Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Bún ốc
Lấy nước vo gạo vừa đủ ngâm lượng ốc muốn làm, ngâm ốc qua 12 giờ cho ốc nhả sạch đất bùn vớt ra rửa sạch lại, chặt bỏ trôn ốc, cạy miệng, moi lấy nạc, gỡ bỏ mày ốc, nặn bỏ phần ruột phân.
Rượu Cocktail
Khuấy trộn với 2 muôi đá vụn trong ly thuỷ tinh lớn. Điểm thêm lát dừa, 1 vỏ quýt và trái nho chín trên miệng ly để trang trí.
Chả tôm
Bánh tráng cắt làm đôi thoa lòng trắng hột vịt lên để bánh tráng mềm, đặt tôm lên trên, rê tôm tràn dài tới 2 đầu bánh tráng và cuốn lại, sau khi cuốn, chả tôm thật thon, đều, đẹp, không quá mập nhìn chả tôm rất xấu.
Lịch củ tương me
Nếu nướng thông thường người ta đốt than đước hoặc than gáo dừa cho đỏ rực, đặt vỉ nướng rồi để cá lên, trở qua lại vài bận đến khi thấy vừa chín là lấy ra ngay.
Sữa đậu nành
Xay chung đậu phộng, đậu nành, đậu xanh với lượng nước khoảng 1,5lít, sau đó dùng vải mùng lọc thật kĩ (loại bỏ bã đậu).
Chả cua
Thịt cua vắt lại cho ráo nước, bỏ vào một cái tượng lớn, cho nấm mèo, bún tàu, mỡ thịt, hành tỏi bầm nhỏ, trộn đều.
Gà xào trái vải
Thịt gà thái miếng để xào ướp với = 1 tsp rượu +1/4 tsp muối + 1 lòng trắng trứng gà + 1 TSP bột bắp, rộn đều để thấm khoảng 15 phút.
Bánh tiêu
Quậy đường và nước cho tan rồi cho Baking Soda và bột cái vào hoà tan, đổ bột vào nhồi, ủ 1 tiếng đồng hồ, đem ra lăn trỏn (như cái chày), ngắt khúc, thấm mè xong bỏ vào dĩa, lấy khăn đậy ủ thêm 15 phút nữa.
Gỏi (nộm) Thái Lan
Carot và củ cải trắng bào vỏ, rửa sạch thái tăm, ngó sen cắt miếng xéo, hành tím lột vỏ thái mỏng, ớt đỏ cắt sợi như carot, dưa chẻ đôi, bỏ ruột cắt mỏng, cho vô muỗng café muối nhồi rồi xả lại cho sạch.
Hướng dẫn cách làm chè nếp cẩm
Đổ nước dừa dão vào một nồi khác đun sôi, cho đường phên bào mỏng, đường kính và túm lá nếp vào đun, khuấy đều để đường tan hết. Cho tiếp gạo nếp cẩm vào nấu khoảng 3-4 phút (không để sôi) rồi tắt bếp.
Cơm hến
Hến mua về rửa sạch, xào sơ với một chút hành, tiêu. Da heo cắt nhỏ, chiên giòn.
Dưa kim chi
Củ cải, cà rốt cũng làm y như vậy. Nếu muốn các thứ được giòn, sau khi xả nước lạnh, ngâm ngay vào nước có pha phèn chua độ 1 giờ, sau đó xả lại nước lạnh, vắt khô.
Giả cầy
Cách chế biến cũng chẳng khó khăn gì. Một cái chân giò xách về lúc nửa buổi là xong, nhưng phải là cái chân giò sau mới nây thịt và mua thêm vài ba chiếc móng giò.
Cách làm cá bơn tẩm rượu bỏ lò
Cá bơn lột da, khía dọc xương sống để mổ, làm sạch thấm khô, Đổ rượu đỏ, muối, hạt tiêu, hành tăm thái lát vào chảo, xào bơ nhồi vào bụng cá sau đó bỏ lò trong 10 phút
Tôm tì bà
Tôm đã xẻ bụng bọc thêm tôm xay nhuyễn, gắn từng sợi dưa chuột và cà rốt xen kẽ, tạo dáng con tôm giống chiếc đàn tì bà, lăn con tôm qua một lớp bột bánh mì
Bánh chuối hấp
Bóc vỏ chuối, ngâm với nước muối loãng 30 phút, xả nước, để ráo, thái khoanh tròn dày 5mm, Ướp chuối với 150gr đường, 1 lít nước dão dừa, 1 tí muối.
Cách làm chả cá
Gọt vỏ riềng và nghệ, giã nhỏ, sau đó cho nước vào để vắt lấy nước cốt, Lọc mắm tôm và bỗng để lấy nước cốt ướp cá với nước gừng riềng, nước mắm tôm.
Chè kho
Điểm khác nhau về nguyên tắc thành phẩm là chè đậu xanh sẽ bị nứt mặt và bở khi để nguội chứ không kết dính, chắc và dẻo như chè kho
Bông nụ xào nghêu
Bông hẹ + điên điển + bông bí + bông thiên lý lặt sạch. Bông hẹ cắt khúc vừa ăn. Nghêu thịt luộc sơ, rửa sạch cát, bỏ phân. Cho tỏi bằm vào chảo phi cho vàng thơm. Lần lượt xào từng loại bông cho ra đĩa theo từng nhóm.
Kim chi ngó sen
Bỏ 2 teaspoon nước mắm con cua vào bát, hòa với giấm, đường cho tan, xịt ớt ăn phở vào, nhiều hay ít tuỳ theo khẩu vị ăn cay của mỗi người, Kim chi là phải cay mới ngon
Bánh bông lan: hướng dẫn cách làm
Đổ một lớp mỏng hỗn hợp bánh bông lan lên giấu sáp. Hình thù của phần này không quan trọng vì chúng ta còn có một lớp bánh ngọt che kín nó, hơi giống hình chữ nhật là được.
Bánh ít trần
Chảo nóng, khử hành tỏi cho thơm, cho thịt vào xào sơ, cho tiếp tôm vào, nêm vừa ăn, cho củ hành vào xào sơ, nhắc xuống.
Dưa chuối chát
Nấu tan hỗn hợp 50 g muối, 150 g đường, 100 ml giấm, 350 ml nước để nguội. Tiếp tục vớt chuối, ép ráo nước, thái lát, xếp vào lọ. Cho hỗn hợp giấm đường ngập mặt chuối.
Canh cải xanh nấu cá rô đồng
Bắt nồi nước lên, khi nước bắt đầu sôi, thả cá, gừng vào luộc chín, gỡ lấy thịt, xương cá cho vào máy xay sinh tố, xay nhỏ, lọc lấy nước.
Rau câu bọc trái cây
Phân lượng thông thường là 10g bột rau câu (agar) + 900g nước sẽ cho 1 kg rau câu. Nên đổ thử, gia giảm trong khoảng 100g - 200g, nước hoặc hơn cho mỗi 10g rau câu) + 200g đường.
