Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Mướp dồn thịt
Mướp tròn, thì làm như cà tô mát, lấy muỗng nhỏ lấy bớt hột, và ruột mướp ra, để riêng ra. Để muối vào trong lòng ruột trái mướp, úp ngược lại, cho nước muối chảy ra.
Sa lát nướng
Cho khoai tây, bí đỏ, cà tím vào đĩa nướng, rưới lên ít dầu, nêm gia vị và trộn đều. Đun nóng lò nướng đến 250 độ C rồi cho đĩa vào nướng khoảng 10 phút.
Bún bò Huế
Thịt bò và giò heo rửa sạch, bắt nồi nước sôi trụn sơ qua thịt heo luộc lên, khi sôi nhớ vớt bọt rồi để lửa riu riu, hầm tới khi thịt mềm là được nhưng nước phải trong.
Sakê chiên giòn
Ướp sakê với muối tiêu. Bột chiên giòn pha đặc. Dầu nóng, nhúng từng miếng sakê vào bột, thả vào dầu nóng chiên vàng. Vớt ra để ráo dầu.
Bánh ngô thịt gà
Cho ngô vào hấp chín, trộn đều bột với trứng gà, cho nước dùng từ từ vào đến khi bột có độ sánh, nêm gia vị và một ít dầu vừng, cho thịt gà vào hỗn hợp, trộn đều.
Pa tê gan
Lấy cái khuôn lót mỡ chài lên, đổ pa tê vào, phủ mỡ chài lên trên mặt pa tê. Rồi đậy khuông bằng foil wrap. Đem hấp khoảng 30 phút là pa tê chín (trong lúc đang hấp nhớ lộn ngược pa tê lại).
Bì chay
Cho tất cả đã thái sẵn vô 1 cái thau , trộn đều . Rồi cho muối , bột ngọt ( hoặc đường ) + bột củ riềng + thính trộn đều . Nếu muốn mặn hơn thì cho thêm chút muối nữa.
Bánh qui hình ngôi sao
Bơ để cho hơi mềm, dùng máy đánh trứng vận tốc máy trung bình, đánh chung bơ với đường cho đến khi thành một hỗn hợp mịn.
Chè đậu xanh bột báng (hướng dẫn cách làm)
Cho dừa vào túi vải với 1 chén nước ấm vắt lấy nước cốt, để riêng. Cho vào khoảng 2 lít nước ấm nữa vắt lấy nước dừa dảo. Nếu ở nước ngoài chỉ có nước cốt dừa đóng lon thì tùy ý pha loãng để nấu
Gà nấu đông
Bì cạo sạch lông, thái miếng to bằng bao diêm cho vào ninh cùng gà. Khi bì và gà đã chín mềm thì vớt bỏ bì, gà thì rút bỏ xương.
Chè đậu trắng nếp: hướng dẫn cách làm
Cho đậu đã ngâm và nước vào nồi với phân lượng nhất định, nấu với thời gian chỉ định đã nấu thử qua để biết chính xác thời gian đậu mềm.
Cá sốt hấp trứng (nước ngọt)
Cá quả cạo sạch đánh vẩy và nhớt rồi dùng dao khía nhiều đường nhỏ dọc theo mình cá. Dùng một chút gia vị ướp đều lên cá. Bún cắt nhỏ.
Bánh cua với nước xốt chua
Bắc chảo lên bếp, cho dầu vào, khi dầu sôi mới bắt đầu rán bánh, Dùng muỗng nhỏ để định hình từng chiếc bánh cho vừa ăn.
Cách làm bò nướng chanh và bơ
Dàn than hồng quanh dưới xoong hứng nước thịt với độ khá nóng, đặt phần mỡ sườn ngửa trên vỉ, dưới là xoong hứng hạ thấp xuống.
Cách làm hoa bí nở
Sau khi chế biến bạn hãy xếp từng bông bí ra đĩa, có thể lót thêm cải xoong bên dưới, Món này có thể dùng kèm với nước tương ớt.
Hào nướng rượu champagne
Tách con hào ra, để vào một cái dĩa sâu, để lấy lại nước của con hàu chảy ra. Sau đó, hãy lấy vải thưa, lộc lại cho sạch nước của con hàu vào 1 cái nồi nhỏ.
Ra gu chay
Đổ ít dầu vô nồi, cho ít hạt điều vào phi lâý màụ, kế đó xào khoai tây, carrot, đâụ hoà lan, đâụ hột trắng vào xào chung với nhau, nêm chút muối, bột ngọt.
Kẹo Sôcôla sữa (hướng dẫn cách làm)
Để lạnh ít nhất 2 giờ hoặc cho kẹo cứng. Lấy kẹo ra một tấm vàn để cắt; lột phần bịt đầu và cắt thành những miếng vuông
Bánh nhân đậu: hướng dẫn cách làm
Cho 130ml nước vào để vắt nước dừa . Rây bột nếp nhào. Thêm bột nếp, khoai lang đã nghiền, đường, phẩm amù đỏ, và nước dừa. Nhào kỹ cho bột mềm.
Bò lúc lắc các miền
Cho 1 TSP dầu vô chảo thật nóng (càng nóng càng tốt), cho tỏi, hành tây vô phi cho thơm rồi cho thịt bò vô xaò, hơi chín thì bắt xuống (đừng xào lâu quá thịt bò sẽ bị cứng).
Nem mắm
Thơm bằm nhuyễn ướp với 100 gr đường ,bắc lên bếp sên như sên mứt. Mỡ luộc chín xắt sợi nhuyễn như cọng tăm. Ướp vào mỡ đã luộc chín với 1 muỗng cà phê đường sau đó đem phơi nắng cho mỡ được trong.
Nước sen dừa miền nam
Cho hạt sen vào nồi cùng với nước lã, đun sôi hớt bọt, kéo nồi ra cạnh bếp đun sôi âm ỉ khoảng 1 tiếng cho sen chín mềm, vớt sen ra để riêng.
Sà lách quả bơ và trái hồng
Chẻ trái bơ ra làm hai, bỏ hột, gọt bỏ võ. Xắt trái bơ ra làm từng miếng dài. Vắt vào chút nước trái chanh, cho trái bơ không bị đỗi màu đen.
Dồi tôm
Trộn chung: Gan, cá, giò sống, gia vị. Trải mỡ chài lên thớt, cho nhân vào một ít, xếp trứng cút nằm lên (khoảng 8 trứng), cuộn tròn lại đem hấp khoảng 20 phút lấy ra để ráo, nhúng qua hột gà, lăn qua bột xù 1 lớp dầy.
Bánh bao chay
Xào nấm, mì căn, và cải bẹ với 2 muỗng canh dầu, cho gia vị, bánh mì, và củ cải trắng vào, đảo đều, rót nước xốt vào, để nguội, dùng làm nhân.
