Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Xôi vò
Nếp vo sạch, ngâm độ 5 giờ (tiện nhất là ngâm cách đêm cho khỏi mất thì giờ) đem ra đổ vào một cái rổ, cho ráo nước.
Lươn nướng sả ớt sa tế
Lươn làm sạch nhớt với giấm, mổ dọc bụng bỏ ruột, lấy gân máu, sau đó khứa từng rãnh trên cách nhau khoảng 3cm doc theo bụng lươn.
Hủ tiếu Mỹ Tho
Xương ống rửa sạch, sau đó bỏ vô nồi luộc sơ, cho nước sôi cỡ 3 đến 5 mins, cho ra chất dơ hết, đổ ra rửa thật sạch, sau đó bỏ lại vào nồi, thêm nước bắt lên bếp nấu.
Cháo sườn
Sườn rửa sạch, chặt miếng vừa ăn, cho vào nồi đổ ngập nước, đun sôi. Mở vung nồi sườn, vớt hết bọt để nước ninh xương được trong. Đậy vung, vặn nhỏ lửa ninh khoảng 1 giờ.
Tôm cuốn bánh hỏi
Sau đấy pha muối, bột ngọt, tiêu vào nước dừa xiêm và bỏ tôm vào ngâm khoảng 15 phút cho tôm thấm, Chuối chát gọt vỏ, bào mỏng ngâm nước pha giấm.
Khoai tây chiên giòn
Khoai tây gọt vỏ, bào mỏng. Nước lạnh pha muối, vắt chanh vào, bỏ khoai tây vào ngâm ngập mặt 15 phút, rửa sạch, dùng vải mùng sạch thấm cho ráo khoai.
Bánh bột nếp: hướng dẫn cách làm
Lường bột nếp trong một cái chén vừa, tạo một cái lỗ ở giữa bột và đổ nước sôi vào đó, dùng đũa hoặc nĩa khuấy đều cho bột nhào có đủ độ ẩm, thêm nước lạnh.
Gà chiên tiêu
Giã nhỏ hành khô, tỏi trộn lẫn vào cánh gà, để tiếp một giờ đồng hồ cho ngấm, lấy cánh gà ra, loại bỏ mảnh vụn hành, tỏi bám trên mặt, dùng giấy thấm khô cánh gà.
Bánh bột nếp
Rang hạt mè trong một cái chảo với nhiệt độ vừa, lắc chảo thường xuyên khoảng 5 phút cho mè vàng, đổ ra một cái chén nhỏ và trộn chung với các nguyên liệu làm nhân còn lại. Để qua một bên.
Cá cơm chiên giòn
Chiên từng ít cá một, dầu không để sôi mà chỉ canh lửa cho nóng rất nhẹ, bỏ thử một con cá vào thấy chỉ sôi lăn tăn và phải 1 hoặc 2 phút sau con cá mới vàng là độ nóng đúng.
Mi vịt tiềm
Rửa xương heo, trụng nước sôi. Hành tây nướng sơ, gừng đập dập, tiêu nguyên hột rang sơ, chút muối, dường, bột ngọt cho tất cả vô nồi nấu nước lèo (hớt bọt thường xuyên).
Dưa giá muối
Pha hai thìa đường vào 3 thìa dấm lớn, một thìa gia vị cùng với một bát con nước đun sôi để nguội rồi đổ vào âu để muối giá. Khoảng 6-7 tiếng là giá có thể đã chua và ăn được.
Bò tái chanh
Củ hành trắng và sả xắt mỏng bỏ vào tô khác, cho chút muối, đường vô trộn đều cỡ mười phút sau, rồi vắt chanh và đổ nước mắm pha sẵn vào chung, mêm vừa miệng.
Sakê chiên giòn
Ướp sakê với muối tiêu. Bột chiên giòn pha đặc. Dầu nóng, nhúng từng miếng sakê vào bột, thả vào dầu nóng chiên vàng. Vớt ra để ráo dầu.
Nem bưởi
Đầu tiên, khi trái bưởi lấy được ruột rồi, gọt bỏ lớp da the mỏng bên ngoài vỏ, xắt mỏng từng miếng rồi đem phơi nắn cho héo
Chanh muối
Dùng hũ có miệng rộng vừa đủ, trộn đều cam thảo với muối, sắp vào đáy lọ một lớp muối, trải lên một lớp chanh, phủ muối lên lớp chanh rồi làm tiếp một lớp chanh khác, đến một lớp muối.
Hướng dẫn cách làm bánh trứng dâu tươi
4 trứng gà tươi, tách riêng lòng đỏ và lòng trắng, đánh tan lòng đỏ với đường, 1 ống vang, cho dâu vào, trộn thật đều.
Tôm càng nướng dùng với sốt me
Đối với nước chấm thì dùng nước hòa tan me. Sau đó, dùng nước me này bắt lên nên cho nước sôi và bỏ đường, muối, ớt, rau mùi, tỏi bầm nhuyễn và bột.
Gà xào xả ớt
Thịt gà thái miếng mỏng vừa ăn, ướp với (1/2 tsp muối + 1/2 tsp bột ngọt + 1 tsp baking soda + 1 TSp dầu ăn + 1/2 TSP bột bắp) trộn đều để thấm 30 phút.
Nem nướng thủ đức
Thịt heo mua loại nạc vai, có tí mỡ nhờ họ xay nhuyễn ra, nhờ họ xay 3 lần cho nhuyễn, có chợ thì họ nice họ xay dùm 3 lần, còn đa số là chỉ 2 lần là max
Cơm thái cực
Màu vàng cam: Xào cà rốt, 1/2 nấm rơm, 1/2 củ cải mặn, 1/2 thịt nguội, 1/2 cơm vào đảo đều. Cuối cùng cho lòng đỏ trứng muối. Nêm vừa ăn.
Canh măng nghêu
Bắc một nồi nước dùng riêng, bỏ hỗn hợp đã xào vào nồi nước dùng đã đun sôi, đun khoảng 30 giây cho có mùi thơm của mắm ruốc và vị chua của măng
Bánh Sôcôla: hướng dẫn cách làm
Nướng trong 15 - 20 phút hoặc cho đến lúc mặt dưới bánh hơi vàng nâu. Để nguội trong 2 phút và lấy bánh ra khỏi vĩ nướng rồi để nguội hẳn.
Bánh bó mứt (hướng dẫn cách làm)
Nếu thích có thể tự tay làm bột nếp bằng cách chọn nếp ngon, vo sạch, để ráo, phơi khô, dùng chảo dày, rang nhỏ lửa cho đến khi nếp dậy mùi thơm mà vẫn còn sắc trắng, đem xay mịn
Nấm đông cô nhồi đậu hũ
Su su, bắp cải, cà rốt, cắt nhỏ nấu với 1 lít nước, hầm nhỏ lửa (lấy khoảng 1 bát làm nước dùng chay).
