Định hướng điều trị bệnh tim bằng siêu âm doppler

Ngày: 17 - 12 - 2011

Hở van 2 lá cấp hoặc mãn, có thể hở đơn thuần hoặc kết hợp. Nguyên nhân chủ yếu là thấp tim, có khoảng 20% là sinh lý ở người bình thường.


Bệnh van tim

Các bệnh van tim có thể điều trị hoặc kết hợp điều trị nội ngoại khoa, tuỳ giai đoạn và nguyên nhân.

Hở van hai lá

Hở van 2 lá cấp hoặc mãn, có thể hở đơn thuần hoặc kết hợp. Nguyên nhân chủ yếu là thấp tim, có khoảng 20% là sinh lý ở người bình thường.

Hở van 2 lá nặng, EF 40 - 50% là đã tổn thương cơ tim nhiều, nếu < 40% nguy cơ khi mổ rất cao, dù thay van cơ tim cũng không hồi phục.

Khi thấy lá van dầy, vận động lá sau giảm, lá trước sa hay rút ngắn, dây chằng dầy, dính nhau: nghĩ đến Hở van 2 lá hậu thấp.

Có thể thấy hình ảnh vòng van có đậm độ cao kèm bóng lưng: vôi hóa vòng van.

Mảnh sùi, dây chằng đứt làm sa van, có thể lá van rách cho dòng hở ngoại vi: Osler

Lá van dầy, dài, sa van: Thoái hoá Mucine.

Điện tâm đồ: Thường gặp là giãn nhĩ trái hoặc rung nhĩ.số ít có giãn thất trái, dầy thất phải.

Điều trị nội:

Ưc chế men chuyển, Digoxin khi rung nhĩ (Điều trị nội khoa không giảm tiến triển bệnh, cần phẫu thuật ngay.)

Điều trị ngoại khoa:

Hở van 2 lá ³ 3 + NYHA ³ 3: phẫu thuật.

Hở van 2 lá ³ 3 + NYHA £ 2: theo dõi, nếu nhĩ trái, thất trái lớn dần hay rung nhĩ xuất hiện thì phải phẫu thuật.

Tiên lượng xấu khi phẫu thuật: BN lớn tuổi, NYHA 4, điều trị nội ít thuyên giảm, kết hợp bệnh động mạch vành, đường kính thất trái > 25% bình thường, áp lực động mạch phổi > 100mmHg, EF < 40% (EF ở bệnh nhân Hở van 2 lá bình thường > 70%, ngay cả khi bệnh nặng, suy tim mất bù EF cũng chỉ giảm nhẹ).

Hẹp van 2 lá

Van 2 lá gồm 2 lá, lá trước lớn, lá sau nhỏ. Kỳ tâm trương S = 4-6cm2, coi là hẹp khi S £ 2 cm2 (1,2 cm2/m2da). Hẹp khít khi S £ 1 cm2 (0,6cm2/m2 da).

Khi áp lực động mạch phổi > 70 mmHg sẽ vượt quá sức chịu đựng thất phải ® suy  thất phải và hở 3 lá.

Hở van 2 lá nhẹ khi: S > 2 cm2, vừa: 1-2cm2, nặng < 1 cm2, rất nặng < 0,8cm2

Điều trị nội:

Phòng thấp, phòng viêm nội tâm mạc nhiễm trùng khi nhổ răng...

Chỉ giảm được triệu chứng cơ năng, chưa ngăn được tiến triển bệnh.

Chẹn b để chậm tần số tim, Digoxin khi có rung nhĩ, lợi tiểu khi có tăng áp PA hoặc suy tim phải, kháng đông khi rung nhĩ hoặc máu đông nhĩ trái hoặc hẹp khít mà nhĩ trái > 50mm.

Điều trị ngoại:

Nong van - sửa van khi van tổn thương ít và khi:

Hẹp van 2 lá khít

Hẹp van 2 lá nặng + biến chứng rung nhĩ mới.

Hẹp van 2 lá nặng + NYHA ³ 2.

Có cơn thuyên tắc dù đang có hay không điều trị kháng đông.

Kèm tăng áp ĐMP.

Thay van:

Van bị tổn thương nhiều + NYHA ³ 3.

Hở van động mạch chủ

Lá van dầy nhưng còn giữ nguyên độ mở: Hậu thấp.

Van ĐMC hai mảnh.

