Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Bánh cuốn thịt
Bắc chảo lên bếp, cho ít dầu vào đun nóng, cho hành tỏi bằm vào phi xào thơm cho thịt và nấm mèo vào xào, nêm ít muối, tiêu, đường, bột ngọt và xào cho nhân thấm gia vị, nhắc xuống để nguội.
Bò bía
Chảo nóng cho tí dầu, cho con ruốc vào xào chín, kế cho củ sắn + cà rốt + đậu phộng vào xào chín đều, trút ra 1 cái rổ cho ráo nước.
Nem hải sản
Mở rộng bánh đa nem, cho một chút nhân vào rồi cuộn tròn lại sao cho nhân không hở ra ngoài. Khi dầu nóng già thì cho nem vào rán: (Chú ý để cho nhỏ lửa trở thật đều để nem không cháy mà vẫn vàng đều).
Bò cuốn lá lốt
Trộn thịt, mỡ với gia vị cho thật đều, Muỗng cà phê múc hơi đầy vun cho vô lá lốt gói lại, như cuốn chả giò nhỏ.
Cánh gà chiên mật ong (KFC)
Gia vị của nước sốt tất cả cho vào 1 cái nồi nhỏ , vưa nấu vừa khuấy (lửa vừa thôi) cho đến khi các gia vị hoà tan đều.
Bánh cuộn cam tươi
Cam gọt bỏ vỏ tách múi sao cho phần tép vẫn còn nguyên khối, ướp cam với 50 g đường trong khoảng 10 phút cho ngấm đều.
Bò tái me
Ướp thịt bò với xì dầu, tỏi, tiêu, đường, dầu ăn. Làm nước mắm đường trộn thịt: 3 muỗng nước mắm + 3 muỗng đường nấu tan. Phi tỏi, xào tái thịt bò, cho nước me vào đảo nhanh tay.
Cơm bò lúc lắc
Thịt bò rữa, cắt miếng nhỏ cở 1 lóng tay, cho vô tô, cho dầu hào, đường, xíu bột ngọt, hành tráng, green và red pepper cắt nhỏ chừng lóng tay.
Thịt sồng muối mặn
Một đùi heo, cần nhất là thịt phải tươi, nếu thịt đông đá thì không thể làm được, mà thịt có thể bị hư trước khi thành những đùi jambon thơm, ngon.
Sườn cừu nướng
Tẩm ướp sườn cừu với tiêu, muối, 3 thìa dầu ôliu và 2 loại lá thơm trong 10 phút cho ngấm rồi nướng trên dàn nướng đến khi chín tới (mức độ chín hay tái theo yêu cầu của từng người).
Bánh mì hấp
Bắt chảo dầu lên, để cũ hành, tỏi và xã vào xào sơ, cho thơm. Sau đó để thịt bò xây với thịt heo xây vào ( để lửa lớn ) để gia vị vào ( muối, tiêu, nước mắm) đừng xào thịt chín quá.
Cá chim sốt chua ngọt
Cá làm sạch, rồi lau khô, khứa 2 lằn trên thân cá (cả 2 mặt). Cho dầu vào chảo đun nóng rồi cho cá vào chiên dòn và vàng đều 2 mặt. vớt ra & sắp vào dĩa .
Cách làm nem rau
Thịt lợn băm nhỏ cùng hành hoa. Mộc nhĩ và nấm hương ngâm nở, nhặt rửa sạch, thái chỉ. Củ đậu, su hào, cà rốt, gọt vỏ, rửa sạch và thái chỉ.
Cuốn ram Huế
Bằm nhỏ thịt nạc, nấm mèo, hành lá, bún Tàu ướp gia vị vừa ăn và trộn đều. Bánh tráng cắt làm 6, cho hỗn hợp đã trộn vào miếng bánh và gói lại theo hình tam giác.
Cách làm nộm phổ tai
Ức gà luộc chín, xé sợi, bỏ xương, Bóp dưa leo, cà rốt với muối, xả sạch, vắt ráo, Trộn nước cốt chanh với 4 thìa đường, 4 thìa cà phê nước mắm
Cách làm cá hấp mía
Ướp cá với muối, tiêu, đường, nước mắm, hành tỏi băm, Để ít phút cho thấm gia vị, Cho ít rau răm vào bụng cá, Xếp mía dưới khay, đặt cá lên trên.
Lươn nướng mè xốt tương cay
Cho nguyên khay lươn vào lò nướng ở nhiệt độ 180 độ C nướng 15 phút cho lươn chín, sau khi lươn chín cho ra đĩa.
Cơm chiên bí đỏ
Nấu cơm với nước dừa tươi, cắt ngang đầu bí, giữ lại làm nắp. Hấp chín bí, cạo bỏ ruột, lấy phần thịt trộn với cơm.
Cơm cuốn trứng
Dùng lớp vỏ trứng ra mâm sau đó để lớp nấm mèo và lần lượt để lớp cơm khoảng 1cm. Kế tiếp lần lượt bỏ thịt heo xông khói, gà, cá rốt, tàu hủ, cà chua và chính giữa để vài cọng hành là.
Bí rợ bào chiên
Trong một chảo (loại không dính) để chút bơ + dầu vào; Khi dầu bơ bắt đầu nóng, thì lấy một cây muổng lớn, múc để vào chảo, để cho bí hơi dẹp xuống một chút, cứ lần lượt múc để đầy chảo.
Thỏ nướng mu tạt
Món thỏ này có thể nướng trên lửa than thì ngon hơn, nhưng thịt sẽ hơi khô, cho nên trong khi nướng lên chế vào thỏ chút nước pha sau đây.
Bún tằm bì
Củ sắn bóc vỏ cắt miếng 3 cm, đậu phụ cắt 3 theo bề ngang, chiên vàng hai thứ, xắt mỏng củ sắn thái chỉ giả bì, đậu phụ xắt sợi giả thịt, củ kiệu bằm trộn vào bì, thịt, thính
Chân gà hầm ngũ vị hương
Trộn chân gà và tất cả nguyên liệu, cho vào nồi. Bắc nồi lên bếp, đun lửa cho đến khi thấy sôi thì vặn nhỏ lửa. Hầm khoảng 2 tiếng.
Gỏi hành hương
Cho hết các nguyên liệu vào một cái khay sạch + ½ nước gỏi trộn đều. Bóp nhẹ cho ráo nước, tiếp tục cho ½ nứơc gỏi vào trộn đều.
Chem chép nướng
Cắt mussel ra nhỏ như hạt lựu, rửa vỏ sạch để qua 1 bên. Trộn tất cả chung vào một cái thau, đợi khoảng 1 tiếng.
