Ngứa hậu môn

Ngứa hậu môn! Gặp bác sỹ nếu: Ngứa nghiêm trọng và kéo dài hơn 1 tuần, có chảy máu từ trực tràng, ngứa dai dẳng có thể liên quan đến một tình trạng da hay vấn đề sức khỏe khác, không thể tìm ra nguyên nhân gây ngứa...

Định nghĩa

Ngứa hậu môn là ngứa quanh hậu môn, đó là nơi lối thoát cho trực tràng. Vị trí ngứa nằm ở hậu môn hoặc trên da xung quanh hậu môn, thường là dữ dội. Có thể ngứa hậu môn gây ra trạng thái lúng túng và khó chịu.

Ngứa hậu môn có nhiều nguyên nhân. Nhiều yếu tố có thể gây ra ngứa hậu môn bao gồm cả độ ẩm, cọ xát của quần áo và tiếp xúc với vật lạ.

Đừng xấu hổ khi nói chuyện với bác sĩ về tình trạng này. Với điều trị thích hợp và các biện pháp tự chăm sóc, hầu hết mọi người ngứa hậu môn có thể đạt được tiến triển hoàn toàn.

Các triệu chứng

Ngứa hậu môn được kết hợp với các triệu chứng khác tương tự trong và xung quanh hậu môn, bao gồm:

- Nóng hậu môn.

- Đau nhức hoặc đau

Ngứa và kích thích trong và xung quanh hậu môn có thể là một tình trạng tạm thời, hoặc nó có thể được kéo dài hơn và khó chịu. Đối với một số người, kích thích như vậy là mạnh và các yêu cầu để giải thoát là không thể cưỡng lại.

Hầu hết ngứa hậu môn không yêu cầu chăm sóc y tế. Tuy nhiên, gặp bác sĩ nếu:

- Ngứa hậu môn là nghiêm trọng hoặc kéo dài lâu hơn một vài tuần.

- Có chảy máu từ trực tràng.

- Không thể hình dung ra những gì gây ra ngứa.

- Hậu môn ngứa dai dẳng có thể liên quan đến một tình trạng da hay vấn đề sức khỏe khác mà yêu cầu điều trị y tế.

Nguyên nhân

Hầu hết các trường hợp ngứa hậu môn là do một vấn đề vô hại. Thỉnh thoảng tuy nhiên, hậu môn ngứa có thể là một dấu hiệu của các vấn đề y tế nghiêm trọng hơn.

Nguyên nhân có thể của ngứa hậu môn bao gồm

- Khô da. Khi tuổi cao, da trong và xung quanh hậu môn dễ bị khô. Khô da có thể gây ngứa dai dẳng, dữ dội hậu môn.

- Quá nhiều độ ẩm. Độ ẩm xung quanh hậu môn do ra mồ hôi quá nhiều hoặc nguyên nhân khác gây ẩm, phân dính cũng có thể gây được kích thích.

- Phân không thể giữ được. Ngứa hậu môn cũng có thể được gây ra bởi tiêu chảy thường xuyên hoặc không thể  kìm được thoát ra một lượng nhỏ phân.

- Rửa quá nhiều. Lau quá nhiều với đồ khô, giấy vệ sinh hoặc chà kỹ quá mạnh với xà phòng có thể gây ra hoặc làm nặng thêm ngứa hậu môn. Không rửa sạch hoàn toàn xà phòng cũng có thể gây kích ứng.

- Lạm dụng thuốc nhuận tràng. Sử dụng quá nhiều hoặc sử dụng không đúng thuốc nhuận tràng có thể dẫn đến tiêu chảy mãn tính và nguy cơ kích ứng và ngứa hậu môn.

- Hóa chất gây kích ứng. Một số loại xà phòng giặt ủi, nước hoa, vòi sen và các sản phẩm ngừa thai có chứa hóa chất có thể gây kích ứng da trong và xung quanh hậu môn. Chất tạo mùi thơm hoặc tạo màu giấy vệ sinh có thể kích thích cho những người có làn da nhạy cảm.

- Rối loạn da. Vấn đề về da thường gặp như bệnh vẩy nến, tăng tiết bã nhờn và eczema có thể tham gia và kích thích khu vực trong và xung quanh hậu môn.

- Nhiễm nấm men. Điều này là lây nhiễm thông thường, thường ảnh hưởng tới phụ nữ, có thể gây kích ứng vùng sinh dục và hậu môn.

- Trĩ (hemorrhoids). Hemorrhoids gây căng tĩnh mạch nằm ngay dưới phần thấp nhất của trực tràng và hậu môn. Nó thường xảy ra như là kết quả của sự căng thẳng trong thời gian đi tiêu. Hậu môn ngứa có thể là một triệu chứng của trĩ.