Van sigma sa xuống thất trái: Sa van.

Mảnh sùi trên lá van, mép van, có khi rách van, có thể thấy van sigma lật ngược vào trong thất trái: Osler.

ĐMC lên f > 42 mm + tách vách song song > 16 mm Þ bóc tách động mạch chủ.

Gia tăng f ĐMC > 55mm: Túi phình động mạch chủ.

Túi phình xoang Valsalva: sa 1 van sigma động mạch chủ vào buồng tim, thường là thất phải đôi khi NP và rất hiếm ở thất trái.

Khi đường kính thất trái > 70 mm ở tâm trương và nhất là > 50 tâm thu, kèm phân xuất co bóp < 25% là biểu hiện tổn thương cơ tim, cần được phẫu thuật.

Điều trị:

Nội khoa:

Phòng thấp, ngừa viêm nội tâm mạc, điều trị suy tim.

Khi chưa có rối loạn chức năng thất trái chỉ dùng lợi tiểu + giãn mạch. khi thất trái lớn, EF giảm cần thêm Digoxin (thuốc giãn mạch bắt đầu bằng liều thấp ® ức chế men chuyển, Ca...)

Hở van ĐMC độ 1-2 chưa có suy tim không cần điều trị, hở độ 3-4 dù chưa có triệu chứng cơ năng cần cân nhắc dùng giãn mạch, Nifedipin có thể làm chậm rối loạn chức năng thất trái.

Ngoại khoa:

Hở van động mạch chủ + NYHA ³ 3 tử vong 95% sau 10 năm.

Hở van động mạch chủ độ  ³ 3 + NYHA ³ 3 cần phẫu thuật dù chưa có rối loạn chức năng thất trái.

EF < 55%, đường kính tâm thu thất trái > 50mm: lên lịch phẫu thuật trong 12 tháng dù chưa có triệu chứng cơ năng.

Hở van động mạch chủ + chưa có triệu chứng cơ năng hoặc chưa có rối loạn chức năng thất trái: Theo dõi 3-6 tháng/lần.

Hở van động mạch chủ  mãn:

Triệu chứng cơ năng (NYHA ³ 3)

+

+

-

-

RLCNTT (EF < 50%)

-

+

+

-

 

1

2

3

4

1- phẫu thuật.

2- xem xét vì nguy cơ phẫu thuật cao.

3- phẫu thuật.

4- theo dõi 6 tháng/lần.

Hẹp van động mạch chủ

Diện tích mở van ĐMC bình thường: 3-5cm2, giảm 50% diện tích không tạo độ chênh áp có ý nghĩa. Hẹp van ĐMC nặng khi diện tích » 30% bình thường ( » 1cm2), rất nặng khi diện tích » 0,75cm2 .

Đánh giá độ nặng bởi chênh áp trung bình (đúng khi cung lượng tim bình thường) < 25; 25-50; > 50mmHg.

Điều trị nội:

BN chưa có triệu chứng cơ năng điều trị bao gồm ngừa thấp và theo dõi khi suy tim, chưa có điều kiện phẫu thuật thì dùng Digoxin và lợi tiểu liều thấp.

Khi có rung nhĩ nên chuyển sớm về xoang vì cung lượng tim đã thấp nay có rung nhĩ Þ giảm thêm 20%.

Điều trị ngoại:

Trẻ em Hẹp van động mạch chủ phẫu thuật khi chênh áp trung bình qua van ³ 70mmHg

Người lớn: mổ trước khi có rối loạn chức năng thất trái, khi EF giảm nặng, dù mổ cũng cải thiện kém.

Hẹp van động mạch chủ nặng + triệu chứng cơn năng Þ phẫu thuật ngay.

Bệnh nhân Hẹp van động mạch chủ: 100% cần theo dõi 6 tháng/lần, khi EF giảm dù chưa có triệu chứng cơ năng cũng chỉ định mổ.

Hở van 3 lá

Giãn vòng van thường vùng lá trước.

Hở 3 lá thực tổn thường do thấp tim, chủ yếu là co rút lá van sau.

Sa van 3 lá thường kèm 2 lá, do loạn sản, do bẩm sinh.

Chẩn đoán và định lượng bằng siêu âm doppler:

2D: D(+) khi tĩnh mạch chủ dưới f > 24mm; D(-) khi tĩnh mạch chủ dưới < 16mm.

D(+) TM gan f ³ 18mm.

