Nguyên tắc sử dụng thuốc nội tiết trong cấp cứu hồi sức


Ngày: 7 - 11 - 2012

Điều trị đái nhạt cấp tính sau phẫu thuật tuyến yên (24-48 giờ), chủ yếu là truyền dịch. DDAVP không có chỉ định và ít khi cần thiết.

Insulin

Chỉ định

Cấp cứu đái tháo đường.

Phẫu thuật bệnh nhân đái tháo đường.

Đường máu tăng cao trên 15 mmol/l trong các bệnh cấp tính:

Nhiễm trùng.

Chấn thương sọ não.

Nuôi dưỡng tĩnh mạch toàn bộ.

Truyền catecholamine.

Điều trị tăng kali máu: 50 ml G 50% + 10 UI actrapid.

Cách dùng: Actrapid với đường máu mao mạch

Bắt đầu bằng tiêm dưới da ở hầu hết các bệnh nhân.

Bệnh nhân nuôi dưỡng đường tĩnh mạch toàn bộ có thể dùng thêm insulin nếu khả năng dung nạp đường kém. Bắt đầu bằng 40 UI + tiêm dưới da.

Truyền tĩnh mạch trong cấp cứu đái tháo đường hoặc các trường hợp đường dưới da kiểm soat đường máu kém.

Kiểm tra đường máu hàng giờ và chuyển sang tiêm dưới da nếu đường máu đã đượckiểm soát tốt.

Chú ý: dùng in sulin truyền tĩnh mạch có thể gây hạ đường máu nặng ở bệnh nhân hôn mê khi máy bơm trục trặc hay pha thuốc nhầm.

Đường máu

Tiêm dưới da

Truyền tĩnh mạch

<6

6-7,9

8,0-9,9

10-15,9

16-19,9

>20

Không

Không

Không

5 UI

10 UI

15 UI

Dừng

0,5 UI/giờ

1 UI/giờ

2 UI/giờ

4 UI/giờ

8 UI/giờ

Đái tháo nhạt: quy trình dùng DDAVP

Đái tháo nhạt có thể xảy ra trong các tình huống sau

Sau phẫu thuật tuyến yên.

Chấn thương sọ não.

Chết não.

Chỉ định

Điều trị đái nhạt cấp tính sau phẫu thuật tuyến yên (24-48 giờ), chủ yếu là truyền dịch. DDAVP không có chỉ định và ít khi cần thiết.

DDAVP khi:

Đa niệu: > 300 ml/giờ kéo dài trên 3 giờ, không có dùng lợi tiểu

Rối loạn ý thức hoặc không thể uống nước được

Áp lực thẩm thấu niệu giảm trong khi áp lực thẩm thấu máu tăng cao.

Có tăng áp lực thẩm thấu hay suy thận trước thận từ trước.

Dịch truyền duy trì phải dựa trên cân bằng dịch, chức năng thận và áp lực thẩm thấu.

Cách dùng

Liều 1-2 cmg TM/12 giờ

Điều chỉnh dịch truyền theo đáp ứng.

Steroids

Chỉ định

Rõ ràng trong khoa cấp cứu hồi sức

Suy thượng thận.

Cơn hen phế quản.

Chấn thương tuỷ cấp.

Suy tuyến yên.

Viêm màng não do H. Influenza.

Bệnh tạo keo.

Viêm phổi do P. Carrini.

Cần ức chế miễn dịch trong ghép tạng.

Nhược cơ.

Chưa rõ ràng

ARDS giai đoạn xơ phổi.

Viêm cơ tim.

COPD.

Viêm phế quản tắc nghẽn.

Phù não quanh u hay áp xe não.

Sốc phản vệ.

Chống chỉ định hoặc không có chỉ định

Nhiễm khuẩn cấp.

Sốc nhiễm khuẩn.

ARDS trừ giai đoạn xơ phổi đã loại trừ nhiễm khuẩn.

Chấn thương sọ não.

Hội chứng Guillain Barre.

Tắc mạch do mỡ.

Hiệu lực của các thuốc.

Thuốc

Liều tương đương

Hoạt tính đường

Hoạt tính muối

Hydrocortisone

100 mg

1

1

Prednisone

25 mg

4

0,3

Methylprednisolone

20 mg

4

0

Dexamethasone

4 mg

30

0

Cortisone acetate

125 mg

0,8

0,8

Fludrocortisone

1 mg

10

250

Test synacthen ngắn

Chỉ định

Bán định lượng đáp ứng của vỏ thượng thận với ACTH.

Nghi ngờ suy thượng thận cấp trong bệnh cảnh suy sụp đa phủ tạng (khoảng 8%).

Huyết áp thấp mặc dù đã bù đủ dịch và dùng vận mạch.

Hạ thân nhiệt rương đối.

Tăng Kali, hạ Na máu, toan chuyển hoá trơ.

Hạ đường máu.

Test

Định lượng cortisol nền.

Tiêm TM 250 cmg synacthen.

Định lượng cortisol máu sau 30 và 60 phút.

Nhận định kết quả

Bình thường: nền >500 nmol/l, tăng x hai lần nền.

