Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Xôi cốm
Ðổ xôi cốm đường ra mâm, xới nhẹ cho tơi hạt, để nguội hẳn. Đậu xanh ngâm nước đãi sạch vỏ, đồ chín và cho vào cối giã nhỏ. Đậu màu vàng ươm, thơm, nhỏ, mịn tơi.
Chè nha đam (hướng dẫn cách làm)
Cho vào xoong 500 ml nước + đậu xanh nấu sôi, hớt bọt, bớt lửa, nấu trên lửa vừa đến khi đậu nở đều. Cho đường vào khuấy đều, tiếp tục nấu trên lửa vừa 10 phút
Cơm sữa nấu tôm
Tôm rửa sạch, cắt bớt râu và chân, bắc chảo lên cho ít bơ rồi bỏ tôm vào chiên (để lửa nhỏ), khi tôm vàng và gần chín thì bỏ tỏi, cà rốt, đậu petitpois, bắp hạt và xóc đều lên cho đến khi bơ hơi cháy.
Cách làm bò cuốn lá cải
Thịt bò thái con chỉ rộng 2 cm, dài 1,5 cm, sau đó cho vào bát ướp 1 thìa cà phê nước mắm ngon và một thìa cà phê mì chính để ngấm trong 10 phút.
Hướng dẫn cách làm bánh trứng dâu tươi
4 trứng gà tươi, tách riêng lòng đỏ và lòng trắng, đánh tan lòng đỏ với đường, 1 ống vang, cho dâu vào, trộn thật đều.
Bánh gà hấp
Để bột trong một cái chén. Đổ nước sôi vào, dùng đũa hay nĩa để quậy. Từ từ quậy trong nước lạnh, trộn cho đến khi bột nhào dính lại với nhau. Trên một cái bàn cán bột, nhào bột cho nhuyễn khoảng 5 phút.
Tương hột
Đậu nành đem loại bỏ hạt xấu và rác, cho đậu vào thau nước ngâm độ 3 giờ, vớt đậu ra, bóc đậu tróc vỏ, đải sạch, rửa lại nước lần nữa, để ráo.
Hướng dẫn cách làm bánh dừa nhân chuối
Trứng gà quấy với nước cốt dừa trên lửa nhỏ, tạo thành hỗn hợp sệt, mầu xanh lá. Chuối tây cắt lát mỏng. Hai miếng bánh mì sandwich xếp đôi, chan sốt trứng gà và nước cốt dừa lên mặt
Xôi bắp
Đổ nước vào xửng hấp, lót lá chuối vào xửng, cho bắp kế đến nếp, hấp chín nếp (khoảng 10 -> 15 phút) búng ít nước lên nếp cho nếp được chín và mềm đều. Khi xôi chín trút ra thau trộn đều
Chè chuối Thái Lan
Dừa nạo chắt lấy nước, đem đun với nước, đường, muối và lá nếp. Chuối bóc vỏ, luộc chín, vớt ra. Bổ đôi, cắt ngắn khoảng 4 cm.
Vằn thắn chiên giòn
Ủ lá vằn thắn bằng vải thưa. Cho tôm, thịt, măng, rau mùi, xì dầu, củ hành, gia vị vào bát lớn, trộn đều.
Cơm nước dừa
Vo gạo cho sạch, để ráo nước. Dừa khô nạo , vắt lấy 1 tô nước dảo và độ 1/2 chén nước cốt. Lấy nước dảo ngâm gạo với chút muối, liệu cho vừa ngập gạo, ngâm độ 10 phút
Thịt heo kho tộ
Cho thị heo + hành + 1 tsp nước màu + tiêu + nước sốt + 1/2 cup nước lạnh vô 1 cái tộ, nấu sôi rồi vặn lửa nhỏ lại, nâu cho đến khi nước thịt nổi bọt khoảng 2 phút là được.
Sườn chua ngọt (kiểu Tàu)
Chảo dầu nóng cho từng miếng sườn vô chiên (vặn lửa xuống medium low) chiên cho vàng đậm 1 chút. chiên cho hết sườn rôi đổ dầu trở lại hũ đựng.
Kem lòng trắng trứng luộc: hướng dẫn cách làm
Múc mỗi lần một muỗng canh hỗn hợp cho vào trong nước nóng. Luộc chúng trong nước trong 5 - 7 phút trên lửa nhỏ. Lọc và để qua 1 bên khoảng 10 phút cho nguội. Trộn với kem vani.
Cách làm lẩu rau
Đun nước dùng thật sôi, cho khoai, cá vào đun tiếp, phải để nồi nước sôi liên tục tới lúc cá chín kỹ, khoai mềm nhừ là được.
Sa lát thập cẩm kiểu Pháp
Đưa ớt Đà Lạt vào nướng trong lò, cho hơi cháy vỏ, lấy ra gói giấy nhôm, để nguội, lột vỏ, bỏ hột, xắt sợi.
Cách làm cá nấu dấm
Mỡ còn lại cho gốc hành và quả dọc vào xào thơm, trút sang nồi nước dùng để sôi lại mới bỏ cá vào, cho tiếp tục đun nhỏ lửa sôi lăn tăn.
Gỏi bóng cá hạt điều
Trộn củ hủ dừa, ớt sừng, rau răm, bóng cá, nấm tuyết cho đều, rưới nước gỏi đảo đều cho thấm.
Các làm tôm hùm luộc
Món hải sản này ăn cùng với muối tiêu, sốt mayonaise và rau xà lách các loại, tuy hơi sang trọng một chút nhưng có thể cải thiện cho bữa ăn cuối tuần.
Bún cá hồi (Salmon)
Sau khi trộn đều, cho tô nước ướp vào microwave oven trở lại, nấu tiếp 1 phút hay 1 phút rưỡi cho sôi lên.
Bánh cua với nước xốt chua
Bắc chảo lên bếp, cho dầu vào, khi dầu sôi mới bắt đầu rán bánh, Dùng muỗng nhỏ để định hình từng chiếc bánh cho vừa ăn.
Bánh Sôcôla: hướng dẫn cách làm
Nướng trong 15 - 20 phút hoặc cho đến lúc mặt dưới bánh hơi vàng nâu. Để nguội trong 2 phút và lấy bánh ra khỏi vĩ nướng rồi để nguội hẳn.
Bánh chuối hấp
Bóc vỏ chuối, ngâm với nước muối loãng 30 phút, xả nước, để ráo, thái khoanh tròn dày 5mm, Ướp chuối với 150gr đường, 1 lít nước dão dừa, 1 tí muối.
Chè đậu xanh
Đậu xanh ngâm vào nưước ấm đến khi ngấm thì đãi cho sạch vỏ, cho đỗ vào nồi ninh đến khi đỗ thật chín, cho đưường vào tiếp tục ninh đến khi đậu sánh.
