏ phần già, rửa sạch, cắt khúc dài khoảng 5 đến 6 cm, nếu măng to có thể chẻ làm đôi, giá đỗ rửa sạch, nhặt bỏ chân, rễ, cà rốt xắt sợi như làm gõi.
Gỏi cuốn thịt heo xứ Quảng
Thịt luộc ra phải có phần mỡ thật trong. Mỡ có màu sắc khác là không đạt yêu cầu. Khi luộc cũng phải giữ lửa sao cho không chín nhanh quá, không chậm quá.
Bánh bao chỉ, bánh khảo (hướng dẫn cách làm)
Nhân đậu xanh hoặc đậu đỏ: 200gr đậu xanh cà đã sạch vỏ, nấu chín như nấu cơm, trong khi còn nóng ấm dùng chày cối hoặc máy xay cắt có dao hình chữ S làm mịn nhuyễn; 100gr đường
Cách làm mỳ xào giòn
Cho mì căn, đậu hũ, chả chay vào, trộn đều, Cho bột bắp pha loãng để tạo độ sánh, Dọn mì ra đĩa, đổ hỗn hợp lên trên.
Gà chiên tiêu
Giã nhỏ hành khô, tỏi trộn lẫn vào cánh gà, để tiếp một giờ đồng hồ cho ngấm, lấy cánh gà ra, loại bỏ mảnh vụn hành, tỏi bám trên mặt, dùng giấy thấm khô cánh gà.
Thịt heo quay
Lấy muối chà da heo, rồi rửa sạch bằng nước lạnh, lau khô da heo, vài giọt màu đỏ + 2 TSP nước thoa đều lên da heo.
Thịt bò trộn hành, cần
Thịt bò rửa, lau khô, cắt miếng lớn hơi dày, ướp 1/2 muỗng cà phê tiêu + tỏi + dầu mè + nước tương, để ngấm gia vị 60 phút, nấu sôi dầu cho thịt bò vào chiên trên lửa lớn 2 phút, để nguội cắt sợi vừa ăn
Bánh cuốn thịt
Bắc chảo lên bếp, cho ít dầu vào đun nóng, cho hành tỏi bằm vào phi xào thơm cho thịt và nấm mèo vào xào, nêm ít muối, tiêu, đường, bột ngọt và xào cho nhân thấm gia vị, nhắc xuống để nguội.
Cách làm bánh đậu xanh khô
Lấy đậu ra, để nguội hoàn toàn, dùng máy xay nghiền xay đậu cho thật mịn nhuyễn. Với loại máy cỡ nhỏ dùng trong gia đình nên chia đậu thành nhiều phần và xay đi xay lại vài lần cho đậu thật mịn.
Gà xào gừng (Thái)
Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng, phi tỏi gừng cho thơm rồi cho thịt gà vào xào vừa chín tới thì cho tất cả mọi thứ vào xào. Thịt chín đều thì cho hành lá vào. tắt bếp trút qua dĩa.
Thịt nướng Mexico
Ướp các loại thịt đã xắt thành miếng với nấm rơm, lá nguyệt quế, bột ca cao, ớt bột, tỏi, muối, tiêu, trộn đều, ướp chừng 5 đến 6 tiếng để gia vị ngấm vào thịt.
Bò pía
Xào tôm khô với olive oil với hành cho thơm, củ sắn lột vỏ rửa sạch, xắt thành sợi dài mỏng, xào củ sắn với 2 muỗng canh olive oil cho chín.
Khoai viên chiên
Chảo nóng, cho tôm đã giã nhuyễn vào sấy với lửa liu riu. Tôm khô vàng, bông lên gọi là tôm chấy.
Đùi ếch xào cari xốt thơm
Nêm nếm vừa miệng tùy theo khẩu vị, trước khi tắt lửa cho hỗn hợp nước cốt dừa vào, trộn đều.
Lẩu nghêu
Nghêu rửa sạch, cho vào xoong luộc vừa hơi hé vỏ, nhấc xuống, tách bỏ vỏ gỡ lấy nạc. Nước nghêu lọc qua tô.
Bánh trôi miền nam
Hai thứ bột pha chung lại với nhau rồi để nửa chén nước vào bóp cho bột tan, kế đến cho nước nóng vào nhồi cho đến khi nào thấy bột dẻo mềm là được.
Thấu Thỏ
Cắt mỡ nhỏ, rán mỡ. Khi thấy tóp mỡ gần vàng thì bỏ 2/3 hành củ đã xắt lát, phi vàng cho thơm. Sau đó bỏ 2/3 tỏi xắt lát vào.
Gỏi đu đủ gan bò cháy
Đu đủ bào, bóp với tí muối nếu ăn liền (hoăc ngâm với nước lạnh + 2 tsp vôi ăn trầu khoảng 15 phút , sau đó rửa nước lạnh, để cho thật ráo nước).
Kem chuối
Vắt 300 g dừa nạo, lấy nước cốt, cho vào tủ lạnh 10 phút để phần nước cốt nổi lên trên, dùng thìa vớt váng nước cốt, cho bột năng, đường, nước cốt dừa vào nồi nhỏ, khuấy sánh lại, để nguội.
Tôm sú rang ruốc
200 g tôm sú hoặc tôm đất, tôm bạc con lớn. Tôm đất luôn cho vỏ rất giòn sau khi làm, tôm sú và tôm bạc thì vỏ hơi cúng. Để vỏ dùng kéo cắt bỏ đầu râu - và tỉa bớt chân, để đuôi lại cho đẹp.
Cách làm mực hoa cúc
Lấy nước hấp trong đĩa mực, cho vào chảo nhỏ đun sôi. Cho dầu hào, bột năng pha loãng vào, đun cho phần nước xốt này sánh lại.
