Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Gỏi hến trộn mít
Rau răm 1 bó sắt nhỏ với rau ngỗ để trộn, còn 1 bó rau răm thì sắt to to để sau khi bày ra diã thì rãi len tren cho đẹp mắt.
Cách làm lẩu thịt bò
Đun sôi nước, cho xương lợn vào, khi nước sôi bùng thì trút đổ nước đó đi, cho nước lạnh vào ninh tiếp để lấy nước dùng. Khi ninh không đậy vung để nước thật trong.
Bánh xèo
Bột gạo, đường, muối, bột ngọt trộn chung, rồi đổ từ từ nước vào hòa tan, xong cho màu vàng hay cari bột sào với dầu vào bột hòa tan.
Cách làm ngô xào tôm
Dùng nóng. Nếu thích dùng cay, bạn có thể dọn ngô xào kèm với tương ớt, Ngoài ra, trong lúc chế biến bạn cũng có thể cho một ít ớt bột vào món ăn.
Gỏi cá thu
Để làm gỏi cá thu, thường phải lựa cá thu tươi, thịt trắng, thêm vài củ hành tây. Gừng cũng là gia vị không thể thiếu.
Chả cá áp chảo
Đặt cá lên vỉ nướng cho đến khi cá chín thơm. Có thể cho cá vào chảo với một ít dầu và áp chảo cho chín.
Mứt củ năng
Bắc chảo củ năng lên bếp sên lửa vừa. Khi nước đường sôi, để lửa nhỏ dần. Khi gần cạn đường cho thạch cao vào trộn đều.
Me ngâm đường: hướng dẫn cách làm
Chuẩn bị hủ lọ thủy tinh sạch, miệng rộng. Sắp đứng những trái me vào hủ, đừng sắp chật quá, vừa đủ để khi đổ nước đường vào me không nổi lên, châm nước đừng vào cao hơn mặt me khoảng 5 cm.
Chả đùm ba miền
Dùng 2 cái chén lớn, lót mỡ chài, rồi cho nhân vô đè hơi chắc, cho vô xửng hấp khoảng 10 - 15 phút thì chả chín. Úp dĩa lên miệng chén rồi lật ngược xuống, lấy chén ra.
Chè củ năng trứng cúc
Chè củ năng trứng cút là một món ăn tráng miệng truyền thống của người Hoa, được yêu thích bởi vị ngọt thanh của củ năng, béo ngậy của trứng cút và hương thơm dịu nhẹ của gừng.
Chả lụa
Lạng màng mở bao quanh thịt, bỏ gân lấy chổ nạc, thái ngang thớ thịt cho vô máy xay đếm đúng 50 nhịp hay cối giã 2 tay 2 chày luôn không ngừng. Để vào gia vị + bột ngọt + nước mắm + đường+ để tiêu vào sau cùng.
Gà nướng với quýt tươi
Trộn đều miếng quýt, hạt tiêu, hành, mù tạc và nước cam trong một tô. Ướp trong tủ lạnh khoảng vài giờ để hỗn hợp được ngấm đều nhưng vẫn đảm bảo độ tươi.
Gỏi bao tử
Trộn chung bao tử, cà rốt, dưa leo, hành tây, 1/2 tôm, rau răm, hành tím, kiệu, muối, đường, bột ngọt, nước chanh, nước mắm, tỏi phi. Nêm lại chua ngọt vừa ăn.
Gà nướng châu phi
Làm khô gà trên lửa cao trong 1 cái chảo chiên. Đặt gà trong chảo nướng và phết lên gà 2/3 nước xốt. Nướng gà trong lò khoảng 30 - 35 phút ở nhiệt độ 225 độ C.
Tôm om sa tế và tỏi
Tôm bóc vỏ, bỏ đầu (chừa lại phần đuôi) lấy mũi dau nhọn tách bỏ phần chỉ đen trên lưng rồi ướp tôm vớt chút gia vị và gừng xắt chỉ khoảng 30 phút cho ngấm.
Bít tết và salát
Thịt bỏ gân, xơ, thái miếng dầy khoảng 1cm. Dần miếng thịt cho mềm rồi ướp cùng gia vị, hạt tiêu, tỏi đã băm nhuyễn, dầu rán khoảng 10 phút.
Bánh nướng
Cho đường và nước vào nồi bắc lên bếp cho đường sôi, để lửa nhỏ cho từ từ nước tro tàu vào, khi đường sôi bùng lên thì tắt bếp, để yên nồi đường không được quấy.
Mứt mận
Mận chọn những quả chín, không bị sâu và giập nát rồi rửa sạch và ngâm trong nước có pha muối loãng trong khoảng 40 phút rồi vớt ra để ráo
Bánh Pâté Chaud
Thịt băm trộn hành, tỏi thái nhỏ, nêm muối tiêu vừa ăn, trộn đều với một miếng bánh mì đã ngâm nước, vắt vừa khô, xếp bột vào khay, một miếng bột đáy
Giò thủ
Nếu xào mà độ chảy nhựa chưa đủ, giò sẽ không dính lại với nhau, cũng như ép nén không hiệu quả, giò cũng sẽ không dính chắc thành khối. Làm đúng, khi cắt ra, miếng giò sẽ chắc như miếng chả.
Phở bắc chay
Đậu hũ để ráo nước, cắt làm bốn, ướp tiêu, muối, boa-rô, bột nêm chay, ngũ vị hương, cho thấm rồi chiên vàng. Sau đó cắt thành miếng nhỏ vừa ăn.
Cách làm lưỡi vịt rang muối
Cho hồi, đinh hương, thảo quả, quế vào chảo rang thơm, Cho vào một túi vải sạch, cột lại Thả vào nồi nước, nấu khoảng 10 phút, nêm nước mắm.
Kim chi (Korea)
rộn nước mắm, mắm tôm, ớt bột, nước cơm, vừng, đường, nha và các loại thực phẩm đã được thái chỉ cùng với tỏi, gừng giã nhỏ (đây là nguyên liệu chính để muối kim chi, khâu này rất quan trọng).
Cá hồi nướng tỏi
Cá rửa sạch, để ráo nước. Ướp cá khoảng 20 phút với các nguyên liệu bơ nước, tỏi, 1/2 số rau thơm, nước chanh, tiêu. Sau đó, cho cá lên vỉ, nướng cho đến khi cá chín vàng. Lưu ý, không để cá quá cháy hoặc khô.
Dưa kiệu
Bỏ kiệu vào ngâm với nước tro 1 đêm cho kiệu bớt hăng xả kiệu lại với nước lạnh để ráo. Trộn kiệu với 1 muổng súp muối hột, đem phơi nắng (1 ngày nắng tốt).