- Trầy da, vết nứt và đường dò. Mài mòn qua đường hậu môn là một vết xước nhỏ trong hậu môn, thường do bị táo bón khi đi tiêu. Một khe nứt hậu môn là một vết sâu hơn. Một lỗ rò hậu môn là một đường hầm nhỏ mà các tổ chức dưới da và một tuyến lưu thông trước đây bị nhiễm bệnh qua đường hậu môn tới da trên mông bên ngoài hậu môn. Tất cả ba lý do trên có thể gây ra ngứa hậu môn, cũng như đi tiêu đau và chảy máu.

- Thực phẩm gây kích ứng. Hậu môn ngứa có thể là kết quả của hóa chất gây kích thích ở một số loại thực phẩm, chẳng hạn như trong các loại gia vị và nước sốt nóng. Tương tự, một số thức ăn trực tiếp hoặc gián tiếp có thể kích thích hậu môn khi đi qua ruột già. Thủ phạm thường gặp bao gồm chocolate, rượu, cà chua và hoa quả họ cam quýt, đồ uống bao gồm sữa hoặc thức uống có caffein, có thể gây ra tiêu chảy tiếp theo là ngứa hậu môn.

- Thuốc. Hậu môn ngứa có thể là một tác dụng phụ của thuốc nhất định, bao gồm cả một số thuốc kháng sinh, có thể gây tiêu chảy thường xuyên.

- Nhiễm trùng. Bệnh lây truyền đường tình dục cũng có thể liên quan đến hậu môn và có thể gây ngứa hậu môn. Ở trẻ em, ký sinh trùng (giun kim) có thể gây ra ngứa hậu môn dai dẳng. Người lớn trong cùng một gia đình cũng có thể bị nhiễm bệnh. ký sinh trùng khác có thể gây ngứa tương tự.

- Khối u. Hiếm khi các khối u lành hoặc ung thư trong hoặc xung quanh hậu môn có thể là một nguyên nhân gây ra ngứa hậu môn.

- Nguyên nhân khác. Ngứa hậu môn có thể liên quan đến sự lo lắng hay căng thẳng. Đôi khi nguyên nhân chưa xác định.

Đóng góp cho vấn đề

Mặc dù hậu môn ngứa gần như không bao giờ là một vấn đề của sự sạch sẽ, hành động của riêng bản thân có thể đóng góp cho vấn đề này.

- Gãi. Dù nguyên nhân gây ra ngứa hậu môn là gì, phản ứng tự nhiên là gãi khu vực ngứa. Nhưng vấn đề  gãi sẽ làm xấu tình hình do loại bỏ các lớp bề ngoài của da.

- Rửa quá nhiều. Xu hướng tự nhiên để đáp ứng với kích thích một khu vực là thường xuyên rửa bằng xà bông và khăn mặt. Tuy nhiên, rửa quá nhiều có thể làm nặng thêm tình trạng bằng cách loại bỏ làn da tự nhiên bảo vệ.

Những chuẩn bị cho việc khám bệnh

Việc khám bệnh thuộc về chuyên gia về da (dermatologist) hoặc bác sĩ chuyên điều trị các vấn đề trực tràng và hậu môn (proctologist).

Dưới đây là một số thông tin giúp chuẩn bị

- Những gì có thể làm.

- Viết ra bất kỳ triệu chứng đã gặp, bao gồm bất kỳ cả những triệu chứng mà có vẻ không liên quan đến lý do đến khám.

- Ghi thông tin cá nhân chính, bao gồm bất kỳ những điều bất thường hoặc thay đổi cuộc sống gần đây.

- Danh sách tất cả thuốc men, vitamin bổ sung đang dùng.

Chuẩn bị một danh sách các câu hỏi cho các bác sĩ sẽ giúp tận dụng tối đa thời gian. Danh sách từ những câu hỏi quan trọng nhất đến ít quan trọng.

Đối với ngứa hậu môn, một số câu hỏi cơ bản để yêu cầu bác sĩ bao gồm

- Những gì có thể gây ra triệu chứng hoặc tình trạng này?

- Nguyên nhân khác có thể có các triệu chứng hoặc tình trạng này?

- Những loại kiểm tra cần làm?

- Có triệu chứng có thể tạm thời hoặc mãn tính?

- Các lựa chọn thay thế cho phương pháp đang đề xuất là gì?

- Có bất kỳ tài liệu quảng cáo hay tài liệu in khác mà tôi có thể mang về nhà?

Đừng ngần ngại đặt câu hỏi khác bất cứ lúc nào.

Bác sĩ có thể sẽ hỏi một số câu hỏi, bao gồm

- Bắt đầu có các triệu chứng khi nào?

- Có các triệu chứng liên tục hoặc thỉnh thoảng?

- Triệu chứng nặng lên khi nào?

- Đã có sự thay đổi gần đây về đường ruột, chẳng hạn như tiêu chảy hoặc đi tiêu lỏng?

- Loại xà phòng hoặc chất tẩy rửa khác đang sử dụng trên cơ thể?

- Điều gì, nếu bất cứ điều gì, như một sự thay đổi trong chế độ ăn uống, dường như để cải thiện các triệu chứng?

- Điều gì, nếu bất cứ điều gì, xuất hiện các triệu chứng xấu đi?

