Nấm mối
Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo một số cư dân miệt Mái Dầm (Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang), nấm mối chỉ xuất hiện ở đây đúng vào sáng sớm mồng năm tháng năm âm lịch, rồi tàn ngay khi mặt trời vừa rạng . Vì là của hiếm nên mọi nhà phải thức thật sớm để tranh thủ hái những tai nấm mọc đầy các gốc tre còn man mát sương đêm.
Tuy nhiên, nấm mối không phải chỉ xuất hiện vào ngày Tết nửa năm tại Phú Hữu, mà có mặt ở nhiều địa phương khác, sau nhiều ngày “nực giông nực mưa”, trời ầm ào đổ mấy cơn mưa đầu mùa. Tiết trời mát dịu, nước mưa thấm vào đất, tạo nóng ẩm khiến từ các bụi tre, các ổ mối, các vườn dừa, nơi có rễ cây mục nhú lên những tai nấm có màu trắng hồng, bum búp, cao chừng 2cm. Nhỏ hơn nấm rơm một chút, nấm mối mọc từng giề, xinh xinh, “mát mắt”. Vậy là người ta mê mải hái trong niềm vui của một mùa nấm mới.
Nấm hái về được người Phú Hữu dùng làm nhưn thay cho đậu xanh, giá, thịt ba rọi, tôm, để làm một món duy nhất đón Tết Đoan ngọ là bánh xèo. Nấm hái xong, đem về nhà, một người nhẹ tay rửa sạch. Một vài người khác lặt rửa rau sống. “Chuyên gia” đổ bánh, không ngừng tay cho vá bột màu vàng nghệ chan đều lòng chảo, đã tráng sẵn mỡ nước hoặc dầu ăn, phát ra tiếng kêu “xèo xèo” thật vui tai. Bánh đổ xong đem cúng, dọn xuống, cả nhà cùng ngồi bên nhau xúm xít ăn. Nhưng ngon nhất là những chiếc bánh vừa mới tráng, xông hơi nóng vào mặt, vừa giòn vừa béo vừa ngọt hòa trong vị đắng, chát, chua của các loại rau quả: cát lồi, đọt chiết, đọt sộp, đọt xoài, lá lụa, dưa leo... tươi non nõn.
Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, Tết Đoan ngọ là ngày vui lớn thứ nhì trong năm, sau Tết Nguyên đán. Thoát thai từ Trung Quốc, nhưng Đoan ngọ ở đây có ý nghĩa khác, đó là ngày tết giữa năm, hoàn toàn mang bản sắc văn hóa Việt: con cháu đi làm ăn xa đều tụ tập về nhà, cúng kiến tưởng nhớ ông bà cha mẹ. Trong niềm vui sum vầy ấy, người lớn vừa ăn uống vừa kể chuyện mình đã làm được một cách tốt đẹp trong thời gian qua, còn lứa trẻ thầm thì với nhau những buồn vui của tuổi mới lớn. Không khí ngày tết đầm ấm và... ngon ấy cứ diễn ra khi “đáo lệ”.
Ở những nơi khác, nấm mối được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Ăn bắt ngây là nấm mối hầm đuôi heo. Ăn quên thôi khi nấm mối được hầm nước cốt dừa, lá cách. Dù món nào, các thức ăn này cũng tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon miệng, khó quên. Múc một ít nước hầm đuôi heo cho vô chén, húp một miếng, “vị ngọt của đất” chan hòa khắp mặt lưỡi, mùi thơm của thịt xông lên mũi. Riêng nước um nóng hổi, bốc hơi, cho mặt lưỡi tê tê vị ngọt bùi, béo đắng, không món nào sánh bằng. Cũng với vị đắng thơm thanh thoát của lá cách, khi xào với nấm sẽ là món ngon. Màu xanh đậm của lá cách lẫn màu ửng hồng của nấm thoảng thơm khiến bụng dạ cồn cào. Gắp nhai sẽ thấy cảm giác giòn, xốp, mịn của các tai nấm cùng vị ngọt hòa vị đắng thơm của lá cách như thấm tận niêm mạc dạ dày. Cắn miếng ớt hiểm xanh, vị cay của nó như nốt nhạc điểm xuyết một cách “điệu đàng”. Ăn như vậy đã ngon, nhưng nấm mối ngon nhất là những tai búp. Cho hột đậu phộng làm nhân rồi lăn nhẹ tai nấm trên dĩa muối ớt, sau đó dùng lá cách gói lại. Nướng vừa chín tới, đây sẽ là một món ngon bảo đảm không nhà hàng nào có được.
