Hội chứng sau bệnh bại liệt

Ngày: 23 - 12 - 2011

Hội chứng sau bại liệt dùng để chỉ một nhóm các dấu hiệu và triệu chứng vô hiệu hoá xuất hiện - trung bình từ 30 đến 40 năm sau khi bệnh ban đầu.


Định nghĩa

Hội chứng sau bệnh bại liệt (PPS) là một tình trạng mà một số người bị bại liệt khi còn trẻ có thể gặp những năm sau đó.

Bại liệt đã một lần là một trong những bệnh đáng sợ nhất ở Mỹ, chịu trách nhiệm về tình trạng tê liệt và tử vong. Ngay sau khi bại liệt đạt đỉnh điểm vào đầu những năm 1950, vắc-xin bại liệt bất hoạt được giới thiệu và làm giảm đáng kể lây lan bệnh bại liệt. Hiện nay, rất ít người ở các nước đang phát triển có bệnh bại liệt, nhờ chủng ngừa bệnh bại liệt.

Nhưng một số người bị bại liệt khi còn trẻ có thể bị ảnh hưởng nhất định vào những năm sau này - hội chứng sau bệnh bại liệt. Nguyên nhân chính xác của hội chứng sau bệnh bại liệt là không rõ.

Điều trị tập trung vào quản lý các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng sau bệnh bại liệt và nâng cao chất lượng sống.

Các triệu chứng

Hội chứng sau bệnh bại liệt dùng để chỉ một nhóm các dấu hiệu và triệu chứng xuất hiện - trung bình từ 30 đến 40 năm sau khi bệnh bắt đầu. Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp bao gồm:

Đau yếu cơ, khớp tiến triển.

Mệt mỏi và kiệt sức với các hoạt động tối thiểu.

Teo cơ bắp.

Khó thở hoặc khó nuốt.

Rối loạn giấc ngủ liên quan đến hô hấp, chẳng hạn như ngưng thở khi ngủ.

Giảm dung nạp nhiệt độ lạnh.

Trong hầu hết mọi người, hội chứng sau bệnh bại liệt có xu hướng tiến triển từ từ, có dấu hiệu mới và các triệu chứng tiếp theo thời kỳ ổn định.

Nếu yếu hay mệt mỏi có vẻ như từ từ trở nên tệ hơn, gặp bác sĩ. Điều quan trọng để loại trừ các nguyên nhân khác có dấu hiệu và triệu chứng có thể yêu cầu điều trị khác với những gì hiện đang có với hội chứng sau bệnh bại liệt.

Nguyên nhân

Không ai biết chính xác những gì gây ra các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng sau bệnh bại liệt xuất hiện nhiều năm sau khi lần đầu tiên bị bệnh bại liệt. Hiện nay, lý thuyết được chấp nhận nhất về nguyên nhân của hội chứng sau bệnh bại liệt dựa trên ý tưởng của thoái hóa tế bào thần kinh.

Khi poliovirus lây nhiễm cơ thể, nó ảnh hưởng đến tế bào thần kinh gọi là tế bào thần kinh vận động - đặc biệt là trong dây cột sống - mang thông điệp (điện xung) giữa não và cơ.

Tế bào thần kinh bao gồm ba thành phần cơ bản:

Tế bào thân.

Nhánh lớn (sợi trục).

Nhiều nhánh nhỏ (nhánh sợi).

Bệnh bại liệt thường gây phá hủy hoặc hư hại nhiều các tế bào thần kinh vận động. Để bù đắp cho sự thiếu hụt tế bào thần kinh, sợi mới mọc lên từ các tế bào thần kinh còn lại, và các đơn vị còn sống sót trở lên phì đại. Điều này thúc đẩy sự phục hồi sử dụng các cơ bắp, nhưng có gia tăng căng thẳng trên tế bào thần kinh để nuôi dưỡng các sợi bổ sung. Những căng thẳng này có thể nhiều hơn để các tế bào thần kinh có thể xử lý, dẫn đến sự suy giảm dần dần của các sợi bổ xung và cuối cùng là chính các tế bào thần kinh.

Một giả thuyết khác là bệnh ban đầu có thể đã tạo ra một phản ứng tự miễn dịch, làm cho hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào bình thường như thể chúng là chất ngoại lai. Một số chuyên gia tin rằng poliovirus có thể tồn tại trong cơ thể và kích hoạt lại vào những năm sau đó.

Yếu tố nguy cơ

Yếu tố có thể làm tăng nguy cơ phát triển hội chứng sau bệnh bại liệt bao gồm:

Mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng bại liệt ban đầu. Nhiễm trùng ban đầu nặng hơn, nhiều khả năng sẽ có những dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng sau bệnh bại liệt.

