Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Bít tết và salát
Thịt bỏ gân, xơ, thái miếng dầy khoảng 1cm. Dần miếng thịt cho mềm rồi ướp cùng gia vị, hạt tiêu, tỏi đã băm nhuyễn, dầu rán khoảng 10 phút.
Dầu cháo quẩy
Bỏ muối, phèn chua, baking soda, và bột khai vào 1 cái tô lớn. Đổ nước vào trộn đều. Bỏ bột vào tô nước hỗn hợp, dùng đũa trộn bột cho đều và mịn. Nhồi bột cho đến khi mịn và có độ co giãn. Đậy lại để khoảng 4 tiếng.
Chè khoai mì
Khoai mì lột vỏ, ngâm nước cho ra mủ. Đem ra mài nhuyễn, vắt ráo nước, vò viên tròn (nếu muốn màu thì pha tí nước cốt lá dứa). Bắc nồi nước sôi, với tí muối, vặn lửa nhỏ xuống, luộc khoai mì cho chín, vớt ra để nguội.
Chả giò Thái
Xào thịt, tôm, nêm muối, đường, tiêu. Trộn tôm, thịt, cà rốt, bún tàu, hành, tỏi, ngò. Dùng vỏ hoành thánh để cuốn chả giò. Thả chả giò vào dầu chiên vàng.
Nem nướng miền nam
Thịt nạc lựa miếng thịt đỏ hồng, lấy ngón tay ấn vào miếng thịt thấy có sức đàn hồi là miếng thịt ngon, khi làm nem sẽ được dai và dòn, Nhờ người bán xay dùm.
Tôm sú rim nước cốt dừa
Nếu chọn tôm sú, tôm rằn nên lột bỏ vỏ vì vỏ các loại tôm này khá cứng, chỉ giữ vỏ đuôi lại cho đẹp mắt, nếu thích làm tôm cả vỏ thì chọn tôm đất, vỏ giòn sau khi làm
Bông nụ xào nghêu
Bông hẹ + điên điển + bông bí + bông thiên lý lặt sạch. Bông hẹ cắt khúc vừa ăn. Nghêu thịt luộc sơ, rửa sạch cát, bỏ phân. Cho tỏi bằm vào chảo phi cho vàng thơm. Lần lượt xào từng loại bông cho ra đĩa theo từng nhóm.
Bánh cua với nước xốt chua
Bắc chảo lên bếp, cho dầu vào, khi dầu sôi mới bắt đầu rán bánh, Dùng muỗng nhỏ để định hình từng chiếc bánh cho vừa ăn.
Cách làm chuối xốt caramen
Cho đường, 1 bát nước và nước cốt chanh vào chảo, để nhỏ lửa, Dùg đũa khuấy đều cho đường tan. Khi đường chuyển sang màu vàng, tắt bếp.
Bánh khoai
Cho bột vào nồi cứ một bát bột hòa với hai bát nước, cho chút muối và khoai vào, đặt lên bếp khuấy đều tay. Khi bột nửa sống nửa chín và đặc lại thì bắc ra.
Xôi vị đậu xanh lá dứa
Lấy 1 cái chảo non-sick cho xôi + nước dừa + đường + ngũ vị hương + đậu xanh (lửa vừa thôi) xào cho xôi hơi khô lại. Nhớ là trộn cho đậu xanh quyện vào hột nếp.
Bánh căn
Thường thường, bánh căn được dùng với nước cá có pha chế gia vị, hoặc mắm nấu với đường cát trắng cho sôi, phi thêm cà chua, dầu ăn, ớt và chanh tươi.
Cách làm cá quả nướng ống tre
Cá đánh vẩy, bóc bỏ mang, rửa sạch, để ráo, Để nguyên cả con hoặc lạng đôi con cá nhưng vẫn giữ nguyên xương sống của cá.
Khoai viên chiên
Chảo nóng, cho tôm đã giã nhuyễn vào sấy với lửa liu riu. Tôm khô vàng, bông lên gọi là tôm chấy.
Cách làm kim tiền kê
Mỡ gáy cắt miếng như thịt, ướp với đường, để chỗ nắng hay nóng cho đến khi mỡ trong vắt. Xiên thịt vào que nướng lần lượt như sau: thịt gà, mỡ, thịt heo
Món thịt cuốn
Giữ sao cho lá chuối không bị rách, không bị phì hơi thì từ lúc đun đến lúc thịt cuốn nhừ, khoảng một giờ là được
Ngỗng quay miền nam
Ruột bánh mì ngâm với sữa cho mềm, lấy ra vắt cho khô. Thịt heo bằm, gan gà, cũ hành, tỏi, ruột bánh mì, hành lá, ngò bằm nhỏ, muối, tiêu, trộn đều, xong nhét vào bụng ngỗng.
Cách làm cà muối
Nếu là cà đĩa thì chỉ cần cắt bỏ cuống cho sát vào thân cà rồi xẻ dính hay còn gọi khía trái cà ra làm bốn, có nghĩa là cắt sâu vào thân cà thành bốn múi.
Kem dâu tây: hướng dẫn cách làm
Đổ hỗn hợp này qua một cái máy lọc để lấy hạt vani và bất cứ vật lớn nào khác, làm nguội trong một thùng nước đá và để đông lạnh trong 2 giờ
Sườn non sốt chua ngọt
Sườn rửa sạch để ráo nước, ướp vào sườn 2 thìa nước hành, 1 thìa nước mắm, một nửa thìa bột ngọt, tí tiêu.
Cánh gà chiên tiêu
Giã nhỏ hành khô, tỏi trộn lẫn vào cánh gà, để tiếp một giờ đồng hồ cho ngấm. Lấy cánh gà ra, loại bỏ mảnh vụn hành, tỏi bám trên mặt.
Cách làm cà tím chiên
Pha xì dầu với chanh, ớt, đường. Nước chấm có vị chua băm nhuyễn vào nước chấm. Thưởng thức: Đổ nước chấm lên cà, dùng nóng.
Dè mực nhúng dấm
Khi ăn, đặt xoong lên bếp, đổ 2 bát nước dùng, Đợi nước sôi, xúc một ít dè cho vào xoong, đến khi nước sôi sủi thì vớt ra đĩa.
Bún riêu chay
Đậu nành ngâm cho nở, bỏ vào Moulinex xây ra với 2 lít nước ấm, vắt lấy nước đặt, đừng để nước vào nhiều quá thì sẽ không có riêu nhiều.
Súp cua
Xương đầu cánh: chặt nhỏ, ngâm nước lạnh pha chút muối rửa sạch để ráo, 2 lít nước lạnh nấu sôi cho gà, cho xương vào, hầm lửa riu riu vớt bọt.
