Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Mực chiên giòn miền nam
Xóc mực cùng với bột năm, cũng có thể thay bột năng bằng bột chiên giòn, cho dầu ngập nửa chảo, chế biến món này cần phải có nhiều dầu.
Canh bầu nấu cua
Bỏ cua vào cối giã nhỏ với vài hạt muối, cho nước vào lọc lấy nước cua, lấy tăm khều gạch ở mai cua hoà vào nước cua đã lọc, nêm chút nước mắm, muối khuấy đều.
Tép mỡ chay
Chuối sứ hườm luộc chín, lột bỏ vỏ, lạng lấy thịt, xắt mỏng, bỏ cồi (ruột), đem quết nhuyễn. Nấm rơm ngâm nước muối, vớt lên, rửa sạch, vắt ráo, xắt nhỏ, giã nhuyễn.
Lươn nướng sả ớt sa tế
Lươn làm sạch nhớt với giấm, mổ dọc bụng bỏ ruột, lấy gân máu, sau đó khứa từng rãnh trên cách nhau khoảng 3cm doc theo bụng lươn.
Mực nướng tỏi ớt
Kẹp mực vào vỉ, nướng trên lò than hay bếp gas cho đến khi có mùi thơm là được. Mực rất mau chín. Vì thế, nếu nướng lâu, mực sẽ bị dai và mất ngon.
Chuối hấp mặt dừa
Ướp chuối với 150 g đường, 1 lít nước dão dừa, 1 thìa muối. Cho vào nồi, đun lửa liu riu cho cạn nước, chuối chuyển sang màu đỏ.
Cách làm nem gà kiểu trung hoa
Thịt gà rửa sạch, để ráo nước và thái hạt lựu, ướp thịt gà với chút hạt tiêu, dầu vừng, đường, bột đậu ván và gia vị vừa ăn.
Chuối bọc tàu hũ ky
Bóc vỏ, ngâm chuối với nước muối loãng 10 phút, xả lại với nước, thái khúc bằng chiều dài con tôm. Ướp chuối với dầu me, muối.
Cua bấy xào gừng hành
Cua bấy làm sạch bóc bỏ phổi, mai để ráo, ướp hành khô băm, tiêu bột, muối và một chút đường để ngấm (15 phút), sau đó cho trứng đánh tan vào ướp cùng. Tẩm cua vào bột mỳ khô rồi chiên vàng.
Bánh bột lọc tôm thịt
Lượng 1 chén bột với 2 chén nước, bọt ngọt, muối, dầu ăn, quậy tan đều, lọc qua rây, cho vào xoong nước, bắc lên bếp lửa to.
Canh hải sản chua cay
Cho thêm nghêu và mực vào, đun thêm 5 phút, nêm lại gia vị cho vừa ăn, sau cùng cho tương ớt và nước cốt chanh vào.
Mực nang hấp rau cải
Nấu sôi nước + 1 muỗng cà phê muối, cho hoa cải vào chần trên lửa lớn 1 phút, dùng muôi vớt hoa cải ra thố nước + đá đập nhỏ ngâm nguội, xếp vào rổ thưa ráo nước.
Bánh đập
Nó đơn giản chỉ là hai miếng bánh tráng gạo. Một miếng tráng xong, rắc hột vừng và phơi khô, sau đó đem nướng bếp than sao cho bánh vàng đều, và phải giòn rôm rốp.
Sa lát kiểu Hy Lạp
Đem rửa sạch các rau củ quả, thái miếng vừa ăn. Cho tất cả vào trộn đều với giấm, dầu ôliu, cuối cùng cho đậu phụ vào đảo nhẹ tay.
Cách làm mực hoa cúc
Lấy nước hấp trong đĩa mực, cho vào chảo nhỏ đun sôi. Cho dầu hào, bột năng pha loãng vào, đun cho phần nước xốt này sánh lại.
Cách làm lưỡi vịt rang muối
Cho hồi, đinh hương, thảo quả, quế vào chảo rang thơm, Cho vào một túi vải sạch, cột lại Thả vào nồi nước, nấu khoảng 10 phút, nêm nước mắm.
Thiên lý hương
Cho bột khoai sọ, bơ, muối, bột ngọt, bột mì vào chén trộn đều rồi nặn thành 15 viên tròn, giữa mỗi viên tròn ấn lỗ, cho nhân hạt thông vào, đính hạt đậu xanh ở đỉnh, xung quanh tạo hoa văn.
Anngel
Trang trí bằng 1 trái dâu tây gắn trên miệng ly hoặc cắt đôi 2 trái dâu tây, sau đó lấy 1 thanh tre hay gỗ nhỏ xíu dài dài, không thì lấy một cái tăm dài xiên qua 4 miếng dzồi gác lên trên miệng.
Thịt kho nước dừa
Thịt cắt thành 8 hoặc 10 miếng vuông. Ướp thịt với tỏi giã nhuyễn và đường thẻ, gia vị nước mắm chừng 1 giờ cho thấm gia vị. Trứng luộc chín, bóc vỏ.
Thịt heo cuộn hành
Hành lá rửa sạch, rồi cắt khúc sao cho bằng lát thịt, phần trắng của hành lá thì chẻ làm 2 - thịt heo dùng mặt dao dần sơ (pounding) thì thịt sẽ mềm.
Cách làm cá ướp xì dầu bỏ lò
Ướp cá với xì dầu, tương, gừng thái nhỏ và muối, tiêu trong 10 phút, Rán cá vàng 2 mặt và bỏ vào lò nướng ở nhiệt độ 28 độ C trong 7 phút.
Chè đậu xanh
Đậu xanh ngâm vào nưước ấm đến khi ngấm thì đãi cho sạch vỏ, cho đỗ vào nồi ninh đến khi đỗ thật chín, cho đưường vào tiếp tục ninh đến khi đậu sánh.
Cách làm tôm tẩm bột
Lấy tay ép cho bột dính vào tôm chừa lại phần đuôi, Bỏ tôm vào chảo dầu nóng, chiên lửa nhỏ. Món này ăn chung với nước sốt chua ngọt
Giò heo non
Chân giò ướp với hành tỏi băm, nước củ riềng, nghệ. Để cho 20 phút cho ngấm, đặt chảo lên bếp, cho dầu vào chiên vàng chân giò.
Cách làm tôm bách hoa
Quết phần tôm này lên bánh mì, rắc thêm một ít bột năng, đặt tôm lên trên. Dầu thật sôi, cho bánh mì đã quết tôm vào chiên vàng.
