Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Mắm Huế hồn quê
Khi ăn chỉ còn nghe hương vị mặn nồng ấm áp của mắm, âm thanh giòn tan, sần sật của cà. Vua và Hoàng hậu Thái Lan sau bữa tiệc đã hết lời khen ngợi.
Bánh Cake
Dùng mánh đánh trứng đánh tan bơ, đường, cho trứng từ từ vào, tiếp tục đánh cho trứng nổi. Cho bột mì và bột nổi vào trứng trộn đều.
Súp bí rợ
Dùng một con dao bén, đầu nhọn cắt cái đầu bí ra, để một bên để làm nấp đậy, lấy một cái muỗng,lấy hột ra và bào lấy thịt bí ra, nhớ đừng để ruột bí lại nhiều quá trong trái bí.
Đậu hũ chiên xù
Tofu bóp nát, đem trộn đều với tôm và thịt và tất cả gia vị dầu hào, đường, tiêu, tỏi, hành, muối, bột, xong viên tròn tròn lăn qua bánh mì vụn.
Bánh phở cuốn ruốc tôm
Trứng đánh thật bông, tráng thật mỏng, cắt miếng như bánh phở. Hành, tỏi khô bóc vỏ, rửa sạch, băm nhỏ. Hành lá, rau mùi nhặt rửa sạch, thái nhỏ. Đu đủ xanh hoặc su hào gọt vỏ, thái miếng nhỏ và mỏng để làm dưa góp.
Cá bơn tẩm rượu bỏ lò
Đổ rượu đỏ, muối, hạt tiêu, hành tăm thái lát vào chảo, xào bơ nhồi vào bụng cá sau đó bỏ lò trong 10 phút.
Tiểu long trầm thuỷ
Xếp thịt lươn vào trong búp hoa sen, buộc túm lại, đặt vào trong hấp chín. Khi lươn chín, dỡ ra ngoài, để nguội, dùng tay xé thịt lươn thành từng sợi dài. Dùng thịt lươn này làm món gỏi lươn thì tuyệt.
Cocktail
Cách làm: Trộn và xóc đều với đá vụn, gạn sang ly cocktail lọai 3 oz (90cc) Gọt lượn vỏ cam cho cuốn lại và thêm 1quả sơri trang trí.
Cách làm chuối bọ tàu hũ ky
Bóc vỏ, ngâm chuối với nước muối loãng 10 phút, xả lại với nước, thái khúc bằng chiều dài con tôm. Ướp chuối với dầu me, muối.
Cách làm canh chua bông so đũa cá rô đồng
Cho ít nước vào me vắt nước cốt. Cá rô chiên vừa chín cho vào nồi nước dùng, nêm me, nước mắm, đường, nấu sôi nhỏ lửa cho nước canh không đục.
Cóc dầm
Giã muối và ớt chung cho thật nhuyễn, cho vào cóc nửa số muối ớt, thỉnh thoảng lại xóc lên một lần cho cóc ứa nước ra đều, 40 phút sau chắt nước này bỏ đi.
Cháo môn lươn
Bước kế tiếp ta cho củ môn ngọt (củ giáo đã gọt sạch) vào nồi nấu chung với gạo, đến khi mềm thì tiếp tục để những tàu môn được cắt ngắn sẵn (dài khoảng 5 phân) vào nồi và nêm nếm gia vị.
Hào nướng rượu champagne
Tách con hào ra, để vào một cái dĩa sâu, để lấy lại nước của con hàu chảy ra. Sau đó, hãy lấy vải thưa, lộc lại cho sạch nước của con hàu vào 1 cái nồi nhỏ.
Bò ngũ vị
Chọn thịt bò bắp, rửa sạch, lóc bỏ những phần nhỏ bám quanh thịt bò. Đại hồi, tiểu hồi, đinh hương, thảo quả, quế chi, rang thơm cho vào miếng vải gói lại.
Cà dồn đậu hủ
Cà chua rửa sạch, cắt ra khoảng 1 phần 3 trái cà kể từ cuống xuống, cắt theo vòng tròn trái cà, dùng làm nắp, dở nắp cà ra móc ruột bỏ, rửa lại, để ráo nước.
Lưỡi heo sốt chua cay
Lưỡi heo luộc sơ, cạo rửa sạch, nấu chín với nước và hành tím đập dập, à bỏ hạt cùng với thơm băm nhuyển hoặc xoay.
Súp tôm chua
Lá thơm rửa sạch, ớt tươi tách bỏ hạt, thái khoanh chéo, Nấm rơm rửa sạch với nước muối pha loãng, để ráo, Tôm rửa sạch, bóc bỏ vỏ, khêu bỏ đường chỉ đen trên lưng.
Lòng gà nấu lẩu
Nếu dùng mề tự làm lấy thì chỉ cần xẻ dọc mề làm hai, lột bỏ màng dày bên trong mề. Cắt ngang thành lát mỏng.
Rắn hầm sả
Rất ít người dám bắt rắn hổ đất vì nọc của nó rất độc, phải là dân chuyên nghiệp mới có độc chiêu để trị nó, Phải biết hang nào có rắn, vỗ vào miệng hang vài lần.
Chè hột vịt
Để món ăn ngon hơn, người ta thực hiện công đoạn cho hột vịt vào nồi một cách khá công phu: dùng dao nhỏ, bén chặt thật nhẹ, thật khéo chính giữa hột vịt. Nhẹ tay tách vỏ, từ từ trút hột vịt vào nồi chè.
Thịt bằm kho mắm ruốc và Đậu que luộc
Bắc nồi lên bếp cho 1 thìa dầu ăn, dầu nóng cho thịt vào xào cho thịt săn lại, cho mắm tôm, đường, ớt, xả bằm vào để lửa nho nhỏ cho đến khi rút hết nước, mắm và thịt quyện lại thì rắc tiêu và bắc xuống
Bánh bí rợ nướng
Bí gọt vỏ, nấu chín (nếu hấp thì ngon hơn). Bơ đánh với 80g đường cho nổi đều,sau đó để từ trứng gà vào, sau đó để 20cl crèm fraiche quậy đều.
Gỏi đu đủ gan bò cháy
Đu đủ bào, bóp với tí muối nếu ăn liền (hoăc ngâm với nước lạnh + 2 tsp vôi ăn trầu khoảng 15 phút , sau đó rửa nước lạnh, để cho thật ráo nước).
Sườn nấu bung
Phi thơm 2 muỗng súp dầu ăn hoặc mỡ nước với 2 tép hành tím băm cộng 2 hoặc 3 lát nghệ tươi cắt thật mỏng, cho cà chua vào đảo sơ rồi cho thịt vào xào cho săn đều lại, tắt bếp, để thịt qua 1 giờ.
Cá chẽm tái chanh
Cá chẽm rửa sạch để ráo ,lau khô,xắt miếng dầy khoảng 6 ly.Sau đó ướp cá với nước cốt chanh để 1 giờ.
