Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cá mặn chưng thịt
Lấy một cái tô cho cá mặn vào trước, rắc lên trên mình cá chút xíu đường và bột ngọt. Cho thịt lên trên và gừng xắt sợi ở trên cùng. Rắc thêm tiêu. Cho vào tô chút xíu dầu ăn hay mỡ nước.
Cách làm bò nướng mù tạt
Lạng bỏ mỡ bò, trộn đều phụ gia gồm mù tạt, Brandy, dầu và hạt tiêu rồi phết đều lên thịt, Vun than hồng lên, nướng thịt trong 6 phút hoặc đến độ chín như ý.
Súp cá hồi
Đun xương với 2,5 lít nước trong, nêm gia vị vừa miệng. Lửa liu riu, thả cá vào. Cá vừa chín, cho bột năng từ từ vào, khuấy đều tạo độ sánh.
Gà trộn rau cải với sốt mayonnaise
Ngâm ngô non nấm rơm hay nấm champignon de Paris vào nước muối, vớt ra, xào sơ qua hay trụng qua nước sôi cho chín tái. Nếu dùng nấm hay bắp hộp thì không cần phải trụng hay xào qua, vì trong hộp đã chín rồi.
Cháo cua
Phi tỏi thật thơm, trút tôm khô vào chiên giòn, đổ gạo vào xào đều cho thơm, kế cho khô mực vào và châm nước cua vào nấu trong lửa nhỏ cho đến khi cháo chín.
Gà chiên tiêu
Giã nhỏ hành khô, tỏi trộn lẫn vào cánh gà, để tiếp một giờ đồng hồ cho ngấm, lấy cánh gà ra, loại bỏ mảnh vụn hành, tỏi bám trên mặt, dùng giấy thấm khô cánh gà.
Nộm đu đủ kiểu Thái
Trộn tỏi và ớt vào trong một chiếc cối hoặc một chiếc tô, dùng chày giã dập. Cho đu đủ, đậu que, cà chua, tôm và lạc vào.
Tôm uyên ương
Tôm thẻ làm sạch, bóc vỏ, xẻ dọc, chừa lại đuôi. Tôm bóc nõn xay nhuyễn trộn với lòng trắng trứng gà, 1 ít rượu Tiều Hưng, hạt nêm từ thịt knorr vừa ăn.
Bánh rán
Trong lúc đợi bột nấu đậu xanh đã đãi vỏ cho chín giã nhuyễn đảo với đường trên bếp cho đều, bắc nồi nhân xuống, cho vani vào, chia nhân cho đều sẵn sàng để bắt bánh.
Cách làm cá hồi xào cải thìa
Dầu nóng, phi thơm tỏi, cho cải vào xào với lửa lớn, để giữ được màu xanh của cảo, nêm gia vị vừa miệng, Cho cải ra đĩa, Chảo nóng, cho cá vào xào thơm.
Mướp đắng dồn thịt
Mướp đắng lựa trái có màu xanh đậm, gai nở to thì ít đắng, dùng dao bén rạch bên hông trái mướp đắng, lấy hết hột, ngâm với nước có pha một chút muối, 15 phút sau vớt ra, để ráo.
Chả cá lã vọng
Ướp cá: nước nghệ + nước hành + nước riềng + mẻ + mắm tôm + ít bột canh + mạch nha. Khi nướng thêm chút dầu. Quạt than nóng đỏ để cá lên vỉ nướng.
Thạch pho mát
Ngâm rau câu với nước cho nở. Đặt lên bếp, đun lửa nhỏ cho đến khi rau câu trong vắt. Cho đường, nấu tan rồi tiếp tục cho sữa vào.
Cheese Cake
Trộn graham crackers crumb, bơ đã chảy, đường và muối trong 1 cái tô nhỏ cho đều. Xịt Pam vào khuôn. Sau đó đổ hỗn hợp graham crackers vào đáy cái khuôn 9-inch springform, ấn xuống cho đều.
Chanh trứng (hướng dẫn cách làm)
Trộn bột mì, lòng đỏ trứng, vỏ chanh mài, rượu và nước chanh ép trong một cái chảo, mang đun sôi trên lửa vừa, thường xuyên quậy
Gỏi sứa Ninh Hòa
Ngâm với nước vo gạo, 1 ít phèn chua, ngày thay nước ngâm sứa 2 lần, đến ngày thứ 3 sứa teo nhỏ lại, vớt ra rửa lại với nước trong.
Cóc dầm
Giã muối và ớt chung cho thật nhuyễn, cho vào cóc nửa số muối ớt, thỉnh thoảng lại xóc lên một lần cho cóc ứa nước ra đều, 40 phút sau chắt nước này bỏ đi.
Sườn non sốt chua ngọt miền nam
Sườn rửa sạch để ráo nước, Ướp vào sườn 2 TSp nước hành + 1 TSP nước mắm + 1/2 tsp bột ngọt + tí tiêu. Trôn đều, để thấm 1 giờ.
Canh măng nấu chân giò
Canh măng nấu chân giò là một món ăn truyền thống của Việt Nam, mang hương vị thanh ngọt của măng tươi, vị béo ngậy của chân giò và chút cay nồng của gia vị. Món ăn này không chỉ ngon miệng mà còn rất bổ dưỡng, thích hợp cho cả gia đình.
Cá hồi kho dứa
Lót một lớp dứa vào nồi, rồi cho đầu hành lá đập dập, xếp cá lên, nêm nước mắm, đường, nước mầu, dầu ăn. Trên cùng cho dứa. Ướp khoảng 30 phút.
Chả ngô (bắp) chiên giòn
Ngô ngọt chọn loại non nếu nguyên bắp, rửa sạch, tách rời từng hạt, xát qua cho hết mày ngô, luộc với một chút nước cho chín mềm, vớt để ráo nước
Thịt xá xíu
Rượu ngũ vị hương: Ngâm ¼ lít rượu trắng với 20gr bột ngũ vị hương (five spices powder) loại đã pha trộn và đóng gói sẵn. Ngâm qua 1 giờ là dùng được.
Chè chuối
Chuối tây chọn quả chín, có vị ngọt đậm, ăn không chát. Chuối bóc vỏ, bổ làm tư theo chiều dọc và chiều ngang quả.
Chè kho
Điểm khác nhau về nguyên tắc thành phẩm là chè đậu xanh sẽ bị nứt mặt và bở khi để nguội chứ không kết dính, chắc và dẻo như chè kho
Tôm tẩm bột
Sau 15 phút, tôm nhúng qua bột mì, sau đó nhúng qua nước trứng gà và cuối cùng nhúng qua bột thính bánh mì. Lấy tay ép cho bột dính vào tôm chừa lại phần đuôi
