Viêm phổi

(Dieutri.vn - Trang chuyên về y dược học, dành cho các bác sỹ, dược sỹ, học viên và sinh viên tự đăng bài viết về sức khỏe, trao đổi chuyên ngành nội bộ nhằm nâng cao kiến thức phục vụ công việc !)

Viêm phổi có thể là ở mức độ từ nhẹ đến đe dọa tính mạng. Viêm phổi thường là biến chứng của bệnh khác, chẳng hạn như bệnh cúm

Định nghĩa

Viêm phổi là tình trạng viêm thường do nhiễm trùng. Vi khuẩn, virus, nấm hay ký sinh trùng có thể gây viêm phổi. Viêm phổi là một quan tâm đặc biệt nếu ở người trên 65 tuổi hoặc có bệnh mãn tính hoặc hệ thống miễn dịch suy yếu. Nó cũng có thể xảy ra ở trẻ em hay những người khỏe mạnh.

Viêm phổi có thể ở mức độ từ nhẹ đến nặng đe dọa tính mạng. Viêm phổi thường là biến chứng của bệnh khác, chẳng hạn như bệnh cúm. Kháng sinh có thể xử lý các hình thức phổ biến nhất của vi khuẩn pneumonias, nhưng các chủng kháng thuốc ngày càng tăng là một vấn đề. Cách tiếp cận tốt nhất là cố gắng ngăn chặn nhiễm trùng.

Các triệu chứng

Triệu chứng viêm phổi có thể khác nhau rất nhiều, tùy thuộc vào điều kiện cơ bản có thể có và loại sinh vật gây bệnh. Viêm phổi thường bắt chước các bệnh cúm, bắt đầu với cơn ho và sốt, vì vậy có thể không nhận ra có tình trạng nghiêm trọng hơn.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp của viêm phổi có thể bao gồm:

Sốt.

Ho.

Khó thở.

Ra mồ hôi.

Ớn lạnh.

Đau ngực do viêm màng phổi.

Nhức đầu.

Đau cơ.

Mệt mỏi.

Trớ trêu thay, người trong nhóm nguy cơ cao dễ bị tổn thương như người cao niên và những người có bệnh mãn tính hoặc suy yếu hệ thống miễn dịch có thể có các triệu chứng ít hơn hoặc nhẹ hơn. Và thay vì có những cơn sốt cao, thường đặc trưng của viêm phổi, người già thậm chí có thể có nhiệt độ thấp hơn bình thường.

Bởi vì viêm phổi có thể đe dọa tính mạng, gặp bác sĩ càng sớm càng tốt nếu bị ho dai dẳng, khó thở, đau ngực, sốt không rõ nguyên nhân - đặc biệt là sốt kéo dài 38.90C hoặc cao hơn với ớn lạnh và ra mồ hôi, hoặc nếu đột nhiên cảm thấy tồi tệ hơn sau khi bị cảm lạnh hoặc cúm.

Hãy tìm kiếm chăm sóc y tế nếu là người cao tuổi hoặc hút thuốc, uống rượu quá mức, có thương tích, đang trải qua hóa trị hoặc dùng thuốc như prednisone, thuốc ức chế hệ thống miễn dịch. Đối với một số người lớn tuổi và những người có bệnh tim hoặc phổi, viêm phổi có thể nhanh chóng trở thành một tình trạng đe dọa tính mạng.

Nguyên nhân

Cơ thể có nhiều cách để bảo vệ phổi bị lây nhiễm. Trong thực tế, thường xuyên tiếp xúc với vi khuẩn và virus có thể mắc viêm phổi, nhưng cơ thể thường tự bảo vệ, chẳng hạn như ho và các vi sinh vật bình thường trong cơ thể ngăn chặn sinh vật gây hại xâm nhập vào và tổn hại đường hô hấp. Tuy nhiên, trong nhiều điều kiện, bao gồm suy dinh dưỡng và các bệnh hệ thống, có thể khả năng bảo vệ thấp hơn và cho phép sinh vật gây hại vượt qua phòng thủ của cơ thể và vào phổi.

Khi các sinh vật xâm nhập được vào phổi, các tế bào máu trắng - một phần quan trọng của hệ thống miễn dịch bắt đầu tấn công. Vi khuẩn, các tế bào máu trắng và các protein của hệ miễn dịch gây ra viêm túi phế nang và chứa đầy dịch, dẫn đến khó thở đặc trưng cho nhiều loại viêm phổi.

