Phác đồ điều trị bệnh Treponema đặc hữu

2024-08-16 11:14 AM

Treponema đặc hữu là một nhóm các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra bởi các chủng khác nhau của vi khuẩn Treponema. Không giống như bệnh giang mai, các bệnh nhiễm trùng này chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc da kề da chứ không phải qua đường tình dục.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đặc điểm chính

Gây ra bởi: Treponema pertenue (yaws), Treponema carateum (pinta), và Treponema pallidum subtype endemiaum (bejel).

Lây truyền: Tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp từ người sang người.

Chẩn đoán: Chủ yếu là lâm sàng vì xét nghiệm trong phòng thí nghiệm không thể phân biệt được giữa các bệnh nhiễm trùng này và bệnh giang mai.

Điều trị: Tương tự như bệnh giang mai, dùng thuốc kháng sinh.

So sánh các bệnh

Đặc điểm	Bệnh Yaws	Pinta	Bejel
Phân bố địa lý	Rừng nhiệt đới ẩm	Các vùng nhiệt đới của Châu Mỹ La Tinh	Khu vực khô cằn, Trung Đông, Châu Phi
Chủ yếu ảnh hưởng	Trẻ em 4-14 tuổi	Trẻ em và người lớn	Dân số du mục, đặc biệt là trẻ em
Giai đoạn đầu	Tổn thương màu da, ngứa	Mảng hình khuyên, có vảy	Sẩn ẩm, thường ở niêm mạc
Các giai đoạn sau	Tổn thương dạng u nhú, liên quan đến xương	Các mảng mất sắc tố	Mảng nhầy, xương bị ảnh hưởng

Điều trị

Bệnh Yaws

Ưu tiên: Azithromycin (liều uống duy nhất).

Thay thế: Benzathine benzylpenicillin (liều tiêm bắp duy nhất).

Pinta và Bejel

Ưu tiên: Benzathine benzylpenicillin (liều tiêm bắp duy nhất).

Giải pháp thay thế cho dị ứng penicillin: Doxycycline (uống, trong 14 ngày).

Lưu ý quan trọng

Điều trị bằng kháng sinh có hiệu quả đối với nhiễm trùng giai đoạn đầu và có thể làm giảm đau viêm xương. Tuy nhiên, nó có thể kém hiệu quả hơn đối với bệnh giai đoạn cuối.

Xét nghiệm huyết thanh giang mai có thể vẫn dương tính ngay cả sau khi điều trị thành công.

Điều trị các trường hợp tiếp xúc và tiềm ẩn là rất quan trọng để kiểm soát bệnh. Tất cả các trường hợp tiếp xúc có triệu chứng và không có triệu chứng, cũng như những người có huyết thanh giang mai dương tính, đều phải được điều trị.

Những cân nhắc

Azithromycin thường được ưa chuộng vì dễ sử dụng và hiệu quả cao.

Dị ứng penicillin là một yếu tố quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp điều trị. Doxycycline là một lựa chọn thay thế, nhưng có những hạn chế đối với trẻ em và phụ nữ mang thai/cho con bú.

Các chiến dịch điều trị hàng loạt đã có hiệu quả trong việc làm giảm sự phổ biến của bệnh xoắn khuẩn giang mai địa phương.

Bài viết cùng chuyên mục

Phác đồ điều trị viêm bì cơ (dermatomyositis)

Globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, dùng khi bệnh rất nặng, nguy hiểm tới tính mạng, nhất là khi có thương tổn cơ nặng, hoặc không đáp ứng với corticoid.

Phác đồ điều trị hội chứng Dress

Các biểu hiện bệnh thường khởi đầu chậm 2 đến 6 tuần, sau khi bắt đầu điều trị thuốc, và có thể tái phát nhiều lần, rất lâu sau khi ngừng thuốc.

Phác đồ điều trị ly thượng bì bọng nước bẩm sinh (Inherited epidermolysis bullosa)

Các thể lâm sàng nhẹ có thể không hoặc ảnh hưởng rất nhẹ đến nội tạng, tuy nhiên thể nặng, di truyền lặn có thể ảnh hưởng rất nhiều cơ quan nội tạng.

