Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Dinh dưỡng và ăn uống lành mạnh
Nắm vững các kiến thức cơ bản về dinh dưỡng đến sự hiểu biết các khái niệm về thực phẩm và vai trò của chất xơ, cholesterol, chất béo và calo trong một chế độ ăn
Cánh gà chiên (KFC)
Cánh gà rửa sạch thấm cho khô nước, nhúng cánh gà vào hỗn hợp sữa, bột khô cho hết vào 1 cái bao nylon, cho hết cánh gà vào túi nylon này, túm miệng túi rồi xoóch túi cho bột dính vào cánh gà.
Bánh Cafe
Cho sữa đặc có đường vào bát thủy tinh, đổ nước sôi vào 1/3 hộp chứa sữa khuấy đều, cho thêm nước nguội vào vừa đến miệng hộp, cho vào bát sữa khuấy đều.
Mắm chưng
Trộn hỗn hợp gồm: trứng, mắm, thịt băm, củ hành tím, ớt băm và gia vị cho vừa miệng. Chia hỗn hợp vào từng chén nhỏ (hoặc cũng có thể cho hết vào một bát lớn).
Khoai tây nhồi thịt
Dùng một thìa cà phê nhỏ moi ngay giữa ruột củ khoai, khoét thành một lỗ tròn sao cho củ khoai mỏng còn chừng non một phân là được.
Bò xào quả kiwi
Quả kiwi, dứa gọt vỏ cắt miếng dày. Ớt bỏ hạt cắt miếng vuông, hành cắt khúc. Thịt bò thái miếng ướp gia vị khoảng 30 phút đem rán qua, vớt lên cho ráo dầu.
Chả chưng chay
Ngâm bún tàu, nấm mèo, tàu hũ ky và kim châm trong nước ấm. Nếu dùng tàu hũ ky khô thì nên ngâm trong nước sôi. Tàu hũ miếng để ra rổ cho ráo nước. Thái nấm mèo và tàu hũ ky thành sợi nhỏ.
Gà tiềm
Cho bạch qủa, táo tàu, củ năng, nấm hương, kim châm, nước dừa tươi nấu mềm rồi bỏ nấm mèo, nấm rơm, đậu phộng, hạt sen, trần bì, nước tương và nêm vừa ăn
Cách làm đậu phụ ngũ vị
Đổ dầu vào chảo, đợi thật sôi thì cho đậu vào rán. Nếu dầu chưa sôi thì bột sẽ tách khỏi miếng đậu và dính vào đáy chảo, gây cháy khét
Đậu hũ kho tương
Đậu hũ cắt miêng nhỏ, đem chiên vàng. 1 phần nước lạnh + 1 phần sốt + đậu hũ chiên + 1 TSP tương hột, cho vô nồi, nấu sôi vặn lửa nhỏ lại, nấu khoảng 5 phút thì ăn được.
Cách làm tôm kho đánh
Phi thơm hành khô băm nhỏ với tỏi, xào thịt đến khi săn lại thì cho tiếp tôm vào. Nêm nước mắm và một ít đường, xào khoảng 2 phút.
Ba rọi xông khói trộn salad
Có thể nêm thêm muối, đường tùy khẩu vị người ăn. Tuy nhiên, cần lưu ý thịt ba rọi xông khói thường đã có sẵn vị mặn, có thể ảnh hưởng đến vị của món ăn.
Bún cá rô
Nếu cá có trứng, xẻ bụng lấy trứng ra rửa sạch, trong khi trứng còn sống, dùng dao rọc xé bỏ màng trứng, hoà tan trứng vào trong một chén nước lọc cho trứng rời nhau hẳn ra.
Soupe vây cá nấu cua
Trong nồi nước dùng, để cho nóng, bỏ vi cá vào, măng tây, xắt nhỏ như chừng 1 hay 1,50 cm, để vào nồi nước dùng, nêm nếm, muối, bột volaille (bột ngọt) cho vừa ăn.
Canh rau đay nấu cua và Cá cơm mồm kho tiêu
Bổ chén gạch cua khêu được vào nồi nước cua, bắc lên bếp thỉnh thoảng dùng đũa đảo nhẹ sát đáy để riêu không đóng dưới đáy, một lát thấy riêu nổi lên đầy trên mặt.
Rau sốt cay
Giã tỏi, ớt trộn với mắm tôm. Giã nhỏ tôm khô, nêm nước mắm, đường, nước chanh rồi trộn nhuyễn. Trộn thêm thịt nạc, vẩy thêm vào một ít nước rồi cho vào chảo đun nhỏ lửa, khi chín bắc ra để nguội.
Chè chuối nướng
Nếp chín, chờ cho nguội, múc ra 1 muỗng trãi đều trên plastic wrap, bỏ trái chuối vô, quấn lại cho kín hết trái chuối cho đều, đẹp...rồi lấy lá chuối quấn lại (hông có lá chuối cũng hông sao).
Cách làm mực chiên giòn
Chế biến món này cần phải có nhiều dầu. Dầu càng ngập, miếng mực chiên xong sẽ có độ xốp và giòn. Dầu sôi, cho mực vào chiên. Mực vàng, vớt ra để ráo dầu
Gỏi cuốn chay
Nấm rơm gọt ngâm nước muối, rửa sạch, tai nào lớn chẻ làm tư, nhỏ chẻ hai, vắt ráo, xào qua nếm chút muối.
Bánh chuối hấp miền trung
Thoa dầu vào khuôn, xếp xen kẽ một lớp chuối, một lớp bột. Hấp bánh chín trong, để nguội.
Bò nướng
Bò thái ra bò mỏng nhưng to miếng, ướp tỏi, xã, muối, tiêu, dầu mè, dầu hào, dầu xào, nếu làm theo bò thì không để dầu hào, dầu mè, mà để nước mắm.
Rượu tỏi
Mỗi lần dùng 40 giọt (compte gouttes) vào buổi sáng trước khi ăn và buổi tối trước khi ngủ. Vì lượng ít nên chế thêm nước sôi để nguội vào thì mới uống thành một ngụm. Uống liên tục cả đời.
Mứt chùm ruột
Đặt từng nắm chùm ruột khoảng 10 - 15 trái vào giữa hai mặt thớt, xoay nhẹ mặt thớt trên cho chùm ruột ra bớt nước chua, xả lại nước lạnh, để ráo.
Cá bơn tẩm rượu bỏ lò
Đổ rượu đỏ, muối, hạt tiêu, hành tăm thái lát vào chảo, xào bơ nhồi vào bụng cá sau đó bỏ lò trong 10 phút.
Ruột heo chiên dòn
Ngâm ruột heo trong dấm có pha muối, khoảng 15 phút. Chà sạch rồi rửa nước, lập lại cho đến khi không còn muì hôi nữa.