Có thưởng thức nấm mối rồi mới biết đây là loài nấm cho ta vị ngọt “ăn đứt” vị ngọt của nấm rơm, nấm mèo. Ngẫm kỹ mới biết nhờ sự “hoang dã” của nó, còn hai loại nấm kia là sản phẩm công nghiệp sản xuất đại trà! Ăn nấm mối (cũng như hơn 100 loài nấm ăn được khác), người ta còn được tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống sự lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư, tim mạch... Quả là một thức ăn tuyệt vời vì vừa “sạch” vừa ngon vừa có dược tính.
Bài viết cùng chuyên mục
Cách làm nộm mướp đắng
Rim mì căn với nước tương, phần gia vị gồm: nước tương, muối, tiêu, tỏi xé thành sợi, Bạn có thể thay thế bằng thịt gà xé.
Mực nướng tỏi ớt
Kẹp mực vào vỉ, nướng trên lò than hay bếp gas cho đến khi có mùi thơm là được. Mực rất mau chín. Vì thế, nếu nướng lâu, mực sẽ bị dai và mất ngon.
Cá hồi nhồi khoai tây
Chảo nóng, cho khoai vào chiên vàng trước khi dùng. Xốt dầu giấm: Giấm, dầu ăn phi với tỏi, muối, tiêu, đường, rau mùi thái nhuyễn, nấu tán, nêm vừa miệng.
Gỏi xoài cá trê
Xoài xanh gọt vỏ, cắt lát dày, trộn với 2 muỗng đường rồi cất vào tủ lạnh. Cá trê làm sạch, lọc lấy thịt nạc, cắt sợi, đem chiên vàng, vớt ra để ráo dầu.
Mực hoa cúc
Lấy nước hấp trong đĩa mực, cho vào choả nhỏ đun sôi. Cho dầu hào, bột năng pha loãng vào, đun cho phần nước xốt này sánh lại.
Chả lụa chay
Trong một cái nồi, để dầu vào, để boa rô vào xào sơ qua, xong bỏ tàu hu ky vào, muối, tiêu và bột nêm vào nếu không có bột nêm, thì để bột ngọt cũng được). xong để nguội.
Sủi cảo
Trộn tôm, thịt, nấm, cà rốt và hành với nhau trong một cái tô, nêm muối, tiêu, đường cho vừa ăn.
Cánh gà chiên chấm xốt tiêu tỏi
Đặt chảo dầu lên bếp đun nóng, lăn cánh gà qua bột mỳ rồi cho vào chảo chiên vàng, vớt ra để ráo dầu, bày ra đĩa.
Canh chua giò heo
Bắc nồi nước lạnh lên bếp, cho sả, một nửa số ớt sừng trâu vào, đun sôi, cho giò heo vào hầm nhừ, vớt bỏ bọt và váng mỡ, nêm bột nêm vừa miệng
Vả trộn
Vả không chỉ dùng làm sau sống ăn ghém, mà từ quả vả người Huế chế biến ra rất nhiều món ngon như: vả kho thịt lợn, vả kho thịt bò, vả kho cá rô, cá diếc, vả xào, vả trộn, vả muối, vả chua ngọt.
Mắm chưng
Trộn hỗn hợp gồm: trứng, mắm, thịt băm, củ hành tím, ớt băm và gia vị cho vừa miệng. Chia hỗn hợp vào từng chén nhỏ (hoặc cũng có thể cho hết vào một bát lớn).
