Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Bánh su
Dùng douille tròn (dụng cụ bắt bông kem) bắt bánh trên khay có thoa bơ. Cho vào lò nướng chín vàng. Lấy bánh ra, để nguội, cắt bên hông.
Anngel
Trang trí bằng 1 trái dâu tây gắn trên miệng ly hoặc cắt đôi 2 trái dâu tây, sau đó lấy 1 thanh tre hay gỗ nhỏ xíu dài dài, không thì lấy một cái tăm dài xiên qua 4 miếng dzồi gác lên trên miệng.
Tôm tì bà
Tôm đã xẻ bụng bọc thêm tôm xay nhuyễn, gắn từng sợi dưa chuột và cà rốt xen kẽ, tạo dáng con tôm giống chiếc đàn tì bà, lăn con tôm qua một lớp bột bánh mì
Cháo cá rựa
Ăn cháo vào thời điểm nào trong ngày cũng tốt. Đã khuya mà còn phải thức để làm việc và giữa cái lúc bụng hơi... đoi đói mà được ăn một tô cháo cá rựa nóng hổi, ngọt lịm, cay và thơm lựng thì quả là hết sức tuyệt vời.
Bún xào riêu cua
Nước sôi cho bún vào dùng đũa xới cho vắt bún rời ra, nhớ là luộc bún trong vòng 2 phút là cao nhất. Bún vừa bưng ra còn hơi cứng OK, đổ ra rổ xối nước lạnh để ráu.
Chuối xào gừng
Gừng xắt sợi. Bắc chảo lên bếp, cho chuối khô, chuối sứ tươi xắt lát mỏng và đường vào đảo đều trên lửa nhỏ.
Gỏi cuốn thịt heo xứ Quảng
Thịt luộc ra phải có phần mỡ thật trong. Mỡ có màu sắc khác là không đạt yêu cầu. Khi luộc cũng phải giữ lửa sao cho không chín nhanh quá, không chậm quá.
Tôm đậu hủ xào rau
Bắt chảo lên, đổ vào chút dầu, bỏ tàu hủ vào chiên vàng (hay chiên tàu trước cũng được) Khi tàu hủ vàng, bỏ tôm vào , bỏ chút muối, tiêu vào.
Cách làm đậu phụ ngũ vị
Đổ dầu vào chảo, đợi thật sôi thì cho đậu vào rán. Nếu dầu chưa sôi thì bột sẽ tách khỏi miếng đậu và dính vào đáy chảo, gây cháy khét
Bánh cà phê
Cho sữa đặc có đường vào thố thủy tinh, đổ nước sôi vào 1 phần 3 hộp chứa sữa khuấy đều, cho thêm nước nguội vào vừa đến miệng hộp, cho vào thố sữa khuấy đều.
Gỏi cá cơm phú quốc
Cá cơm sử dụng loại đã ướp gia vị, sấy khô. Nếu không có loại cá này, có thể dùng cá cơm tươi, ướp gia vị mang sấy ráo nước, không quá khô cứng. Nếu dùng cá cơm khô thì rửa sạch, để ráo, xào chín với gia vị.
Canh tàu hủ bông hẹ
Đun sôi 2 bát nước, cho thịt băm vào khuấy đều. Đợi nước sôi lại, cho bông hẹ, đậu phụ và giá vào, bột canh cho vừa ăn, tắt bếp.
Chè Thái
Sương sa, đổ ra, lấy nước luôn, cắt miếng cho vào tô, mít thái dài dài, nhãn mở hộp ra đổ vào lấy nước luôn, dừa non đổ vào luôn, lấy muỗng khuấy nhẹ lên.
Bánh Cake
Dùng mánh đánh trứng đánh tan bơ, đường, cho trứng từ từ vào, tiếp tục đánh cho trứng nổi. Cho bột mì và bột nổi vào trứng trộn đều.
Cách làm mỳ xào thịt gà hạt tiêu
Cho dầu vào chảo, chờ dầu sôi thả thịt gà vào đảo đến khi miếng thịt có màu vàng đều thì cho đậu quả, hạt điều, gừng, thêm gia vị đủ ăn và tiếp tục đun trong khoảng 3 phút nữa.
Xôi bắp
Đổ nước vào xửng hấp, lót lá chuối vào xửng, cho bắp kế đến nếp, hấp chín nếp (khoảng 10 -> 15 phút) búng ít nước lên nếp cho nếp được chín và mềm đều. Khi xôi chín trút ra thau trộn đều
Lẩu gà nòi hầm sả
Gà mua về chặt ra từng miếng vừa ăn, chặt sao cho miếng thịt luôn có 3 phần da, thịt, xương liền nhau; tất cả trộn đều với sả, ớt bằm nhuyễn, thêm gia vị như muối.
Cách làm bông cải bọc chả
Ướp muối, tiêu, hành, tỏi, nước mắm với cá thác lác và quết dẻo, trộn hỗn hợp cá giò sống bọc quanh bông cải, chừa cuốn bông.
Bánh bột chiên
Lấy cái nồi bỏ gói bột gạo vô, đong đúng 7 chén ăn cơm nước rồi quậy tan. Bắt lên bếp bỏ muối, dầu vào quậy tiếp. Để lửa sôi rồi để lửa medium.
Cách làm nghêu nướng mỡ hành
Quạt hồng lò than, đặt vỉ nướng lên lò, xếp nghêu lên nướng, vỏ nghêu mở ra là được, Khi ăn múc một chút mỡ hành và nước mắm rưới lên nghêu nóng với bánh mì.
Cá hủn hỉn kho tiêu
Đặc biệt là phải để tiêu nhiều một chút, và cho nước màu vừa phải để khi kho xong cá, có màu vàng ngà trông ngon mắt.
Thịt bằm kho mắm ruốc và Đậu que luộc
Bắc nồi lên bếp cho 1 thìa dầu ăn, dầu nóng cho thịt vào xào cho thịt săn lại, cho mắm tôm, đường, ớt, xả bằm vào để lửa nho nhỏ cho đến khi rút hết nước, mắm và thịt quyện lại thì rắc tiêu và bắc xuống
Bò chiên tái
Thịt bò thía mỏng cỡ 1 cm, to cỡ 2 ngón tay. Dùng cán dao dần sơ cho thịt mềm, ướp tiêu, muối, bột tỏi, hành. Dảo dều rồi cho 2 tsp dầu ăn vô trộn sơ.
Súp bong bóng vi cá
Cho nước lèo vào 1 cái nồi khác, cho Bong Bóng cá + thịt cua + vi cá nấu sôi rồi vặn lửa nhỏ xuống, lòng trắng trứng gà đánh tan, rồi dùng 1 cái vợt lưới (strainer) chế trứng gà từ từ qua lưới (trứng gà sẽ có sợi như tóc).
Bánh bó mứt (hướng dẫn cách làm)
Nếu thích có thể tự tay làm bột nếp bằng cách chọn nếp ngon, vo sạch, để ráo, phơi khô, dùng chảo dày, rang nhỏ lửa cho đến khi nếp dậy mùi thơm mà vẫn còn sắc trắng, đem xay mịn