Phân loại viêm phổi

Viêm phổi đôi khi được phân loại theo nguyên nhân gây ra bệnh viêm phổi:

Viêm phổi ở cộng đồng. Đề cập đến viêm phổi có trong quá trình của cuộc sống hàng ngày - ở trường, làm việc hoặc phòng tập thể dục, ví dụ. Nguyên nhân phổ biến nhất là vi khuẩn Strepxococcus pneumoniae. Ít phổ biến là Mycoplasma pneumoniae, sinh vật ít phổ biến thường gây ra dấu hiệu và triệu chứng nhẹ hơn các loại viêm phổi khác. Viêm phổi đi bộ, một thuật ngữ dùng để mô tả không phải là viêm phổi nặng tới mức phải nằm trên giường, có thể do Mycoplasma pneumoniae.

Viêm phổi bệnh viện. Nếu đang nằm viện, đang có nguy cơ cao mắc bệnh viêm phổi, đặc biệt là nếu đang thở máy trong đơn vị chăm sóc đặc biệt hoặc có hệ thống miễn dịch suy yếu. Đây là loại viêm phổi có thể cực kỳ nghiêm trọng, đặc biệt là người già, trẻ nhỏ và những người có bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc HIV / AIDS.

Viêm phổi bệnh viện phát triển ít nhất 48 giờ sau khi nhập viện. Thể loại này bao gồm viêm phổi sau phẫu thuật - phổ biến nhất ở người già hơn 70 tuổi, những người đã phẫu thuật ở bụng hoặc ngực - và liên quan đến bệnh viêm phổi mắc phải tại các cơ sở chăm sóc dài ngày, các trung tâm, nơi thuốc được dùng bằng đường tĩnh mạch (truyền dịch) và lọc máu thận.

Một yếu tố phổ biến cho loại viêm phổi là bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD). Điều này xảy ra khi dịch dạ dày vào thực quản. Từ đó, dịch dạ dày có thể hít vào khí quản và sau đó vào đường hô hấp dưới. Ngay cả số lượng nhỏ dịch dạ dày có thể dẫn đến viêm phổi.

Viêm phổi sặc. Đây là loại bệnh viêm phổi xảy ra khi chất ngoại lai vào phổi - thường xuyên nhất là khi các chất của dạ dày thâm nhập vào phổi sau khi bị nôn mửa. Điều này thường xảy ra khi chấn thương não hoặc điều kiện khác ảnh hưởng đến phản xạ bình thường của miệng.

Một nguyên nhân khác của viêm phổi sặc là uống nhiều rượu. Sặc xảy ra khi người say rượu bị nôn và hít vào.

Khó nuốt, xảy ra với các bệnh như amyotrophia (ALS), bệnh Parkinson, đột quỵ, cũng có thể dẫn đến viêm phổi hít sặc.

Viêm phổi gây ra bởi sinh vật cơ hội. Đây là loại bệnh viêm phổi với người có hệ thống miễn dịch suy yếu. Các sinh vật không có hại cho những người khỏe mạnh có thể nguy hiểm cho những người bị AIDS và các điều kiện khác khi hệ miễn dịch suy yếu, cũng như những người có cấy ghép nội tạng. Thuốc ức chế hệ thống miễn dịch, như corticosteroid hay hóa trị liệu, cũng có thể đặt vào nguy cơ viêm phổi cơ hội.

Tác nhân gây bệnh khác. Cúm H5N1 (cúm gia cầm) và hội chứng hô hấp cấp tính virus nặng (SARS) đã gây ra viêm phổi nghiêm trọng, viêm phổi chết người đôi khi xẩy ra, ngay cả người khỏe mạnh trước đó. Mặc dù bệnh than - hiếm, bệnh dịch hạch và bệnh thỏ cũng có thể gây viêm phổi. Một số nấm, khi hít vào có thể gây viêm phổi. Bệnh lao trong phổi cũng có thể gây viêm phổi.

Yếu tố nguy cơ

Tuổi. Nếu ở độ tuổi 65 trở lên, đặc biệt nếu có điều kiện khác làm cho viêm phổi dễ phát triển. Trẻ nhỏ, có hệ thống miễn dịch không phát triển đầy đủ, cũng có nguy cơ viêm phổi.

