Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cách làm canh chua bông so đũa cá rô đồng
Cho ít nước vào me vắt nước cốt. Cá rô chiên vừa chín cho vào nồi nước dùng, nêm me, nước mắm, đường, nấu sôi nhỏ lửa cho nước canh không đục.
Kim chi (Korea)
rộn nước mắm, mắm tôm, ớt bột, nước cơm, vừng, đường, nha và các loại thực phẩm đã được thái chỉ cùng với tỏi, gừng giã nhỏ (đây là nguyên liệu chính để muối kim chi, khâu này rất quan trọng).
Bún xào riêu cua
Nước sôi cho bún vào dùng đũa xới cho vắt bún rời ra, nhớ là luộc bún trong vòng 2 phút là cao nhất. Bún vừa bưng ra còn hơi cứng OK, đổ ra rổ xối nước lạnh để ráu.
Gà nướng sa tế
Rưới nước xốt tẩm thịt đều vào các xiên thịt gà, ướp chừng 30 phút cho ngấm, đặt các que thịt lên vỉ, nướng khoảng 12 đến 15 phút là được, nhớ lật cho chín đều các mặt.
Bánh cuốn trứng
Không bị vỡ, bánh không bị tuột khỏi muỗng rồi húp soạt một cái. Lòng đỏ trứng ở độ tái vỡ ra trong miệng, lẫn với vị béo của nước thịt kho, lớp thịt đã chà nhuyễn lẫn vào với bánh vẫn còn nóng thật lạ, thật ngon
Cách làm hến trộn vừng
Bánh đa có thể nướng hoặc chiên vàng, Tiện hơn, bạn có thể mua bánh đã nướng sẵn, Cho ra đĩa, trang trí thêm rau răm xung quanh
Chả cá thìa là
Nhớ trông chừng đến khi cọng bún vừa mềm, đổ ra rỗ, xả nước lạnh. Trước khi ăn, xắp vô dĩa hâm micro-on 1 phút. Lấy ra rưới mỡ hành lên.
Cách làm kim tiền kê
Mỡ gáy cắt miếng như thịt, ướp với đường, để chỗ nắng hay nóng cho đến khi mỡ trong vắt. Xiên thịt vào que nướng lần lượt như sau: thịt gà, mỡ, thịt heo
Bánh ngọt Sôcôla: hướng dẫn cách làm
Cắt ngang nữa cái bánh, đổi mặt trên, đặt một nữa lên đĩa, rải một nữa sôcôla sữa lên trên (đừng làm nóng phần trên).
Cách làm thịt ba rọi cuộn cá hồi nướng
Trải miếng thịt ba rọi hun khói ra khay, xếp một miếng hành tây, ớt, cá, thịt jambon lên, cuộn chặt tay sao cho miếng thịt bọc đều bên ngoài
Cách làm bún hoa
Dùng chảo khác để xào bông cải, nêm gia vị. Trút hỗn hợp tim gan vào, đảo đều, Xếp bún tàu chiên giòn ra đĩa, Trút hỗn hợp xào lên trên, rắc tiêu và rau mùi, ăn nóng với nước tương.
Mứt củ năng
Bắc chảo củ năng lên bếp sên lửa vừa. Khi nước đường sôi, để lửa nhỏ dần. Khi gần cạn đường cho thạch cao vào trộn đều.
Gỏi mướp đắng
Khổ qua bỏ hột, bào mỏng, xóc ít muối, xả lại nhiều lần với nước sạch, vắt ráo. Xào tôm khô với tỏi cho thơm.
Thịt luộc giầm tương
Nước sôi, cho thịt vào nồi luộc chín, vớt ra, ngâm thịt trong thau nước đá cho miếng thịt săn lại, để khoảng 10 phút, vớt ra.
Salad Nga
Thịt hun khói, hành tây, dưa chuột, chả cũng xắt hạt lựu. Đậu Hà Lan bỏ nước, lấy phần hạt. Trứng bóc vỏ, xắt lát mỏng trang trí. Cà chua xắt làm sáu, tỉa thành cánh hoa.
Lươn nhồi thịt um heo quay
Lươn khứa cổ, quấn khăn xung quanh lươn và dùng cây gậy để dần lươn, dần khi nào lươn gập lại là được. Sau đó cắt đứt xương lươn và lộn ngược lại lấy hết xương lươn.
Khoai viên chiên
Chảo nóng, cho tôm đã giã nhuyễn vào sấy với lửa liu riu. Tôm khô vàng, bông lên gọi là tôm chấy.
Cơm gà
Bằm nhỏ nửa củ hành tây và vài tép tỏi + 1 miếng gừng bằng ngón tay cái.Cho chút dầu xào tỏi, hành ,gừng cho thơm. Sau đó cho gạo đã vo vô xào chừng 5 phút.
Gà nướng với quýt tươi
Trộn đều miếng quýt, hạt tiêu, hành, mù tạc và nước cam trong một tô. Ướp trong tủ lạnh khoảng vài giờ để hỗn hợp được ngấm đều nhưng vẫn đảm bảo độ tươi.
Cuốn ram Huế
Bằm nhỏ thịt nạc, nấm mèo, hành lá, bún Tàu ướp gia vị vừa ăn và trộn đều. Bánh tráng cắt làm 6, cho hỗn hợp đã trộn vào miếng bánh và gói lại theo hình tam giác.
Gỏi miến (Thái)
Cho miến, tôm, mực, cần, nấm mèo, ớt chuông, hành tím vào 1 tô lớn, pha nước mắm, tỏi, ớt, chanh, đường cho tan rồi cho vào trộn đều.
Súp tôm bắp
Phi dầu với hành tỏi băm cho thơm, cho tôm vào đảo đều, thêm nước vào đun sôi, dùng nước luộc nấu từ xương gà hoặc xương lợn thì ngon hơn
Bánh nướng
Cho đường và nước vào nồi bắc lên bếp cho đường sôi, để lửa nhỏ cho từ từ nước tro tàu vào, khi đường sôi bùng lên thì tắt bếp, để yên nồi đường không được quấy.
Gỏi xoài cá trê
Xoài xanh gọt vỏ, cắt lát dày, trộn với 2 muỗng đường rồi cất vào tủ lạnh. Cá trê làm sạch, lọc lấy thịt nạc, cắt sợi, đem chiên vàng, vớt ra để ráo dầu.
Sườn dê nướng
Sườn dê chặt khúc dài 10 cm, ngâm 1 phần 3 chén rượu khoảng 20 phút, sau đó trung sơ nước sôi cho sạch chất dơ.
