Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cách làm chuối xốt caramen
Cho đường, 1 bát nước và nước cốt chanh vào chảo, để nhỏ lửa, Dùg đũa khuấy đều cho đường tan. Khi đường chuyển sang màu vàng, tắt bếp.
Cánh gà chiên bơ
Bột chiên dòn, 1 tsp muối trộn cho thật đều, cánh gà đã trộn đều với trứng lăn qua bột chiên dòn khô, để cho bột dính với cánh gà 1 hồi lăn qua bột khô 1 lần nữa cho dính 1 lớp hơi dầy.
Gỏi cá mai
Cá Mai làm sạch, để ra rổ cho ráo nước. Cầm cá Mai lên tay, bóp nhẹ trên sống lưng, cá sẽ tét ra làm 2. cầm đuôi cá giựt mạnh, rút xương cá ra. Nếu cảm thấy khó làm thì nhờ chợ fillet dùm.
Cách làm chuối hấp mặt dừa
Cho vào nồi, đun lửa liu riu cho cạn nước, chuối chuyển sang màu đỏ, Pha bột gạo với phần nước dảo dừa còn lại, 50 g đường, màu và vani.
Cháo gạo rằn, cá bống thệ kho rim
Mỗi chén (bát) cháo, người bán gắp lên trên một gắp nhỏ cá bống thệ kho rim vàng rộm, mặn mòi.
Thịt gà xào măng (Thái)
Cho 1 TBsp dầu ăn vào chảo đun nóng phi tỏi cho thơm rồi cho gà vào xào vừa chín tới thì chogia vị vào xào tiếp vài bận, kế đến cho măng vào đảo sơ rồi cho rau thơm vào và tắt bếp.
Bánh kem chocolate
Ðun sôi kem rồi cho sô-cô-la đen đã được chặt thành khúc nhỏ, trộn đều rồi đổ ra bát để nguội. Ðặt bánh kem hình thân cây lên khay có lót vỉ, đổ hỗn hợp sô-cô-la nói trên lên khắp bề mặt bánh.
Dưa củ cải trắng: hướng dẫn cách làm
Nếu thời tiết nóng thì sau 24h là dưa vừa chua ăn được, để hơn nữa thì bị chua quá, còn mùa đông thì 36h hoặc 2 ngày sau dưa mới có dấu hiệu ngấu.
Hủ tiếu cá Basa
Ướp nạc cá basa và thịt nạc thăn với đầu hành lá + tiêu + nước mắm + đường. Cần cắt gốc, nhặt rửa vẩy ráo, cắt ngắn để riêng đầu hành và lá hành.
Bánh đập
Nó đơn giản chỉ là hai miếng bánh tráng gạo. Một miếng tráng xong, rắc hột vừng và phơi khô, sau đó đem nướng bếp than sao cho bánh vàng đều, và phải giòn rôm rốp.
Bánh trái vải
Hạt sen, cắt hạt lựu, Đậu xanh, ngâm nước, đãi vỏ, nấu chín, tán nhuyễn, Cho đường bắc lên bếp sên gần đặc, cho hạt sen vào trộn đều, nhắc xuống
Cá hồi nướng tỏi
Cá rửa sạch, để ráo nước. Ướp cá khoảng 20 phút với các nguyên liệu bơ nước, tỏi, 1/2 số rau thơm, nước chanh, tiêu. Sau đó, cho cá lên vỉ, nướng cho đến khi cá chín vàng. Lưu ý, không để cá quá cháy hoặc khô.
Tôm chua Huế
Loại tôm nào cũng đều làm được, tôm càng tươi càng ngon. Đặc biệt là tôm rằn, lúc chín, có màu đỏ tự nhiên rất hấp dẫn. Chọn tôm tươi sống, đều con, cắt râu, rửa sạch để ráo, ngâm với rượu cho đến khi hết mùi rượu, vớt ra để ráo.
Tiểu long trầm thuỷ
Xếp thịt lươn vào trong búp hoa sen, buộc túm lại, đặt vào trong hấp chín. Khi lươn chín, dỡ ra ngoài, để nguội, dùng tay xé thịt lươn thành từng sợi dài. Dùng thịt lươn này làm món gỏi lươn thì tuyệt.
Thai Steak (bò bít tếch kiểu Thailand)
Cho tí dầu, phi hành cho thơm, cho tất cả gia vị vô, nấu sôi, để nguội làm nước chấm. Ướp steak với gia vị trên, để thấm 20 - 30 phút. Cho lên lò nướng (tái, chín tuỳ ý). Chấm với THAI STEAK.
Thịt heo cuộn hành
Hành lá rửa sạch, rồi cắt khúc sao cho bằng lát thịt, phần trắng của hành lá thì chẻ làm 2 - thịt heo dùng mặt dao dần sơ (pounding) thì thịt sẽ mềm.
Chè bà ba
Nếu không thích hoặc không tìm ra được bột khoai hay bột lộc, thì có thể thế vào bột báng (Tapioca) Bột báng ngâm trước, chè gần chín thì để vào, khi bột trong là bột đã chín.
Lươn nhồi thịt um heo quay
Lươn khứa cổ, quấn khăn xung quanh lươn và dùng cây gậy để dần lươn, dần khi nào lươn gập lại là được. Sau đó cắt đứt xương lươn và lộn ngược lại lấy hết xương lươn.
Mứt mãng cầu
Mãng cầu dai lựa trái chín, gọt vỏ, tách riêng từng múi bỏ hột. Xả nước một lần cho bớt chất chua (gắp ra chứ đừng vắt). Đổ đường vào, ngào với đường chừng hai tiếng.
Chè bột lọc thịt quay: hướng dẫn cách làm
Nhận một viên thịt vào giữa, vo tròn lại cỡ lớn hơn viên bi một chút, nếu thay viên thịt bằng một viên đậu phụng rang đải vỏ sẽ trở thành món chè bột lọc truyền thống
Cá lóc xào gừng
Cho 2 muổng súp dầu vào chảo, đợi cho dầu nóng thì bỏ hành củ, gừng xào cho hành chín. Cá cho vào chảo. Nêm vào cá cho mắm bột ngọt, muối, tiêu, ớt vào đảo đều. Khi đã chín thì cho hành, ngò vào.
Chè xôi xoài Thái Lan
Dừa xay vắt lấy nước cốt, đun cho sánh, gạo nếp vo sạch, đồ thành xôi, trộn nước cốt dừa, đường và xôi, có thể cho thêm chút muối nếu thích.
Bào ngư xào nấm đông cô
Chảo cho 1/2 TSp dầu ăn, đun nóng cho nấm + tí gừng xay vô xào, nấm chín cho nước (sốt + 1 tsp bột bắp hoà tan) vô chảo, sốt sệt lại cho bào ngư, đảo đều, trải lên dĩa cải.
Lòng bò, lòng heo phá lấu
Tùy chọn mỗi thứ tim, gan, lưỡi, bao tử, ruột non... nhiều ít. Dùng chừng 1kg lòng để dễ tính phân lượng gia vị. Muốn làm ít nhiều cứ nhân phân lượng chuẩn lên.
Bánh sữa
2 quả dừa dẻo, gọt bỏ vỏ lụa nâu, ngâm trong nước có pha chanh khoảng 15 phút, vớt ra, dùng dao nhọn khoét lỗ khoảng 1,5 cm, trút hết nước dừa.
