Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cá cuộn thịt nấm
Cá lạng lát mỏng. Thịt lợn xay nhỏ, nấm hương, hành khô băm nhỏ. Trộn đều thịt lợn, nấm hương, hành khô, gia vị.
Thịt nướng Kabab
Lấy thịt ra khỏi tủ lạnh trước 2 giờ, lấy con dao có mũi nhọn, khều cho ra hết những gân, mỡ, xong xắt ra từng miếng vuông như con cờ.
Bánh Crepes
Đập 3 trứng gà đánh cho nổi với đường, sau đó để bột mì vào dánh cho đều, đổ sữa vào từ từ, vừa đổ sữa vừa quậy cho bột đừng bị ốc trâu, sau cùng để muối, dầu
Xôi vị
Tùy ý nhuộm nếp bằng lá dứa hay lá cẩm đề xôi có mầu tím hoặc xanh. Dùng lá cẩm: 100g lá cẩm lặt rửa sạch, nấu cả cọng lẫn lá với 2 lít nước, thêm 50cc rượu trắng, khi nước có mầu tím sẫm thì lược lấy nước.
Bánh nhân đậu: hướng dẫn cách làm
Cho 130ml nước vào để vắt nước dừa . Rây bột nếp nhào. Thêm bột nếp, khoai lang đã nghiền, đường, phẩm amù đỏ, và nước dừa. Nhào kỹ cho bột mềm.
Bún thịt bò xào sa tế
Thịt bò rửa, cắt lát mỏng, ướp ttiêu + 1 muỗng cà phêb nước tương. Bún cắt ngắn, gỡ rời. Phi vàng tỏi với dầu, cho thịt bò vào xào nhanh trên lửa lớn 2 phút, nhấc xuống.
Bắp cải làm dưa
Nếu thích vị hăng nồng nhẹ thì dùng thêm lá hẹ cắt khúc ngắn, thích vị ngọt thì thêm cà rốt cắt sợi với phân lượng 4 phần bắp cải.
Bánh bèo
Cho bột gạo và bột năng vào tô lớn. Pha 3 chén nước lạnh, nêm chút muối và một muỗng canh dầu ăn, khuấy bột tan trong nước.
Dinh dưỡng và ăn uống lành mạnh
Nắm vững các kiến thức cơ bản về dinh dưỡng đến sự hiểu biết các khái niệm về thực phẩm và vai trò của chất xơ, cholesterol, chất béo và calo trong một chế độ ăn
Tôm hùm luộc
Tôm để nguyên con, rửa sạch, cố gắng không làm gãy râu và càng tôm (vì râu càng bị gãy sẽ ra hết nước ngọt).
Súp tóc tiên
Có thể tìm mua tóc tiên khô hoặc tóc tiên tươi. Nếu dùng tóc tiên khô, cần ngâm tóc tiên với nước ấm khoảng 30 phút cho mềm trước khi chế biến.
Hàu đút lò
Chan hỗn hợp trên vào thịt hàu rồi cho vào lò điều chỉnh nhiệt độ vừa phải để hàu không bị khô. Khi thấy gia vị tan đều, thịt hàu vừa chín tới và phồng lên là được.
Cách làm chả lươn
Trộn lươn cùng với hành, tỏi băm nhuyễn và giò sống. Nêm thêm một ít nước mắm, muối, tiêu, đường vừa miệng, Nhồi hỗn hợp thật kỹ, sau đó giã.
Dưa kiệu
Bỏ kiệu vào ngâm với nước tro 1 đêm cho kiệu bớt hăng xả kiệu lại với nước lạnh để ráo. Trộn kiệu với 1 muổng súp muối hột, đem phơi nắng (1 ngày nắng tốt).
Cua xào dầu hào
Cua mua về làm cho sạch sẽ. Chặt càng và chân cua, cắt bỏ mấy đầu nhọn của chân, sau đó dùng dao đập hơi dập. Mình cua thì chặt ra làm 4. Cho cua vô 1 cái tô lớn.
Cách làm nem rau
Thịt lợn băm nhỏ cùng hành hoa. Mộc nhĩ và nấm hương ngâm nở, nhặt rửa sạch, thái chỉ. Củ đậu, su hào, cà rốt, gọt vỏ, rửa sạch và thái chỉ.
Bò cuốn mỡ chài
Thịt bò thái thớ ngang (nhờ chợ slice dùm), gan heo thái mỏng nhỏ hơn thịt chút xíu, lạp xưởng thái xéo mỏng vừa.
Cách làm gỏi bưởi chay
Tàu hũ ky chiên vàng, thái sợi, Ướp mì căn với muối, tiêu, đường, Dầu nóng, cho mì căn vào xào sơ, đổ ra đĩa, Dầu nóng, cho tỏi tây vào chảo phi vàng
Cách làm vằn thắn chiên giòn
Trải lá vằn thắn ra, cho 1 thìa nhân vào giữa, túm đều miệng lá vằn thắn lại, Dầu nóng, cho vào chiên vàng, vớt ra để ráo dầu.
Mực sốt cà miền nam
Vớt mực chín ra, nêm nước sốt với muối + đường + bột xúp gà cho vừa ăn. Có thể thêm một ít bột năng để sốt sánh lại. Cắt đôi thân mực, cho vào đĩa, chan đều sốt lên mực, dùng nóng với nước tương.
Chè rau câu sữa tươi
Rau câu ngâm nở, nấu tan.cho vào khuôn để nguội. Lấy rau câu ra khỏi khuôn, dùng dao răng cưa thái cho đẹp.
Giò thủ
Nếu xào mà độ chảy nhựa chưa đủ, giò sẽ không dính lại với nhau, cũng như ép nén không hiệu quả, giò cũng sẽ không dính chắc thành khối. Làm đúng, khi cắt ra, miếng giò sẽ chắc như miếng chả.
Bánh qui hình ngôi sao
Bơ để cho hơi mềm, dùng máy đánh trứng vận tốc máy trung bình, đánh chung bơ với đường cho đến khi thành một hỗn hợp mịn.
Cháo lươn
Nếu dùng lươn sống, chọn lươn con nhỏ thịt sẽ chắc, khó nát khi nấu và thường ngọt hơn lươn lớn, chọn lươn cỡ nhỉnh hơn ngón tay.
Cocktail
Cách làm: Trộn và xóc đều với đá vụn, gạn sang ly cocktail lọai 3 oz (90cc) Gọt lượn vỏ cam cho cuốn lại và thêm 1quả sơri trang trí.