Doppler:  TM gan xác định độ nặng.

Doppler mầu: Chia độ.

Điều trị

Nội khoa: Digoxin, giãn mạch, lợi tiểu khi có suy tim

Ngoại khoa: Điều trị bảo tồn là chính, hở ba lá cơ năng chỉ có chỉ định sửa chữa cùng với phẫu thuật van khác

Hở van 3 lá cơ năng nhẹ: Không cần điều trị.

Hở van 3 lá cơ năng trung bình: Chỉnh vòng van 3 lá sau.

Hở van 3 lá cơ năng nặng: đặt vòng van nhân tạo.

Hở van 3 lá thực thể: phải đặt vòng van nhân tạo.

Xẻ mép van nếu dính.

Nới rộng mô van bằng màng ngoài tim nếu mô van co rút có thể cắt bỏ dây chằng gây có kéo.

Nhồi máu cơ tim

RL khu trú vận động tâm thất: Giảm vận động, không vận động, vận động nghịch thường (90% xuyên thành có RL khu trú).

Thay đổi độ dầy vách thất: kỳ tâm thu vách thất không có giảm độ dầy.

Thay đổi cấu trúc: Vùng sẹo dưới tia Echo sẽ sáng hơn bình thường.

Theo dõi cải thiện vận động khu trú và chức năng thất trái khi điều trị bằng thuốc tan cục máu.

Tiên lượng nặng dựa vào vùng rộng của nhồi máu, siêu âm TM không cắt vùng nhồi máu vì kết quả không chính xác.

Phát hiện biến chứng: túi phình, thông liên thất, hở van 2 lá, vỡ vách tự do, huyết khối tâm thất…

Bệnh màng ngoài tim

Tràn dịch màng ngoài tim

Khoảng trống Echo ở mặt sau của tim.

Khoảng trống giảm nhiều và mất hẳn ở chỗ nối nhĩ trái và thất trái.

Màng ngoài tim không vận động.

Khi phủ toàn bộ tim, nhìn rõ Þ dịch » 300ml, nếu > 1cm Þ dịch > 500ml, nếu dịch ³ 2cm Þ dịch > 700ml (mặt cắt dưới sườn đo TM kỳ tâm thu)

Chú ý hạ thấp gain.

Chẹn tim

2D: đè sụp thất phải, NP, nhĩ trái.

Doppler: Bình thường vận tốc qua van nhĩ thất, ĐMP thay đổi dưới 20% theo chu kỳ. Thể chẹn tim vận tốc tăng > 40% tim phải và giảm > 40% tim trái.

Viêm màng ngoài tim co thắt

Dày màng tim (>1mm) dưới dạng một đường dầy hoặc hai đường song song hoặc nhiều đường song song.

Gia tăng tỉ lệ E/A.

Viêm màng ngoài tim co thắt vận tốc dòng máu trong tĩnh mạch chủ dưới tăng ở kỳ tâm thu, ở bệnh cơ tim hạn chế vận tốc sẽ tăng ở đầu kỳ tâm trương.

Bệnh cơ tim giãn

Kích thước buồng tim giãn rộng.

Độ dầy vách tim bình thường.

Chức năng tâm thu thất trái giảm nặng, tâm trương bất thường.

Khi đã có triệu chứng cơ năng,25% tử vong trong năm đầu,50% tử vong trong vòng 5 năm.

Điều trị: Lợi tiểu, giãn mạch (UCMC), Digoxin, chẹn B.

Bệnh cơ tim phì đại

Kích thước buồng tim nhỏ.

Độ dầy vách tim tăng.

Chức năng tâm thu tăng động, tâm trương bất thường.

Nghẽn buồng tống thất trái.

Kỳ tâm trương vách liên thất/thành sau thất trái ³  1,3 (bình thường: 0,9-1,3).

Điều trị:chẹn β, chẹn ca, chống loạn nhịp.

Bệnh cơ tim hạn chế

Kích thước buồng thất bình thường, nhĩ giãn.

Độ dầy vách tim bình thường.

Chức năng tâm thu thất trái bình thường hoặc giảm.

Doppler: Bất thường sóng qua van nhĩ thất,sóng không thay đổi theo hô hấp (viêm màng ngoài tim co thắt thường có).

Điều trị suy tim xung huyết: Digoxin, lợi tiểu, giãn mạch.