Tuổi khởi phát của bệnh ban đầu. Nếu có bệnh bại liệt khi vị thành niên hay người lớn, không phải là một đứa trẻ, nguy cơ phát triển hội chứng sau bệnh bại liệt tăng.

Phục hồi. Phục hồi sau khi bại liệt cấp tính kém, có vẻ như nhiều khả năng hội chứng sau bại liệt sẽ phát triển. Điều này có thể là do căng thẳng những nơi phục hồi tế bào thần kinh vận động bổ xung.

Hoạt động thể chất. Nếu thường xuyên thực hiện các hoạt động thể chất đến mức kiệt sức hay mệt mỏi, làm việc quá sức có thể đã kích hoạt tế bào thần kinh vận động và làm tăng nguy cơ hội chứng sau bệnh bại liệt.

Các biến chứng

Nói chung, hội chứng sau bệnh bại liệt hiếm khi đe dọa tính mạng, nhưng yếu cơ nghiêm trọng có thể dẫn đến biến chứng:

Ngã. Yếu ở cơ chân làm cho mất thăng bằng và ngã dễ dàng hơn. Ngã có thể dẫn đến xương bị gãy, chẳng hạn như gãy xương hông, dẫn đến các biến chứng khác.

Suy dinh dưỡng, mất nước, viêm phổi. Những người đã bị bại liệt hành tủy, ảnh hưởng đến dây thần kinh dẫn đến cơ liên quan đến việc nhai và nuốt, thường gặp khó với các hoạt động này cũng như các dấu hiệu khác của hội chứng sau bệnh bại liệt. Nhai và nuốt, những vấn đề có thể dẫn đến dinh dưỡng không đầy đủ và để mất nước, cũng như viêm phổi do hít thức ăn vào phổi.

Suy hô hấp cấp tính. Yếu cơ hoành và cơ ngực làm cho khó thở sâu và ho, cuối cùng có thể dẫn đến tích tụ dịch và chất nhầy trong phổi. Béo phì, độ cong của cột sống, bất động kéo dài và một số thuốc có thể làm giảm khả năng thở, có thể dẫn đến suy hô hấp cấp tính. Điều này được đặc trưng bởi sự sụt giảm mạnh oxy trong máu và có thể yêu cầu phải được điều trị trợ giúp hô hấp.

Loãng xương. Không hoạt động và vận động kéo dài thường đi kèm với mất mật độ xương và loãng xương ở cả nam giới và phụ nữ. Nếu có hội chứng sau bệnh bại liệt, có thể được sàng lọc loãng xương.

Kiểm tra và chẩn đoán

Để đi đến chẩn đoán hội chứng sau bệnh bại liệt, các bác sĩ tìm kiếm ba chỉ số:

Chẩn đoán bệnh bại liệt trước đó. Điều này có thể yêu cầu tìm hồ sơ y tế cũ hoặc nhận được thông tin từ thành viên gia đình lớn tuổi, vì bệnh bại liệt cấp tính chủ yếu xảy ra trong thời thơ ấu. Các hiệu ứng cuối của bệnh thường xảy ra ở những người đã thành niên hoặc lớn hơn trong bệnh ban đầu và có triệu chứng bị nặng.

Khoảng sau khi hồi phục dài. Những người phục hồi từ bênh bại liệt ban đầu của thường sống trong nhiều năm mà không có dấu hiệu hay triệu chứng. Sự khởi đầu của hiệu ứng những năm sau rất khác nhau, nhưng thường bắt đầu ít nhất là 15 năm sau khi chẩn đoán ban đầu.

Khởi phát từ từ. Yếu thường không đáng chú ý cho đến khi nó cản trở hoạt động hàng ngày.

Ngoài ra, do các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng sau bệnh bại liệt tương tự như với các rối loạn khác, bác sĩ sẽ cố gắng loại trừ các nguyên nhân khác có thể, chẳng hạn như viêm khớp, đau cơ, hội chứng mệt mỏi mãn tính và vẹo cột sống.

Một số người lo lắng hội chứng sau bệnh bại liệt có thể có teo cơ xơ cứng cooth bên (ALS), còn gọi là bệnh Lou Gehrig. Tuy nhiên, hiệu ứng sau bại liệt không phải là một hình thức của bệnh ALS.