Suy thượng thận: nền <200 nmol/l, không đáp ứng với ACTH.

Trung gian: nền 200-500 nmol/l.

Tăng cortisol gấp đôi: thượng thận bình thường.

Không đáp ứng ACTH: có thể suy thượng thận.

Điều trị suy thượng thận cấp: 50-100 mg hydrocortisone x 2/ngày.

Quy trình dùng steroids trong chấn thương tuỷ cấp

Chỉ định:Chấn thương tuỷ cấp có mất chức năng thần kinh trong vòng 8 giờ đầu.

Liều tấn công 30 mg methylprednisolone trong 15 phút.

45 phút sau tấn công, truyền: 5,4 mg/kg/giờ trong

23 giờ nếu điều trị sớm trong 3 giờ đầu sau chấn thương

47 giờ nếu điều trị sau chấn thương 3-8 giờ.
 


Bài xem nhiều nhất

Nguyên tắc sử dụng thuốc tim mạch trong cấp cứu hồi sức

Có một sự khác biệt lớn về đáp ứng với thuốc giữa các bệnh nhân. Lý do đầu tiên có lẽ do sự biến đổi của thụ thể giao cảm trong các bệnh lý cấp tính. Hơn nữa khi dùng kéo dài có hiện tượng trơ của các thụ thể giao cảm.

Đặt nội khí quản

Đặt nội khí quản về lý tưởng là không nên là 1 thủ thuật của duy nhất 1 người thực hiện, cần phải luôn luôn có người hỗ trợ thành thạo.

Mở khí quản cho bệnh nhân nặng

Bệnh nhân phải được lựa chọn mở khí quản phẫu thuật với sự giải thích của khoa phòng (kể cả nội khoa hay ngoại khoa). Đây là sự tôn trọng cơ bản với bệnh nhân. 

Phác đồ xử trí khi đặt nội khí quản thất bại

Phác đồ xử trí khi đặt nội khí quản thất bại tại khoa cấp cứu hồi sức

Cathter tĩnh mạch trung tâm

Các catheter tĩnh mạch trung tâm 3 nòng không thích hợp với việc điều chỉnh thể tích cấp (cân nhắc một catheter động mạch phổi).

Dẫn lưu khoang màng phổi

Rút hoặc thay thế ngay khi có thể sonde dẫn lưu nào đã được đặt trong điều kiện vô trùng.

Hướng dẫn xử trí về rối loạn điện giải trong cấp cứu hồi sức

Hầu hết các rối loạn điện giải ở các bệnh nhân của ICU đều liên quan tới sự thay đổi  trong phân bố và nồng độ của các ion chủ yếu của dịc nội và ngoại bào.

Nguyên tắc nuôi dưỡng bệnh nhân trong cấp cứu hồi sức

Việc ruột hoạt động sớm sẽ làm giảm nguy cơ teo niêm mạc, nguyên nhân của thẩm lậu vi khuẩn, do đó làm giảm tỷ lệ mắc và thời gian của nhiễm khuẩn huyết.

Nguyên tắc sử dụng máu trong cấp cứu hồi sức

Phản ứng chéo đầy đủ mất 20 phút (nếu khẩn cấp, không bao gồm thời gian vận chuyển máu). Cần được làm ngay bệnh nhân đang được hồi sức dịch tinh thể và dịch keo.

Phác đồ cấp cứu hồi cức suy thận

Đối với những trường hợp suy thận còn nước tiểu thì dễ hơn trong việc xử trí và có tỷ lệ tử vong thấp. Tỷ lệ tử vong thay đổi thường không xác định được trong trường hợp chuyển từ suy thận thiểu niệu sang thể suy thận có nước tiểu.

Phác đồ hô hấp liệu pháp

Tất cả các bệnh nhân đặt nội khí quản phảI được làm ẩm không khí thở vào để đảm bảo tối ưu hoá chức năng của nhung mao tiết nhầy đường hô hấp và bảo tồn nhiệt độ.

Các thủ thuật y học trong cấp cứu hồi sức (ICU)

Mở khí quản qua da.  Soi phế quản ống mềm. Tạo nhịp tim đường tĩnh mạch. Chọc khoang màng tim. Đặt sonde có bóng chèn thực quản.

Nguyên lý điều trị chết não trong cấp cứu hồi sức

Đánh giá lâm sàng các chức năng thực vật của não: công việc này được thực hiện riêng rẽ bởi 2 bác sĩ, cách nhau ít nhau 2 giờ, test đầu tiên chỉ được thực hiện ít nhất là 4 giờ sau khi bệnh nhân bắt đầu hôn mê.

Đặt catheter động mạch

Phải thay đường truyền động mạch cánh tay và động mạch đùi ngay khi có thể đặt được ở động mạch quay hoăc mu chân.

Nguyên tắc sử dụng thuốc an thần giảm đau giãn cơ trong cấp cứu hồi sức

PCA hoặc giảm đau ngoài màng cứng được chỉ định cho những bệnh nhân tỉnh. Thông báo cho đơn vị giảm đau biết những bệnh nhân này.

Xem theo danh mục