Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Nghêu nướng mỡ hành
Nấu sôi mỡ cho hành vào khuấy đều nhắc xuống. Khuấy tan đường trong nước cho nước mắm + chanh + ớt tỏi vào khuấy đều, nêm có vị hơi mặn, ngọt và chua.
Bánh nướng
Cho đường và nước vào nồi bắc lên bếp cho đường sôi, để lửa nhỏ cho từ từ nước tro tàu vào, khi đường sôi bùng lên thì tắt bếp, để yên nồi đường không được quấy.
Bánh hạnh nhân: hướng dẫn cách làm
Nướng từ 8-10 phút hoặc cho đến khi các mép bánh vàng. Lấy ra khỏi giấy nướng ngay (bánh hạnh nhân sẽ dính nếu để nguội). Lấy ra và đậy lại.
Nem nướng
Trộn thịt và tất cả các gia vị, nhồi vài lần cho thịt được dai, sau đó vo viên tròn hoặc dẹp tuỳ ý.
Giò heo (đùi lợn) kho tầu
Giò heo cạo cho sạch sẽ lông bằnng cách (luộc sơ với nước sôi + gừng + 2 cù hành thaí miếng, nếu siêng thì chiụ khó nhổ hết lông đi) rửa sạch laị bằng nước lạnh rồi để raó nước.
Lẩu cá kèo miền nam
Cả hai món này đều được chấm với mắm me, một loại mắm đặc trưng của vùng Nam bộ có vị chua chua ngọt ngọt rất lạ miệng
Bồ câu cuốn mỡ chài
Lấy cây lụi cứ một miếng thịt bồ câu thì một miếng ba rọi cho vào trong miếng mỡ chài với thịt đem chiên vàng.
Xôi lạp xưởng nấm hương
Cho dầu ăn vào chảo đun nóng, cho nấm hương vào xào thơm, cho tiếp tôm mực khô, kỷ tử, tiếp đến lạp xường, cho xôi trắng vào xào cùng. Cuối cùng cho hắc xì dầu đảo đều là được.
Tarte au potiron (bánh tát bí rợ)
Để bột mì vào trong một cái tô lớn, để bơ đã chảy mềm ra, tán bơ ra hòa với bột mì, khuấy chính giữa một lỗ lớn, đập một hột gà, lấy cây dầm đánh từ từ.
Cách làm tràng lợn hấp gừng
Thái tràng thành miếng vừa ăn, Ướp gia vị gồm: nước tương, muối, đường, tiêu, gừng, ớt thái lát, Cho vào xửng hấp 3 phút cho ngấm gia vị.
Tôm càng nướng mật ong
Tôm càng nướng mật ong là một món ăn dân dã nhưng vô cùng hấp dẫn với hương vị thơm ngon, đậm đà. Món ăn này được chế biến đơn giản, không tốn nhiều thời gian và nguyên liệu.
Cách làm xôi nướng cuộn
Nướng bánh chuối nếp trên lửa than hồng hoặc lò ở nhiệt độ 180 độ C. Trở đều tay để lớp xôi bên ngoài vàng và giòn.
Cà chua dồn thịt chay
Trộn đậu hủ, nấm đông cô, bún tàu, ba-rô phi, gia vị: muối, xì dầu, đường, bột ngọt, tiêu, 2 muỗng cafe bột năng. Trộn đều và bóp cho nhuyễn.
Kem xoài
Đặt bát trứng lớn chảo nước nóng đun nhỏ lửa, dùng máy đánh trứng đánh tiếp cho đến khi hỗn hợp sệt lại thì nhấc khỏi bếp, đánh thêm khoảng 1 phút nữa cho nguội hẳn.
Nham gò công
Sử dụng khoảng 350 đến 500gr cua sống, cua đang có gạch, chà rửa cua cho sạch bùn đất, gỡ mai cua nạo lấy phần gạch trong mai cua
Cá thác lác muối xả ớt
Rửa sạch cá, lấy dao khứa ngang và đều trên 2 mặt thân cá rồi tưới nước mắm lên cho thấm đều chừng 5 phút. Tiếp đó cho dầu ăn vào chảo bắc lên bếp cho thật nóng rồi chiên cá khoảng 20 - 25 phút.
Gà luộc phết dầu vừng (dầu mè)
Gà làm sạch, nội tạng để riêng. Cho gà vào nồi, đổ ngập nước vào đun, cho chút muối và bột canh, hành củ, vài lát gừng. Khi nước sôi, vặn nhỏ lửa, đun vừa chín, vớt gà ra đĩa, rưới đều dầu vừng khắp mình con gà.
Bún tằm bì
Củ sắn bóc vỏ cắt miếng 3 cm, đậu phụ cắt 3 theo bề ngang, chiên vàng hai thứ, xắt mỏng củ sắn thái chỉ giả bì, đậu phụ xắt sợi giả thịt, củ kiệu bằm trộn vào bì, thịt, thính
Gỏi sứa Ninh Hòa
Ngâm với nước vo gạo, 1 ít phèn chua, ngày thay nước ngâm sứa 2 lần, đến ngày thứ 3 sứa teo nhỏ lại, vớt ra rửa lại với nước trong.
Gỏi ngó sen chay
Hoà một chút dấm, đừơng, muôí, và nước lạnh vào môt cái thau, Nếm chua chua, ngọt ngọt là đuơc. Sau đó bỏ ngó sen và carrot vào ngâm khoảng 2 tiếng. Vớt ra vắt nhẹ, để ráo.
Bún vịt xáo măng
Trước khi sữa soạn ăn, xếp bún vào mỗi tô, cho trên trên ít măng xào sẵn, rắc ít tiêu bột, cho lên trên dúm lá răm thái nhỏ, xong cho nước lèo nấu sôi lên trên.
Chả đùm
Lót miếng mỡ chài vào trong tô, vắt phần mỡ chài thừa ra ngoài miệng tô, cho hỗn hợp thịt gan băm vào tô cho đầy miệng tô, ém bằng mặt và chặt tay hỗn hợp, kéo phần mỡ thừa ngoài miệng tô đậy lên mặt thịt cho kín.
Cách làm cơm gà
Đùi gà rửa sạch, khứa hai bên mặt, cho vào đĩa sâu lòng, đem hấp cách thủy 30 phút, nhấc xuống, Cà rốt gọt vỏ, rửa, tỉa hoa cắt lát mỏng.
Cách làm dấm
Vật đựng phải rửa thật sạch, úp lại cho thật khô thật hết nước, rửa lại bằng nước đun sôi không dùng lu hũ có tráng ximăng vì chắc chắn là sẽ lànm hư giấm.
Sà lát chân bò con
Chân bò con làm sạch, bỏ vào nước đang sôi, bỏ vào nồi luộc chân bò con 1 bó rau thơm, đậy nấp lại và nấu 2h 30 phút với lửa nhỏ.