Một số bệnh. Chúng bao gồm các bệnh suy giảm miễn dịch như HIV / AIDS và các bệnh mãn tính như bệnh tim mạch, khí phế thũng, các bệnh phổi khác, và tiểu đường. Cũng có nguy cơ cao nếu hệ thống miễn dịch bị suy giảm do hóa trị hoặc sử dụng các loại thuốc ức chế miễn dịch lâu dài.

Hút thuốc, lạm dụng rượu. Hàng triệu sợi lông nhỏ bao bề mặt của các tế bào lót ống phế quản. Các sợi lông làm sạch đường thở khỏi các chất tiết bình thường, nhưng chất kích thích như khói thuốc lá làm liệt các lông mao. Nếu những chất tiết chứa vi khuẩn, chúng có thể phát triển thành viêm phổi. Rượu gây trở ngại cho phản xạ bình thường cũng như với chức năng của các tế bào máu trắng chống nhiễm trùng.

Nhập viện trong một đơn vị chăm sóc đặc biệt. Viêm phổi mắc phải ở bệnh viện có xu hướng trầm trọng hơn các loại viêm phổi khác. Những người cần thở máy đặc biệt có nguy cơ.

COPD và sử dụng corticosteroid hít trong hơn 24 tuần. Nghiên cứu chỉ ra rằng điều này làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển bệnh viêm phổi, viêm phổi có thể nghiêm trọng.

Tiếp xúc với hóa chất hoặc các chất ô nhiễm. Nguy cơ phát triển bệnh viêm phổi có thể tăng lên nếu làm nông nghiệp, xây dựng hoặc xung quanh có hóa chất công nghiệp hay động vật. Tiếp xúc với không khí ô nhiễm hoặc khí độc cũng có thể đóng góp vào viêm phổi.

Chấn thương. Những người có phẫu thuật hay những người đang cố định từ một chấn thương, chấn thương có nguy cơ cao bị viêm phổi do phẫu thuật hay thương tích nghiêm trọng có thể làm giảm ho - giúp phổi sạch khó khăn hơn, và nằm thẳng có thể cho phép chất nhầy tích tụ trong phổi, tạo nơi sinh sản cho vi khuẩn.

Dân tộc. Nếu là dân Alaska hoặc một số bộ lạc người Mỹ bản xứ, có nguy cơ viêm phổi lớn hơn.

Các biến chứng

Mức độ nghiêm trọng của viêm phổi thường phụ thuộc vào sức khỏe tổng thể và loại và mức độ viêm phổi.

Nếu còn trẻ và khỏe mạnh, viêm phổi có thể được điều trị thành công. Tuy nhiên, một số sinh vật gây bệnh viêm phổi rất nguy hiểm mà áp đảo các cơ chế phòng thủ, ngay cả ở những người khỏe mạnh.

Nếu có suy tim hay bệnh phổi, đặc biệt là nếu hút thuốc, hoặc lớn tuổi, viêm phổi có thể rất khó điều trị thành công. Cũng có nhiều khả năng phát triển các biến chứng, một số trong đó có thể đe dọa tính mạng.

Biến chứng của viêm phổi có thể bao gồm:

Vi khuẩn trong máu. Viêm phổi có thể đe dọa tính mạng khi viêm nhiễm nhiều phế nang trong phổi và cản trở khả năng thở. Trong một số trường hợp nhiễm trùng có thể xâm nhập vào máu. Sau đó có thể lan nhanh tới các cơ quan khác.

Tràn dịch và nhiễm trùng xung quanh. Đôi khi dịch tích tụ giữa phổi - màng phổi, được gọi là tràn dịch màng phổi. Thông thường, màng phổi mịn, cho phép phổi dịch chuyển một cách dễ dàng dọc theo thành ngực khi thở vào và ra. Nhưng khi màng phổi bị viêm (viêm màng phổi) - thường là do viêm phổi – dịch có thể tích lũy và có thể bị nhiễm bệnh (empyema).

Áp xe phổi. Một khoang chứa mủ (áp xe) trong khu vực bị ảnh hưởng bởi bệnh viêm phổi là một biến chứng tiềm năng.

