Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cách làm rau càng cua trộn cua
Đảo nhanh thịt nạc cua với hỗn hợp gia vị vừa trộn, Khi nước sanh sánh, tắt bếp, Cho cua lên trên đĩa rau càng cua đã xếp sẵn
Cháo vịt miền nam
Vịt nhổ lông cho sạsh, bỏ vào một nồi nước sôi, bỏ vào một củ hành lớn, và 1 chút gừng đập cho dẹp một chút, bỏ vào luộc với vịt.
Bò viên gân
Thịt bò lúc mua nhờ chợ xay (meat grinder) 2 lần, ướp với các gia vị trên, nhồi cho thật đều. Sau đó cất trong tủ freezer 2 - 3 tiếng, khi mặt thịt vừa cứng là được (đừng để cứng hết, sẽ khó làm).
Cách làm lẩu cá quả
Cá làm sạch, lọc thịt để riêng, xương và đầu để ninh lấy nước ngọt làm nước dùng, Phần thịt cá lạng thật mỏng rồi ướp cùng một chút gia vị, gừng tươi.
Chè đậu trắng nếp: hướng dẫn cách làm
Cho đậu đã ngâm và nước vào nồi với phân lượng nhất định, nấu với thời gian chỉ định đã nấu thử qua để biết chính xác thời gian đậu mềm.
Súp cá hồi
Đun xương với 2,5 lít nước trong, nêm gia vị vừa miệng. Lửa liu riu, thả cá vào. Cá vừa chín, cho bột năng từ từ vào, khuấy đều tạo độ sánh.
Đùi ếch xào cari xốt thơm
Nêm nếm vừa miệng tùy theo khẩu vị, trước khi tắt lửa cho hỗn hợp nước cốt dừa vào, trộn đều.
Chè thưng: hướng dẫn cách làm
Lấy 250g bột năng hoà với 400g nước lã cho đều, bắc lên bếp quậy cho bột đặc, nhắc xuống, tay xoa bột năng còn lại, se từng cọng dài độ 3cm, đem luột chín, dội lại nước lã, để ráo nước.
Cá đuối xào sả nghệ
Bắt chảo cho dầu nóng, bỏ tỏi bầm và 1/2 củ hành, xào cho hơi vàng, đổ cá đả ướp vào (lửa lớn) trộn đều trên chảo khoảng 3 hay 5 phút, tùy cá có dày thịt hay không.
Cóc dầm
Giã muối và ớt chung cho thật nhuyễn, cho vào cóc nửa số muối ớt, thỉnh thoảng lại xóc lên một lần cho cóc ứa nước ra đều, 40 phút sau chắt nước này bỏ đi.
Bánh phu thê
Vo sạch đậu, cho vào nồi, đổ nước sấp mặt đậu, nấu nhỏ lửa cho đến khi nước cạn, đậu chín như nấu cơm, Trong khi nấu thăm chừng nước nếu cần.
Bún ốc
Lấy nước vo gạo vừa đủ ngâm lượng ốc muốn làm, ngâm ốc qua 12 giờ cho ốc nhả sạch đất bùn vớt ra rửa sạch lại, chặt bỏ trôn ốc, cạy miệng, moi lấy nạc, gỡ bỏ mày ốc, nặn bỏ phần ruột phân.
Cách làm mắm lóc
Xếp thịt nạc dăm và mắm lóc vào bát nhỏ, có thể xếp xen kẽ mắm và thịt, hoặc xếp mắm lóc bên dưới rồi cho thịt lên trên.
Rau muống chẻ trộn thịt bò
Hay dùng loại rau muống dùng để chẻ là rau muống nước dài cọng, thường là dài 30, 40 phân, nuôi cấy trên mặt ao, rạch, để phân biệt với loại rau muống đất
Thịt nướng Mexico
Ướp các loại thịt đã xắt thành miếng với nấm rơm, lá nguyệt quế, bột ca cao, ớt bột, tỏi, muối, tiêu, trộn đều, ướp chừng 5 đến 6 tiếng để gia vị ngấm vào thịt.
Lẩu nghêu
Nghêu rửa sạch, cho vào xoong luộc vừa hơi hé vỏ, nhấc xuống, tách bỏ vỏ gỡ lấy nạc. Nước nghêu lọc qua tô.
Cua hấp bia
Để cua thấm khoảng 30 - 45 phút. Xếp cua vô xửng (khay) rồi đổ gạch cua lên trên. Đổ bia vào nồi, đậy kín. Bia sôi bắc xửng lên nồi hấp khoảng 12 phút lấy ra. ăn cua chấm với chanh muối tiêu là đúng vị nhất.
Súp bắp cua
Nấu nước dùng sôi nhẹ, nếm lại và tùy thích nêm thêm chút xíu muối cho nước dùng đậm đà chứ không mặn, cho vào 1 chén nạc cua, 1,5 đến 2 chén bắp hột
Cá bò da nướng
Cá bò rã đông, làm sạch, tẩm gia vị hỗn hợp: muối, tương, bột nêm, dầu ăn, ớt băm, tỏi băm để thấm 40 phút.
Thạch ngô: hướng dẫn cách làm
Thạch ngô là một món tráng miệng độc đáo và ngon miệng. Dựa vào nguyên liệu bạn đã liệt kê, hãy thử làm món thạch ngô.
Cách làm lẩu thịt bò
Đun sôi nước, cho xương lợn vào, khi nước sôi bùng thì trút đổ nước đó đi, cho nước lạnh vào ninh tiếp để lấy nước dùng. Khi ninh không đậy vung để nước thật trong.
Bò tái me
Ướp thịt bò với xì dầu, tỏi, tiêu, đường, dầu ăn. Làm nước mắm đường trộn thịt: 3 muỗng nước mắm + 3 muỗng đường nấu tan. Phi tỏi, xào tái thịt bò, cho nước me vào đảo nhanh tay.
Gà nướng bột muối
Lượng muối cho vào bột càng nhiều thì gà càng thấm mặn, nếu cho quá nhiều muối, bột sẽ không nhồi được. Và vì là nướng với bột + muối, nên gà, vịt không nên uớp thêm muối, sẽ bị mặn.
Tiết canh vịt
Bắt vịt, giữ chắc hai chân vịt, bắt chéo hai cánh, vặt chút lông nơi cổ vịt, phần trên chỗ cuống họng, là gáy, như vậy mới không bị lầm với cuống dẫn thực phầm hay thực quản.
Bò cuốn mỡ chài
Thịt bò thái thớ ngang (nhờ chợ slice dùm), gan heo thái mỏng nhỏ hơn thịt chút xíu, lạp xưởng thái xéo mỏng vừa.
