Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Sa lát nướng
Cho khoai tây, bí đỏ, cà tím vào đĩa nướng, rưới lên ít dầu, nêm gia vị và trộn đều. Đun nóng lò nướng đến 250 độ C rồi cho đĩa vào nướng khoảng 10 phút.
Salad dưa và dâu tây
Đun sôi đường với 3 muỗng súp nước. Để lửa riu riu khoảng 2 phút. Tắt bếp, cho xả đã rửa sạch vào. Để nguội rồi cho tinh dầu hạnh nhân vào.
Bánh Pudding giáng sinh
Trộn nho khô không hạt, nho nhỏ và nho xuntan trong cái tô cùng với lê khô, dứa, vỏ chanh nghiền nát, ruột bánh mì, bột, gia vị hỗn hợp, muối, mỡ sa và đường. Trộn đều hỗn hợp này.
Gỏi cổ hũ dừa
Tôm hùm, luộc trong nước sôi cho vào thìa muối khoảng 10 phút, vớt ra cho ngay vào nước lạnh. Cắt hai càng, dùng khăn sạch che lên trên, lấy bản dao phay đập vỡ, lấy thịt càng tôm hùm ra.
Chả lụa
Lạng màng mở bao quanh thịt, bỏ gân lấy chổ nạc, thái ngang thớ thịt cho vô máy xay đếm đúng 50 nhịp hay cối giã 2 tay 2 chày luôn không ngừng. Để vào gia vị + bột ngọt + nước mắm + đường+ để tiêu vào sau cùng.
Sò dương bóp thấu
Sò dương luộc sơ, khi thấy miệng sò hé ra là được. Nhấc xuống, tách lấy thịt, làm sạch ruột sò. Cho sò vào luộc lại vừa chín tới, vớt ra, để ráo, thái míếng mỏng. Ớt đỏ, muối, đường cho vào cối, giã nát.
Cá ục ệch kho ngót
Sau khi đánh bắt về, cá ục ệch được tuột sạch nhớt bằng tro hoặc cám. Sau đó, người ta lột da, mổ bỏ ruột, gan, cắt bỏ mõm và vây đuôi rồi đem rửa sạch lại bằng nước muối.
Cách làm cá hố kho bổi
Ướp cá với muối, tiêu, để khoảng 2 giờ cho ngấm gia vị Dầu nóng, cho cá vào chiên vàng Cho đại hồi, tiểu hồi, hoa tiêu, đinh hương vào chảo, rang thơm.
Cơm niêu nấm hương
Khi cơm sôi, giảm nhỏ lửa cho 3 tai nấm còn lại vào nấu cho chín, trước khi nhắc xuống cho tàu hủ ki thái chỉ vào, cà rốt cắt hột lựu, nấm cắt hộ lựu, đậy nắp nhắc xuống
Bánh bột nếp: hướng dẫn cách làm
Lường bột nếp trong một cái chén vừa, tạo một cái lỗ ở giữa bột và đổ nước sôi vào đó, dùng đũa hoặc nĩa khuấy đều cho bột nhào có đủ độ ẩm, thêm nước lạnh.
Cách làm lẩu rau
Đun nước dùng thật sôi, cho khoai, cá vào đun tiếp, phải để nồi nước sôi liên tục tới lúc cá chín kỹ, khoai mềm nhừ là được.
Dê đút lò
Đùi dê cạo rửa sạch, xâm đều quanh thịt. Trộn hỗn hợp: nước tương, muối, rượu thơm, bột ngọt, màu hạt điều, mật ong, dầu ăn, tỏi băm.
Cà tím chiên
Dầu nóng, cho poarô vào phi thơm, vàng, rưới lên trên cà, nước chấm pha xì dầu với chanh, ớt, đường, nước chấm có vị chua.
Cách làm thịt gà chiên xù
Trộn 200g bột với 1 trứng gà đánh tan, khuấy đều, Xem thử bột loãng, đặc, cho chút sữa tươi vừa đủ để khi nhúng thịt vào, bột chỉ bám một lớp vừa mỏng quanh thịt.
Bánh kem hoa quả: hướng dẫn cách làm
Dùng giấy sáp hoặc nhôm lót vào ngăn nướng. Dùng từng muỗng để phết thành khoanh bánh rồi đặt lên ngăn nướng.
Gỏi cá cơm miền nam
Khi ăn, cuốn bánh tráng nhúng nước với các loại rau, sả cây không cuộn cùng bánh tráng mà cầm ngoài cắn đệm.
Bún riêu chay
Đậu nành ngâm cho nở, bỏ vào Moulinex xây ra với 2 lít nước ấm, vắt lấy nước đặt, đừng để nước vào nhiều quá thì sẽ không có riêu nhiều.
Xúp vằn thắn
Hầm xương lợn, lọc lấy nước trong. Cho nấm đông cô vào, nêm gia vị vừa ăn. Trộn tôm, thịt, cà rốt, nấm mèo, nêm gia vị vừa miệng. Để ít phút cho ngấm. Vo lại thành viên, gói vào lá vằn thắn.
Thịt đông: hướng dẫn cách làm
Đổ nồi nước cũ, cho hết thịt vào một nồi nước mới luộc lại, nêm nước mắm, muối, mì chính, Khi thấy thịt sôi, vớt bỏ sạch bọt, nấu đến khi dùng đũa xăm thấy thịt chín.
Bún canh cua express
Giò heo, làm sạch sẽ, bỏ vào luộc với chút muối và 1 củ hành + chút gừng cho thịt được thơm. nấu chung với xương heo hay xương gà, cho nước lèo được ngọt.
Canh bát tiên chay
Bột khoai nói trên ngâm nước cho mềm, để trên thớt lấy dao cắt 1 đầu, 1 đầu để dính luộc cho mềm. Bún tàu ngâm nước nghệ một lát, vớt ra phơi nắng, lấy kéo cắt ngắn độ 7 phân, để sẵn.
Cách làm bò cuốn lá cải
Thịt bò thái con chỉ rộng 2 cm, dài 1,5 cm, sau đó cho vào bát ướp 1 thìa cà phê nước mắm ngon và một thìa cà phê mì chính để ngấm trong 10 phút.
Bánh Pudding Noel (hướng dẫn cách làm)
Ấn thấp khuôn vào nước đang sôi và luộc trong 6 giờ, tiếp tục cho nước đang sôi vào chảo để giữ cho nước luôn ngập 3/4 khuôn bánh. Lấy bánh ra và để ít nhất 1 tuần trước khi dọn
Mắm ruốc chay
Đổ dầu vào nồi, đợi cho dầu nóng, bỏ boa rô vào, xào sơ xong để xã vào, cho đến khi xã bắt đầu có mùi thơm, bỏ chao đỏ vào, đường vào, chừng 3 đến 5 phút thì bắt nồi mắm xuống
Cháo môn lươn
Bước kế tiếp ta cho củ môn ngọt (củ giáo đã gọt sạch) vào nồi nấu chung với gạo, đến khi mềm thì tiếp tục để những tàu môn được cắt ngắn sẵn (dài khoảng 5 phân) vào nồi và nêm nếm gia vị.
