Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Xôi bắp
Đổ nước vào xửng hấp, lót lá chuối vào xửng, cho bắp kế đến nếp, hấp chín nếp (khoảng 10 -> 15 phút) búng ít nước lên nếp cho nếp được chín và mềm đều. Khi xôi chín trút ra thau trộn đều
Gỏi cuốn chay
Nấm rơm gọt ngâm nước muối, rửa sạch, tai nào lớn chẻ làm tư, nhỏ chẻ hai, vắt ráo, xào qua nếm chút muối.
Xôi sắn
Cái chõ này được làm bằng những khúc gỗ có đường kính nhỏ, gỗ mềm đem về cắt khúc, đục rỗng giữa, tạo dáng đẹp như một đài hoa, thon nhỏ từ dưới lên trên.
Trứng hấp thịt bằm
Hột vịt đánh nổi cho nước dùng vào, xương gà chặt nhỏ, rửa sạch, nước sôi cho xương vào hầm lửa riu riu, vớt bọt, xương mềm, lọc lại nước dùng cho trong.
Bò nướng cá ngừ
Bò xắt lát mỏng, bản to đập dập, ướp xì dầu, hạt nêm thịt, tiêu, đường, tỏi băm , dầu mè, ít bột năng, dầu ăn. Mỗi thứ một chút.
Cách làm nộm mướp đắng
Rim mì căn với nước tương, phần gia vị gồm: nước tương, muối, tiêu, tỏi xé thành sợi, Bạn có thể thay thế bằng thịt gà xé.
Cá lóc dầm me
Hai túi me chua, chắt ra lấy phần nước rồi bắc lên bếp sốt với đường, nước mắm ngon, bột ngọt và chút gia vị làm thành sốt me chua. Nấu đến lúc nào phần sốt sánh lại là được.
Bí rợ bào chiên
Trong một chảo (loại không dính) để chút bơ + dầu vào; Khi dầu bơ bắt đầu nóng, thì lấy một cây muổng lớn, múc để vào chảo, để cho bí hơi dẹp xuống một chút, cứ lần lượt múc để đầy chảo.
Cá sốt hấp trứng (nước ngọt)
Cá quả cạo sạch đánh vẩy và nhớt rồi dùng dao khía nhiều đường nhỏ dọc theo mình cá. Dùng một chút gia vị ướp đều lên cá. Bún cắt nhỏ.
Gà tiềm
Cho bạch qủa, táo tàu, củ năng, nấm hương, kim châm, nước dừa tươi nấu mềm rồi bỏ nấm mèo, nấm rơm, đậu phộng, hạt sen, trần bì, nước tương và nêm vừa ăn
Chè trứng mật ong: hướng dẫn cách làm
Vỏ quất hoặc chanh nạo sợi mỏng rồi băm nhỏ. Đập trứng ra bát to cùng với ba lòng trắng trứng, đánh trứng tan đều. Cho tiếp sữa tươi, 2 muỗng mật ong, 2 thìa bột ngô vào quậy cho tan.
Thịt gà xào măng (Thái)
Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng phi tỏi cho thơm rồi cho gà vào xào vừa chín tới thì chogia vị vào xào tiếp vài bận, kế đến cho măng vào đảo sơ rồi cho rau thơm vào và tắt bếp.
Cá lóc nướng đất sét
Làm sạch cá lóc, giữ nguyên con. Dùng đất sét bọc kín cá lại. Quạt than hồng, cho cá bọc đất sét lên bếp nướng. Khi đất sét chuyển sang màu vàng, cá chín, lấy ra.
Cocktail bình minh
Trút hỗn hợp nước quả dâu tây, nước lọc lạnh và nước dứa tươi xay sinh tố không đường, hòa tan đều. Bạn có thể bỏ tủ lạnh để nước có vị mát.
Cháo lòng
Huyết heo luộc riêng (bỏ nước) rồi xắt miếng cho vô cháo đã chín. Bớt lại 1 miếng huyết sống để khi gần bắc nồi cháo xuống dầm nhỏ miếng huyết đó cho vô nồi cháọ.
Mắm thái chay
Dưa leo cắt làm 2 theo chiều dọc, thái mỏng, vắt cho ráo nước. Đu đủ bào sợi, ngâm với chút muối + phèn chua (10 phút). Mì căn thái sợi ướp 1/3 tsp muối + 1 tsp đường , chiên hơi vàng với tỏi tây phi, rồi ướp với chao đỏ.
Cá đút lò
Sửa soạn đầy đủ các thức, cá cắt miếng lớn, tôm chỉ dùng kéo xẻ dọc lưng lấy chỉ đen ra. Crabbstick cắt làm 2.
Mực tươi nướng xã
Mực nang chà rửa sạch, khía hình mắc võng. Sả bỏ lá, rửa sạch, băm nhuyễn. Mực ướp gia vị hỗn hợp, tất cả cho thấm 15 phút.
Cách làm cá hồi nhồi khoai tây
Trộn đậu Hòa Lan với ruột khoai tây, phô mai, cá hồi và gia vị Nhồi nhân vào khoai tây, cho vào xửng hấp vừa chín, để ráo, Chảo nóng, cho khoai vào chiên vàng trước khi dùng.
Cách làm gà chiên lá dứa
Nên ướp thịt trước, cho vào tủ lạnh, để thịt ngấm gia vị khoảng 1 ngày, nếu vội, chế biến ngay cũng được, nhưng miếng thịt chưa ngấm sữa, sẽ ít béo hơn.
Bún cá rô
Nếu cá có trứng, xẻ bụng lấy trứng ra rửa sạch, trong khi trứng còn sống, dùng dao rọc xé bỏ màng trứng, hoà tan trứng vào trong một chén nước lọc cho trứng rời nhau hẳn ra.
Chả giò (nem) rau
Măng tây nhặt bỏ phần già, rửa sạch, cắt khúc dài khoảng 5 đến 6 cm, nếu măng to có thể chẻ làm đôi, giá đỗ rửa sạch, nhặt bỏ chân, rễ, cà rốt xắt sợi như làm gõi.
Cách làm mực hấp gừng
Xếp mực và gừng vào một bát lớn. Chuẩn bị xửng, nhấc lên bếp đun, Chờ khoảng vài phút, mực chín, lấy ra khỏi xửng.
Chả giò uyên ương
Trộn đều tất cả phần nhân ngọt và dùng vỏ bánh hoành thánh cuốn chả giò có dạng hình vuông. Trộn đều phần nhân mặn và dùng vỏ hoành thánh để cuốn chả giò có hình tròn. Thả chả giò vào dầu chiên vàng.
Gà nướng châu phi
Làm khô gà trên lửa cao trong 1 cái chảo chiên. Đặt gà trong chảo nướng và phết lên gà 2/3 nước xốt. Nướng gà trong lò khoảng 30 - 35 phút ở nhiệt độ 225 độ C.
