Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Thịt Kangaroo với sốt Shiraz
Đổ tất cả nguyên liệu lên thịt, trở để nguyên liệu dính áo bên ngoài thịt và ướp trong vài giờ, Đem nướng hay chiên đến khichín, đừng chín quá, sẽ không ngon, như làm thịt bò
Chả tôm ba miền
Bỏ tôm vô xay tiếp cho đều, Cho gia vị, bột bắp và nước lạnh vào trong cái tô quậy cho đều, Đem đổ tất cả vào thịt và xay tiếp cho đến khi thấy thịt mịn
Cá chẽm cuộn tôm
1m muối, 1m tiêu, 1m bột ngọt, trôn đều rắc lên cá, sau đó lấy từng miếng cá cuốn tôm lại, lăn qua bột năng, nhúng vào bột chiên tôm rồi cho vào chảo dầu chiên vàng
Sườn hầm rượu
Sườn rửa sạch để ráo, dùng sống dao dần cho miếng thịt được mềm, ướp với tiêu, muối, đường, tỏi, bột ngọt, dầu mè để thịt thấm trong khoảng 30 phút; sau đó đem chiên vàng.
Bún riêu cá
Cà chua bỏ cuống, cắt dọc làm 6. Xương chặt nhỏ, rửa với chút nước cho muối sạch. Rủa lại để ráo. 5 lít nước lạnh nấu sôi, cho xương vào hầm lửa riu riu, vớt bọt. Xương mềm, lọc lại nước lèo cho trong.
Cháo vịt
Có gì tuyệt hơn khi trên quãng đường dài mỏi mệt, ta cùng người thân dừng lại chốn này, xì xụp bát cháo còn nghi ngút khói trong tiết chiều muộn nơi thôn dã.
Cách làm cá bao xoài tẩm bột rán
Lấy đũa nhúng vào mà thấy bột dính đều lên đũa, không chảy xuống là được 1 miếng tách cá ra đặt một miếng xoài vào giữa, nhúng vào bột
Cá sốt hấp trứng ba miền
Cá hường lóc lấy thịt cá chừa đuôi và đầu. Phần thịt cá cắt hạt lựu. Trộn hỗn hợp: thịt cá, cá hồi, thịt nguội. Nêm muối, tiêu, đường, rượu trắng, mùi. Trứng gà đánh tan, nêm muối, tiêu, đường.
Cá ngừ kho thơm
Cá ngừ làm sạch, cắt khúc dày cỡ 3 cm, ướp với tiêu, bột nêm, dọc hành đập giập. Thơm (dứa) gọt vỏ bỏ lõi, cắt lát.
Sườn nấu bung
Phi thơm 2 muỗng súp dầu ăn hoặc mỡ nước với 2 tép hành tím băm cộng 2 hoặc 3 lát nghệ tươi cắt thật mỏng, cho cà chua vào đảo sơ rồi cho thịt vào xào cho săn đều lại, tắt bếp, để thịt qua 1 giờ.
Nộm đu đủ kiểu Thái
Trộn tỏi và ớt vào trong một chiếc cối hoặc một chiếc tô, dùng chày giã dập. Cho đu đủ, đậu que, cà chua, tôm và lạc vào.
Chuối bọc tàu hũ ky
Bóc vỏ, ngâm chuối với nước muối loãng 10 phút, xả lại với nước, thái khúc bằng chiều dài con tôm. Ướp chuối với dầu me, muối.
Gà xào miến
Gà luộc chặt miếng vừa ăn. Ngâm miến vào nước cho mềm, trụng sơ qua nước sôi để ráo. Rửa sạch nấm hương, thái lát mỏng. Rửa sạch ớt chuông và cần tây, thái vừa ăn. Bóc vỏ hành tây, rửa sạch, thái mỏng.
Mứt hạt sen trần
Hạt sen khô còn vỏ ngâm nước tro tàu hoặc tro bếp pha với một lít nước để một đêm rồi chà sạch vỏ, thông tâm (lấy nhụy ra bỏ), xả sạch.
Tai heo xào sả ớt
Tai heo cạo rửa sạch, luộc vừa chín tới sau đó thái mỏng khoảng 3 ly, cho dầu ăn hoặc mỡ vào chảo, đợi dầu nóng cho tiếp tỏi, sả ớt, ngũ vị hương vào
Havana
Đổ đá viên vào nửa bình lắc Cocktail. Đổ nước dứa ép nguyên chất, rượu anh đào, rượi rum vào bình lắc đều. Sau đó rót ra cốc thuỷ tinh Cocktail có sẵn đá viên.
Bao tử nhồi thịt
Bao tử lộn phần trong ra phần ngoài để ráo, hãy nhét phần nhân thịt, thịt heo xay vào, dùng kim khâu kín phần hở.
Cá lóc dầm me
Hai túi me chua, chắt ra lấy phần nước rồi bắc lên bếp sốt với đường, nước mắm ngon, bột ngọt và chút gia vị làm thành sốt me chua. Nấu đến lúc nào phần sốt sánh lại là được.
Cá nướng ngói
Cá làm sạch, cắt khúc, lọc lấy phi lê cá ướp với chút bột nêm, tiêu, đường, ớt bột (saté) để chừng 30 phút (hay lâu hơn cho cá được thắm) cho ngấm đều gia vị.
Sườn cốt lết rang muối
Sườn rửa sạch, lau khô. Chặt làm 3. Ướp 1 TSP nước hành + 1 tsp tiêu + 1/2 tsp bột ngọt 1/2 tsp muối + 1 tsp đường + 2 tsp nước mắm ngon + 1/8 tsp ngũ vị hương. Để thấm 2 tiếng.
Bò sốt gan
Hành tây băm nhỏ, đậu Hoà Lan luộc chín, xào hành tây, tỏi cho thơm, cho gan gà vào xào cho đến khi chín, cho xốt cà chua, đậu Hoà Lan hạt, đường, nếu nhạt cho thêm muối.
Cá sốt hấp trứng (nước ngọt)
Cá quả cạo sạch đánh vẩy và nhớt rồi dùng dao khía nhiều đường nhỏ dọc theo mình cá. Dùng một chút gia vị ướp đều lên cá. Bún cắt nhỏ.
High Ball
Đổ đá viên đầy nửa cốc vại sôđa, đổ rượu whisky vào và trên cùng là nước sôđa hoặc rượu gừng, trang trí bằng miếng vỏ chanh cắt xoắn.
Ếch xào lá cách
Ếch làm sạch, chỉ lấy đùi và thân, chặt miếng to ướp muối, tiêu, bột ngọt để khoảng 10 phút. Dừa già nạo vắt lấy một chén nước cốt, ớt băm nhuyễn. Lựa lá cách non rửa sạch, cắt sợi vừa.
Rắn hầm sả
Rất ít người dám bắt rắn hổ đất vì nọc của nó rất độc, phải là dân chuyên nghiệp mới có độc chiêu để trị nó, Phải biết hang nào có rắn, vỗ vào miệng hang vài lần.