Viêm nội tâm mạc

Siêu âm qua thành ngực giúp thấy mảng sùi trong 50-80% trường hợp (ĐK ³ 3mm).

Điều trị: Dùng kháng sinh liều cao 4-6 tuần.

Bóc tách động mạch chủ

Sự chịu đựng của Ao nằm ở lớp trung mạc.

Ao vừa là ống dẫn vừa thúc đẩy máu luân chuyển: Vận tốc sát thành = 5m/s, vận tốc giữa lòng mạch chỉ là 40-50cm/s.

Động mạch chủ lên f 30mm tại gốc.

95% bóc tách ở động mạch chủ lên, cách van vài cm hoặc động mạch chủ ngực

Siêu âm thấy:

Dãn nở động mạch chủ khu trú hay lan toả.

Thành động mạch chủ tách đôi cho 2 hình ảnh cản âm Echo.

Có thể thấy dòng máu quận hay cục máu đông trong lòng giả.

Doppler mầu không thấy có dòng chảy hay dòng chảy yếu trong lòng giả, hoặc dòng chảy trong lòng giả ngược chiều dòng thật.

Thành viên Dieutri.vn


Bài xem nhiều nhất

Nhịp tim nhanh

Nhịp tim nhanh! Mặc dù tim đập nhanh có thể là đáng lo ngại, nhưng thường vô hại, vì tim vẫn bơm hiệu quả. Thường có thể ngăn ngừa tim đập nhanh bằng cách tránh các kích thích gây ra.  

Nhịp tim chậm

Nhịp tim chậm! Nhịp ít hơn 60 lần / phút, có thể là vấn đề nghiêm trọng...Có thể gây ngất xỉu, chóng mặt, mệt mỏi, khó thở, đau ngực...Nguyên nhân bao gồm thoái hóa mô, tăng huyết áp, bẩm sinh.

Huyết áp thấp

Huyết áp thấp! Mặc dù huyết áp thay đổi từ người sang người, một áp lực máu đọc số 90 milimét thuỷ ngân (mm Hg) hoặc ít hơn - huyết áp tâm thu hoặc 60 mm Hg hoặc thấp hơn.

Rối loạn nhịp tim

Rối loạn nhịp tim! Rối loạn nhịp tim là phổ biến và thường vô hại. Hầu hết mọi người đã có thường xuyên, nhịp tim đập không đều có thể cảm thấy giống như một rung hoặc đua xe.

Tăng huyết áp

Có thể bị tăng huyết áp trong nhiều năm mà không có bất kỳ triệu chứng. Không kiểm soát được huyết áp cao tăng nguy cơ của các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm cơn đau tim và đột quỵ.  

Đau ngực

Đau ngực có thể đến đột ngột bất cứ lúc nào, may mắn thay đau ngực không luôn luôn là cơn đau tim và vấn đề tim mạch, có thể là: Do tiêu hóa, nguyên nhân cơ xương - sụn - thần kinh, do bệnh hô hấp gây ra và các nguyên nhân khác như hồi hộp, giời leo, ung thư.

Suy tim

Suy tim! Cách tốt nhất để ngăn ngừa suy tim là để kiểm soát các yếu tố nguy cơ và điều kiện gây suy tim, như bệnh động mạch vành, huyết áp cao, cholesterol cao, tiểu đường hay béo phì.  

Bệnh động mạch vành

Bệnh động mạch vành! Đau ngực, khó thở, đau tim...Ngay lập tức gọi cấp cứu. Nếu tăng huyết áp, cholesterol máu cao, tiểu đường hay béo phì...có những yếu tố nguy cơ bệnh động mạch vành này, hãy gặp bác sỹ...

Tăng áp động mạch phổi

Tăng áp động mạch phổi là một bệnh nghiêm trọng, trở nên tồi tệ dần dần và đôi khi gây tử vong. Mặc dù tăng áp động mạch phổi không thể chữa được, phương pháp điều trị có sẵn, có thể giúp làm giảm triệu chứng.

Phình động mạch chủ

Chứng phình động mạch có thể phát triển bất cứ nơi nào dọc theo động mạch chủ, nhưng hầu hết xảy ra ở vùng bụng và được gọi là chứng phình động mạch chủ bụng.

Tứ chứng Fallot

Nếu em bé xanh tím (cyanotic), ngay lập tức cho về phía mình và kéo đầu gối lên đến ngực. Điều này giúp tăng lưu lượng máu đến phổi.