Mơ trộn dâu tây
Đổ nước dâu tây vào, để lạnh ít nhất 1 tiếng, rồi chia đều vào 4 ly, hạnh đào bỏ vỏ, cắt thành lát vừa phải, rải đều với phần dâu còn lại lên trên.
Bánh gật gù
Gật gù chấm nước mắm cốt lẫn hành khô, tỏi, ớt và đặc biệt không thể thiếu là đĩa hến và mỡ gà. Lợn Móng Cái, gái Đầm Hà, gà Tiên Yên. Gà Tiên Yên là loại gà nuôi thả, mỏ nhỏ, chân vàng, thịt rất thơm
Cá chim sốt chua ngọt
Cá làm sạch, rồi lau khô, khứa 2 lằn trên thân cá (cả 2 mặt). Cho dầu vào chảo đun nóng rồi cho cá vào chiên dòn và vàng đều 2 mặt. vớt ra & sắp vào dĩa .
Thịt bò xào khóm
Thái thịt bò miếng mỏng vừa ăn, ướp với = 1 TSP xì dầu + 1 tsp rượu + 1/4 baking soda + tí tiêu trắng , để thấm độ 30 phút.
Sữa đậu nành
Xay chung đậu phộng, đậu nành, đậu xanh với lượng nước khoảng 1,5lít, sau đó dùng vải mùng lọc thật kĩ (loại bỏ bã đậu).
Bánh cuốn kèn
Cán bột thành hình chữ nhật, cho magarine vào giữa miếng bột, gấp lại, cán theo chiều dài, gấp lại làm ba. Lật mặt bột lên, mí xếp quay về tay phải, cán bột, gấp lại làm ba, mí xếp cũng quay sang tay phải, để bột 15 phút.
Gà chi lan
Trứng tráng miếng mỏng mịn, cắt miếng bằng thịt nạc. Lấy một miếng trứng cắt ziczac trên đầu và để giò sống vào giữa cuộn lại theo chiều dài miếng trứng, làm như vậy cho đến hết trứng và giò sống
Chè tứ quả
Xí muội ngọt rửa nước ấm, cho vào rổ thưa để ráo nước, mỗi trái cắt thành bốn miếng. Nhãn nhục + táo đỏ rửa nước ấm để ráo.
Gỏi cuốn
Bánh tráng thấm nước cuốn với xà lách+ rau thơm + bún, cuốn tới phân nửa bánh tráng rồi xắp thịt heo + tôm cuốn tiếp - Lập lại như trên cho đến hết.
Kho mắm ruột cá
Mua độ 4 - 5 trái cà bát, chọn quả tươi, mẩy, không sâu, không xây xát, rửa sạch, cắt bỏ cuống, đài. Sau đó, cắt thành tép bưởi, đem bỏ vào nồi cùng với mắm ruột, rồi đun nhỏ lửa.
Thịt bò bằm chiên
Củ hành lột vỏ, xắt nhuyển. Hành lá rửa sạch, xắt nhỏ. Bỏ tất cả vào thịt bò, hột gà, muối, tiêu, hành lá trộn đều. Đem thịt vắt thành hai phần, nán viên thành hình tròn đè cho dẹp xuống.
Bún cá hồi (Salmon)
Sau khi trộn đều, cho tô nước ướp vào microwave oven trở lại, nấu tiếp 1 phút hay 1 phút rưỡi cho sôi lên.
Sườn kho tộ
Ướp sườn với muối, xì dầu, để ngấm gia vị. Dầu nóng, cho sườn vào chiên vàng, vớt ra, để ráo dầu. Cho sườn vào nồi, đổ ngập nước, nêm nước mắm, xì dầu, hắc xì dầu, đường.
Chè kho miền nam
Cho bột cùng đường kính, thảo quả quấy đều cùng với nước lọc, đặt hỗn hợp này lên bếp và khuấy đều tay cho tới lúc chè đặc quánh và ráo xoong là được.