Bác sĩ có thể sử dụng một số thử nghiệm để loại trừ chẩn đoán khác bao gồm:

Điện cơ (EMG) và nghiên cứu dẫn truyền thần kinh. Biện pháp điện cơ đo điện sản xuất từ trong cơ. Kim điện cực được đưa vào. Một dụng cụ ghi lại hoạt động điện trong khi cơ nghỉ và khi hoạt động. Một biến thể nghiên cứu điện thần kinh cơ, hai điện cực ghi trên da ở trên thần kinh nghiên cứu. Cú sốc nhỏ được truyền qua dây thần kinh để đo tốc độ tín hiệu thần kinh. Các thử nghiệm này giúp xác định và loại trừ các bệnh như đau thần kinh, một tình trạng bất thường của dây thần kinh, bệnh cơ và mô cơ.

Hình ảnh. Có thể trải qua kiểm tra, chẳng hạn như cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT), để tạo ra hình ảnh của não và tủy sống. Các kiểm tra này có thể giúp loại trừ các rối loạn thần kinh cột sống, chẳng hạn như thoái hóa cột sống hoặc hẹp cột sống, thu hẹp cột sống gây áp lực lên dây thần kinh.

Xét nghiệm máu. Những người bị hội chứng sau bại liệt thường có các mẫu máu bình thường. Kết quả xét nghiệm máu bất thường có thể chỉ ra một vấn đề cơ bản gây ra các triệu chứng.

Phương pháp điều trị và thuốc

Bởi vì các dấu hiệu và triệu chứng thường thay đổi, không có điều trị cụ thể cho hội chứng sau bại liệt. Mục tiêu của điều trị là để quản lý các triệu chứng và giúp làm cho thoải mái và độc lập nhất có thể:

Bảo tồn năng lượng. Điều này liên quan nhịp hoạt động thể chất và kết hợp nó với thời gian nghỉ ngơi thường xuyên để làm giảm mệt mỏi. Thiết bị trợ giúp, như xe lăn, khung tập đi hoặc xe có động cơ, cũng có thể giúp tiết kiệm năng lượng. Thậm chí liệu pháp hướng dẫn cách để thở có thể trợ giúp bảo tồn năng lượng.

Vật lý trị liệu. Trị liệu có thể kê toa hoặc các bài tập tăng cường cơ bắp mà không cần phải trải qua mệt mỏi. Thường có những hoạt động căng thẳng ít hơn, như bơi mỗi ngày với tốc độ thư thái. Tập thể dục để duy trì thể lực là quan trọng, nhưng phải thận trọng trong các hoạt động thể dục thường xuyên và hàng ngày. Tránh dùng quá mức các cơ và khớp xương và cố gắng tập thể dục ngoài điểm đau hoặc mệt mỏi. Nếu không, cần nghỉ ngơi để lấy lại sức mạnh.

Liệu pháp nghề nghiệp. Vật lý trị liệu hoặc trị liệu nghề nghiệp có thể giúp thay đổi môi trường gia đình để an toàn và thuận tiện. Trị liệu cũng có thể giúp sắp xếp lại đồ nội thất hoặc suy nghĩ lại công việc gia đình hoặc công việc liên quan đến nhiệm vụ, giảm số lượng các bước phải thực hiện và tăng hiệu quả.

Điều trị ngôn ngữ. Chuyên gia trị liệu lời nói có thể chỉ cho cách để bù đắp cho việc nói và nuốt khó khăn.

Ngưng thở khi ngủ. Điều trị chứng ngưng thở khi ngủ, chứng này phổ biến ở những người bị hội chứng sau bại liệt, có thể liên quan đến việc thay đổi mô hình ngủ, chẳng hạn như tránh ngủ nằm ngửa, hoặc sử dụng thiết bị giúp mở đường thông khí bị chặn.

Thuốc. Thuốc men, bao gồm cả aspirin và chống viêm không steroid khác, các thuốc khác làm giãn cơ và giảm đau khớp. Nhiều loại thuốc - kể cả pyridostigmine (Mestinon), Amantadine (Symmetrel), modafinil (Provigil), giống như insulin, yếu tố-I tăng trưởng (IGF-I) và alpha-2 tái tổ hợp interferon - đã được nghiên cứu là phương pháp điều trị cho hội chứng sau bệnh bại liệt, nhưng không có lợi ích rõ ràng đã được tìm thấy. Nghiên cứu ban đầu về các globulin miễn dịch dạng tiêm tĩnh mạch cho thấy nó có thể làm giảm đau, tăng cường sức mạnh và cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người bị hội chứng sau bại liệt.

