Phác đồ điều trị phản ứng bệnh phong

2024-08-19 11:57 AM

Phản ứng bệnh phong là những đợt viêm cấp tính làm phức tạp quá trình điều trị bệnh phong. Đây là phản ứng miễn dịch với kháng nguyên Mycobacterium leprae và có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong quá trình mắc bệnh, ngay cả sau khi điều trị.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Phản ứng của bệnh phong là do phản ứng miễn dịch quá mức với trực khuẩn phong.Có hai loại chính:

Phản ứng loại 1 (T1R): Liên quan đến phản ứng miễn dịch tế bào.

Phản ứng loại 2 (Ban đỏ dạng nốt phong, ENL): Liên quan đến phản ứng miễn dịch dịch thể.

Đặc điểm lâm sàng

Phản ứng loại 1 (T1R)

Thường xảy ra ở những bệnh nhân mắc bệnh phong ở giai đoạn ranh giới.

Đặc trưng bởi tình trạng viêm cấp tính của các tổn thương da và dây thần kinh có từ trước.

Các tổn thương trên da trở nên đỏ, sưng và đau.

Tổn thương thần kinh có thể dẫn đến đau dữ dội, suy nhược và mất cảm giác.

Phản ứng loại 2

Xảy ra ở những bệnh nhân mắc bệnh phong u hoặc phong ranh giới u.

Đặc trưng bởi sự phát triển của các nốt đỏ gây đau trên da.

Các triệu chứng toàn thân như sốt, khó chịu và đau khớp là phổ biến.

Có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng bao gồm viêm mắt, tổn thương thận và tổn thương thần kinh.

Điều trị

Phản ứng loại 1

Phương pháp điều trị chính cho phản ứng đảo ngược là dùng corticosteroid.

Prednisolone hoặc prednisone: Thường bắt đầu ở liều 0,5 đến 1 mg/kg mỗi ngày và giảm dần trong vài tuần.

Phản ứng loại 2

Điều trị ENL cũng bao gồm corticosteroid:

Prednisolone hoặc prednisone: Được sử dụng với liều lượng tương tự như đối với phản ứng đảo ngược, nhưng thời gian điều trị thường dài hơn (3 tháng).

Các biện pháp bổ sung: Có thể dùng thuốc hạ sốt như paracetamol để kiểm soát sốt.

Những lưu ý quan trọng

Theo dõi chặt chẽ: Bệnh nhân có phản ứng bệnh phong cần được theo dõi chặt chẽ để cải thiện tình trạng lâm sàng và các tác dụng phụ tiềm ẩn của việc điều trị.

Giảm dần liều corticosteroid: Giảm dần liều corticosteroid là điều cần thiết để ngăn ngừa phản ứng hồi phục.

Các lựa chọn điều trị khác: Trong những trường hợp nghiêm trọng hoặc không đáp ứng với corticosteroid, có thể cân nhắc dùng thêm thuốc như thalidomide hoặc thuốc ức chế miễn dịch.

Bài viết cùng chuyên mục

Phác đồ điều trị nấm móng (onychomycosis)

Nấm sợi chiếm trên 90 phần trăm các trường hợp nấm móng, chủ yếu do một số chủng Trichophyton spp như T rubrum, T violaceum, T mentagrophyte.

Phác đồ điều trị viêm da dầu (Seborrheic Dermatitis)

Nguyên nhân gây bệnh chưa rõ ràng, tăng tiết chất bã/dầu là điều kiện gây viêm da dầu, nấm Malassezia ovale, vi khuẩn P acne và một số vi khuẩn khác.

Phác đồ điều trị viêm da cơ địa (atopic dermatitis)

Bệnh viêm da cơ địa chưa xác định được rõ ràng do gen nào đảm nhiệm, nếu cả bố và mẹ cùng bị bệnh, thì con đẻ ra có phần lớn cũng bị bệnh.

Phác đồ điều trị hội chứng Lyell

Các thương tổn mắt cần sớm được đánh giá, và điều trị theo mức độ, tra thuốc mỡ kháng sinh, dầu vitamin A, bóc tách mi mắt tránh hiện tượng viêm.