Hội chứng suy hô hấp cấp (ARDS). Viêm phổi bao gồm hầu hết các vùng cả hai phổi, làm cho thở khó khăn và giảm oxy máu. Bất kỳ bệnh phổi cơ bản nào, nhưng đặc biệt là COPD, làm cho dễ bị ARDS.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Bác sĩ có thể nghi ngờ viêm phổi dựa trên lịch sử y tế và kiểm tra. Có thể trải qua một số hoặc tất cả các xét nghiệm:

Khám lâm sàng. Bác sĩ nghe phổi để kiểm tra tiếng bất thường hoặc rales và có tín hiệu sự hiện diện của dịch.

Chụp X quang. X quang có thể xác nhận sự hiện diện của viêm phổi và xác định mức độ và vị trí của nhiễm trùng.

Xét nghiệm máu và chất nhầy. Có thể xét nghiệm máu để đo số lượng tế bào máu trắng và tìm sự hiện diện của virus, vi khuẩn hoặc các sinh vật khác. Bác sĩ cũng có thể kiểm tra mẫu chất nhờn hoặc máu để giúp xác định các vi sinh vật đặc biệt gây ra bệnh.

Phương pháp điều trị và thuốc

Phương pháp điều trị viêm phổi khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và loại viêm phổi.

Vi khuẩn. Các bác sĩ thường điều trị viêm phổi do vi khuẩn với kháng sinh. Mặc dù có thể bắt đầu cảm thấy tốt hơn ngay sau khi bắt đầu uống thuốc, hãy chắc chắn hoàn thành toàn bộ liều thuốc kháng sinh. Ngừng uống thuốc quá sớm có thể gây viêm phổi trở lại. Nó cũng giúp tạo ra các chủng vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh.

Virus. Kháng sinh không hiệu quả đối với hầu hết các dạng virus viêm phổi. Và mặc dù một vài virus có thể gây viêm phổi được điều trị bằng thuốc kháng vi-rút, các điều trị khuyến cáo thường là nghỉ ngơi và uống nhiều nước.

Mycoplasma. Pneumonias Mycoplasma được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Mặc dù vậy, có thể không phục hồi ngay lập tức. Trong một số trường hợp mệt mỏi có thể tiếp tục lâu dài sau khi bệnh đã thuyên giảm. Nhiều trường hợp không được chẩn đoán viêm phổi mycoplasma và không được điều trị. Các dấu hiệu và triệu chứng bắt chước những người cảm lạnh, vì vậy một số người không bao giờ tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Các triệu chứng thường tự biến mất.

Nấm. Nếu viêm phổi là do một loại nấm, có thể được điều trị bằng thuốc kháng nấm.

Đối phó với các triệu chứng

Ngoài các phương pháp điều trị, bác sĩ có thể khuyên nên dùng thuốc không kê đơn để giảm sốt, chữa đau nhức, và làm dịu ho liên quan đến viêm phổi. Không muốn loại bỏ ho hoàn toàn, tuy nhiên, vì ho giúp phổi sạch. Nếu phải sử dụng để giảm cơn ho, dùng liều thấp nhất giúp nghỉ ngơi.

Khi nhập viện là cần thiết

Nếu viêm phổi nặng, sẽ phải nhập viện và điều trị bằng thuốc kháng sinh tiêm tĩnh mạch và có thể phải dùng oxy. Nếu không cần oxy, có thể phục hồi một cách nhanh chóng ở nhà với kháng sinh uống như trong các bệnh viện, đặc biệt là nếu có đủ điều kiện tiếp cận với chăm sóc sức khỏe tại nhà. Đôi khi có thể ba hoặc bốn ngày tại bệnh viện dùng thuốc kháng sinh tiêm tĩnh mạch và sau đó tiếp tục phục hồi ở nhà với thuốc uống.

Theo dõi điều trị

Bác sĩ rất có thể đưa ra lịch trình theo dõi X quang và khám lại sau khi chẩn đoán và điều trị ban đầu. Vào thời gian đó nhiễm trùng đã hết, nhưng điều quan trọng đối với bác sĩ để xem, ngay cả khi đang cảm thấy tốt hơn. Theo các cuộc hẹn và X quang là đặc biệt quan trọng ở những người hút thuốc.

Nếu không cảm thấy tốt hơn, lần khám tiếp theo là cơ hội để bác sĩ xác định hiệu quả điều trị và thử nghiệm thêm để có thêm thông tin về tình trạng bệnh.

Phong cách sống và biện pháp khắc phục

Nếu viêm phổi, các biện pháp sau đây có thể giúp phục hồi nhanh hơn và giảm nguy cơ biến chứng:

Nghỉ ngơi nhiều. Ngay cả khi bắt đầu cảm thấy tốt hơn, cẩn thận và không lạm dụng nó.

