Nấm mối

2015-02-12 09:58 PM

Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.

Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.

Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.

Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.

Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.

Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.

Bài viết cùng chuyên mục

Chè hoa cau ba miền

Hoà bột năng vào nước, cho khoảng 3 muỗng bột năng vào cái bát nhỏ , cho tí nước lọc hoà cho tan, xong đổ từ từ vào nồi nước đường, trong lúc đổ, nhớ lấy đũa.

Bột chiên ba miền

Lấy cái nồi bỏ gói bột gạo vô, đong đúng bảy chén ăn cơm nước rồi quậy tan. Bắt lên bếp bỏ muối, dầu vào quậy tiếp. Để lửa sôi rồi để lửa medium.

Cua bấy xào gừng hành

Cua bấy làm sạch bóc bỏ phổi, mai để ráo, ướp hành khô băm, tiêu bột, muối và một chút đường để ngấm (15 phút), sau đó cho trứng đánh tan vào ướp cùng. Tẩm cua vào bột mỳ khô rồi chiên vàng.

Xôi thập cẩm

Chảo nóng cho nước cốt dừa đợi bồng con, cho nếp vào đảo đều và nhanh tay đậy nắp lại cho nếp chín.

Bánh lọt

500gr dừa nạo, cho vào một túi vải mỏng, châm vào 1,5 lít nước ấm, nhồi vắt kỹ lấy nước. Nếu không tiện có túi vải thì dùng một cái rây cũng được, đặt rây vào một cái tô, châm nước nóng vào, rồi nhồi ép lấy nước cốt dừa.

Bò tái me

Ướp thịt bò với xì dầu, tỏi, tiêu, đường, dầu ăn. Làm nước mắm đường trộn thịt: 3 muỗng nước mắm + 3 muỗng đường nấu tan. Phi tỏi, xào tái thịt bò, cho nước me vào đảo nhanh tay.

Bò cặp vách

Trải thịt bò ra cuộn gan, mỡ heo, củ kiệu. Sau đó xiên que nướng, vừa nướng vừa thoa mật ong và tỏi phi.

Bò xào sa tế

Ướp thịt bò với xì dầu, tỏi, tiêu, ngũ vị hương, satế, dầu ăn. Phi tỏi, xào tôm khô, cho tương hột vào. Nêm đường. Xào thịt bò chín rồi đổ hỗn hợp tương hột vào.

Bò pía

Xào tôm khô với olive oil với hành cho thơm, củ sắn lột vỏ rửa sạch, xắt thành sợi dài mỏng, xào củ sắn với 2 muỗng canh olive oil cho chín.

Gỏi hành hương

Cho hết các nguyên liệu vào một cái khay sạch + ½ nước gỏi trộn đều. Bóp nhẹ cho ráo nước, tiếp tục cho ½ nứơc gỏi vào trộn đều.

Nem chua (miền trung)

Lựa thịt nạc ở đùi sau, lạng bỏ mở, những mớ thịt bạng nhạng, dùng khăn mỏng lăn quanh miếng thịt, bóp đều cho nước thịt thắm vào khăn, cắt thịt thành từng miếng mỏng, trải thịr vào một khăn khác, để cho thịt thật ráo.

Chân gà hầm ngũ vị hương

Trộn chân gà và tất cả nguyên liệu, cho vào nồi. Bắc nồi lên bếp, đun lửa cho đến khi thấy sôi thì vặn nhỏ lửa. Hầm khoảng 2 tiếng.

Cá bò da nướng

Cá bò rã đông, làm sạch, tẩm gia vị hỗn hợp: muối, tương, bột nêm, dầu ăn, ớt băm, tỏi băm để thấm 40 phút.

Pizza nhân thịt gà

Làm bột bánh: Khuấy bột nổi với đường và 4 thìa nước nóng, để bột nở 15 phút, nhồi bột mì với muối, dầu, bột nổi và nước, ủ 30 phút.

Gỏi mực

Mực lột bỏ lớp da bên ngoài, cắt bỏ hai con mắt, cắt đôi đầu mực, chẻ đôi con mực. Chà muối rửa sạch để ráo. Lạng xéo mặt võng trên con mực, xong xắc miếng vừa dùng.

Bò lúc lắc

Hãy dùng một cái vá có cán dài để thao tác xào thịt và lưu ý món bò lúc lắc luôn xào với chảo để thật nóng cho nên khi cho thịt vào dầu nóng sẽ bắn tung tóe ra khỏi chảo

Cuốn diếp

Trải lá cải ra khay, cho một ít bún vào giữa, đặt một miếng thịt, một miếng tôm, cuốn lại, dùng cọng hành trần buộc bên ngoài.

Bánh Crepes

Đập 3 trứng gà đánh cho nổi với đường, sau đó để bột mì vào dánh cho đều, đổ sữa vào từ từ, vừa đổ sữa vừa quậy cho bột đừng bị ốc trâu, sau cùng để muối, dầu

Tôm rang me

Giấy nhôm cắt thành những miếng chữ nhật có chiều dài vừa với kích thước con tôm, cuốn chặt từng con vào giữa các miếng giấy nhôm, chỉ cuốn phần thân.

Bánh tôm cổ ngư

Lấy 1 nhúm khoai thả vào chảo dầu, trong khi chuẩn bị sẵn 1 vá múc canh bột để đổ ngay vào phía trên của nhúm khoai và 1 con tôm bỏ vào sau cùng trên mặt bột và ịn nhanh xuống bột sống, đổ nhẹ chút xíu bột sau cùng lên mặt con tôm để tôm dính vào bột, càng nhanh càng tốt