Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cơm bò lúc lắc
Thịt bò rữa, cắt miếng nhỏ cở 1 lóng tay, cho vô tô, cho dầu hào, đường, xíu bột ngọt, hành tráng, green và red pepper cắt nhỏ chừng lóng tay.
Súp bông cải trắng
Tách bông cải ra, chẻ bông cải ra từng nhóm nhỏ, ngâm vào dấm cho ra những con sâu nằm trong bông cải ra, sau đó rửa lại nước lạnh cho sạch.
Gỏi măng chua trộn vịt quay
Măng chua trần qua nước sôi, để nguội, vắt ráo. Vịt quay lọc bỏ xương, xé nhỏ. Rau húng quế rửa sạch, để ráo nước thái nhỏ. Đậu phộng cho vào cối giã hơi dập.
Lẩu cá lóc
Phi tỏi thơm, bỏ xả bằm vào, xà vàn thơm bỏ cá lóc vào trở qua lại, cá săn lại thêm 1,5 lít nước dùng, đun sôi => nước lẩu.
Cá hồi nhồi khoai tây
Chảo nóng, cho khoai vào chiên vàng trước khi dùng. Xốt dầu giấm: Giấm, dầu ăn phi với tỏi, muối, tiêu, đường, rau mùi thái nhuyễn, nấu tán, nêm vừa miệng.
Sakê chiên giòn
Ướp sakê với muối tiêu. Bột chiên giòn pha đặc. Dầu nóng, nhúng từng miếng sakê vào bột, thả vào dầu nóng chiên vàng. Vớt ra để ráo dầu.
Bánh flan
Cứ 1 chén trứng, 1 chén sữa, 100 g đường, vani, 2 chén nước lã, đánh trứng, đường cho tan, cho sữa và nước lọc vào khuấy đều, cho bột vào đánh đều, cho vani vào.
Cà tím chiên
Dầu nóng, cho poarô vào phi thơm, vàng, rưới lên trên cà, nước chấm pha xì dầu với chanh, ớt, đường, nước chấm có vị chua.
Khô bò
Thịt để nguyên khối ướp gia vị: ớt, nước tương, tỏi giã nhuyễn, đường, muối, hắc xì dầu, bột ngọt, rượu thơm. Để vài giờ cho thịt thấm gia vị.
Tôm rang me
Giấy nhôm cắt thành những miếng chữ nhật có chiều dài vừa với kích thước con tôm, cuốn chặt từng con vào giữa các miếng giấy nhôm, chỉ cuốn phần thân.
Bánh con sò (hướng dẫn cách làm)
Cho phó mát và sữa vào chảo, đun ấm trên lửa vừa cho đến khi phó mát tan, Lấy chảo ra khỏi bếp, cho muối và tiêu vào đánh nhẹ
Bánh bao chay
Xào nấm, mì căn, và cải bẹ với 2 muỗng canh dầu, cho gia vị, bánh mì, và củ cải trắng vào, đảo đều, rót nước xốt vào, để nguội, dùng làm nhân.
Tôm chiên xù
Cho tôm lăn qua bột năng khô, nhúng tôm qua hột gà, lăn tôm qua bột xù một lớp dầy, để tôm 15 phút cho bột dính vào tôm. Chảo dầu nhiều vừa nóng cho tôm vào chiên giòn, vàng vớt ra để ráo.
Súp mực ống
Nấu sôi nước và gừng đập dập, cho mực vào luộc trên lửa lớn 3 phút, cho ra rổ xả nước nguội, xóc ráo, cắt khoanh tròn.
Thịt phay cua giấm
Rau sống gồm xà lách, rau thơm các loại, lặt rửa kỷ, ngâm qua thuốc tím pha loãng 5% trong khoảng 5 phút, vớt ra vẩy ráo. Chuối chát, khế xanh cắt lát mỏng.
Cơm cháy chiên giòn
Bẻ cơm cháy thành từng miếng vừa ăn. Cho nhiều dầu vào chảo, đợi dầu thật nóng (trên mặt dầu có lớp khói mỏng), cho cơm vào chiên vàng.
Bánh canh cua
Giò heo luộc sơ đổ bỏ nước đầu. Cho vào nồi chừng 3 lít nước, một muỗng canh muối, đợi sôi thả giò heo vào, đợi sôi thêm lần nữa hạ lửa nhỏ chỉ để nước sủi tăm (khoảng 20 phút).
Gà luộc xả tân lộc
Gọi là luộc nhưng có lẽ phải dùng từ hầm thì đúng hơn. Bởi theo lời chủ quán, nếu muốn gà chọi ngon phải luộc (với sả và củ cải) không dưới 1 tiếng đồng hồ.
Lẩu tôm nấu mẻ
Đổ 2 lít nước vào nồi lẩu, cho nửa chén mẻ vào nấu sôi lên, bỏ đầu tôm càng đã được rửa sạch vào nấu chung, gạch của tôm càng sẽ cho ra màu vàng và rất thơm ngon.
Chân vịt xào thập cẩm
Lấy dao khía theo ống chân để rút xương vịt. Riêng xương bàn chân, nhẹ nhàng bẻ ở những khớp nối để rút xương ra.
Bánh Noel
Mở lò nóng đến 150 độ C, bôi mỡ dưới đáy một hộp thiếc dùng nướng bánh 2 tấc và lót giấy nướng bánh xung quanh.
Cá chẽm chiên giòn xốt xí muội
Nấm mèo ngâm nước rửa sạch xắt sợi, thịt nạc băm nhuyễn, cá thát lát đánh dai, giò sống trộn đều ướp chút tiêu, hành tỏi băm, rồi nhồi vào giữa bụng cá dùng chỉ cột sơ lại.
Bún nước lèo
Nấu nước cho sôi rồi thả cá và trứng cá vào, khi vừa chín thì vớt ra, để hơi nguội, gở thịt cá từng miếng bỏ hết xương. Trứng cá dầm ra cho rời . Cái đầu cá thì cho mấy ông uống beer.
Chè đậu trắng nếp: hướng dẫn cách làm
Cho đậu đã ngâm và nước vào nồi với phân lượng nhất định, nấu với thời gian chỉ định đã nấu thử qua để biết chính xác thời gian đậu mềm.
Chè xôi trứng Thái Lan
Trứng gà lấy lòng đỏ đánh bông với sữa cùng lá nếp. Đổ ra từng đĩa nhỏ rồi hấp chín. Gạo nếp đem đồ thành xôi, trộn với nước cốt dừa và đường đơm ra đĩa.
