Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Bánh hạnh nhân
Nướng từ 8 - 10 phút hoặc cho đến khi các mép bánh vàng. Lấy ra khỏi giấy nướng ngay (bánh hạnh nhân sẽ dính nếu để nguội). Lấy ra và đậy lại.
Thịt bò xào dầu hào (món Thái)
Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng phi tỏi & hành tây cho thơm rồi cho thịt bò vào xào sơ, kế đế ớt chuông, rồi cho gia vị vào xào sơ.
Bánh su
Dùng douille tròn (dụng cụ bắt bông kem) bắt bánh trên khay có thoa bơ. Cho vào lò nướng chín vàng. Lấy bánh ra, để nguội, cắt bên hông.
Tôm bộc xôi chiên
Tôm bóc vỏ chừa đuôi chẻ lưng chà chút muối rửa sạch, để ráo ướp tôm: 1/2 muỗng cà phê tiêu, 1/2 muỗng cà phê muối, 1/2 muỗng cà phê bột ngọt, 1 muỗng súp tỏi bằm, 1 muỗng gừng bằm. Để tôm thấm 15 phút.
Bánh ít trần
Chảo nóng, khử hành tỏi cho thơm, cho thịt vào xào sơ, cho tiếp tôm vào, nêm vừa ăn, cho củ hành vào xào sơ, nhắc xuống.
Cocktail miền nhiệt đới
Thanh long, đu đủ, xoài, dứa, dâu, cắt nhỏ khoảng 2 cm, dưa hấu ép lấy nước trộn với rượu Cognac, sau đó trộn với các loại trái cây đã cắt.
Bún nước lèo
Nấu nước cho sôi rồi thả cá và trứng cá vào, khi vừa chín thì vớt ra, để hơi nguội, gở thịt cá từng miếng bỏ hết xương. Trứng cá dầm ra cho rời . Cái đầu cá thì cho mấy ông uống beer.
Cơm nước dừa
Vo gạo cho sạch, để ráo nước. Dừa khô nạo , vắt lấy 1 tô nước dảo và độ 1/2 chén nước cốt. Lấy nước dảo ngâm gạo với chút muối, liệu cho vừa ngập gạo, ngâm độ 10 phút
Súp tóc tiên
Có thể tìm mua tóc tiên khô hoặc tóc tiên tươi. Nếu dùng tóc tiên khô, cần ngâm tóc tiên với nước ấm khoảng 30 phút cho mềm trước khi chế biến.
Đậu phụ chiên xù
Nước dùng heo, nấu 300g xương heo với 2 lít nước, 1 muỗng cà-phê muối, 100g hành tây, hầm nhỏ lửa lấy 1,5 lít nước dùng, vớt bỏ xác xương, hành.
Cá sốt hấp trứng (nước ngọt)
Cá quả cạo sạch đánh vẩy và nhớt rồi dùng dao khía nhiều đường nhỏ dọc theo mình cá. Dùng một chút gia vị ướp đều lên cá. Bún cắt nhỏ.
Bánh mì hấp
Bắt chảo dầu lên, để cũ hành, tỏi và xã vào xào sơ, cho thơm. Sau đó để thịt bò xây với thịt heo xây vào ( để lửa lớn ) để gia vị vào ( muối, tiêu, nước mắm) đừng xào thịt chín quá.
Lẩu dê tiềm thuốc bắc
Dê đem thui (nướng cho vàng da, cháy tí ở mặt thịt). Chặt miếng vừa ăn, đem ngâm 1/2 cup rượu, khoảng 20 phút. (dê sẽ hết mùi hôi).
Cách làm mỳ ngũ sắc
Đặt chảo lên bếp, cho dầu ăn và tỏi, phi thơm, Cho chả lụa, xúc xích, đậu hoà lan hạt, cà rốt và gia vị, xào sơ cho thấm.
Bún măng chay
Đổ 5 cups nước súp (khoảng 5 chén ăn cơm) vào nồi, có thể thêm vào vài lát gừng nấu sôi, cho măng vào hầm vừa mềm, kế đó cho đậu hũ, mì căn và nấm, đợi sôi lại và nêm nếm cho vừa miệng, rồi tắt lửa.
Lẩu chay
Cà rốt tỉa hoa rửa, chần nước sôi, cho ra rổ xả nước nguội, ngâm trong nước + đá đập nhỏ 15 phút, cho ra rổ xóc ráo.
Thịt heo nướng với bí
Thịt để vào trong một cái mâm, để vào lò nướng,xịt chừng một muỗng súp sốt maggi, hoặc nước tương để muối, tiêu lên thịt dầu olive tưới vào thịt cho đều và sau đó rải bột
Sườn chua ngọt (kiểu Tàu)
Chảo dầu nóng cho từng miếng sườn vô chiên (vặn lửa xuống medium low) chiên cho vàng đậm 1 chút. chiên cho hết sườn rôi đổ dầu trở lại hũ đựng.
Bò tái chanh
Củ hành trắng và sả xắt mỏng bỏ vào tô khác, cho chút muối, đường vô trộn đều cỡ mười phút sau, rồi vắt chanh và đổ nước mắm pha sẵn vào chung, mêm vừa miệng.
Bí đỏ xào chua ngọt
Tỏi lấy 1 củ nhỏ, bóc vỏ, băm nhỏ, Gừng lấy một miếng nhỏ khoảng 4cm, cạo sạch vỏ, thái chỉ rồi thái nhỏ vụn, Hành hoa lấy phần dọc hành, rửa sạch thái nhỏ.
Gỏi mướp đắng
Khổ qua bỏ hột, bào mỏng, xóc ít muối, xả lại nhiều lần với nước sạch, vắt ráo. Xào tôm khô với tỏi cho thơm.
Gỏi cuốn thịt heo xứ Quảng
Thịt luộc ra phải có phần mỡ thật trong. Mỡ có màu sắc khác là không đạt yêu cầu. Khi luộc cũng phải giữ lửa sao cho không chín nhanh quá, không chậm quá.
Chè kho miền nam
Cho bột cùng đường kính, thảo quả quấy đều cùng với nước lọc, đặt hỗn hợp này lên bếp và khuấy đều tay cho tới lúc chè đặc quánh và ráo xoong là được.
Bánh bao chỉ, bánh khảo (hướng dẫn cách làm)
Nhân đậu xanh hoặc đậu đỏ: 200gr đậu xanh cà đã sạch vỏ, nấu chín như nấu cơm, trong khi còn nóng ấm dùng chày cối hoặc máy xay cắt có dao hình chữ S làm mịn nhuyễn; 100gr đường
Bánh cà kim tiền
Cho bột khoai sọ, nấm hương, măng, muối, đường, bột ngọt, gừng vào thố trộn đều làm nhân bánh, cho bột mì, muối, bột ngọt, nước, bột lên men vừa đủ vào chén đánh thành hồ bột.
