Chấn thương tủy: chẩn đoán và điều trị

Ngày: 2016-1-15

By member of dieutri.vn

Điều trị chấn thương tủy bao gồm bất động và nếu có chèn ép tủy thì phẫu thuật cung đốt sống giải phóng chèn ép và sau đó kết hợp xương làm kín cung đốt sống.

Tổn thương tủy có thể do sái cổ, chấn thương nặng thường do gẫy đốt sống, trật đốt sống gây ép tủy hoặc làm gập góc tủy vùng cột sống cổ, cột sống lưng thấp và vùng cột sống thắt lưng cao. Hạ huyết áp sau chấn thương cũng có thể gây nhồi máu tủy.

Tổn thương cắt ngang tủy gây liệt mềm và mất cảm giác bên dưới mức tổn thương. Mất phản xạ gân xương và bí tiểu tiện, đại tiện. Phản xạ gân xương có trở lại sau vài ngày hoặc vài tuần gây liệt cứng tứ chi hoặc hai chi dưới với tăng phản xạ gân xương và có phản xạ duỗi bàn chân, nhưng cũng có thể liệt mềm (liệt ngoại biên) tùy theo đoạn tủy nào bị tổn thương. Chức năng của bàng quang và rụột cũng có thể hồi phục một phần cho phép bệnh nhân có thể đi tiểu và đại tiện được từng lúc, Khi liệt co cứng tăng, tư thế co cứng hoặc duỗi cứng của chân trở nên khó chịu, đặc biệt khi bệnh nhân bị loét hoặc nhiễm khuẩn tiết niệu. Liệt hai chi dưới duỗi cứng hoặc co cứng có thể là hậu quả cuối cùng. Chấn thương với mức độ nhẹ hơn, bệnh nhân có thể đi lại được nhưng yếu nhẹ chi, rối loạn cảm giác ở ngọn chi, có thể rối loạn cơ tròn, hay gặp là tiểu không kìm được và tiểu ngắt quãng. Đặc biệt hơn tổn thương tủy một bên gây liệt vận động kèm rối loạn cảm giác âm thoa cùng bên, bên đối diện mất cảm giác đau nóng lạnh ở dưới mức tổn thương (hội chứng Brown- Séquard). Hội chứng tủy trung ương có thể có liệt ngoại biên, mất cảm giác đau, nóng, lạnh, còn duy trì chức năng của cột tủy sau. Tổn thương theo vùng chi phối của rễ có thể thấy ở ngang mức tổn thương hoặc nếu tổn thương vùng đuôi ngựa có thể thấy rối loạn chức năng của các rễ thắt lưng cùng.

Điều trị chấn thương tủy bao gồm bất động và nếu có chèn ép tủy thì phẫu thuật cung đốt sống giải phóng chèn ép và sau đó kết hợp xương làm kín cung đốt sống. Điều trị sớm bằng corticosteroid liều cao (ví dụ methylprednisolon, 30 mg/kg truyền tĩnh mạch nhanh, sau đó tiếp tục với liều 5,4 mg/kg/giờ, trong 23 giờ) cho thấy có tác dụng phục hồi các chức năng thần kinh nếu điều trị sớm trong vòng 8 giờ sau chấn thương. Điều trị bằng GM1 gangliosid trong 3 - 4 tuần đang được nghiên cứu và cho thấy có tác dụng. Chỉnh lại vị trí giải phẫu của tủy bằng kéo và một số phương pháp chỉnh hình khác cũng là quan trọng.

Chăm sóc các di chứng thần kinh như liệt hai chi dưới, liệt tứ chi, và chăm sóc da, bàng quang, ruột.