Phong cách sống và biện pháp khắc phục

Phải đối phó lại với một căn bệnh có thể chán nản, thậm chí áp đảo. Phục hồi từ các bệnh ban đầu cần quyết tâm, nhưng các hiệu ứng cuối của bệnh bại liệt yêu cầu phải nghỉ ngơi và bảo tồn năng lượng. Di chuyển có thể là một chuyển đổi khó khăn. Dưới đây là một số gợi ý có thể giúp:

Hạn chế các hoạt động gây đau đớn hay mệt mỏi. Điều độ là then chốt. Hoạt động quá mức vào một ngày có thể dẫn đến một số điều xấu cho ngày tiếp theo.

Sinh hoạt thông minh. Bảo tồn năng lượng thông qua thay đổi lối sống và các thiết bị trợ giúp không có nghĩa là đang mang lại bệnh tật. Nó chỉ có nghĩa là đã tìm thấy một cách thông minh hơn để đối phó với nó.

Giữ ấm. Cơ bắp lạnh sẽ làm mệt mỏi tăng. Hãy giữ cho nhà ở một nhiệt độ thoải mái và ăn mặc đủ, đặc biệt là khi đi ra ngoài.

Tránh té ngã. Loại bỏ thảm bọc và lộn xộn trên sàn nhà, mang giày tốt, và tránh các bề mặt trơn hoặc lạnh giá.

Duy trì lối sống lành mạnh. Ăn chế độ ăn uống cân bằng, ngừng hút thuốc lá và giảm lượng cà phê để giữ cho phù hợp, hít thở dễ dàng hơn và ngủ ngon hơn.

Bảo vệ phổi. Nếu hơi thở bị suy yếu, theo dõi các dấu hiệu của nhiễm trùng đường hô hấp phát triển, có thể làm cho vấn đề hô hấp nặng hơn, và được điều trị kịp thời. Ngoài ra, tránh hút thuốc lá và dùng vắc xin cúm và viêm phổi.

Đối phó và hỗ trợ

Đối phó với sự mệt mỏi của hội chứng sau bệnh bại liệt có thể khó khăn về thể chất và tâm lý. Có thể cần phải dựa vào bạn bè và gia đình để hỗ trợ. Trong hầu hết trường hợp, có thể tìm thấy cách để giúp, và có thể giúp bằng cách nói với họ phải làm như thế nào.

Thậm chí có thể xem xét tham gia một nhóm hỗ trợ cho những người bị hội chứng sau bại liệt. Đôi khi, chỉ nói những điều trên với những người có vấn đề tương tự cho phép đối phó tốt hơn với những thách thức.

 

Thành viên Dieutri.vn


Bài xem nhiều nhất

Bệnh thần kinh ngoại biên

Bệnh thần kinh ngoại vi là do tổn thương thần kinh. Nó có thể là kết quả của các vấn đề như chấn thương, nhiễm trùng, các vấn đề trao đổi chất và phơi nhiễm với chất độc.

Bệnh động kinh

Khoảng một trong 100 người ở Hoa Kỳ sẽ thấy một cơn động kinh vô cớ trong cuộc đời của họ. Tuy nhiên, một cơn động kinh đơn độc không có nghĩa là có bệnh động kinh.

Mất ngủ

Mất ngủ! Ngủ bao nhiêu là đủ thay đổi từ người sang người. Hầu hết người lớn cần 7 - 8 tiếng một đêm. Nhiều hơn một phần ba số người lớn đã mất ngủ tại một thời gian.

U não

U não! U não có thể lành tính, một số khác là ung thư...Dấu hiệu và triệu chứng rất khác nhau có thể bao gồm: Đau đầu, nhức đầu, buồn nôn hoặc nôn mửa không giải thích được.

Tụ máu nội sọ

Tụ máu nội sọ! Tụ máu nội sọ có thể xảy ra bởi vì các chất dịch bao quanh não không có khả năng hấp thụ sức mạnh của một cú đánh đột ngột hoặc ngừng một cách nhanh chóng.

Nhức đầu do viêm xoang

Nhức đầu xoang là nhức đầu có thể kèm theo viêm xoang, một tình trạng mà các màng lót xoang trở nên sưng và viêm. Có thể cảm thấy áp lực xung quanh mắt, má và trán.

Nhức đầu mãn tính

Nhức đầu mãn tính! Đau đầu kéo dài được chia làm 4 loại: Đau nửa đầu kinh niên, Nhức đầu - căng thẳng mãn tính, Đau đầu mới liên tục hàng ngày và Đau nửa đầu liên tục.

Hội chứng chân không yên

Hội chứng chân bồn chồn có thể bắt đầu ở bất cứ tuổi nào và thường nặng hơn khi già đi. Phụ nữ có nhiều khả năng hơn nam giới để phát triển các điều kiện này. Hội chứng chân bồn chồn có thể phá vỡ giấc ngủ.

