Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Bánh chao
Nhồi bột bánh: bột mì, dầu ăn, đường bánh Trung Thu, nước tro tàu, nhồi cho đến khi bột bánh dẻo mịn. Ủ bột bánh khoảng 5-10 phút.
Bánh bò: hướng dẫn cách làm
Tưới nước rượu vào hỗn hợp bột, châm nước cốt dừa, hoặc nước dừa tươi, nước lọc, vào từ từ, vừa châm vừa nhồi thật kỹ cho thành khối mềm, dẽo mịn hơi ướt mặt
Bánh Choux
Trong khi nướng, thì nhìn bánh có vàng thì hảy mỡ lò ra, nếu mà mở nhiều lần, bánh sẽ bị xẹp, không nổi lên.
Cá lóc xào gừng
Cho 2 muổng súp dầu vào chảo, đợi cho dầu nóng thì bỏ hành củ, gừng xào cho hành chín. Cá cho vào chảo. Nêm vào cá cho mắm bột ngọt, muối, tiêu, ớt vào đảo đều. Khi đã chín thì cho hành, ngò vào.
Cỏi su hào
Su hào gọt vỏ, cắt khoanh tròn rồi xắt chỉ, xoài băm nhỏ, cà rốt chấn lượn sóng nhỏ, mỏng và đều, su hào đem xóc muối, và 3 muống canh dấm, khoảng 15 phút cho ra nước.
Xôi sắn
Cái chõ này được làm bằng những khúc gỗ có đường kính nhỏ, gỗ mềm đem về cắt khúc, đục rỗng giữa, tạo dáng đẹp như một đài hoa, thon nhỏ từ dưới lên trên.
Rau sốt cay
Giã tỏi, ớt trộn với mắm tôm. Giã nhỏ tôm khô, nêm nước mắm, đường, nước chanh rồi trộn nhuyễn. Trộn thêm thịt nạc, vẩy thêm vào một ít nước rồi cho vào chảo đun nhỏ lửa, khi chín bắc ra để nguội.
Bánh xèo miền nam
Bánh xèo là món ăn dân dã nhưng vô cùng thơm ngon và được yêu thích bởi mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở khu vực miền Nam Việt Nam.
Bồ câu quay da dòn
Cho bồ câu đã ướp vào lò, quay cho đến khi da bồ câu giòn và vàng đều, hoặc hấp chín bồ câu, vớt ra để nguộị, dầu sôi, xối lên mình bồ câu cho đến khi da vàng đều.
Bún khô xào giòn
Cho dầu vào chảo sâu đun nóng già, cho bún vào chiên giòn. Lưu ý ở nhiệt độ cao bún rất nhanh giòn chỉ mất từ 40 giây đến 1 phút, nếu để quá bún sẽ cháy đen. Đậu chiên vàng. Bún, đậu để ráo dầu, giữ ấm đậu.
Chả gà
Nướng chả phải bằng than hoa, nếu là than của cây nhãn và thêm một vài quả thông vào thì càng tốt. Chả gà là món lạ, độc đáo, không thể ăn bỗ bã như các thứ khác.
Chè hoa cau ba miền
Hoà bột năng vào nước, cho khoảng 3 muỗng bột năng vào cái bát nhỏ , cho tí nước lọc hoà cho tan, xong đổ từ từ vào nồi nước đường, trong lúc đổ, nhớ lấy đũa.
Những món ăn về Yến
Yến sào đã ngâm sạch - Nếu có hột sen tươi thì chỉ cần lột vỏ cứng, vỏ lụa, dùng một cây tăm xuyên bỏ tim trong hột sen, làm đến đâu thả ngâm trong thau nước sạch đến đó.
Thịt bò xào bông cải
Thịt bò thái để xào, uớp 1 thìa muối, một nửa thìa bột bắp, một nửa thìa dầu ăn, một nửa thìa dầu mè, để thấm khoảng 15 phút.
Dưa kim chi
Củ cải, cà rốt cũng làm y như vậy. Nếu muốn các thứ được giòn, sau khi xả nước lạnh, ngâm ngay vào nước có pha phèn chua độ 1 giờ, sau đó xả lại nước lạnh, vắt khô.
Cách làm tràng lợn hấp gừng
Thái tràng thành miếng vừa ăn, Ướp gia vị gồm: nước tương, muối, đường, tiêu, gừng, ớt thái lát, Cho vào xửng hấp 3 phút cho ngấm gia vị.
Chả ngô (bắp) chiên giòn
Ngô ngọt chọn loại non nếu nguyên bắp, rửa sạch, tách rời từng hạt, xát qua cho hết mày ngô, luộc với một chút nước cho chín mềm, vớt để ráo nước
Bách hoa tình yêu
Khuôn thoa dầu ăn, lót miếng hột vịt lên khuôn trét lớp giò sống vừa + gia vị + jambon + da heo + giò sống. Lót đầy khuôn, bọc miếng nylon lại dùng dây nylon cột chặt lại đem hấp 30 phút.
Gà hấp chanh
Chà gà với muối, để 10 phút rồi rửa sach, để thật ráo nước, rồi ướp với gia vị trên, để thấm 2 - 3 tiếng.
Cơm chiên Dương Châu
Cơm nấu chín ráo. Tàu hủ ky và mì căng (làm từ đậu nành) đem chiên vàng làm phá lấu với nước dừa tươi, cắt vuông mỗi cạnh 1 cm.
Lươn chiên giòn
Xào tỏi thơm, cho me vào nấu sôi, nêm nước mắm, muối, đường, nếm có vị chua, ngọt, mặn vừăn, cho gừng và ớt vào, không cho gừng quá sơm, sẽ làm mất mùi thơm.
Thịt bò bằm sốt cà chấm xà lách
Rau sống rửa sạch sẽ quay ráo, dùng dao bào lớn bào mỏng quả dưa leo theo hình tròn trộn đều vào rau cùng các loại rau thơm. Chú ý làm món sốt cho có độ sền sệt, không đặc mà cũng đừng lỏng cho dễ chấm rau.
Cá tai tượng chiên xù
Cá tai tượng sống làm sạch, bỏ mang ruột, ngâm trong nước muối khoảng 15 phút cho cá bớt nhớt, để ráo nước và chiên vàng đều (chảo nhiều dầu để cá mau chín) và xù đẹp.
Chè kho
Điểm khác nhau về nguyên tắc thành phẩm là chè đậu xanh sẽ bị nứt mặt và bở khi để nguội chứ không kết dính, chắc và dẻo như chè kho
Bánh bó mứt (hướng dẫn cách làm)
Nếu thích có thể tự tay làm bột nếp bằng cách chọn nếp ngon, vo sạch, để ráo, phơi khô, dùng chảo dày, rang nhỏ lửa cho đến khi nếp dậy mùi thơm mà vẫn còn sắc trắng, đem xay mịn
