Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Bí xanh kho
Bí xanh gọt bỏ vỏ, bỏ ruột, hạt, khía thành từng khúc nhưng không để đứt rời, nấm hương, gừng cắt miếng, hành hoa cắt khúc ngắn.
Cách làm lươn xào sả ớt
Dầu nóng, cho tỏi, sả, ớt vào xào thơm, cho lươn vào xào săn lại, Cho thêm một ít nước, đậy nắp lại khoảng 10 phút cho thịt lươn mềm.
Các làm tôm hùm luộc
Món hải sản này ăn cùng với muối tiêu, sốt mayonaise và rau xà lách các loại, tuy hơi sang trọng một chút nhưng có thể cải thiện cho bữa ăn cuối tuần.
Cá ướp thính
Thính ướp cá được làm bằng đỗ tương và gạo nếp cái rang. Khi ướp, dưới đáy vại phải rắc một lớp thính khá dày. Sau đó xếp cá, một lượt cá lại một lượt thính phủ trên cá.
Bánh pho mát: hướng dẫn cách làm
Nướng 35 phút hoặc cho đến khi phần giữa nức ra khi dùng tay sờ nhẹ vào bánh. Để nguội và đặc kem, bánh xoắn sôcôla lên trên. Dùng khi bánh đã lạnh. Để phần dư vào tủ lạnh
Cách làm chả cá
Gọt vỏ riềng và nghệ, giã nhỏ, sau đó cho nước vào để vắt lấy nước cốt, Lọc mắm tôm và bỗng để lấy nước cốt ướp cá với nước gừng riềng, nước mắm tôm.
Giả cầy
Cách chế biến cũng chẳng khó khăn gì. Một cái chân giò xách về lúc nửa buổi là xong, nhưng phải là cái chân giò sau mới nây thịt và mua thêm vài ba chiếc móng giò.
Cháo môn lươn
Bước kế tiếp ta cho củ môn ngọt (củ giáo đã gọt sạch) vào nồi nấu chung với gạo, đến khi mềm thì tiếp tục để những tàu môn được cắt ngắn sẵn (dài khoảng 5 phân) vào nồi và nêm nếm gia vị.
Bánh mì hấp
Bắt chảo dầu lên, để cũ hành, tỏi và xã vào xào sơ, cho thơm. Sau đó để thịt bò xây với thịt heo xây vào ( để lửa lớn ) để gia vị vào ( muối, tiêu, nước mắm) đừng xào thịt chín quá.
Cách làm cá nướng chanh
Quạt hồng than hoa, đặt cá vào vỉ rồi nướng, Trong quá trình nướng, vắt lấy nước cốt chanh trộn với dầu ăn và rưới đều lên mình cá
Thịt dê xào lăn
Không nhất thiết món xào lăn phải có thêm loại phụ gia này nhất là khi dùng để ăn cơm nhưng nếu để phục vụ quý ông khi uống bia thì các bà nội trợ VN thường cho thêm vào ít hột đậu phụng rang vàng, đải vỏ.
Cách nấu thịt đông
Xếp đậu cà rốt, mộc nhĩ vào đáy khuôn hoặc vao che â án, múc ra bát để nguội. Cho vào ngăn lạnh, khi dùng lấy mũi dao tách thịt ra, úp ngược xuống đĩa.
Mắm chưng
Trộn hỗn hợp gồm: trứng, mắm, thịt băm, củ hành tím, ớt băm và gia vị cho vừa miệng. Chia hỗn hợp vào từng chén nhỏ (hoặc cũng có thể cho hết vào một bát lớn).
Cá bao xoài tẩm bột rán
Cá quả thái miếng dày khoảng 0,6 cm, dài 6 cm, rộng 3 cm, sau đó xẻ làm đôi nhưng không rời ra, xoài gọt vỏ, thái miếng mỏng 0,3 cm, dài 5 cm, rộng 2 cm.
Chè tứ quả
Xí muội ngọt rửa nước ấm, cho vào rổ thưa để ráo nước, mỗi trái cắt thành bốn miếng. Nhãn nhục + táo đỏ rửa nước ấm để ráo.
Canh măng nghêu
Bắc một nồi nước dùng riêng, bỏ hỗn hợp đã xào vào nồi nước dùng đã đun sôi, đun khoảng 30 giây cho có mùi thơm của mắm ruốc và vị chua của măng
Mứt me
Me ngâm nước lạnh ngập mặt + muối mặn. (nếu me dầy vỏ thì ngâm 4 giờ; nếu me mỏng vỏ thì ngâm 2 giờ). Vớt ra đập dập cuống, dùng dao gọt vỏ me, xâm đều, lấy hột, xả thật sạch, để ráo.
Bún sứa
Quết dẻo cá thu với đầu hành, chút nước mắm, tiêu. Một nửa phần cá, viên thành từng viên tròn nhỏ đem rán vàng. Nửa phần cá còn lại ém vào khuôn, thoa lòng đỏ trứng lên trên, đem hấp chín, để nguội, thái miếng vừa ăn.
Cách làm hoa bí xào nghêu
Ướp nghêu với gia vị gồm: một ít muối tiêu đường để ngấm gia vị khoảng 10 phút, Chảo nóng, phi tỏi thơm, cho nghêu vào xào với lửa lớn.
Chả nướng chay
Ướp chả với hỗn hợp trên, để khoảng 3 giờ cho ngấm gia vị. Thỉnh thoảng, dùng tay trộn đều. Khi trộn nhó bóp nhẹ cho miếng chả ngấm gia vị.
Bánh ướt tôm chấy
Tôm luộc với nước sôi, tôm chín mang ra bóc vỏ, dùng khăn sạch quấn tôm lại vắt cho tôm khô rồi mang đi giã nhuyễn, khi tôm đã nhuyễn mang ra ướp một ít muối, tiêu, bột ngọt.
Càng cua xốt nấm miền trung
Nạc cua ướp 1 phần 4 muỗng cà phê muối, tiêu, dầu mè, nửa muỗng cà phê đầu hành lá, để ngấm gia vị 15 phút, xào cua với nửa muỗng canh dầu.
Thỏ nấu rượu vang
Củ hành nhỏ và tỏi lột vỏ, rửa sạch, xắt mỏng, bằm nhỏ, phân nửa củ hành còn lại lột vỏ, rửa sạch, để nguyên củ.
Cách làm tràng lợn hấp gừng
Thái tràng thành miếng vừa ăn, Ướp gia vị gồm: nước tương, muối, đường, tiêu, gừng, ớt thái lát, Cho vào xửng hấp 3 phút cho ngấm gia vị.
Cá hủn hỉn kho tiêu
Đặc biệt là phải để tiêu nhiều một chút, và cho nước màu vừa phải để khi kho xong cá, có màu vàng ngà trông ngon mắt.
