Agglutinin lạnh: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

12/06/2019 15:04

Bình thường nồng độ agglutinin lạnh trong máu thấp, nhưng ung thư hạch hoặc một số bệnh nhiễm trùng, như viêm phổi do mycoplasma, có thể mức agglutinin lạnh tăng lên

Nhận định chung

Xét nghiệm agglutinin lạnh máu được thực hiện để kiểm tra các tình trạng khiến cơ thể tạo ra một số loại kháng thể gọi là agglutinin lạnh. Agglutinin lạnh thường được tạo ra bởi hệ thống miễn dịch để đáp ứng với nhiễm trùng. Chúng làm cho các tế bào hồng cầu kết tụ lại với nhau (ngưng kết) ở nhiệt độ thấp.

Những người khỏe mạnh thường có nồng độ agglutinin lạnh trong máu thấp. Nhưng ung thư hạch hoặc một số bệnh nhiễm trùng, như viêm phổi do mycoplasma, có thể khiến mức agglutinin lạnh tăng lên.

Nhìn chung mức cao hơn bình thường của agglutinin lạnh không gây ra vấn đề nghiêm trọng. Đôi khi, nồng độ agglutinin lạnh cao có thể khiến máu đóng cục trong các mạch máu dưới da khi da tiếp xúc với lạnh. Điều này gây ra da nhợt nhạt và tê ở tay và chân. Các triệu chứng biến mất khi da ấm lên. Trong một số trường hợp, các tế bào máu bị vón cục có thể ngăn dòng máu chảy đến đầu ngón tay, ngón chân, tai hoặc mũi. Điều này giống như tê cóng và có thể gây tổn thương mô. Trong một số ít trường hợp, nó có thể gây ra hoại thư.

Đôi khi nồng độ agglutinin lạnh cao có thể phá hủy các tế bào hồng cầu trên khắp cơ thể. Tình trạng này được gọi là thiếu máu tán huyết tự miễn.

Chỉ định xét nghiệm

Xét nghiệm agglutinin lạnh có thể được thực hiện để:

Xem liệu nồng độ agglutinin lạnh cao có gây thiếu máu tán huyết tự miễn hay không.

Tìm viêm phổi do mycoplasma. Hơn một nửa số người bị viêm phổi do mycoplasma gây ra tăng nồng độ agglutinin lạnh trong máu trong vòng một tuần sau khi bị nhiễm bệnh. Các xét nghiệm mới hơn về viêm phổi do mycoplasma đã thay thế cho xét nghiệm máu agglutinin lạnh.

Chuẩn bị xét nghiệm

Không cần phải làm bất cứ điều gì trước khi xét nghiệm agglutinin lạnh.

Thực hiện xét nghiệm

Bác sĩ rút máu sẽ:

Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.

Làm sạch vị trí kim bằng cồn.

Đặt kim vào tĩnh mạch. Nếu kim không được đặt chính xác hoặc nếu tĩnh mạch bị xẹp, có thể cần nhiều hơn một kim.

Móc một ống vào kim để làm đầy máu.

Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.

Đặt một miếng gạc hoặc bông gòn lên vị trí kim khi kim được lấy ra.

Tạo áp lực lên nơi lấy máu và sau đó băng lại.

Cảm thấy khi xét nghiệm

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Rủi ro của xét nghiệm

Có rất ít khả năng xảy ra vấn đề khi lấy mẫu máu từ tĩnh mạch.

Có thể có một vết bầm nhỏ tại nơi lấy máu. Có thể hạ thấp cơ hội bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị sưng sau khi lấy mẫu máu. Vấn đề này được gọi là viêm tĩnh mạch. Nén ấm có thể được sử dụng nhiều lần trong ngày để điều trị.

Ý nghĩa lâm sàng kết qủa xét nghiệm

Xét nghiệm agglutinin lạnh được thực hiện để kiểm tra các tình trạng khiến cơ thể tạo ra một số kháng thể nhất định gọi là agglutinin lạnh. Kết quả xét nghiệm agglutinin lạnh thường được báo cáo bằng hiệu giá.

Bình thường

Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khá và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi bình thường khác nhau. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi sử dụng. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.

Chuẩn độ bình thường: Ít hơn 1 đến 16 (1:16) ở 4 độ C.

Giá trị cao

Hiệu giá cao của agglutinin lạnh có thể do nhiễm trùng, chẳng hạn như viêm phổi do mycoplasma, bạch cầu đơn nhân, viêm gan C hoặc nhiễm trùng do virus khác.

Các chất agglutinin lạnh cao có thể gây ra các triệu chứng khi một người tiếp xúc với nhiệt độ lạnh. Những triệu chứng này có thể bao gồm tê, nóng rát, đau hoặc da nhợt nhạt ở đầu ngón tay, ngón chân, tai hoặc mũi. Hiệu giá rất cao có thể có nghĩa là có nguy cơ phát triển cục máu đông (huyết khối) cao hơn khi tiếp xúc với nhiệt độ lạnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm

Có thể không thể làm xét nghiệm này hoặc kết quả có thể không hữu ích nếu đang dùng thuốc kháng sinh, đặc biệt là penicillin và cephalosporin.

Điều cần biết thêm

Hơn một nửa số người bị viêm phổi do mycoplasma phát triển hàm lượng agglutinin lạnh cao. Các xét nghiệm mới hơn về viêm phổi do mycoplasma đã thay thế cho xét nghiệm agglutinin lạnh.

Nếu thấy các tế bào hồng cầu bị vón cục (được gọi là sự hình thành Rouleaux) trong xét nghiệm công thức máu toàn bộ (CBC), bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm agglutinin lạnh để xem có nồng độ agglutinin lạnh cao hay không.

Xét nghiệm nhóm máu được thực hiện trước khi truyền máu hoặc ghép tạng để đảm bảo rằng nhóm máu của người cho và người nhận phù hợp.

Nếu một người có nồng độ agglutinin lạnh cao và có các triệu chứng do nhiệt độ lạnh gây ra, điều quan trọng là người này phải được giữ ấm. Nồng độ agglutinin lạnh cao trong trường hợp này có thể dẫn đến hiện tượng tê cóng, thiếu máu hoặc hiện tượng Raynaud. Các loại thuốc giúp giảm mức độ cao của agglutinin lạnh có thể được chỉ định khi các triệu chứng nghiêm trọng khi tiếp xúc với lạnh.

Người lớn tuổi có thể có lượng chất agglutinin lạnh cao kéo dài trong nhiều năm.

Agglutinin lạnh trong máu có thể gây ra vấn đề với máy móc tự động đo lượng máu.