Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Sườn nướng lò (món Thái)
Oven mở BROIL 475 F, xắp thịt vào khay nướng, cho miếng vỹ nướng lên tầng cao nhất trong lò, và cửa lò mở hé 1 chút.
Cách làm canh chua bông so đũa cá rô đồng
Cho ít nước vào me vắt nước cốt. Cá rô chiên vừa chín cho vào nồi nước dùng, nêm me, nước mắm, đường, nấu sôi nhỏ lửa cho nước canh không đục.
Chả tôm
Bánh tráng cắt làm đôi thoa lòng trắng hột vịt lên để bánh tráng mềm, đặt tôm lên trên, rê tôm tràn dài tới 2 đầu bánh tráng và cuốn lại, sau khi cuốn, chả tôm thật thon, đều, đẹp, không quá mập nhìn chả tôm rất xấu.
Bánh lổ tai heo
Thoa chút nước lên miếng bột trắng, rồi đặt miếng bột vàng lên trên. Thoa thêm nước lên miếng bột vàng, rồi từ từ cuốn lại, nhớ khi cuốn phải nén cho nó dính vào nhau.
Bánh ngô thịt gà
Cho ngô vào hấp chín, trộn đều bột với trứng gà, cho nước dùng từ từ vào đến khi bột có độ sánh, nêm gia vị và một ít dầu vừng, cho thịt gà vào hỗn hợp, trộn đều.
Gà xào miến
Gà luộc chặt miếng vừa ăn. Ngâm miến vào nước cho mềm, trụng sơ qua nước sôi để ráo. Rửa sạch nấm hương, thái lát mỏng. Rửa sạch ớt chuông và cần tây, thái vừa ăn. Bóc vỏ hành tây, rửa sạch, thái mỏng.
Chả gà
Nướng chả phải bằng than hoa, nếu là than của cây nhãn và thêm một vài quả thông vào thì càng tốt. Chả gà là món lạ, độc đáo, không thể ăn bỗ bã như các thứ khác.
Lươn nhồi
Cho thịt lươn, thịt bằm+ nấm hương+ hành tây + bún tàu + hột gà+ vào trong 1 cái tô, trộn đều + thêm tỏi bằm nhỏ vào+ nêm muối + tiêu + bột nêm+ nước mmắm cho vừa khẩu vị.
Bánh xèo miền nam
Bánh xèo là món ăn dân dã nhưng vô cùng thơm ngon và được yêu thích bởi mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở khu vực miền Nam Việt Nam.
Kim chi (Korea)
rộn nước mắm, mắm tôm, ớt bột, nước cơm, vừng, đường, nha và các loại thực phẩm đã được thái chỉ cùng với tỏi, gừng giã nhỏ (đây là nguyên liệu chính để muối kim chi, khâu này rất quan trọng).
Chuối chưng: hướng dẫn cách làm
Nếu không có sẵn vôi hoặc không thích dùng thì cứ cắt mỏng khoai rồi nấu và canh kỹ cho khoai vừa chín tới, đừng để khoai chín mềm. Để nguội, lột vỏ, cắt miếng vuông nhỏ chừng nửa ngón tay cái.
Bún bò Huế
Thịt bò và giò heo rửa sạch, bắt nồi nước sôi trụn sơ qua thịt heo luộc lên, khi sôi nhớ vớt bọt rồi để lửa riu riu, hầm tới khi thịt mềm là được nhưng nước phải trong.
Trình bày đĩa cam
Xếp các múi cam đều xung quanh một đĩa tròn tráng. Có thể xếp chồng các múi lên nhau cho đầy đĩa. Nếu ít người dùng, thái một khoanh cam đặt vào giữa, xung quanh xếp các múi.
Thịt luộc giầm tương
Nước sôi, cho thịt vào nồi luộc chín, vớt ra, ngâm thịt trong thau nước đá cho miếng thịt săn lại, để khoảng 10 phút, vớt ra.
Ngọc trân châu
Ướp thịt heo xay với tỏi + hành + muối đường + bột ngọt + tiêu và bột bắp (corn starch), nêm vừa ăn (vị lạt thôi, đừng mặn nhen) vo viên tròn theo ý mình. Nếu thích trứng cút thì cho dô.
Cách làm chuối xốt caramen
Cho đường, 1 bát nước và nước cốt chanh vào chảo, để nhỏ lửa, Dùg đũa khuấy đều cho đường tan. Khi đường chuyển sang màu vàng, tắt bếp.
Tôm tẩm bột
Sau 15 phút, tôm nhúng qua bột mì, sau đó nhúng qua nước trứng gà và cuối cùng nhúng qua bột thính bánh mì. Lấy tay ép cho bột dính vào tôm chừa lại phần đuôi
Gỏi gà măng kim chi
Thịt gà rửa, thấm khô, dùng mũi dao châm đều. Khuấy đều xì dầu + tiêu + muối + 1 thìa cà-phê đường + 2 thìa canh dầu ăn + tỏi băm nhuyễn, xát đều lên thịt gà, để ngấm gia vị 2 giờ.
Giò heo (đùi lợn) kho tầu
Giò heo cạo cho sạch sẽ lông bằnng cách (luộc sơ với nước sôi + gừng + 2 cù hành thaí miếng, nếu siêng thì chiụ khó nhổ hết lông đi) rửa sạch laị bằng nước lạnh rồi để raó nước.
Mứt gừng dẻo
Gừng gọt vỏ, xắt sợi ngâm với nửa trái chanh trong 1 tiếng. Sau đó rửa sạch, luộc sơ trong nước nóng với 1/2 trái chanh, xả nước lạnh và để ráo.
Sườn non sốt chua ngọt miền nam
Sườn rửa sạch để ráo nước, Ướp vào sườn 2 TSp nước hành + 1 TSP nước mắm + 1/2 tsp bột ngọt + tí tiêu. Trôn đều, để thấm 1 giờ.
Gà nướng bột muối
Lượng muối cho vào bột càng nhiều thì gà càng thấm mặn, nếu cho quá nhiều muối, bột sẽ không nhồi được. Và vì là nướng với bột + muối, nên gà, vịt không nên uớp thêm muối, sẽ bị mặn.
Gỏi bóng cá hạt điều
Trộn củ hủ dừa, ớt sừng, rau răm, bóng cá, nấm tuyết cho đều, rưới nước gỏi đảo đều cho thấm.
Lẩu dê tiềm thuốc bắc
Dê đem thui (nướng cho vàng da, cháy tí ở mặt thịt). Chặt miếng vừa ăn, đem ngâm 1/2 cup rượu, khoảng 20 phút. (dê sẽ hết mùi hôi).
Cá ục ệch kho ngót
Sau khi đánh bắt về, cá ục ệch được tuột sạch nhớt bằng tro hoặc cám. Sau đó, người ta lột da, mổ bỏ ruột, gan, cắt bỏ mõm và vây đuôi rồi đem rửa sạch lại bằng nước muối.
