Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Gỏi rau nhút
Lặt rau nhút, bỏ bộng (phổi), rễ, phần già (dai); cắt cỡ 2 cm dài; ngâm nước để sẵn. Bắt nước sôi, cho rau nhút vào trụng sơ khoảng 30 giây, xong vớt ra cho ngay vào thau nước đá lạnh. Vớt ra đễ sẵn.
Cách làm chuối hấp mặt dừa
Cho vào nồi, đun lửa liu riu cho cạn nước, chuối chuyển sang màu đỏ, Pha bột gạo với phần nước dảo dừa còn lại, 50 g đường, màu và vani.
Hủ tiếu cá Basa
Ướp nạc cá basa và thịt nạc thăn với đầu hành lá + tiêu + nước mắm + đường. Cần cắt gốc, nhặt rửa vẩy ráo, cắt ngắn để riêng đầu hành và lá hành.
Lươn xào sả ớt
Ướp lươn với sả, ớt, tỏi, bột cà ri, nước mắm, muối, đường, để 15 phút cho lươn ngấm gia vị.
Cách làm cơm cháy
Thịt bò rửa sạch thái miếng mỏng, băm thật nhỏ, Cho hai thìa dầu ăn vào chảo, đun nóng cho hành tỏi vào phi thơm rồi cho thịt bò vào xào chín tới.
Bánh đậu xanh
Trộn đều đậu xanh với nước cốt dừa, đường, trứng gà, sữa, vani sao cho tan đường. Thoa dầu vào khuôn, lót giấy mỏng dưới đáy nồi. Đổ hỗn hợp trên vào khuôn, cho vào lò nướng khoảng 30 phút, bánh vàng đều.
Giò heo hầm hắc xì dầu
Chà xát gia vị cho thật thấm đẫm trong ngoài chân giò. Dùng chỉ hay lạt tre ràng chắc chân giò lại. Cho vào một cái nồi, đê qua 2 giờ cho thật thấm gia vị.
Kem phù thủy
Chia đều socolate đều cho 6 ly, bỏ viên kem lạnh vào từng ly rồi nhẹ tay quậy cho sủi bọt (nếu quậy mạnh, hỗn hợp kem sẽ nổi bọt tràn ly).
Cách làm bún tôm thịt luộc
Pha hỗn hợp này với 3 thìa nước mắm, nước cốt 1 quả chanh, Khuấy đều, nêm vừa ăn, cho ớt, tỏi băm nhuyễn vào
Gỏi xoài khô cá sặc
Rau thơm các loại như húng lủi, húng cay, ngò gai non. Lấy lá rửa sạch, để ráo, cắt nhỏ. Người miền Nam thì hay dùng rau răm.
Cách làm cá hấp mía
Ướp cá với muối, tiêu, đường, nước mắm, hành tỏi băm, Để ít phút cho thấm gia vị, Cho ít rau răm vào bụng cá, Xếp mía dưới khay, đặt cá lên trên.
Mứt mãng cầu
Mãng cầu dai lựa trái chín, gọt vỏ, tách riêng từng múi bỏ hột. Xả nước một lần cho bớt chất chua (gắp ra chứ đừng vắt). Đổ đường vào, ngào với đường chừng hai tiếng.
Bánh Palets Bretons
Cắt bơ ta từng miếng nhỏ, để bơ vào từ từ, đánh cho bơ hòa đều với bột + trứng, để vào vài muỗng sửa tươi hay vài muỗng sửa đặc đã pha với nước ấm, để nguội.
Canh rau đay nấu cua và Cá cơm mồm kho tiêu
Bổ chén gạch cua khêu được vào nồi nước cua, bắc lên bếp thỉnh thoảng dùng đũa đảo nhẹ sát đáy để riêu không đóng dưới đáy, một lát thấy riêu nổi lên đầy trên mặt.
Cá hồi hấp dấm
Cắt khúc, thái sợi các loại hành tím, thì là, tỏi, cà rốt, trộn đều giấm đỏ, đường, nước mắm, bột nêm, cho cá lên đĩa, rưới sốt giấm, cho hành lá, thì là, hành tím, tỏi, cà rốt
Chè chuối: hướng dẫn cách làm
Thơm, ngọt, bùi, đó là hương vị riêng của món chè chuối chỉ có ở xứ nhiệt đới. Đây là món tráng miệng ngon lành cho người thân của bạn sau bữa cơm đầm ấm
Cách làm bầu luộc trứng
Thời gian luộc tuỳ theo bạn thích dùng mềm hay vừa mềm tới, có thể thay công đoạn chế biến này bằng cách hấp, miếng bầu sẽ ngọt hơn nhưng không mềm như luộc
Bánh khoái miền trung
Cách nấu tương: Tương bắc, xào tỏi ớt, cho tương vào, 1/2 lít. Cho từ 200g đến 300g đường và chế thêm nước. Gan và nạc heo xay nhuyễn, khoảng 200gr, trộn vào.
Cá chép sốt ngũ vị
Cho dầu mè vào chảo đun nóng, khử gừng cho thơm, lọc một ít nước luộc cá vào. Tiếp đến, cho rượu, ngũ vị hương, nước tương vào đun sôi, nêm hạt nêm vào.
Chả giò tôm tiều châu
Củ năng, bằm nát hoặc cho vô máy xay nhưng đừng để nhuyễn quá, vắt nước bỏ. Sao đó trộn chung các gia vi còn lại làm nhân.
High Ball
Đổ đá viên đầy nửa cốc vại sôđa, đổ rượu whisky vào và trên cùng là nước sôđa hoặc rượu gừng, trang trí bằng miếng vỏ chanh cắt xoắn.
Bánh sữa
2 quả dừa dẻo, gọt bỏ vỏ lụa nâu, ngâm trong nước có pha chanh khoảng 15 phút, vớt ra, dùng dao nhọn khoét lỗ khoảng 1,5 cm, trút hết nước dừa.
Bánh qui hình ngôi sao
Bơ để cho hơi mềm, dùng máy đánh trứng vận tốc máy trung bình, đánh chung bơ với đường cho đến khi thành một hỗn hợp mịn.
Thịt bò bằm chiên
Củ hành lột vỏ, xắt nhuyển. Hành lá rửa sạch, xắt nhỏ. Bỏ tất cả vào thịt bò, hột gà, muối, tiêu, hành lá trộn đều. Đem thịt vắt thành hai phần, nán viên thành hình tròn đè cho dẹp xuống.
Gà xào tỏi ớt
Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng rồi cho tỏi vào phi cho thơm, kế đến cho gà vào xào vừa chín tới thì cho thì cho tất cả gia vị vào đảo đều, xào sơ rồi trút qua dĩa.
