Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Gỏi cá cơm
Món gỏi cá cơm không thể thiếu đĩa rau sống: rau xà lách, cải tầu ô, cải canh xanh mướt, dăm trái cà chua chín đỏ và đôi ba trái chuối chát được xắt lát mỏng trộn đều.
Cách làm vịt quay trộn măng
Ướp gia vị với muối tiêu, đường, mật ong, ngũ vị hương, để khoảng 3 giờ cho ngấm gia vị Xối mỡ hay cho vào lò nướng chín vàng.
Cá trê nấu chua với đậu rồng
Đậu rồng hái trên giàn hay mua ngoài chợ, chọn đậu ngon, gần già, rửa sạch, tước bỏ mấy cọng xơ trên trái. Đem thái đậu thành cọng to bằng đầu đũa ăn là vừa.
Đậu hũ kho tương
Đậu hũ cắt miêng nhỏ, đem chiên vàng. 1 phần nước lạnh + 1 phần sốt + đậu hũ chiên + 1 TSP tương hột, cho vô nồi, nấu sôi vặn lửa nhỏ lại, nấu khoảng 5 phút thì ăn được.
Giò heo rim nước dừa
Giò heo cạo sạch, xát muối thật kỹ, rửa, chặt khoanh dày 3cm. Khuấy tan bột ướp thịt xá xíu với 1 muỗng canh nước, cho tỏi băm nhuyễn + tiêu + muối + nước tương vào khuấy đều.
Dưa chuối chát
Nấu tan hỗn hợp 50 g muối, 150 g đường, 100 ml giấm, 350 ml nước để nguội. Tiếp tục vớt chuối, ép ráo nước, thái lát, xếp vào lọ. Cho hỗn hợp giấm đường ngập mặt chuối.
Súp hải sâm vi cá
Vi cá mua loại khô, ngâm nước ấm có pha tí rượu, khi vi cá mềm rồi thì lựa những thịt & da cá còn sót lại trên vi cá bỏ đi (thịt dính trên vi cá bạn sẽ thấy nó có màu trắng, da thì có màu đen).
Bồ câu quay da giòn
Bồ câu quay da giòn là một món ăn đặc sản, mang hương vị thơm ngon đặc trưng. Với lớp da vàng óng, giòn rụm và thịt bên trong mềm ngọt, món ăn này chắc chắn sẽ chinh phục bất kỳ thực khách nào.
Cách làm mực trộn bông cải
Trụng mực và bông cải với nước sôi. Muốn bông cải giữ được màu xanh đẹp, bạn chỉ nên trụng vừa chín tới Pha hỗn hợp dấm, muối, tiêu, đường
Đùi ếch xào cari xốt thơm
Nêm nếm vừa miệng tùy theo khẩu vị, trước khi tắt lửa cho hỗn hợp nước cốt dừa vào, trộn đều.
Cách làm tai lợn ngâm giấm
Keo phải luộc kỹ cả nắp để tránh hiện tượng mốc trắng trên mặt thịt. Nước giấm chế ngập thịt và cách miệng keo 1 cm.
Tré Bình Định
Thịt đầu heo, thịt đùi heo luộc lên, xắt miếng vừa ăn. Củ riềng thái sợi. Trộn hỗn hợp củ riềng, thịt heo, tỏi và nêm gia vị vừa ăn.
Chả nhái
Miếng chả nhái nóng ăn không thích bằng khi đã dịu đi. Cho vào miệng cứ để tan hết cái vị của nước chấm, từ từ nhai, từ từ nuốt mới thấy cái đầm đậm, ngòn ngọt của thịt nhái.
Cách làm lươn xào sả ớt
Dầu nóng, cho tỏi, sả, ớt vào xào thơm, cho lươn vào xào săn lại, Cho thêm một ít nước, đậy nắp lại khoảng 10 phút cho thịt lươn mềm.
Chè nha đam (hướng dẫn cách làm)
Cho vào xoong 500 ml nước + đậu xanh nấu sôi, hớt bọt, bớt lửa, nấu trên lửa vừa đến khi đậu nở đều. Cho đường vào khuấy đều, tiếp tục nấu trên lửa vừa 10 phút
Cách làm thịt luộc giầm tương
Nước sôi, cho thịt vào nồi luộc chín, vớt ra, Ngâm thịt trong thau nước đá cho miếng thịt săn lại, để khoảng 10 phút, vớt ra, dùng khăn sạch thấm khô nước
Ếch xào lá cách
Ếch làm sạch, chỉ lấy đùi và thân, chặt miếng to ướp muối, tiêu, bột ngọt để khoảng 10 phút. Dừa già nạo vắt lấy một chén nước cốt, ớt băm nhuyễn. Lựa lá cách non rửa sạch, cắt sợi vừa.
Giò quả đào
Trải trứng ra và để lên một lớp giò sống, kế đó là một lớp mục nhĩ (xếp mục nhĩ không trùng lên nhau) và tiếp tục 1 lớp giò sống nữa trải đều, sau đó cuốn tròn, chặt lại.
Canh chua chay
Dầm me, chế vào nồi canh, nêm vừa chua là được, nêm muối, đường, bột ngọt cho vừa ăn, nhắc xuống, cho các thứ rau ôm, ngò gai, ớt xắt nhỏ vào.
Gà nướng xã
Gà chặt ra làm 4 hay đùi gà thì rửa sạch, khứa trên đùi gà làm hai, nghĩa là cắt đứt da gà ra để ướp cho thấm vào thịt gà.
Cách làm mắm huế xào thịt
Mắm ruốc Huế là một trong các nguyên liệu có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn, Món này ăn nóng hay nguội đều ngon, bởi hương thơm đặc trưng của nó.
Món cá nục nướng lá mướp
Có người đã nướng cá bằng cồn hoặc hiện đại hơn nướng trên bếp gas, nướng trong lò vi sóng nhưng không ngon bằng thứ than củi dân dã
Thịt bò trộn hành, cần
Thịt bò rửa, lau khô, cắt miếng lớn hơi dày, ướp 1/2 muỗng cà phê tiêu + tỏi + dầu mè + nước tương, để ngấm gia vị 60 phút, nấu sôi dầu cho thịt bò vào chiên trên lửa lớn 2 phút, để nguội cắt sợi vừa ăn
Cơm cuốn trứng
Dùng lớp vỏ trứng ra mâm sau đó để lớp nấm mèo và lần lượt để lớp cơm khoảng 1cm. Kế tiếp lần lượt bỏ thịt heo xông khói, gà, cá rốt, tàu hủ, cà chua và chính giữa để vài cọng hành là.
Sushi đậu hũ
Vo gạo trước 30 phút, để ráo, sau đó ngâm trong nước lạnh khoảng 1 giờ và đem hấp hay nấu.
