Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Canh mực
Mực sơ chế sạch, để nguyên râu hoặc ngắt rời râu mực ra đều được. Miến ngâm nước lạnh, cắt khúc ngắn, khi nào gần nấu thì vớt ra để ráo nước.
Canh cua rau đay
Đổ nước cua vào một soong sạch, dùng đũa quậy nước theo vòng tròn cho cua tụ lại ở giữa, bắc soong nước cua lên bếp nấu sôi
Cocktail Chocolate Orange Frappe
Cho tất cả vào mixing glass và khuấy đều (không có đá). Cho đá bào (crushed ice) vào ly cocktail sau đó rót cocktail vào.
Cá nấu dấm
Lựa cá to móc bỏ mang, mổ bỏ ruột, rửa sạch để ráo, cắt thành từng khúc khoảng 0,1 - 0,2 kg ướp với ít muối và nước nghệ vắt.
Cách làm phở gà
Xương lợn rửa sạch, chặt nhỏ rồi cho vào nồi đổ ngập nước, đun thật sôi, lấy muôi vớt bỏ bọt, hạ lửa cho vừa để nồi nước chỉ sôi lăn tăn.
Kim long hí nguyệt
Mỡ gáy luộc chín, cắt thật nhỏ, trộn đều với một ít đường. Sau đó mang mỡ phôi nắng hay để chỗ ấm cho có màu vàng vắt.
Cách làm chân gà nướng ngũ vị
Ướp chân gà với gia vị gồm ngũ vị hương, muối, đường, nước mắm, dầu ăn, mật ong, nước cốt hành, tỏi, để khoảng 5 giờ, trở đều chân gà cho ngấm gia vị.
Tôm chua Huế
Loại tôm nào cũng đều làm được, tôm càng tươi càng ngon. Đặc biệt là tôm rằn, lúc chín, có màu đỏ tự nhiên rất hấp dẫn. Chọn tôm tươi sống, đều con, cắt râu, rửa sạch để ráo, ngâm với rượu cho đến khi hết mùi rượu, vớt ra để ráo.
Cách làm cá ngừ hấp cải rổ
Bắc chảo nóng, cho dầu ăn và tỏi phi thơm, Cho cải vào xào đều, nêm gia vị, Trút cá vào dùng luôn cả nước dầu trong cá, đảo đều, nêm lại cho vừa ăn
Cách làm chả cá
Gọt vỏ riềng và nghệ, giã nhỏ, sau đó cho nước vào để vắt lấy nước cốt, Lọc mắm tôm và bỗng để lấy nước cốt ướp cá với nước gừng riềng, nước mắm tôm.
Bò đốt lửa hồng
Khi ăn thì đốt cho cồn cháy, khi thấy miệng thố có khói mở nắp ra dùng đũa trộn đều, thịt bò đã chín đều, cồn đã cháy hết, bỏ mỡ hành, đậu phộng ranh giã dập vào.
Cách nấu mỳ quảng
Sợi mì Quảng rất thơm mùi bột tươi, mùi dầu phụng và là món ăn tươi, không để lâu được. Sợi mì ngon là còn láng dầu phụng, để qua ngày, nếu trụng lại, mì sẽ không còn ngon
Dế cơm lăn bột
Mùa hè dế cơm đủ cánh, to bằng ngón tay cái, béo mum múp. Khéo léo bắt những con dế này đem về nhặt cánh, nặn lấy hết ruột, rửa nước cho sạch bỏ vào rổ cho ráo nước. Lấy hạt lạc nhét vào bụng dế cơm.
Lẩu đầu cá hồi
Đun sôi lại nước dùng, sau đó cho sa tế, gừng thái chỉ, nêm nếm với xì dầu, đường, muối, bột ngọt cho vừa miệng.
Súp bí rợ
Dùng một con dao bén, đầu nhọn cắt cái đầu bí ra, để một bên để làm nấp đậy, lấy một cái muỗng,lấy hột ra và bào lấy thịt bí ra, nhớ đừng để ruột bí lại nhiều quá trong trái bí.
Tôm càng sốt bơ hành lá
Lấy một cái nồi to, để vào vài chút gừng, võ chanh hay võ quít khô, 1 cũ hành, 1 củ cà rốt, đun sôi, nếu các bạn có thể mua được loại để luộc cá, tôm thì nhanh hơn.
Chè đậu ván
Ðậu ván ngâm nước ấm pha thuốc tiêu mặn, cho đến khi hột đậu hút đủ nước, vỏ căng tròn, đem rửa cho sạch, bóc vỏ, khéo léo đừng cho hột đậu tách làm hai không đẹp.
Sườn nướng lò (món Thái)
Oven mở BROIL 475 F, xắp thịt vào khay nướng, cho miếng vỹ nướng lên tầng cao nhất trong lò, và cửa lò mở hé 1 chút.
Cách làm gà ác tiềm thuốc bắc
Cho gà vào thố, rải thuốc bắc xung quanh, Đổ nước dừa tươi vào, lưu ý nước phải ngập mặt gà, Chuẩn bị nồi, cho thố gà vào hấp cách thủy.
Xúp vằn thắn
Hầm xương lợn, lọc lấy nước trong. Cho nấm đông cô vào, nêm gia vị vừa ăn. Trộn tôm, thịt, cà rốt, nấm mèo, nêm gia vị vừa miệng. Để ít phút cho ngấm. Vo lại thành viên, gói vào lá vằn thắn.
Kim tiền kê
Lạp xường chọn loại to, cắt khoanh tròn, dày như miếng thịt. Ướp tất cả với 1 ít tiêu, đường, hạt nêm, rượu thơm, xì dầu, dầu hào khoảng 3 tiếng cho thấm gia vị.
Gỏi Thái Lan
Tôm lột vỏ, chẻ lưng, rút chỉ đen. Đem ướp với 1/2 muỗng tỏi bằm, 1/2 muỗng cà phê muối, chút bột ngọt, chút tiêu, chút đường. Ướp độ 20 phút.
Cách làm bầu luộc trứng
Thời gian luộc tuỳ theo bạn thích dùng mềm hay vừa mềm tới, có thể thay công đoạn chế biến này bằng cách hấp, miếng bầu sẽ ngọt hơn nhưng không mềm như luộc
Bò chiên tái
Thịt bò thía mỏng cỡ 1 cm, to cỡ 2 ngón tay. Dùng cán dao dần sơ cho thịt mềm, ướp tiêu, muối, bột tỏi, hành. Dảo dều rồi cho 2 tsp dầu ăn vô trộn sơ.
Cá bơn tẩm rượu bỏ lò
Đổ rượu đỏ, muối, hạt tiêu, hành tăm thái lát vào chảo, xào bơ nhồi vào bụng cá sau đó bỏ lò trong 10 phút.