Phác đồ điều trị sạm da

Sạm da là kết quả của nhiều nguyên nhân gây nên như di truyền, rối loạn nội tiết, rối loạn chuyển hoá, yếu tố vật lý, tăng sắc tố sau viêm, bệnh tự miễn, dị ứng thuốc.

Phác đồ điều trị bệnh Pellagra

Nếu không được điều trị bệnh tiến triển càng ngày càng nặng, các biểu hiện nội tạng sẽ nặng dần lên nhất là rối loạn tiêu hoá và đau dây thần kinh.

Phác đồ điều trị ban đỏ và viêm mô tế bào

Nhiễm trùng da cấp tính, do vi khuẩn (thường là liên cầu khuẩn tan máu beta nhóm A và đôi khi là tụ cầu vàng, bao gồm cả tụ cầu vàng kháng methicillin–MRSA) xâm nhập qua vết rách trên da.

Phác đồ điều trị bệnh vảy nến (psoriasis)

Hình thái lâm sàng của bệnh vảy nến đa dạng, ngoài thương tổn da còn có thương tổn niêm mạc, móng và khớp xương.

Phác đồ điều trị dày sừng lòng bàn tay, bàn chân di truyền

Bệnh thường có tính chất gia đình, và phần lớn là do đột biến gen mã hoá cấu trúc thành phần của tế bào sừng, có thể là di truyền trội.

Phác đồ điều trị bệnh mày đay (urticaria)

Xác định và loại bỏ dị nguyên gây bệnh, tránh tiếp xúc lại với dị nguyên là cách tốt nhất trong điều trị và phòng bệnh.

Phác đồ điều trị viêm da tiết bã nhờn

Viêm da tiết bã nhờn là một tình trạng da mãn tính có biểu hiện là các mảng da đỏ, có vảy. Bệnh này thường ảnh hưởng đến những vùng có nhiều tuyến bã nhờn như da đầu, mặt, ngực và lưng.

Phác đồ điều trị bong vảy da do tụ cầu (bệnh Ritter)

Tụ cầu vàng tiết ra độc tố gây bong da, lưu hành trong máu người bệnh, có 2 loại độc tố khác nhau là exfoliative toxin A, và B.

Phác đồ điều trị nấm tóc

Nấm tóc Piedra đen do nấm Piedraia hortae gây nên, cùng với đại dịch HIV, nhiễm nấm tóc Piedra cũng gia tăng.

Phác đồ điều trị bệnh mề đay

Mề đay, thường được gọi là phát ban, là một tình trạng da đặc trưng bởi sự xuất hiện đột ngột của các vết sưng đỏ, ngứa trên da. Các vết sưng này thường thoáng qua, kéo dài trong vài giờ hoặc vài ngày.

Phác đồ điều trị bệnh sùi mào gà sinh dục (Genital wart)

Tất cả các trị liệu sùi mào gà đều có thể gây đau, kích thích hoặc ảnh hưởng toàn thân, nếu sau đợt điều trị 6 tuần thất bại, cần chuyển cách điều trị khác.

Phác đồ điều trị bệnh than ngoài da

Bệnh than da là một bệnh nhiễm trùng da do vi khuẩn Bacillus anthracis gây ra. Bệnh này chủ yếu ảnh hưởng đến những người tiếp xúc với động vật bị nhiễm bệnh.

Phác đồ điều trị bệnh lao da

Lao da được xếp vào nhóm bệnh da hiếm gặp, lao da có thể kèm theo lao ở các cơ quan khác như lao phổi, hoặc lao ruột, sinh dục.

Phác đồ điều trị Herpes simplex

Herpes simplex là một bệnh nhiễm trùng do virus phổ biến gây ra bởi virus herpes simplex (HSV). Có hai loại chính là HSV-1 liên quan đến bệnh herpes miệng (mụn rộp) nhưng cũng có thể gây ra bệnh herpes sinh dục, và HSV-2 liên quan đến bệnh herpes sinh dục.