Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cá ướp thính
Thính ướp cá được làm bằng đỗ tương và gạo nếp cái rang. Khi ướp, dưới đáy vại phải rắc một lớp thính khá dày. Sau đó xếp cá, một lượt cá lại một lượt thính phủ trên cá.
Canh nghêu nấu với bầu
Lược lại nước luộc nghêu, thêm vào ít nước cho tất cả chừng một lít là vừa, không dùng nhiều nước vì khi nấu, bầu sẽ tiết thêm nứớc.
Thịt heo xào ca ri (Thái)
Cho 1½ TBsp dầu ăn và cà ri vào chảo phi cho thơm rồi cho thịt heo vào xào chín tới luôn kế đế cho đậu que vào xào sơ vài bận thì nên gia vị và nước dùng gà, nâu sôi đảo sơ, tắt bêp.
Cách làm khoai tây chiên giòn
Khoai tây gọt vỏ, bào mỏng. Nước lạnh pha muối, vắt chanh vào, bỏ khoai tây vào ngâm ngập mặt 15 phút, rửa sạch, dùng vải mùng sạch thấm cho ráo khoai.
Bánh bò nướng
Cho đường vào nồi, chế nước cốt dừa vào, bắt lên bếp nấu cho tan đường, nhắc xuống để đường hơi nguôi, cho bột nổi và va-ni vào trộn đều.
Gỏi hột điều
Tôm lột vỏ, bỏ chỉ đen ở lưng, luộc sơ. Trộn đều ớt sừng, cà-rốt, dưa leo, cần, tôm, bóng bì với nước trộn gỏi, cho hạt điều vào.
Cháo nấm tràm tôm thịt
100g nấm tràm. Nếu nấm tươi, rửa sạch với nước lạnh có pha chút muôị Nếu nấm khô, chỉ dùng 10g ngâm với chút nước ấm cho nấm nở mềm, xắt miếng nhỏ (nấm tràm khô có bán tại những hàng chạp phô ở nhiều chợ).
Gà quay bia
Ướp gà: 2m café đường + 1m café muối + 2M canh nước cốt hành tỏi + 1M canh rượu Mai Quế Lộ để 30 phút cho gia vị thấm vào gà.
Cách nấu thịt kho nước dừa
Nấu thịt và trứng vịt cho nước sắt lại (thịt săn), đổ nước dừa vào cùng với một chén nước sôi, cho lửa to. Khi nước dừa sôi thì vớt bỏ bọt, hạ lửa nhỏ liu riu.
Sườn nướng lò (món Thái)
Oven mở BROIL 475 F, xắp thịt vào khay nướng, cho miếng vỹ nướng lên tầng cao nhất trong lò, và cửa lò mở hé 1 chút.
Chè hoa cau: hướng dẫn cách làm
Hoà bột năng + nước lạnh + đường, bắc lên bếp, quậy đều tay. Bột trong, cho vani vào, nhấc xuống, rải đậu xanh vô, quậy nhẹ . Khi ăn, cho nước dưà thắng với bột vào.
Dê đút lò
Đùi dê cạo rửa sạch, xâm đều quanh thịt. Trộn hỗn hợp: nước tương, muối, rượu thơm, bột ngọt, màu hạt điều, mật ong, dầu ăn, tỏi băm.
Cocktail Chocolate Orange Frappe
Cho tất cả vào mixing glass và khuấy đều (không có đá). Cho đá bào (crushed ice) vào ly cocktail sau đó rót cocktail vào.
Mực xào sa tế
Đổ dầu vào chảo, cho tỏi, ớt vào xào cho thơm. Tiếp tục cho sả vào xào. Sau đó, cho tiếp tôm khô, nêm mắm, muối đường vừa ăn. Tiếp tục cho ớt băm vào, xào cho cạn nước.
Lẩu dê bát bửu
Thịt dê nướng vàng da và thịt (thui) chặt miêng vừa ăn, cho 1/2 cup rượu trộn đều, ngâm khoảng 20 phút. Rồi trụng nước sôi cho sạch chất dơ.
Cơm niêu nấm hương
Khi cơm sôi, giảm nhỏ lửa cho 3 tai nấm còn lại vào nấu cho chín, trước khi nhắc xuống cho tàu hủ ki thái chỉ vào, cà rốt cắt hột lựu, nấm cắt hộ lựu, đậy nắp nhắc xuống
Chè thưng: hướng dẫn cách làm
Lấy 250g bột năng hoà với 400g nước lã cho đều, bắc lên bếp quậy cho bột đặc, nhắc xuống, tay xoa bột năng còn lại, se từng cọng dài độ 3cm, đem luột chín, dội lại nước lã, để ráo nước.
Tép rang cơm cháy
Trước nhất, cần lửa than; thứ nhì, đậy nắp kín sau khi cơm chín, Các vùng quê, nhiều nông dân chỉ cần cơm cháy, tép rang và gáo nước lã là ra đồng.
Chạo tôm nướng mía
Khi tôm đã quyết xong lấy ra cho riềng + tỏi vào giã thật nhuyễn rồi tiếp tục quyết tôm và cá + mỡ bằm + 2m café muối + 4m café đừơng + 4m café bột ngọt => quyết thật đều.
Gỏi hến trộn mít
Rau răm 1 bó sắt nhỏ với rau ngỗ để trộn, còn 1 bó rau răm thì sắt to to để sau khi bày ra diã thì rãi len tren cho đẹp mắt.
Lẩu mắm Tây Đô
Lẩu mắm phải ăn hơi bạo, hít hà mới ngon. Thật ra, ít ai cưỡng nổi sự hấp dẫn của nó, nhất là lúc đang đói bụng nên tốc độ thưởng thức thường nhanh, thanh toán gọn.
Lươn chiên giòn
Xào tỏi thơm, cho me vào nấu sôi, nêm nước mắm, muối, đường, nếm có vị chua, ngọt, mặn vừăn, cho gừng và ớt vào, không cho gừng quá sơm, sẽ làm mất mùi thơm.
Cá mối chiên sả ớt và Bầu luộc
Giã củ sả, tỏi và hành tím cho nhuyễn với một chút muối cho dễ giã, lấy một miếng vải thưa cho các thứ đã giã vào vắt kiệt lấy nước cốt
Cá sốt hấp trứng (nước ngọt)
Cá quả cạo sạch đánh vẩy và nhớt rồi dùng dao khía nhiều đường nhỏ dọc theo mình cá. Dùng một chút gia vị ướp đều lên cá. Bún cắt nhỏ.
Cá diêu hồng hấp tương
Trộn thịt nạc dăm, nấm mèo, hành lá, tỏi, bột nêm, nhét vào bụng cá, thắt dây kim châm quanh mình cá, phần thịt còn lại vo tròn, xếp xung quanh.
