Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Đùi ếch xào cari xốt thơm
Nêm nếm vừa miệng tùy theo khẩu vị, trước khi tắt lửa cho hỗn hợp nước cốt dừa vào, trộn đều.
Canh măng nấu chân giò
Canh măng nấu chân giò là một món ăn truyền thống của Việt Nam, mang hương vị thanh ngọt của măng tươi, vị béo ngậy của chân giò và chút cay nồng của gia vị. Món ăn này không chỉ ngon miệng mà còn rất bổ dưỡng, thích hợp cho cả gia đình.
Lẩu tôm càng
Cho vào xoong 2 lít nước nấu sôi, cho xương heo, hành tím đập dập, thơm cắt khoanh vào nấu sôi, bớt lửa, hầm trên lửa nhỏ 1 giờ và hớt bọt thật kỹ, nhấc xuống lược qua xoong lẩu.
Trám om kho cá
Trám kho cá không chỉ là món ăn ngon mà còn là một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực Việt Nam , đặc biệt là ở các vùng quê.
Nem chua (miền trung)
Lựa thịt nạc ở đùi sau, lạng bỏ mở, những mớ thịt bạng nhạng, dùng khăn mỏng lăn quanh miếng thịt, bóp đều cho nước thịt thắm vào khăn, cắt thịt thành từng miếng mỏng, trải thịr vào một khăn khác, để cho thịt thật ráo.
Bánh chuối hấp miền nam
Nồi hấp nấu nước cho sôi, dùng khuôn có tráng dầu để vào. Đổ bột vào khuôn khoảng 1 cm hấp vừa chín, cho lớp chuối vào. Cứ một lớp chuối một lớp bột. Hấp khi thấy bột trong là được.
Thịt nướng Kabab
Lấy thịt ra khỏi tủ lạnh trước 2 giờ, lấy con dao có mũi nhọn, khều cho ra hết những gân, mỡ, xong xắt ra từng miếng vuông như con cờ.
Gỏi rau nhút
Lặt rau nhút, bỏ bộng (phổi), rễ, phần già (dai); cắt cỡ 2 cm dài; ngâm nước để sẵn. Bắt nước sôi, cho rau nhút vào trụng sơ khoảng 30 giây, xong vớt ra cho ngay vào thau nước đá lạnh. Vớt ra đễ sẵn.
Sa lát kiểu Hy Lạp
Đem rửa sạch các rau củ quả, thái miếng vừa ăn. Cho tất cả vào trộn đều với giấm, dầu ôliu, cuối cùng cho đậu phụ vào đảo nhẹ tay.
Cách làm lẩu hải sản
Đậu nành ngâm nước cho nở mềm, xay nhuyễn. Lấy một nửa lọc lấy nước sữa đậu nành sống trộn với 50 gr bột năng và một ít dầu ăn để nặn thành những con mực.
Gà tần sâm
Sâm tươi loại nhỏ, nếu không có sâm thì có thể thay bằng đẳng sâm, rửa sạch cắt miếng vừa. Táo đỏ rửa sạch, bỏ hạt. Hạt dẻ bóc vỏ nếu hạt to bổ làm 2 hoặc 4 phần.
Cháo cá ám
Tùy ý giữ cháo nóng trong nồi đất, lẩu kim loại đặt trên bếp than hay bếp gas, dọn lên bàn với dĩa cá, chanh ớt, mắm tôm, các loại rau thơm, thịt, trứng.
Bánh lọt
500gr dừa nạo, cho vào một túi vải mỏng, châm vào 1,5 lít nước ấm, nhồi vắt kỹ lấy nước. Nếu không tiện có túi vải thì dùng một cái rây cũng được, đặt rây vào một cái tô, châm nước nóng vào, rồi nhồi ép lấy nước cốt dừa.
Chả tôm
Bánh tráng cắt làm đôi thoa lòng trắng hột vịt lên để bánh tráng mềm, đặt tôm lên trên, rê tôm tràn dài tới 2 đầu bánh tráng và cuốn lại, sau khi cuốn, chả tôm thật thon, đều, đẹp, không quá mập nhìn chả tôm rất xấu.
Ngô xào tôm
Dầu nóng, cho đầu hành đã giã nhuyễn vào chảo, phi thơm. Cho tôm khô, đảo đều cho tôm vàng. Tiếp tục cho ngô vào xào với lửa vừa, cho hành lá vào, trộn đều.
Gà xé phay
Làm sạch gà, đun nước cho sôi lăn tăn rồi thả gà vào luộc, luộc khoảng 5 phút tính từ lúc nước đã sôi hẳn. Sau đó tắt lửa, om gà trong khoảng 7-10 phút (tùy thuộc vào độ lớn, tuổi của gà) khi gà đã chín, vớt ra, để nguội.
Canh hoa bí riêu cua
Bắc nồi nước lên bếp, đun sôi, khi nước bắt đầu sôi,hớt bọt cho nước dùng được trong, khoảng 20 hay 30 phút, hớt lấy xác cua cho ra tô.
Nấm hỗn hợp kho tiêu
Nấm các loại rửa sạch, làm nóng chảo, cho ít dầu vào và xào nấm khoảng 3 phút, cho nước dùng vào và nêm nếm gia vị vừa ăn, để sôi vớt bọt, nêm ít tiêu hột.
Mứt me
Me ngâm nước lạnh ngập mặt + muối mặn. (nếu me dầy vỏ thì ngâm 4 giờ; nếu me mỏng vỏ thì ngâm 2 giờ). Vớt ra đập dập cuống, dùng dao gọt vỏ me, xâm đều, lấy hột, xả thật sạch, để ráo.
Chả lươn
Nhồi hỗn hợp thật kỹ, sau đó giã, đập hoặc quết hỗn hợp nhiều lần cho dai. Vò hỗn hợp thành từng viên bằng quả chanh, ấn viên chả hơi dẹp.
Bánh bao hấp
Khoét một lổ, để cục bột nổi alcienne vào giữa,để hai thứ bột này, xuống dưới bàn, để chút bột mì cho đều bàn, để bột không dính bàn và tay, nhồi lại cho đều , Phải nhồi lâu chừng nào, bột bánh càng xốp hơn.
Chè cốm
Nếu thích ăn cốm nở mềm thì cứ cho cốm vào khi nước đường còn nóng. Chè cốm với nước đường đánh bột thường dùng ăn nguội, nếu ăn nóng thì người ta thường thả cốm vào nước đường nóng mà không đánh bột.
Lươn chiên giòn
Xào tỏi thơm, cho me vào nấu sôi, nêm nước mắm, muối, đường, nếm có vị chua, ngọt, mặn vừăn, cho gừng và ớt vào, không cho gừng quá sơm, sẽ làm mất mùi thơm.
Đậu phụ trúc lâm
Tàu hũ non trụng qua nước sôi, để nguội vắt khô, trộn tàu hũ với lòng trắng trứng đem xay nhuyễn, chia làm đôi, lấy một nửa đem ém hình tròn hấp chín đặt vào đĩa tròn.
Thai Steak (bò bít tếch kiểu Thailand)
Cho tí dầu, phi hành cho thơm, cho tất cả gia vị vô, nấu sôi, để nguội làm nước chấm. Ướp steak với gia vị trên, để thấm 20 - 30 phút. Cho lên lò nướng (tái, chín tuỳ ý). Chấm với THAI STEAK.