Ngoại tâm thu thất

Nếu cảm thấy trống ngực, một cảm giác tim đập nhanh hoặc cảm giác lạ ở ngực, liên hệ với bác sĩ. Sẽ xác định nguồn gốc của những triệu chứng này.

Hội chứng Brugada

Hội chứng Brugada! Có khả năng đe dọa tính mạng, nhiều người không có triệu chứng, có thể điều trị bằng máy khử rung...Biến chứng nghiêm trọng là ngừng tim đột ngột, ngất xỉu cũng có thể xẩy ra...

Tiếng thổi tim

Tiếng thổi tim! Tiếng thổi có thể có mặt khi sinh (bẩm sinh) hoặc phát triển sau này trong đời. Một tiếng thổi tim không phải là một bệnh - nhưng tiếng thổi có thể chỉ ra một vấn đề tim nằm bên dưới.  

Bệnh Raynaud

Điều trị bệnh Raynaud phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của nó và sự hiện diện của các điều kiện liên quan. Đối với hầu hết mọi người, bệnh Raynaud là một mối phiền toái nhiều hơn khuyết tật.

Hở van hai lá

Hở van hai lá - hoặc hở hai lá sẽ xảy ra khi van hai lá không đóng chặt, cho phép máu chảy ngược. Van hai lá nằm giữa tim của hai buồng trái, cho phép máu lưu chuyển qua van tim trong nhịp tim bình thường

Thiếu máu cục bộ cơ tim

Thiếu máu cục bộ cơ tim xảy ra khi máu chảy vào cơ tim giảm, là sự tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn động mạch mang máu đến tim. Việc giảm lưu lượng máu - giảm cung cấp oxy trái tim.

Hội chứng Wolff Parkinson White (WPW)

Trong hầu hết trường hợp, cơn tim đập nhanh không đe dọa tính mạng, nhưng rất nghiêm túc vấn đề về tim có thể xảy ra. Điều trị hội chứng Wolff-Parkinson-White có thể dừng lại hoặc ngăn chặn các cơn nhịp tim nhanh

Xơ vữa, Xơ cứng động mạch

Xơ vữa / Xơ cứng động mạch! Phát triển dần dần và thường không có bất kỳ triệu chứng nào, đến khi động mạch bị thu hẹp hoặc tắc có thể không cung cấp đủ máu cho bộ phận và mô.

Rung nhĩ

Trong buồng trên bên phải của tim (tâm nhĩ phải) là một nhóm các tế bào được gọi là nút xoang. Đây là nơi điều hòa nhịp tim tự nhiên. Nút xoang tạo thúc đẩy bắt đầu mỗi nhịp đập của tim.

Còn ống động mạch (PDA)

Một ống động mạch nhỏ thường không gây ra triệu chứng. Bác sĩ có thể khám phá ra nó trong một bài kiểm tra thường xuyên. Một trẻ sơ sinh với một ống động mạch lớn hơn thường có vấn đề tăng cân và có các dấu hiệu và triệu chứng.

Thông liên thất (VSD)

Trẻ em và người lớn có thông liên thất (VSD) lớn hay gây ra các triệu chứng quan trọng thường cần phải phẫu thuật để đóng khuyết tật. Nếu em bé có khiếm khuyết vách liên thất cần sửa chữa phẫu thuật

Hội chứng mạch vành cấp

Hội chứng mạch vành cấp! Nhận trợ giúp y tế ngay nếu: Đau ngực như bóp nghẹt, áp lực vài phút hoặc lâu hơn - có thể xẩy ra với gắng sức hoặc cảm xúc, buồn nôn, ói mửa, khó thở, ra mồ hôi nặng.

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT)

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT)! Sưng chân bị ảnh hưởng, đau mắt cá chân và bàn chân, tấy đỏ và ấm, sưng đau cánh tay hoặc cổ...Dấu hiệu cảnh báo biến chứng đe dọa tính mạng: Đột ngột khó thở, đau ngực xấu đi.

Bệnh tim mạch

Bệnh tim! Bệnh tim là kẻ giết người số 1 trên toàn thế giới của đàn ông và phụ nữ, kể cả ở Hoa Kỳ. Ví dụ, bệnh tim chịu trách nhiệm cho 40 phần trăm của tất cả các ca tử vong tại Hoa Kỳ.

Xem theo danh mục