Ở nhà cho đến khi nhiệt độ trở về bình thường và ngừng ho ra chất nhầy. Lời khuyên này phụ thuộc một phần vào cách bị bệnh. Nếu không chắc chắn, hãy hỏi bác sĩ. Bởi vì bệnh viêm phổi có thể tái diễn trong vòng một tuần hoặc lâu hơn.

Uống nhiều nước. Dịch giữ cho khỏi bị mất nước và giúp lỏng chất nhầy trong phổi.

Dùng toàn bộ liều của bất cứ loại thuốc theo quy định. Ngừng thuốc quá sớm có thể gây viêm phổi trở lại và góp phần vào sự phát triển của vi khuẩn kháng kháng sinh.

Giữ tất cả các cuộc hẹn. Ngay cả khi cảm thấy tốt hơn, phổi vẫn có thể bị nhiễm bệnh. Điều quan trọng là có bác sĩ theo dõi.

Phòng chống

Chủng ngừa

Bởi vì viêm phổi có thể là biến chứng của bệnh cúm, tiêm ngừa bệnh cúm hàng năm là một cách tốt để ngăn ngừa viêm phổi do virus cúm, có thể dẫn đến viêm phổi do vi khuẩn. Ngoài ra, mặc dù có một số tranh cãi về hiệu quả của nó, đặc biệt là ở người lớn tuổi, các bác sĩ khuyên nên được chủng ngừa phế cầu khuẩn viêm phổi ít nhất một lần sau tuổi 50, và nếu có bất kỳ yếu tố nguy cơ, mỗi năm năm sau đó. Bác sĩ sẽ khuyên nên chủng ngừa viêm phổi ngay cả khi trẻ hơn 50 nếu là người hút thuốc, nếu có ung thư phổi, bệnh tim mạch, một số loại ung thư, tiểu đường hay bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm, nếu hệ thống miễn dịch bị tổn thương, hoặc nếu đã cắt lá lách.

Một vắc-xin được gọi là vắc-xin liên hợp phế cầu khuẩn có thể giúp bảo vệ trẻ em chống lại viêm phổi. Đó là khuyến cáo cho tất cả trẻ em dưới 2 tuổi và cho các lứa tuổi trẻ em từ 2 đến 5 năm có nguy cơ đặc biệt bệnh phế cầu khuẩn, chẳng hạn như những người có thiếu hụt hệ thống miễn dịch, ung thư, bệnh tim mạch hoặc thiếu máu hồng cầu hình liềm, hoặc những người tham dự nhóm chăm sóc ban ngày. Tác dụng phụ của thuốc chủng ngừa phế cầu khuẩn thường nhẹ và bao gồm đau nhẹ hoặc sưng tại chỗ tiêm.

Rửa tay

Tay liên tục liên hệ với hầu hết với các vi trùng có thể gây viêm phổi. Các vi trùng này nhập vào cơ thể khi chạm vào mắt hoặc chà xát bên trong mũi. Rửa tay thường xuyên và kỹ lưỡng có thể giúp giảm nguy cơ. Khi rửa là không thể, sử dụng thuốc khử trùng tay có cồn, có thể có hiệu quả hơn xà phòng và nước trong việc tiêu diệt vi khuẩn và virus gây bệnh.

Không hút thuốc

Hút thuốc thường gây hại cho hệ thống phòng thủ chống lại các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.

Hãy chăm sóc bản thân mình

Nghỉ ngơi thích hợp và chế độ ăn uống nhiều trái cây, rau và ngũ cốc cùng với tập thể dục vừa phải có thể giúp giữ cho hệ thống miễn dịch mạnh mẽ.

Điều trị Gerd

Điều trị triệu chứng GERD, và giảm cân nếu đang thừa cân.

Bảo vệ người khác khỏi bị nhiễm trùng

Nếu viêm phổi, cố gắng tránh xa bất cứ ai có một hệ thống miễn dịch bị tổn thương. Khi điều đó là không thể, có thể giúp bảo vệ người khác bằng cách đeo khẩu trang và luôn luôn ho vào khăn giấy.

 

Thành viên Dieutri.vn

Xem theo danh mục
Thuốc ho tốt nhất
Hạ men gan
MỘT SỐ SÁCH Y HỌC
THUỐC VÀ BIỆT DƯỢC