Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Thỏ nướng
Ướp vào thỏ những gia vị muối, tiêu cho đều, xong trét sauce moutade cho đều và rưới chút dầu olive lên cho thịt đừng bị khô.
Cà dồn đậu hủ
Cà chua rửa sạch, cắt ra khoảng 1 phần 3 trái cà kể từ cuống xuống, cắt theo vòng tròn trái cà, dùng làm nắp, dở nắp cà ra móc ruột bỏ, rửa lại, để ráo nước.
Bánh kem nướng: hướng dẫn cách làm
Đổ qua cái chảo đã được chuẩn bị sẵn. Nướng 50-55 phút hoặc cho đến khi ở giữa bánh chín. Đổ kem chua lên trên, nướng thêm 5 phút. Để nguội 1 giờ, làm lạnh ít nhất 4 giờ.
Sườn nấu trái bơ
Sườn chặt miếng vuông độ 3 ngón tay, ướp vào sườn : muối, bột ngọt, hành tỏi băm nhuyễn. Cà chua bỏ hột cắt nhỏ, quả bơ gọt vỏ, bỏ hột, cắt miếng dài hoặc vuông để sẵn.
Bánh khoái nước lèo
Dùng chảo thật dày, như chảo gang hột mè chẳng hạng, nếu muốn khói nhiều thì dùng loại chảo lép, không mép của Việt Nam
Xôi lạp xưởng nấm hương
Cho dầu ăn vào chảo đun nóng, cho nấm hương vào xào thơm, cho tiếp tôm mực khô, kỷ tử, tiếp đến lạp xường, cho xôi trắng vào xào cùng. Cuối cùng cho hắc xì dầu đảo đều là được.
Chè sâm bổ lượng
Nhãn khô rửa sơ rồi ngâm cho nở, vớt nhãn ra chao cho sạch bụi bặm. Lấy nước ngâm nhãn lóng kỹ lại.
Mắm te
Người dân ở các vùng cửa sông ven biển ở Nam Bộ cứ đến mùa te là lũ lượt kéo nhau ra sông bắt te về làm mắm để dành ăn quanh năm, nếu có dư thừa thì đem bán.
Phi lê cá ba sa xào hạt điều
Lấy cá đã ướp gia vị xong, rãi qua một lớp bột mì, chiên sơ qua cho săn. Các loại rau cải xào lửa lớn, nêm nếm gia vị và thêm 1 muỗng cà phê tomato (đã pha với 1 muỗng súp nước ấm) để tạo màu.
Cơm sen cung đình
Lấy tròng đỏ trứng vịt muối trộn cơm. Cho dầu vào chảo phi với tỏi, sau đó cho tôm, xá xíu, cà rốt, hạt sen vào xào; nêm muối, tiêu, hạt nêm, ớt bột.
Cách làm bông hẹ xào sò lụa
Chảo nóng, phi tỏi thơm, cho bông hẹ vào xào, nêm muối, nước tương, tiêu đường, Bông hẹ chín tái, tắt bếp, cho sò lụa vào, trộn đều.
Súp cá hồi
Đun xương với 2,5 lít nước trong, nêm gia vị vừa miệng. Lửa liu riu, thả cá vào. Cá vừa chín, cho bột năng từ từ vào, khuấy đều tạo độ sánh.
Cách làm cơm cháy
Thịt bò rửa sạch thái miếng mỏng, băm thật nhỏ, Cho hai thìa dầu ăn vào chảo, đun nóng cho hành tỏi vào phi thơm rồi cho thịt bò vào xào chín tới.
Bánh tôm chiên
Tôm sú rửa, xóc ráo, ướp muối ớt, để ngấm 15 phút, cho vào rổ thưa ráo nước, xếp vào rổ hấp, cho vào xoong hấp chín, đem ra bóc vỏ + bỏ đầu chừa đuôi.
Cách làm chả nướng chay
Trộn đều hỗn hợp gồm: sả băm, tỏi tây, ớt, vừng trắng, xì dầu, muối, tiêu, đường, dầu hào, dầu ăn Ướp chả với hỗn hợp trên, để khoảng 3 giờ cho ngấm gia vị.
Cháo nấm tràm tôm thịt
100g nấm tràm. Nếu nấm tươi, rửa sạch với nước lạnh có pha chút muôị Nếu nấm khô, chỉ dùng 10g ngâm với chút nước ấm cho nấm nở mềm, xắt miếng nhỏ (nấm tràm khô có bán tại những hàng chạp phô ở nhiều chợ).
Bún riêu cá
Cà chua bỏ cuống, cắt dọc làm 6. Xương chặt nhỏ, rửa với chút nước cho muối sạch. Rủa lại để ráo. 5 lít nước lạnh nấu sôi, cho xương vào hầm lửa riu riu, vớt bọt. Xương mềm, lọc lại nước lèo cho trong.
Salad đậu
Ngoài đậu trắng và đậu đỏ, có thể kết hợp thêm các loại đậu khác như đậu Hà Lan, đậu bắp để tăng thêm màu sắc và hương vị.
Bào ngư xào cá mú
Cho tí dầu vô chảo, đun nóng rồi cho cá vào xào chín, chế nước chicken broth quậy tan với 1 tsp bột bắp, nước sệt lại thì cho phần cuông bông cải đảo đều với cá. Xắp cá như hình trên phần cải cho chính giữa.
Sò dương bóp thấu
Sò dương luộc sơ, khi thấy miệng sò hé ra là được. Nhấc xuống, tách lấy thịt, làm sạch ruột sò. Cho sò vào luộc lại vừa chín tới, vớt ra, để ráo, thái míếng mỏng. Ớt đỏ, muối, đường cho vào cối, giã nát.
Dưa giá muối
Pha hai thìa đường vào 3 thìa dấm lớn, một thìa gia vị cùng với một bát con nước đun sôi để nguội rồi đổ vào âu để muối giá. Khoảng 6-7 tiếng là giá có thể đã chua và ăn được.
Sà lát chân bò con
Chân bò con làm sạch, bỏ vào nước đang sôi, bỏ vào nồi luộc chân bò con 1 bó rau thơm, đậy nấp lại và nấu 2h 30 phút với lửa nhỏ.
Cá điêu hồng nướng lá sen
Cá điêu hồng làm sạch, rạch hai bên mình cá dài từ mang xuống đuôi để thấm gia vị và dễ chín. Trộn đều các gia vị ướp vào cá, để cho gia vị thấm khoảng 30 phút.
Cách nấu thịt đông
Xếp đậu cà rốt, mộc nhĩ vào đáy khuôn hoặc vao che â án, múc ra bát để nguội. Cho vào ngăn lạnh, khi dùng lấy mũi dao tách thịt ra, úp ngược xuống đĩa.
Cách làm chuối hấp mặt dừa
Cho vào nồi, đun lửa liu riu cho cạn nước, chuối chuyển sang màu đỏ, Pha bột gạo với phần nước dảo dừa còn lại, 50 g đường, màu và vani.