Tai biến mạch máu não (đột quỵ)

Cơn đột quỵ phá vỡ dòng chảy của máu qua não và thiệt hại mô não. Có hai loại chính của đột quỵ. Các loại phổ biến nhất của đột quỵ thiếu máu cục bộ - kết quả từ sự tắc nghẽn trong động mạch.

Chèn ép dây thần kinh

Một dây thần kinh bị chèn ép có thể xảy ra bất cứ nơi nào trong cơ thể. Một đĩa đệm thoát vị cột sống thấp, ví dụ, có thể gây áp lực lên một rễ thần kinh, gây đau lan tỏa xuống mặt sau của chân (đau thần kinh tọa).

Bệnh Huntington

Bệnh Huntington! Huntington bệnh là một bệnh di truyền. Các dấu hiệu và triệu chứng thường phát triển ở tuổi trung niên.

Đau nửa đầu

Đau nửa đầu thường không được chẩn đoán và điều trị. Nếu gặp những dấu hiệu và triệu chứng của chứng đau nửa đầu, lưu giữ hồ sơ của các cuộc tấn công và cách xử lý chúng.

Run tay, Run chấn động

Run tay - Run chấn động! Bắt đầu run dần dần, rung ngày càng tồi tệ, thông thường xẩy ra tay đầu tiên, có thể có hoặc không chuyển động của đầu.

Hội chứng Guillain Barre

Hội chứng Guillain - Barre! Nguyên nhân chính xác của hội chứng Guillain - Barre là không rõ, nhưng thường đi trước bởi một căn bệnh truyền nhiễm như một nhiễm trùng hô hấp hoặc dạ dày.

Chóng mặt lành tính

Mặc dù chóng mặt lành tính tư thế có thể là một vấn đề khó chịu, nó hiếm khi nghiêm trọng trừ khi nó làm tăng nguy cơ té ngã. Có thể được điều trị hiệu quả cho chóng mặt lành tính với việc gặp bác sỹ.

Bệnh Parkinson

Trong khi không có cách chữa bệnh Parkinson, nhiều loại thuốc có thể điều trị triệu chứng của nó. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật.

Sa sút trí tuệ, mất trí nhớ

Sa sút trí tuệ - Mất trí nhớ - Điên! Triệu chứng khác nhau tùy nguyên nhân, thường là: Mất trí nhớ, khó khăn giao tiếp, không có khả năng tìm hiểu và nhớ thông tin mới.

Viêm tủy ngang

 Chẩn đoán bệnh viêm tủy ngang dựa trên câu trả lời cho các câu hỏi về các dấu hiệu và triệu chứng, lịch sử y tế, đánh giá lâm sàng của chức năng thần kinh, và các kết quả xét nghiệm. 

Hội chứng sau chấn động

Chấn động là một chấn thương não sau chấn thương nhẹ, thường xảy ra sau khi một cú đánh vào đầu. Mất ý thức là không cần thiết cho một chẩn đoán chấn động hoặc hội chứng sau chấn động.

Phình động mạch não

Phình động mạch não! Hầu hết không vỡ, nhưng có thể bị rò rỉ hoặc vỡ gây: Đột ngột đau đầu, buồn nôn, ói mửa, đau cổ, mờ mắt, nhậy cảm ánh sáng, mất ý thức, lẫn lộn, một mí rủ...

Đau nhức đầu đột ngột dữ dội

 Không có điều trị duy nhất cho đau nhức đầu đột ngột dữ dội vì rất nhiều nguyên nhân tiềm năng tồn tại. Điều trị là nhằm vào các vấn đề cơ bản gây ra đau đầu - nếu được tìm thấy.

Nhức đầu khi ho

Nhức đầu khi ho! Bắt đầu đột ngột sau khi ho, đau đầu kéo dài vài giây đến vài phút, đau rõ ràng phía sau đầu, cơn đau có thể kéo dài âm ỉ trong vài giờ.

Nhức đầu, đau đầu khi vận động

Nhức đầu, Đau đầu khi vận động - Tập thể dục! Đau tiên phát: Có những cơn đau đầu, đau nhói đầu, xẩy ra trong hoặc sau tập luyện.

Chóng mặt

Chóng mặt! Ý thức sai về chuyển động, cảm giác gần ngất xỉu, mất cân bằng...Gọi cấp cứu nếu: Nhức đầu dữ dội hoặc thay đổi, chấn thương đầu, sốt cao hơn 38,5 độ, cổ cứng.

Sex đau đầu

Đau đầu do quan hệ tình dục không có gì phải lo lắng. Nhưng một số có thể là một dấu hiệu của một cái gì đó nghiêm trọng, chẳng hạn như vấn đề với các mạch máu nuôi não.