Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Chè củ năng trứng cúc
Chè củ năng trứng cút là một món ăn tráng miệng truyền thống của người Hoa, được yêu thích bởi vị ngọt thanh của củ năng, béo ngậy của trứng cút và hương thơm dịu nhẹ của gừng.
Cơm niêu nấm hương
Khi cơm sôi, giảm nhỏ lửa cho 3 tai nấm còn lại vào nấu cho chín, trước khi nhắc xuống cho tàu hủ ki thái chỉ vào, cà rốt cắt hột lựu, nấm cắt hộ lựu, đậy nắp nhắc xuống
Rắn hầm sả
Rất ít người dám bắt rắn hổ đất vì nọc của nó rất độc, phải là dân chuyên nghiệp mới có độc chiêu để trị nó, Phải biết hang nào có rắn, vỗ vào miệng hang vài lần.
Lươn nhồi thịt um heo quay
Lươn khứa cổ, quấn khăn xung quanh lươn và dùng cây gậy để dần lươn, dần khi nào lươn gập lại là được. Sau đó cắt đứt xương lươn và lộn ngược lại lấy hết xương lươn.
Gà tây nướng lò
Gà Tây xả đá, rửa sạch để ráo nước. Các gia vị trên (trừ hành), trộn dều chung với nhau ướp sơ ngoài da con gà, nước sốt còn lại + hành ướp trong bụng con gà, để thấm 1/2 giờ.
Cá chép sốt ngũ vị
Cho dầu mè vào chảo đun nóng, khử gừng cho thơm, lọc một ít nước luộc cá vào. Tiếp đến, cho rượu, ngũ vị hương, nước tương vào đun sôi, nêm hạt nêm vào.
Bào ngư xào cá mú
Cho tí dầu vô chảo, đun nóng rồi cho cá vào xào chín, chế nước chicken broth quậy tan với 1 tsp bột bắp, nước sệt lại thì cho phần cuông bông cải đảo đều với cá. Xắp cá như hình trên phần cải cho chính giữa.
Cách làm ốc nhồi nấu chuối
Ướp thịt với tỏi băm, riềng, mắm tôm, mẻ, muối, đường, để 10 phút. Xào thịt, cho nước vào, tiếp tục đun, Ướp chuối với nước nghệ, mẻ, mắm tôm, muối, đường, xào sơ.
Yaourt
Khui hộp sữa đặc cho vào thau và đổ vào 1 lon sữa bò nước sôi rồi khuấy lên cho đều, đổ tiếp thêm 2 lon sữa bò nước lã nấu chín để nguội.
Kowlada
Nước dừa và cơm dừa đem trộn chung rồi xay nhuyễn với đường. Cho tất cả các nguyên liệu vào máy xay, xay cho đến khi hỗn hợp tan đều.
Bánh cuốn xúc xích
Xắt ngang vỉ bột. Phết trứng lên. Chia hỗn hợp xúc xích thành 4 phần. Đặt từng phần vào giữa, dọc theo miếng bột. Cuộn lại rồi ép dính mì.
Dưa chuối chát
Nấu tan hỗn hợp 50 g muối, 150 g đường, 100 ml giấm, 350 ml nước để nguội. Tiếp tục vớt chuối, ép ráo nước, thái lát, xếp vào lọ. Cho hỗn hợp giấm đường ngập mặt chuối.
Trứng hấp thịt bằm
Hột vịt đánh nổi cho nước dùng vào, xương gà chặt nhỏ, rửa sạch, nước sôi cho xương vào hầm lửa riu riu, vớt bọt, xương mềm, lọc lại nước dùng cho trong.
Cách làm chuối bọ tàu hũ ky
Bóc vỏ, ngâm chuối với nước muối loãng 10 phút, xả lại với nước, thái khúc bằng chiều dài con tôm. Ướp chuối với dầu me, muối.
Cách làm cánh gà chiên nước mấm
Cánh gà làm sạch, để ráo, ướp tỏi, nước mắm, đường, nửa muỗng tiêu trong khoảng 15 phút, Sau đó cho 3 muỗng bột năng vào trộn đều, Chờ chảo nóng, cho cánh gà vào chiên,
Bún cá ninh hòa
Xà lách, rau thơm, rau tía tô xắt nhỏ, bắp chuối xắt mỏng và giá. Chanh, ớt, hành, ngò, tiêu cà.
Cách làm lẩu hải sản
Đậu nành ngâm nước cho nở mềm, xay nhuyễn. Lấy một nửa lọc lấy nước sữa đậu nành sống trộn với 50 gr bột năng và một ít dầu ăn để nặn thành những con mực.
Bánh lưỡi mèo
Cho hỗn hợp bột này vào túi nặn hình lưỡi mèo hoặc lấy muỗng múc bột nhỏ lên khay nướng, khi nướng bột sẽ chảy dài ra.
Canh hến nấu chua
Hến rửa sạch, để ráo rồi cho vào nồi luộc cho tới khi mở miệng, đổ ra rá để ráo nước rồi đãi vỏ. Nước hến để lắng rồi gạn lấy phần nước trong bên trên. Cà chua thái miếng mỏng.
Cocktail Sangari
1/4 ly đường, 1 ly nước, 1 trái quýt cắt lát mỏng, 1 quả chanh thái lát mỏng, 1 quả cam chua thái lát mỏng, 1 chai rượu nho, 180 ml sôđa.
Cocktail miền nhiệt đới
Thanh long, đu đủ, xoài, dứa, dâu, cắt nhỏ khoảng 2 cm, dưa hấu ép lấy nước trộn với rượu Cognac, sau đó trộn với các loại trái cây đã cắt.
Cách làm mắm lóc
Xếp thịt nạc dăm và mắm lóc vào bát nhỏ, có thể xếp xen kẽ mắm và thịt, hoặc xếp mắm lóc bên dưới rồi cho thịt lên trên.
Tôm rang me
Giấy nhôm cắt thành những miếng chữ nhật có chiều dài vừa với kích thước con tôm, cuốn chặt từng con vào giữa các miếng giấy nhôm, chỉ cuốn phần thân.
Bò cuốn mỡ chài
Thịt bò thái thớ ngang (nhờ chợ slice dùm), gan heo thái mỏng nhỏ hơn thịt chút xíu, lạp xưởng thái xéo mỏng vừa.
Gà xào miến
Gà luộc chặt miếng vừa ăn. Ngâm miến vào nước cho mềm, trụng sơ qua nước sôi để ráo. Rửa sạch nấm hương, thái lát mỏng. Rửa sạch ớt chuông và cần tây, thái vừa ăn. Bóc vỏ hành tây, rửa sạch, thái mỏng.