Phác đồ điều trị bệnh vảy phấn đỏ nang lông (Pityriasis rubra pilaris)

Một số trường hợp xuất hiện sau nhiễm khuẩn, hay nhiễm virút, chu chuyển các tế bào ở thượng bì tăng, chỉ số đánh dấu thymidin tăng.

Phác đồ điều trị bệnh aphtose (Apthosis)

Tiến triển của bệnh có thể khỏi tự nhiên, và cho đến nay chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu, mục đích điều trị toàn thân, và tại chỗ là giảm đau và nhanh lành.

Phác đồ điều trị bệnh phong (leprosy)

Sau khi phát hiện ra trực khuẩn M leprae gây bệnh, Hansen cùng Daniesen, và các cộng sự đã tự tiêm truyền M leprae vào bản thân, song không ai bị mắc bệnh.

Phác đồ điều trị Herpes sinh dục (Genital herpes simplex viral infections)

Tỷ lệ hiện mắc tùy theo vùng địa lý, nhóm đối tượng, tỷ lệ lây truyền giữa cặp vợ chồng khi một người bị nhiễm là 10 phần trăm năm.

Phác đồ điều trị bệnh sùi mào gà sinh dục (Genital wart)

Tất cả các trị liệu sùi mào gà đều có thể gây đau, kích thích hoặc ảnh hưởng toàn thân, nếu sau đợt điều trị 6 tuần thất bại, cần chuyển cách điều trị khác.

Phác đồ điều trị dày sừng lòng bàn tay, bàn chân di truyền

Bệnh thường có tính chất gia đình, và phần lớn là do đột biến gen mã hoá cấu trúc thành phần của tế bào sừng, có thể là di truyền trội.

Phác đồ điều trị bệnh lậu (gonorrhea)

Bệnh thường gặp ở người trẻ tuổi, tỷ lệ bệnh ở thành thị nhiều hơn nông thôn, biểu hiện chủ yếu ở bộ phận sinh dục, nhưng cũng có thể ở các vị trí khác.

Phác đồ điều trị bệnh Pellagra

Nếu không được điều trị bệnh tiến triển càng ngày càng nặng, các biểu hiện nội tạng sẽ nặng dần lên nhất là rối loạn tiêu hoá và đau dây thần kinh.

Phác đồ điều trị vảy phấn hồng Gibert (pityriasis rosea of gibert)

Căn sinh bệnh học cho đến nay vẫn chưa rõ, vai trò của vi rút HHP6, HHP7 được nhiều nghiên cứu đề cập đến.

Phác đồ điều trị bệnh vảy cá (Ichthyosis)

Di truyền về sự sừng hóa bất thường, đặc trưng bằng nhiều vảy da có thể kèm theo, hoặc không kèm theo quá sản thượng bì và thâm nhiễm viêm.

Phác đồ điều trị u mềm lây

Một số trường hợp có biến chứng chàm hoá xung quanh tổn thương, do người bệnh gãi nhiều, và do đáp ứng miễn dịch của cơ thể đối với tác nhân gây bệnh.

Phác đồ điều trị viêm âm hộ âm đạo do nấm Candida (Vulvovaginal Candidiasis)

Viêm âm hộ âm đạo do nấm Candida, thường không lây qua quan hệ tình dục, nên không cần thiết điều trị bạn tình của họ..

Phác đồ điều trị đỏ da toàn thân (erythroderma)

Căn nguyên gây bệnh đỏ da toàn thân rất phức tạp, đỏ da toàn thân có thể thứ phát do mắc các bệnh da hoặc các bệnh toàn thân khác.

Phác đồ điều trị bệnh Ghẻ (scabies)

Ký sinh trùng ghẻ có tên khoa học là Sarcoptes scabiei hominis, hình bầu dục, có 08 chân, lưng có gai xiên về phía sau, đầu có vòi hút thức ăn.

Phác đồ điều trị Herpes simplex

Herpes simplex là một bệnh nhiễm trùng do virus phổ biến gây ra bởi virus herpes simplex (HSV). Có hai loại chính là HSV-1 liên quan đến bệnh herpes miệng (mụn rộp) nhưng cũng có thể gây ra bệnh herpes sinh dục, và HSV-2 liên quan đến bệnh herpes sinh dục.