Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Khoai tây nướng với crème
Để vào trong 1 cái khuôn, nhớ thoa dầu vào trước khi bỏ khoai tây vào, để khoai tây vào, trãi lên 1 lớp cũ hành, ngò tây chút muối, tiêu, crème vào.
Nem chua (miền trung)
Lựa thịt nạc ở đùi sau, lạng bỏ mở, những mớ thịt bạng nhạng, dùng khăn mỏng lăn quanh miếng thịt, bóp đều cho nước thịt thắm vào khăn, cắt thịt thành từng miếng mỏng, trải thịr vào một khăn khác, để cho thịt thật ráo.
Cá kho tộ
Xếp cá vào nồi, cho phần nước ướp cá vàọ, để lửa lớn, cá sôi, trở đều 2 mặt. Sau đó rút nhỏ lửa, kho cho đến khi cá cạn nước.
Gà chi lan
Trứng tráng miếng mỏng mịn, cắt miếng bằng thịt nạc. Lấy một miếng trứng cắt ziczac trên đầu và để giò sống vào giữa cuộn lại theo chiều dài miếng trứng, làm như vậy cho đến hết trứng và giò sống
Bánh Pudding giáng sinh
Trộn nho khô không hạt, nho nhỏ và nho xuntan trong cái tô cùng với lê khô, dứa, vỏ chanh nghiền nát, ruột bánh mì, bột, gia vị hỗn hợp, muối, mỡ sa và đường. Trộn đều hỗn hợp này.
Gỏi mận
Tôm cắt râu, cắt chân, phi dầu nóng với chút tỏi cho tôm vào, tôm chín đỏ thì cho 1 chút muối và đường cho tôm được bóng mướt, rút cạn nước bắc xuống
Món thịt cuốn
Giữ sao cho lá chuối không bị rách, không bị phì hơi thì từ lúc đun đến lúc thịt cuốn nhừ, khoảng một giờ là được
Chân gà phùng chảo
Cho dấm + maltose (một loại đường mật) chế thêm 6 cup nước nấu sôi rôi cho chân gà vào trụng khoảng 1 phút, vớt ra rồi để cho ráo nước.
Bánh dẻo trung thu
Nấu nước đường từ ngày hôm trước để đến ngày hôm sau mới bắt đầu làm.Cứ 500grs đường trắng nấu với 450ml nước cho sôi đều lên và nhắc xuống đổ vào lọ thủy tinh.
Bò nhúng dấm
Mắm nêm + khóm xay (đừng nát quá) + 1 tsp nước chanh vắt, cho lên bếp nấu sôi rồi cho đường vô từ từ, khi thấy vừa ăn thì được.
Canh chua cá bông lau (hay cá hú)
Chà muối rửa sạch, cắt khoanh 1-2cm bề dày chảo nóng cho 3 muỗng súp dầu + 2 tép tỏi đập dập, cho cá vào chiên sơ lấy ra.
Cách làm cá sốt hấp trứng
Cá hường lóc lấy thịt cá chừa đuôi và đầu, phần thịt cá cắt hạt lựu, trộn hỗn hợp: thịt cá, cá hồi, thịt nguội, nêm muối, tiêu, đường, rượu trắng, mùi.
Chè hạt sen
Hạt sen đãi sạch, luộc qua cho hết nhựạ Sau đó ninh nhỏ lửa, thỉnh thoảng nên cho thêm nước lã để hạt sen nhanh nhừ, khi hạt sen đã chín nhừ, chắt nưước riêng.
Kem xoài
Đặt bát trứng lớn chảo nước nóng đun nhỏ lửa, dùng máy đánh trứng đánh tiếp cho đến khi hỗn hợp sệt lại thì nhấc khỏi bếp, đánh thêm khoảng 1 phút nữa cho nguội hẳn.
Bánh bột báng (hướng dẫn cách làm)
Dùng một cái muỗng súp để lường bột cho đều từng phần, xoa đầu ngón tay với ít bột năng khô cho khỏi dính, múc từng muỗng bột đã trộn dẽo cho vào tay
Bò nướng vỉ
Thịt để ráo, ướp gia vị vào, trộn đều, để 30 phút. Khi nướng để bơ nóng + hành đỏ cho thơm rồi để thịt và nấm lên. Nước chấm dùng mắm nêm . Ăn với rau sống, bánh tráng, bún.
Cách làm cá hồi nhồi khoai tây
Trộn đậu Hòa Lan với ruột khoai tây, phô mai, cá hồi và gia vị Nhồi nhân vào khoai tây, cho vào xửng hấp vừa chín, để ráo, Chảo nóng, cho khoai vào chiên vàng trước khi dùng.
Cách làm cá hồi xốt chua ngọt
Phi tỏi thơm, cho gừng vào xào, Tiếp tục xào hành tây, ớt đỏ, cà chua tái chín, Cho nước cốt chanh, bột năng, gia vị vào, Nước xốt sánh, có vị chua ngọt là được.
Bánh bông lan: hướng dẫn cách làm
Đổ một lớp mỏng hỗn hợp bánh bông lan lên giấu sáp. Hình thù của phần này không quan trọng vì chúng ta còn có một lớp bánh ngọt che kín nó, hơi giống hình chữ nhật là được.
Bánh su
Dùng douille tròn (dụng cụ bắt bông kem) bắt bánh trên khay có thoa bơ. Cho vào lò nướng chín vàng. Lấy bánh ra, để nguội, cắt bên hông.
Bánh tai yến (hướng dẫn cách làm)
Chuẩn bị một cái vá nhỏ có dung tích chừng 30cc hoặc 50cc tùy thích đổ bánh lớn nhỏ, Chúng ta sẽ đổ một vá bột là một cái bánh mới cho ra cỡ bánh đều nhau
Cá thu chiên tỏi
Làm nước mắm tỏi ớt, ăn cá thu chiên tỏi với cơm nóng thì thật là ngon; dưa leo, rau sống ăn kèm, nếu có thời gian chuẩn bị thì làm xốt cà chua hành ngò
Bào ngư xào nấm đông cô
Chảo cho 1/2 TSp dầu ăn, đun nóng cho nấm + tí gừng xay vô xào, nấm chín cho nước (sốt + 1 tsp bột bắp hoà tan) vô chảo, sốt sệt lại cho bào ngư, đảo đều, trải lên dĩa cải.
Bún bò chay
Khi nồi nước hầm đã sôi, mêm cho vừa ăn, cho tất cả đồ xào vào (cả nước xào). Chờ cho sôi lại lần nữa. Cho đậu hũ và tàu hũ ky lá và ớt tươi vào, cho thêm ớt bột để dậy mùi. Sôi, mếm lại.
Tôm tì bà
Tôm đã xẻ bụng bọc thêm tôm xay nhuyễn, gắn từng sợi dưa chuột và cà rốt xen kẽ, tạo dáng con tôm giống chiếc đàn tì bà, lăn con tôm qua một lớp bột bánh mì
