Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Canh cua rau đay
Đổ nước cua vào một soong sạch, dùng đũa quậy nước theo vòng tròn cho cua tụ lại ở giữa, bắc soong nước cua lên bếp nấu sôi
Rượu Cocktail
Khuấy trộn với 2 muôi đá vụn trong ly thuỷ tinh lớn. Điểm thêm lát dừa, 1 vỏ quýt và trái nho chín trên miệng ly để trang trí.
Cá trê nấu chua với đậu rồng
Đậu rồng hái trên giàn hay mua ngoài chợ, chọn đậu ngon, gần già, rửa sạch, tước bỏ mấy cọng xơ trên trái. Đem thái đậu thành cọng to bằng đầu đũa ăn là vừa.
Chả đùm ba miền
Dùng 2 cái chén lớn, lót mỡ chài, rồi cho nhân vô đè hơi chắc, cho vô xửng hấp khoảng 10 - 15 phút thì chả chín. Úp dĩa lên miệng chén rồi lật ngược xuống, lấy chén ra.
Bánh sữa
2 quả dừa dẻo, gọt bỏ vỏ lụa nâu, ngâm trong nước có pha chanh khoảng 15 phút, vớt ra, dùng dao nhọn khoét lỗ khoảng 1,5 cm, trút hết nước dừa.
Nộm thập cẩm
Ớt + tỏi giã nhuyễn , nêm vào khoảng 2M canh giấm để 5 phút, sau đó thêm đường , nước mắm , vị chua ngọt => làm nước trộn nộm và trộn đều với đu đủ + cà rốt + rau quế + đậu phộng => nêm lại vừa ăn là được.
Bánh kem nướng
Đổ kem chua lên trên, nướng thêm 5 phút, Để nguội 1 giờ, làm lạnh ít nhất 4 giờ, Nếu thích thì dùng kèm với nước xốt dâu, giữ phần còn lại trong tủ lạnh
Cơm hến
Hến mua về rửa sạch, xào sơ với một chút hành, tiêu. Da heo cắt nhỏ, chiên giòn.
Chè rau câu sữa tươi
Rau câu ngâm nở, nấu tan.cho vào khuôn để nguội. Lấy rau câu ra khỏi khuôn, dùng dao răng cưa thái cho đẹp.
Bò nướng lá lốt
Ít lá lốt thật tươi, to bản, không rách lá. Rửa sạch, để ráo, trải ra rổ, phơi nắng cho vừa ỉu lá, nếu ngày không nắng, phải chuẩn bị lá trước nửa ngày cho lá mềm.
Giò heo hầm hắc xì dầu
Chà xát gia vị cho thật thấm đẫm trong ngoài chân giò. Dùng chỉ hay lạt tre ràng chắc chân giò lại. Cho vào một cái nồi, đê qua 2 giờ cho thật thấm gia vị.
Nem chua (miền trung)
Lựa thịt nạc ở đùi sau, lạng bỏ mở, những mớ thịt bạng nhạng, dùng khăn mỏng lăn quanh miếng thịt, bóp đều cho nước thịt thắm vào khăn, cắt thịt thành từng miếng mỏng, trải thịr vào một khăn khác, để cho thịt thật ráo.
Bò bía
Chảo nóng cho tí dầu, cho con ruốc vào xào chín, kế cho củ sắn + cà rốt + đậu phộng vào xào chín đều, trút ra 1 cái rổ cho ráo nước.
Cách làm bông cải bọc chả
Ướp muối, tiêu, hành, tỏi, nước mắm với cá thác lác và quết dẻo, trộn hỗn hợp cá giò sống bọc quanh bông cải, chừa cuốn bông.
Cách nấu xôi đậu
Đây là một cách làm chín nếp dễ nhất, cho xôi ngon và được một việc rất quan trọng là người chưa biết nấu xôi bao giờ cũng không lo bị cháy, vì xôi coi vậy chứ hơi khó nấu
Canh chua chay
Dầm me, chế vào nồi canh, nêm vừa chua là được, nêm muối, đường, bột ngọt cho vừa ăn, nhắc xuống, cho các thứ rau ôm, ngò gai, ớt xắt nhỏ vào.
Bánh bao hấp
Khoét một lổ, để cục bột nổi alcienne vào giữa,để hai thứ bột này, xuống dưới bàn, để chút bột mì cho đều bàn, để bột không dính bàn và tay, nhồi lại cho đều , Phải nhồi lâu chừng nào, bột bánh càng xốp hơn.
Bánh phục linh (hướng dẫn cách làm)
Rửa sạch khuôn, để khô ráo. Chuẩn bị khay mâm rộng, xoa lên mặt khay và rắc vào khuôn ít bột năng khô đã để riêng rồi thổi sạch cho khuôn không bị dính
Tré Heo, Bò
Nắm thịt thành từng nắm như quả cóc, bỏ thịt vào lá chuối có trải sẵn lá ổi, cuốn tròn thịt. Dùng 1 lớp lá chuối xé nhỏ giống như cách làm nem, quấn ngang viên tré, túm gọn 2 đầu, cột chặt.
Mứt khế dẻo
Chọn khoảng 20 đến 30 trái khế chua, xanh, thật tươi, gọt bỏ cạnh mũi, chẻ dọc khế theo từng múi, tách bỏ hột, gọt bỏ vỏ xanh bên ngoài.
Tiểu long trầm thuỷ
Xếp thịt lươn vào trong búp hoa sen, buộc túm lại, đặt vào trong hấp chín. Khi lươn chín, dỡ ra ngoài, để nguội, dùng tay xé thịt lươn thành từng sợi dài. Dùng thịt lươn này làm món gỏi lươn thì tuyệt.
Bò sốt gan
Hành tây băm nhỏ, đậu Hoà Lan luộc chín, xào hành tây, tỏi cho thơm, cho gan gà vào xào cho đến khi chín, cho xốt cà chua, đậu Hoà Lan hạt, đường, nếu nhạt cho thêm muối.
Ngao xào lá Quế
Ngao luộc chín vừa tách vỏ đem rửa sạch bóc 1 bên vỏ bỏ vào xào cùng tỏi, tương ớt, tương cà chua. Trước khi ra đĩa cho lá húng quế.
Cocktail hoa quả
Đu đủ gọt vỏ, bỏ hạt, cắt miếng nhỏ cho vào nồi đổ ngập nước, đun sôi nửa chừng khoảng 5 phút thì vớt ra ngoài nhúng nước lạnh và để ráo hết nước.
Bánh xèo miền nam
Bánh xèo là món ăn dân dã nhưng vô cùng thơm ngon và được yêu thích bởi mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở khu vực miền Nam Việt Nam.