Những gì có thể làm trong khi chờ đợi

- Nhẹ nhàng làm sạch khu vực ngay sau khi đi tiêu và khô hoàn toàn. Mặc đồ lót bằng vải bông và quần áo rộng. Và tốt nhất không làm xước da.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Bác sĩ có thể chẩn đoán nguyên nhân gây ngứa chỉ đơn giản bằng cách hỏi những câu hỏi về các triệu chứng.

Nếu nguyên nhân gây ngứa không rõ ràng, bác sĩ có thể giới thiệu đến một chuyên gia da liễu hoặc bác sĩ chuyên điều trị các vấn đề trực tràng và hậu môn (proctologist) để đánh giá thêm. Một cuộc khám trực tràng có thể biết tất cả những gì cần thiết để có được một câu trả lời.

Các xét nghiệm, chẳng hạn như nội soi hậu môn để xem chi tiết của đường tiêu hóa, đôi khi cần thiết để xác định một nguyên nhân cơ bản của ngứa hậu môn. Tuy nhiên, nguyên nhân chính xác của ngứa không bao giờ có thể được xác định.

Phương pháp điều trị và thuốc

Điều trị ngứa hậu môn phụ thuộc vào nguyên nhân của vấn đề. Nó có thể bao gồm các biện pháp tự chăm sóc, thay đổi chế độ ăn uống, điều trị các bệnh nhiễm trùng hoặc hiếm khi, phẫu thuật để sửa chữa vấn đề.

Thuốc có thể trợ giúp có thể bao gồm:

- Toa OTC kem hoặc thuốc mỡ chứa hydrocortisone. Áp thuốc vào vùng bị ảnh hưởng để giảm viêm và ngứa.

- Một thuốc mỡ có chứa oxide kẽm. Áp cho các khu vực bị ảnh hưởng, điều này cũng có thể có ích.

- Kháng histamine. Nếu các triệu chứng của nặng hơn vào ban đêm, bác sĩ cũng có thể kê một kháng histamine để giảm ngứa cho đến khi điều trị tại chỗ có hiệu lực.

Với điều trị đúng, hầu hết mọi người hết ngứa hậu môn trong vòng chưa đầy một tuần. Hậu môn ngứa mà tiếp tục hơn một vài tuần cần phải được đánh giá bởi bác sĩ.

Phong cách sống và biện pháp khắc phục

Phòng chống ngứa hậu môn chủ yếu liên quan đến rửa đúng cách và tránh gây kích ứng.

Nếu có ngứa hậu môn, hãy thử các biện pháp tự chăm sóc:

- Làm sạch nhẹ nhàng. Rửa khu vực vào buổi sáng, vào ban đêm và ngay lập tức sau khi đi tiêu. Nhưng đừng chà và tránh sử dụng xà phòng. Thay vào đó, sử dụng khăn ướt, giấy vệ sinh ướt, lau phòng tắm với chất làm sạch không có hương thơm, khăn lau không tạo mầu và không mùi.

- Làm khô hoàn toàn. Sau khi làm sạch, vỗ nhẹ với khăn giấy vệ sinh khô. Hoặc khô hoàn toàn với một máy sấy tóc. Bột talc hoặc bột bắp cũng có thể giúp giữ cho khu vực khô.

- Sử dụng phương pháp điều trị chính xác. Áp các loại kem. Không sử dụng các phương pháp điều trị khác trừ khi bác sĩ nói phải làm thế. Đối với một số người, loại kem hoặc thuốc mỡ có thể gây kích ứng nhiều hơn, và họ rơi vào một vấn đề dai dẳng.

- Đừng gãi. Gãi thêm kích thích làn da và dẫn đến viêm dai dẳng. Nếu không thể chịu đựng được ngứa, áp một vật lạnh đến khu vực hoặc tắm ấm để tìm thấy một số cứu trợ ngay lập tức. Hãy giữ cho mình bận rộn để phân tâm khỏi bị trầy xước.

- Da xung quanh hậu môn có thể nhạy cảm với giấy vệ sinh có chứa thuốc nhuộm hoặc nước hoa. Sử dụng tẩy trắng, giấy vệ sinh không mùi. Có thể muốn sử dụng giấy vệ sinh thì nên làm ẩm hoặc làm thêm mềm mại cho thoải mái, phòng tắm lau bằng vật liệu không mùi và mầu.

- Mặc đồ lót bằng vải bông và quần áo rộng. Điều này giúp giữ cho khu vực khô. Tránh mặc quần may bó vì những cái bẫy có thể giữ độ ẩm. Thay đổi đồ lót hàng ngày và bất cứ khi nào nó bẩn.

- Tránh các chất kích thích. Tránh tắm bong bóng và khử mùi sinh dục. Cắt giảm hoặc tránh đồ uống hoặc thức ăn mà biết kích thích khu vực hậu môn. Tránh sử dụng quá nhiều thuốc nhuận tràng làm tăng tiêu chảy và nguy cơ kích ứng và ngứa hậu môn.

Thành viên Dieutri.vn

 

Xem theo danh mục