Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cơm cuốn trứng
Dùng lớp vỏ trứng ra mâm sau đó để lớp nấm mèo và lần lượt để lớp cơm khoảng 1cm. Kế tiếp lần lượt bỏ thịt heo xông khói, gà, cá rốt, tàu hủ, cà chua và chính giữa để vài cọng hành là.
Lẩu cá kèo lá giang
1,5 lít nước lạnh nấu sôi cho lá giang vào , nêm gia vị 1m muối + 2 m đường + 1m bột ngọt + 1m nước mắm ngon. Khi sôi nhắc xuống, nước dùng có vị chua ngọt là được.
Cá ướp thính
Thính ướp cá được làm bằng đỗ tương và gạo nếp cái rang. Khi ướp, dưới đáy vại phải rắc một lớp thính khá dày. Sau đó xếp cá, một lượt cá lại một lượt thính phủ trên cá.
Rau câu bọc trái cây
Phân lượng thông thường là 10g bột rau câu (agar) + 900g nước sẽ cho 1 kg rau câu. Nên đổ thử, gia giảm trong khoảng 100g - 200g, nước hoặc hơn cho mỗi 10g rau câu) + 200g đường.
Mắm kho chay
Bắt chảo nóng, cho 1/2 TSP dầu phi xả + ớt bầm , kế cho cà chua + đậu hũ + nấm xào hơi chín, nêm 1 TSP xì dầu + 2 tsp đường + 1/3 tsp muối + 1/2 tsp bột ngọt + 1 TSp nước lạnh, xào chín. Trút ra dĩa.
Bánh đập
Nó đơn giản chỉ là hai miếng bánh tráng gạo. Một miếng tráng xong, rắc hột vừng và phơi khô, sau đó đem nướng bếp than sao cho bánh vàng đều, và phải giòn rôm rốp.
Bún khô xào giòn
Cho dầu vào chảo sâu đun nóng già, cho bún vào chiên giòn. Lưu ý ở nhiệt độ cao bún rất nhanh giòn chỉ mất từ 40 giây đến 1 phút, nếu để quá bún sẽ cháy đen. Đậu chiên vàng. Bún, đậu để ráo dầu, giữ ấm đậu.
Chanh trứng (hướng dẫn cách làm)
Trộn bột mì, lòng đỏ trứng, vỏ chanh mài, rượu và nước chanh ép trong một cái chảo, mang đun sôi trên lửa vừa, thường xuyên quậy
Tôm uyên ương
Tôm thẻ làm sạch, bóc vỏ, xẻ dọc, chừa lại đuôi. Tôm bóc nõn xay nhuyễn trộn với lòng trắng trứng gà, 1 ít rượu Tiều Hưng, hạt nêm từ thịt knorr vừa ăn.
Hoành thánh mì
Làm nước lèo: xương đem ninh nhừ, vớt bọt thường xuyên. nêm nếm chút muối, tí bột buoillon de volaille (nếu thích để bột ngọt vào), và lột mộy củ hành và đập một củ gừng vào cho thơm.
Nhân bánh giáng sinh
Trộn toàn bộ các nguyên liệu trên, giữ lại một nửa rượu trong một cái tô lớn và bịt kín, để qua đêm.
Lẩu thịt gà lá giang
Gà sát muối để khử mùi hôi, rửa thật sạch trong ngoài, sau đó chặt từng miếng vừa ăn, 1 con gà chặt đều ra khoảng 8 miếng.
Xôi vị đậu xanh lá dứa
Lấy 1 cái chảo non-sick cho xôi + nước dừa + đường + ngũ vị hương + đậu xanh (lửa vừa thôi) xào cho xôi hơi khô lại. Nhớ là trộn cho đậu xanh quyện vào hột nếp.
Thịt bò xào bạc hà
Thịt bò thái dầy vừa (để xào) rồi dùng cái chầy đinh dầm thịt bò cho mềm. Kế đó ướp thịt bò với gia vị trên để thấm khoảng 30 phút.
Lẩu bông bí
Ướp nạc cá và trứng cá lóc với đầu hành lá băm nhuyễn + tiêu + nước mắm. Nấu sôi nước trong xoong cho bún tươi vào trần trên lửa lớn 2 phút, cho ra rổ xả nước nguội, xóc ráo, cắt ngắn.
Cocktail
Cách làm: Trộn và xóc đều với đá vụn, gạn sang ly cocktail lọai 3 oz (90cc) Gọt lượn vỏ cam cho cuốn lại và thêm 1quả sơri trang trí.
Chè Thái
Sương sa, đổ ra, lấy nước luôn, cắt miếng cho vào tô, mít thái dài dài, nhãn mở hộp ra đổ vào lấy nước luôn, dừa non đổ vào luôn, lấy muỗng khuấy nhẹ lên.
Mứt mít
Mít gỡ hột bỏ, luộc chín rồi quết cho nhuyễn. Nấu đường tan để mít vào sên tới keo lại, cho chút vani vào trộn đều đem ra để nguội, cho vào keo thủy tinh dùng được lâu.
Cách kho cá
Chuẩn bị muối, tiêu, nước mắm, đường, nước màu hay còn gọi là nước màu dừa (một dạng caramel chế biến từ đường nấu cho thành dạng sệt
Xôi nếp than
Bắc xửng nước để sôi cho nếp vào hấp, độ nửa giờ xả hơi xới đều, hấp đến khi nếp chín, thắng nước dừa, nước cốt dừa nấu sôi.
Lẩu cua
Cua: làm sạch, đập dập càng lớn, chặt làm 4 ướp tiêu + muối + đường + bột ngọt + tỏi bằm. Xào sơ + gạch cua.
Chả lụa chay
Trong một cái nồi, để dầu vào, để boa rô vào xào sơ qua, xong bỏ tàu hu ky vào, muối, tiêu và bột nêm vào nếu không có bột nêm, thì để bột ngọt cũng được). xong để nguội.
Cánh gà rang me
Cánh gà rửa sạch để ráo, dùng dao nhọn đâm đều cánh gà; ướp 1 muỗng cafe tiêu, 1 muỗng cafe muối, 1 muỗng soup đường, 1 muỗng soup tỏi bằm.
Yaourt miền nam
Sửa đặc khui ra đổ vào thau, chế vào thau sửa 1 lon sửa bò nước sôi, dùng muổng khuấy cho sửa tan đều.
Sà lách quả bơ và trái hồng
Chẻ trái bơ ra làm hai, bỏ hột, gọt bỏ võ. Xắt trái bơ ra làm từng miếng dài. Vắt vào chút nước trái chanh, cho trái bơ không bị đỗi màu đen.
