Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Lẩu ngũ hoa
Xào sơ sả, hành, ớt, tương ớt vào đảo qua. Cho tất cả vào nồi nước dùng đang sôi, nêm nếm gia vị (nước mắm, đường, me). Bắc nồi nước dùng xuống, lược nước để làm nồi lẩu.
Chè củ năng trứng cúc
Chè củ năng trứng cút là một món ăn tráng miệng truyền thống của người Hoa, được yêu thích bởi vị ngọt thanh của củ năng, béo ngậy của trứng cút và hương thơm dịu nhẹ của gừng.
Chả ngô (bắp) chiên giòn
Ngô ngọt chọn loại non nếu nguyên bắp, rửa sạch, tách rời từng hạt, xát qua cho hết mày ngô, luộc với một chút nước cho chín mềm, vớt để ráo nước
Anngel
Trang trí bằng 1 trái dâu tây gắn trên miệng ly hoặc cắt đôi 2 trái dâu tây, sau đó lấy 1 thanh tre hay gỗ nhỏ xíu dài dài, không thì lấy một cái tăm dài xiên qua 4 miếng dzồi gác lên trên miệng.
Bánh Pudding Noel (hướng dẫn cách làm)
Ấn thấp khuôn vào nước đang sôi và luộc trong 6 giờ, tiếp tục cho nước đang sôi vào chảo để giữ cho nước luôn ngập 3/4 khuôn bánh. Lấy bánh ra và để ít nhất 1 tuần trước khi dọn
Gỏi gân bò
Nấu sôi nước + gừng đập dập, cho gân bò vào hầm mềm trên lửa nhỏ, cho ra rổ xả nước nguội, xóc ráo cắt sợi.
Cách làm lẩu dê
Xương ống rửa sạch, đập giập, rồi cho vào hầm kỹ để lấy nước ngọt làm nước dùng, Ninh xương cần vớt bỏ những bọt nổi phía trên mặt nước để thật trong.
Tương hột
Đậu nành đem loại bỏ hạt xấu và rác, cho đậu vào thau nước ngâm độ 3 giờ, vớt đậu ra, bóc đậu tróc vỏ, đải sạch, rửa lại nước lần nữa, để ráo.
Gỏi cá cơm miền nam
Khi ăn, cuốn bánh tráng nhúng nước với các loại rau, sả cây không cuộn cùng bánh tráng mà cầm ngoài cắn đệm.
Mắm ba khía
Thịt vịt luộc thay vì chấm nước mắm gừng, dân vùng ven biển đem cuốn lá cách chấm thứ nước ba khía sóng sánh chất đạm này, vô cùng hấp dẫn, đặt vào miệng chưa kịp khép môi lưỡi đã co lại.
Chè hạt sen
Hạt sen đãi sạch, luộc qua cho hết nhựạ Sau đó ninh nhỏ lửa, thỉnh thoảng nên cho thêm nước lã để hạt sen nhanh nhừ, khi hạt sen đã chín nhừ, chắt nưước riêng.
Bánh Cafe
Cho sữa đặc có đường vào bát thủy tinh, đổ nước sôi vào 1/3 hộp chứa sữa khuấy đều, cho thêm nước nguội vào vừa đến miệng hộp, cho vào bát sữa khuấy đều.
Khoai tây chiên giòn
Khoai tây gọt vỏ, bào mỏng. Nước lạnh pha muối, vắt chanh vào, bỏ khoai tây vào ngâm ngập mặt 15 phút, rửa sạch, dùng vải mùng sạch thấm cho ráo khoai.
Bò cặp vách
Trải thịt bò ra cuộn gan, mỡ heo, củ kiệu. Sau đó xiên que nướng, vừa nướng vừa thoa mật ong và tỏi phi.
Cocktail pha chế từ Tequila
Tại đây có một ngôi làng mang tên Tequila, Nhưng ở các tỉnh khác cũng có những loại rượu được chưng cất từ cây agave và tập trung dưới tên gọi là mezcal
Canh lươn dưa môn
Dùng đũa đảo sơ lươn và dưa môn vài lần rồi nêm vào canh chút muối, ít tiêu, lá quế và đặc biệt món không thể thiếu góp phần cho nồi canh ngon là mắm ruốc.
Sườn hầm rượu
Sườn rửa sạch để ráo, dùng sống dao dần cho miếng thịt được mềm, ướp với tiêu, muối, đường, tỏi, bột ngọt, dầu mè để thịt thấm trong khoảng 30 phút; sau đó đem chiên vàng.
Canh riêu cá
Phi hành thơm, bỏ cá vào chiên sơ cho cá săn lại sau đó bỏ cá vào nồi nước sôi, bỏ thêm hèm + mẻ đã lược + muối + nước mắm + bột canh, nêm lại cho vừa ăn, canh có vị chua ngọt vừa ăn là được, cá chín nhắc xuống.
Tôm chiên xù
Cho tôm lăn qua bột năng khô, nhúng tôm qua hột gà, lăn tôm qua bột xù một lớp dầy, để tôm 15 phút cho bột dính vào tôm. Chảo dầu nhiều vừa nóng cho tôm vào chiên giòn, vàng vớt ra để ráo.
Cá chẽm tái chanh
Cá chẽm rửa sạch để ráo ,lau khô,xắt miếng dầy khoảng 6 ly.Sau đó ướp cá với nước cốt chanh để 1 giờ.
Soupe vây cá nấu cua
Trong nồi nước dùng, để cho nóng, bỏ vi cá vào, măng tây, xắt nhỏ như chừng 1 hay 1,50 cm, để vào nồi nước dùng, nêm nếm, muối, bột volaille (bột ngọt) cho vừa ăn.
Cà dồn đậu hủ
Cà chua rửa sạch, cắt ra khoảng 1 phần 3 trái cà kể từ cuống xuống, cắt theo vòng tròn trái cà, dùng làm nắp, dở nắp cà ra móc ruột bỏ, rửa lại, để ráo nước.
Bánh lưỡi mèo
Cho hỗn hợp bột này vào túi nặn hình lưỡi mèo hoặc lấy muỗng múc bột nhỏ lên khay nướng, khi nướng bột sẽ chảy dài ra.
Bồ câu quay da dòn
Cho bồ câu đã ướp vào lò, quay cho đến khi da bồ câu giòn và vàng đều, hoặc hấp chín bồ câu, vớt ra để nguộị, dầu sôi, xối lên mình bồ câu cho đến khi da vàng đều.
Cách làm bò sốt gan
Hành tây băm nhỏ, đậu Hoà Lan luộc chín, xào hành tây, tỏi cho thơm, cho gan gà vào xào cho đến khi chín, cho xốt cà chua, đậu Hoà Lan hạt, đường.
